బోన్ మ్యారో దాత — ఎవరు దానం చేయవచ్చు, మ్యాచింగ్ ఎలా జరుగుతుంది?

రోగి టిష్యూ రకానికి దగ్గరగా సరిపోయే దాతను కనుగొనే ప్రక్రియే బోన్ మ్యారో దాత మ్యాచింగ్. ఇది మీ బ్లడ్ గ్రూప్ మీద కాకుండా, మీ కణాల మీద ఉండే HLA అనే ప్రోటీన్ల మీద ఆధారపడుతుంది. డాక్టర్లు చాలా HLA గుర్తులను పోల్చి చూస్తారు; దీన్ని తరచుగా 10/10 లేదా 12/12 మ్యాచ్ అంటారు. మ్యాచ్ ఎంత దగ్గరగా ఉంటే, శరీరం కొత్త కణాలను తిరస్కరించే ప్రమాదం, లేదా దాత కణాలు రోగిపై దాడి చేసే ప్రమాదం అంత తక్కువ. బంధువులు వారసత్వంగా HLA గుర్తులను పంచుకుంటారు కాబట్టి, మ్యాచింగ్ సాధారణంగా కుటుంబంలోనే మొదలవుతుంది; కుటుంబంలో దాత దొరకకపోతే స్వచ్ఛంద రిజిస్ట్రీలకు వెళ్తుంది. CION లో ప్రతి రిపోర్ట్‌ను ట్యూమర్ బోర్డు సమీక్షిస్తుంది — అంటే మ్యాచింగ్ నిర్ణయాలు ఒక బృందం తీసుకుంటుంది.

ఆరోగ్యంగా ఉన్న చాలామంది పెద్దవారిని — సాధారణంగా వయసు సుమారు 18 నుంచి 50 మధ్య ఉన్నవారిని — దాతలుగా పరిగణించవచ్చు. మీరు మొత్తంగా మంచి ఆరోగ్యంతో ఉండాలి; గుండె, ఊపిరితిత్తులు, కిడ్నీ సంబంధిత తీవ్ర వ్యాధులు గానీ, ఆటోఇమ్యూన్ వ్యాధి గానీ, ప్రస్తుతం లేదా ఇటీవల క్యాన్సర్ గానీ ఉండకూడదు. HIV, హెపటైటిస్ B, C లాంటి ఇన్ఫెక్షన్ల కోసం దాతలకు స్క్రీనింగ్ చేస్తారు; బరువు సురక్షిత పరిధిలో ఉండాలి. దానం ఎప్పుడూ స్వచ్ఛందమే — ప్రక్రియకు ముందు ఏ దశలోనైనా ప్రశ్నలు అడగవచ్చు, వెనక్కి తగ్గవచ్చు. చిన్న వయసు దాతల కణాలు సాధారణంగా మంచి ఫలితాలు ఇస్తాయి కాబట్టి వారికి తరచుగా ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. మీరు అర్హులో కాదో తెలియకపోతే, మా బృందం మీ ఆరోగ్యాన్ని నిజాయితీగా పరిశీలించి, ఏది సాధ్యమో స్పష్టంగా చెబుతుంది.

లేదు. ఇది చాలామందికి వచ్చే, అర్థం చేసుకోదగ్గ సందేహం. బోన్ మ్యారో మ్యాచింగ్‌ను నిర్ణయించేది HLA టైపింగ్ — మీ బ్లడ్ గ్రూప్ కాదు. A బ్లడ్ గ్రూప్ ఉన్న దాత O బ్లడ్ గ్రూప్ ఉన్న రోగికి పూర్తి HLA మ్యాచ్ కావచ్చు; అలాగే O ఉన్న దాత A ఉన్న రోగికి కూడా. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ తర్వాత కాలక్రమంలో రోగి బ్లడ్ గ్రూప్ దాత బ్లడ్ గ్రూప్‌గా మారిపోవచ్చు కూడా. ముఖ్యమైనది మీ HLA గుర్తులు ఎంత దగ్గరగా సరిపోతున్నాయి అన్నదే. HLA టైపింగ్‌ను ఒక సాధారణ రక్త పరీక్షతో లేదా బుగ్గ లోపలి స్వాబ్‌తో చేస్తారు. కాబట్టి కేవలం బ్లడ్ గ్రూప్ ఆధారంగా మిమ్మల్ని మీరు దాతగా అనుకోవద్దు, కాదనుకోవద్దు. మీ కుటుంబంలో మ్యాచింగ్ ఎలా పనిచేస్తుందో మా హీమటో-ఆంకాలజీ బృందం స్పష్టంగా వివరిస్తుంది.

మీ HLA గుర్తులు రెండు సెట్లుగా వస్తాయి — ఒకటి తల్లి నుంచి, ఒకటి తండ్రి నుంచి. సొంత తోబుట్టువుకు కూడా అవే ఇద్దరు తల్లిదండ్రుల నుంచి వస్తాయి కాబట్టి, మీకు వచ్చిన కలయికే వారికీ వచ్చి ఉండే అవకాశం ఉంది. అందుకే ఒక్కో సొంత తోబుట్టువుకు పూర్తి HLA మ్యాచ్ అయ్యే అవకాశం సుమారు 4 లో 1, అంటే 25%. ఎక్కువ మంది తోబుట్టువులు ఉంటే, కనీసం ఒకరైనా మ్యాచ్ అయ్యే అవకాశం పెరగవచ్చు. తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు మీ HLA లో సగం మాత్రమే పంచుకుంటారు — దీన్ని సగం మ్యాచ్ లేదా హాప్లో-ఐడెంటికల్ అంటారు; దీన్ని ప్రత్యేక ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ విధానాల్లో ఉపయోగిస్తారు. మ్యాచింగ్ వారసత్వంగా వస్తుంది కాబట్టి, బంధుత్వం లేని వ్యక్తులు దగ్గరగా మ్యాచ్ అయ్యే అవకాశం చాలా తక్కువ. అందుకే వెతుకులాటలో దాదాపు ఎప్పుడూ మొదటి అడుగు కుటుంబ పరీక్షే.

తోబుట్టువులు గానీ ఇతర కుటుంబ సభ్యులు గానీ సరిపోకపోతే, వెతుకులాట స్వచ్ఛంద దాతల రిజిస్ట్రీలకు వెళ్తుంది. దానం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నవారి HLA వివరాలు ఈ రిజిస్ట్రీల్లో ఉంటాయి. మీ HLA కి దగ్గరగా సరిపోయే, బంధువు కాని దాత కోసం డాక్టర్లు వెతుకుతారు. మ్యాచింగ్ కొంచెం సడలింపుతో సరిపోయే బొడ్డు తాడు రక్తం (కార్డ్ బ్లడ్) యూనిట్లు మరో ఎంపిక. పూర్తి మ్యాచ్ లేనప్పుడు, తల్లి, తండ్రి లేదా బిడ్డ నుంచి హాప్లో-ఐడెంటికల్ (సగం మ్యాచ్) ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ కూడా ఈరోజుల్లో చాలా కేంద్రాల్లో సాధ్యమే. రిజిస్ట్రీల్లో దక్షిణాసియా దాతలు తక్కువ కాబట్టి, బంధువు కాని మ్యాచ్ దొరకడానికి సమయం పట్టవచ్చు. సమయం గురించి, మీ కేసుకు ఉన్న ఎంపికల గురించి నిజాయితీగా చెబుతాం. కొన్ని బ్లడ్ క్యాన్సర్లలో మీ బృందం CAR-T సెల్ థెరపీ గురించి కూడా చర్చించవచ్చు — ఇది భాగస్వామ్య కేంద్రాల ద్వారా సమన్వయం చేసే కణ ఆధారిత చికిత్స.

దానం సాధారణంగా సురక్షితమైనదే; తీవ్రమైన సమస్యలు అరుదు. అయితే ఏ వైద్య ప్రక్రియా పూర్తిగా ప్రమాదం లేనిది కాదు. దానానికి రెండు పద్ధతులు ఉన్నాయి. PBSC (పెరిఫెరల్ బ్లడ్ స్టెమ్ సెల్) దానంలో కొన్ని రోజుల పాటు ఇంజెక్షన్లు ఇస్తారు; ఆ తర్వాత రక్తంలోని కొన్ని భాగాలను దానం చేసినట్టే, చేతి నుంచి కణాలను సేకరిస్తారు. ఈ సమయంలో ఎముకల నొప్పులు, ఫ్లూ లాంటి లక్షణాలు అనిపించవచ్చు. బోన్ మ్యారో హార్వెస్ట్‌లో అనస్థీషియా ఇచ్చి తుంటి ఎముక నుంచి కణాలు తీస్తారు; తర్వాత కొన్ని రోజులు నడుము కింది భాగంలో నొప్పిగా ఉండవచ్చు. చాలామంది దాతలు కొన్ని రోజుల నుంచి కొన్ని వారాల్లో మామూలు పనులకు తిరిగి వస్తారు. ఏ పద్ధతి అనేది ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ బృందం ఎంచుకుని, మీరు ఒప్పుకోవడానికి ముందే ప్రమాదాలను పూర్తిగా వివరిస్తుంది — మీరు నమ్మకంతో నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు.

స్టెమ్ సెల్స్ సేకరించడానికి రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి. మొదటిది PBSC సేకరణ. ఎముక మజ్జ (బోన్ మ్యారో) నుంచి స్టెమ్ సెల్స్‌ను రక్తంలోకి తీసుకొచ్చే మందును దాతకు కొన్ని రోజుల పాటు ఇంజెక్షన్‌గా ఇస్తారు. తర్వాత ఒక చేతికి సూది పెట్టి రక్తాన్ని ఒక యంత్రం గుండా పంపి కణాలను వేరు చేస్తారు; మిగతా రక్తాన్ని మరో చేతి ద్వారా తిరిగి శరీరంలోకి పంపుతారు. రెండవది బోన్ మ్యారో హార్వెస్ట్ — దీన్ని ఆపరేషన్ థియేటర్‌లో అనస్థీషియా ఇచ్చి చేస్తారు. తుంటి ఎముక వెనుక భాగం నుంచి సూదితో మ్యారో తీస్తారు. దానం చేసిన కణాలను శరీరం కొన్ని వారాల్లో తిరిగి తయారు చేసుకుంటుంది. ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోండి — మ్యారోను వెన్నెముక నుంచి తీయరు; చాలామందికి ఉండే భయం ఇదే. రోగికీ దాతకూ ఏ పద్ధతి బాగా సరిపోతుందో బృందమే ఎంచుకుంటుంది.

HLA గుర్తులు జాతులను బట్టి మారుతాయి. అందుకే రోగులకు సాధారణంగా తమలాంటి వంశ మూలాలు ఉన్న దాతలతోనే బాగా మ్యాచ్ అవుతుంది. ప్రపంచవ్యాప్త రిజిస్ట్రీల్లో యూరోపియన్ మూలాల దాతలతో పోలిస్తే దక్షిణాసియా, భారతీయ దాతలు చాలా తక్కువగా ఉన్నారు. అంటే బంధువు కాని దాత అవసరమైన భారతీయ రోగికి వెతకడానికి చిన్న జాబితానే ఉండవచ్చు, మ్యాచ్ కోసం ఎక్కువ కాలం వేచి ఉండాల్సి రావచ్చు. ఆశ కలిగించే విషయం — భారతీయ దాతల రిజిస్ట్రీలు పెరుగుతున్నాయి; నమోదు చేసుకునే ప్రతి కొత్త దక్షిణాసియా దాత మన సమాజంలో ఎవరో ఒకరి అవకాశాన్ని పెంచుతారు. కుటుంబ పరీక్షే ఇప్పటికీ మొదటి, తరచుగా మంచి ఎంపిక. రిజిస్ట్రీలో వెతకాల్సి వస్తే, మా బృందం నిజాయితీగా దారి చూపుతూ, సమయం గురించి, వాస్తవిక అంచనాల గురించి మీకు తెలియజేస్తూ ఉంటుంది.

వాడవచ్చు. హాప్లో-ఐడెంటికల్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌లో మీ HLA గుర్తుల్లో సగం పంచుకునే దాతను — తల్లి, తండ్రి, బిడ్డ లేదా కొన్నిసార్లు తోబుట్టువును — ఉపయోగిస్తారు. దాదాపు ప్రతి ఒక్కరికీ సగం మ్యాచ్ అయ్యే తల్లిదండ్రులో పిల్లలో ఉంటారు కాబట్టి, దాతల అవకాశం బాగా విస్తరిస్తుంది — పూర్తి మ్యాచ్ దొరకనప్పుడు ఇది ముఖ్యంగా ఉపయోగపడుతుంది. GVHD (దాత కణాలు రోగి శరీరంపై ప్రతిచర్య చూపడం) లాంటి సమస్యల ప్రమాదం తగ్గించడానికి ప్రత్యేక సన్నద్ధత, మందులు ఉపయోగిస్తారు. హాప్లో-ఐడెంటికల్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్లు ఇప్పుడు చాలా ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ కేంద్రాల్లో జరుగుతున్నాయి, ఫలితాలు మెరుగవుతున్నాయి — కానీ ఇవి పూర్తి మ్యాచ్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ కంటే క్లిష్టమైనవి. ఈ విధానం మీకు సరిపోతుందా అనేది మీ వ్యాధి నిర్ధారణ, వయసు, మొత్తం ఆరోగ్యం మీద ఆధారపడుతుంది. మా ట్యూమర్ బోర్డు ప్రతి కేసును కలిసి సమీక్షించి, సురక్షితమైన దారిని సూచిస్తుంది.

ఈ సమయం ఒక్కో రోగికి ఒక్కోలా ఉంటుంది. రోగి HLA టైపింగ్ త్వరగా అవుతుంది — ఫలితాలు సాధారణంగా కొన్ని రోజుల్లో వస్తాయి. తోబుట్టువుల నమూనాలు సేకరించి పరీక్షించడానికి కొంచెం సమయం పడుతుంది. కుటుంబంలో మ్యాచ్ దొరికితే, ప్రక్రియ కొన్ని వారాల్లో ముందుకు సాగవచ్చు. బంధువు కాని దాత కోసం రిజిస్ట్రీలో వెతకాల్సి వస్తే ఎక్కువ సమయం పట్టవచ్చు — దగ్గరి HLA మ్యాచ్ ఎంత సులువుగా దొరుకుతుందో దాన్ని బట్టి కొన్నిసార్లు కొన్ని వారాల నుంచి కొన్ని నెలల వరకు. ఎంచుకున్న దాతను నిర్ధారించడానికి మళ్లీ HLA పరీక్షలు, ఆరోగ్య పరీక్షలు చేయడం వల్ల ఇంకొంత సమయం పడుతుంది. ఆందోళనతో ఉన్నప్పుడు వేచి ఉండటం కష్టమని మాకు తెలుసు. ప్రతి దశలో మా బృందం మీకు సమాచారం ఇస్తూ, ఏమి జరగబోతోందో నిజాయితీగా వివరిస్తుంది — మీరు అయోమయంలో ఉండాల్సిన అవసరం ఉండదు.