ప్లేట్‌లెట్లు తక్కువగా ఉంటే బ్లడ్ క్యాన్సరా? — ఎప్పుడు అనుమానించాలి

కాదు. అర్థం చేసుకోవాల్సిన అతి ముఖ్యమైన విషయం ఇదే. ప్లేట్‌లెట్ కౌంట్ తక్కువగా ఉండటానికి — దీన్ని థ్రాంబోసైటోపీనియా అంటారు — ఎన్నో కారణాలు ఉంటాయి; వాటిలో బ్లడ్ క్యాన్సర్ అతి తక్కువగా కనిపించే కారణాల్లో ఒకటి. డెంగ్యూ, వైరల్ జ్వరాల లాంటి ఇన్ఫెక్షన్లు, కొన్ని మందులు, రోగనిరోధక సంబంధిత సమస్యలు, గర్భం, లివర్ వ్యాధి, విటమిన్ లోపాలు — ఇవన్నీ క్యాన్సర్ కంటే చాలా ఎక్కువసార్లు ప్లేట్‌లెట్లను తగ్గిస్తాయి. ఈ కారణాల్లో చాలావరకు తాత్కాలికమే; అసలు కారణానికి చికిత్స చేశాక కౌంట్ తిరిగి వస్తుంది. ఒక్కసారి వచ్చిన తక్కువ రీడింగ్ నిర్ధారణ కాదు. ఏదైనా నిర్ణయించే ముందు డాక్టర్లు సాధారణంగా పరీక్షను మళ్లీ చేయించి, పూర్తి రక్త చిత్రాన్ని చూస్తారు. మీకు ఆందోళనగా ఉంటే, హీమటో-ఆంకాలజిస్ట్ మీ రిపోర్టులను ప్రశాంతంగా పరిశీలించి — మీకు పర్యవేక్షణ మాత్రమే సరిపోతుందా, ఇంకా ఏమైనా పరీక్షలు అసలు అవసరమా — అని చెప్పగలరు.

సాధారణ ప్లేట్‌లెట్లు ఒక మైక్రోలీటర్‌కు 150,000 నుంచి 450,000 వరకు ఉంటాయి. 100,000 నుంచి 150,000 మధ్య కౌంట్ కొద్దిగా తక్కువ; తరచుగా దీనివల్ల ఏ లక్షణాలూ ఉండవు. 50,000 కంటే తగ్గితే సులభంగా కమిలిపోవడం, రక్తస్రావం జరిగే అవకాశం పెరుగుతుంది. 20,000 కంటే తగ్గితే దానంతట అదే రక్తస్రావం జరిగే ప్రమాదం పెరుగుతుంది; 10,000 కంటే తక్కువను అత్యవసర పరిస్థితిగా పరిగణిస్తారు — దానికి చికిత్స లేదా ప్లేట్‌లెట్లు ఎక్కించడం అవసరం కావచ్చు. అయితే, ఒక్క అంకె మాత్రమే పూర్తి కథ చెప్పదు. కౌంట్ ఎంత ముఖ్యమో, కారణం కూడా అంతే ముఖ్యం. ఒకే అంకె ఉన్న ఇద్దరికి పూర్తిగా వేర్వేరు సంరక్షణ అవసరం కావచ్చు. నిపుణులు కౌంట్‌ను, కాలక్రమంలో దాని మార్పును, మీ లక్షణాలను, మిగతా రక్త రిపోర్టును కలిపి చూసిన తర్వాతే — ఏమైనా చేయాల్సిన అవసరం ఉంటే — ఏం చేయాలో మీకు సలహా ఇస్తారు.

కొన్ని రక్త, ఎముక మజ్జ వ్యాధులు ప్లేట్‌లెట్లను తయారుచేసే ఆరోగ్యకరమైన ఎముక మజ్జను పక్కకు నెట్టేయడం లేదా దాని పనిని దెబ్బతీయడం వల్ల ప్లేట్‌లెట్లు తగ్గుతాయి. వీటిలో అక్యూట్ (వేగంగా పెరిగే), క్రానిక్ (నెమ్మదిగా పెరిగే) లుకేమియాలు, ఎముక మజ్జకు పాకిన లింఫోమాలు, MDS (మైలోడిస్ప్లాస్టిక్ సిండ్రోమ్), కొన్నిసార్లు మల్టిపుల్ మైలోమా ఉంటాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో ప్లేట్‌లెట్లు ఒంటరిగా కాకుండా, తరచుగా ఎర్ర కణాలు తగ్గడం (రక్తహీనత), అసాధారణ తెల్ల కణాలతో కలిసి కనిపిస్తాయి. డాక్టర్లు ఒక్క ప్లేట్‌లెట్లను కాకుండా మొత్తం బ్లడ్ కౌంట్‌ను చూడటానికి ఆ కలిసిన తీరు ఒక కారణం. గుర్తుంచుకోండి: థ్రాంబోసైటోపీనియాకు ఈ క్యాన్సర్లు అరుదైన కారణాలు. ప్లేట్‌లెట్లు తక్కువగా ఉన్నంత మాత్రాన మీకు వీటిలో ఏదో ఒకటి ఉందని అర్థం కాదు. అవసరమైనప్పుడు బోన్ మ్యారో పరీక్షే వీటిని నిర్ధారించడానికి లేదా లేవని తేల్చడానికి నమ్మకమైన మార్గం.

మేము సరళంగా మొదలుపెడతాం; నిజంగా అవసరమైనప్పుడే పరీక్షలు జోడిస్తాం. మొదటి అడుగు సాధారణంగా ఫలితాన్ని నిర్ధారించుకోవడానికి మళ్లీ CBC (కంప్లీట్ బ్లడ్ కౌంట్) పరీక్ష, దానితో పాటు పెరిఫెరల్ స్మియర్ — నిపుణులు మీ రక్త కణాలను మైక్రోస్కోప్‌లో చూసే పరీక్ష. మీ డాక్టర్ మీరు వాడుతున్న మందులు, ఇటీవలి ఇన్ఫెక్షన్లు, మీ లక్షణాలను కూడా పరిశీలిస్తారు. వారు గమనించిన దాన్ని బట్టి విటమిన్ B12, ఫోలేట్ స్థాయిలు, లివర్ పనితీరు పరీక్షలు, ప్లీహాన్ని చూడటానికి అల్ట్రాసౌండ్, లేదా రోగనిరోధక మార్కర్ల పరీక్షలు ఉండవచ్చు. రక్త చిత్రం ఎముక మజ్జ సమస్యను సూచించినప్పుడు మాత్రమే బోన్ మ్యారో పరీక్షను పరిగణిస్తారు. CION లో ప్రతి కేసును ట్యూమర్ బోర్డు చర్చిస్తుంది; దాంతో అనవసరమైన పరీక్షలు తప్పుతాయి, మీకు స్పష్టమైన, నిజాయితీతో కూడిన ప్రణాళిక అందుతుంది. ప్రతి అడుగు వేసే ముందు దాన్ని మీకు వివరిస్తాం.

అవును; భారతదేశంలో ఇది చాలా సాధారణం. జ్వరం ఉన్న సమయంలో డెంగ్యూ ప్లేట్‌లెట్ కౌంట్‌ను వేగంగా, కొన్నిసార్లు చాలా తక్కువకు తగ్గిస్తుందని అందరికీ తెలిసిందే. ఇతర వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్లు, మలేరియా, తీవ్రమైన ఫ్లూ కూడా అలాగే చేయగలవు. మంచి విషయం ఏమిటంటే, ఈ తగ్గుదల దాదాపు ఎప్పుడూ తాత్కాలికమే. ఇన్ఫెక్షన్ తగ్గుతున్న కొద్దీ ఎముక మజ్జ కోలుకుంటుంది; కొన్ని రోజుల నుంచి కొన్ని వారాల్లో ప్లేట్‌లెట్ కౌంట్లు తిరిగి సాధారణ స్థాయికి పెరుగుతాయి. కౌంట్ ప్రమాదకర స్థాయికి తగ్గితే లేదా రక్తస్రావం జరుగుతుంటే తప్ప, చాలామందికి ప్లేట్‌లెట్లు ఎక్కించాల్సిన అవసరం ఉండదు. మీకు ఇటీవల జ్వరం వచ్చి, ఆ తర్వాత ప్లేట్‌లెట్ కౌంట్ తక్కువగా వస్తే — క్యాన్సర్ కంటే ఇన్ఫెక్షనే చాలా ఎక్కువ అవకాశం ఉన్న కారణం. కోలుకున్న తర్వాత మళ్లీ చేసే పరీక్షలో సాధారణంగా కౌంట్ మామూలు స్థాయికి వచ్చినట్టు తెలుస్తుంది.

సులభంగా కమిలిపోవడం, పెటీకియే అని పిలిచే చిన్న ఎరుపు లేదా ఊదా రంగు చుక్కలు — ఇవి ప్లేట్‌లెట్ కౌంట్ తక్కువగా ఉండటానికి సంకేతాలు కావచ్చు; వీటిని తప్పకుండా డాక్టర్‌కు చూపించాలి. పెటీకియే చదునుగా, సూది మొన పరిమాణంలో ఉండే చుక్కలు; నొక్కినా రంగు మాసిపోవు; తరచుగా కాళ్ల కింది భాగంలో కనిపిస్తాయి. ప్లేట్‌లెట్లు బాగా తక్కువగా ఉండవచ్చని ఇవి సూచిస్తాయి. అంతమాత్రాన ఇది క్యాన్సర్ అని కాదు — ఇమ్యూన్ థ్రాంబోసైటోపీనియా (ITP), ఇన్ఫెక్షన్లు, కొన్ని మందులు కూడా ఈ సంకేతాలను తెస్తాయి. ముఖ్యమైనది — మీ అసలు ప్లేట్‌లెట్ సంఖ్య, మిగతా రక్త చిత్రం తెలుసుకోవడానికి CBC పరీక్ష చేయించుకోవడం. ఎదురుచూస్తూ ఉండకుండా త్వరగా డాక్టర్‌ను కలవండి. ఆగని రక్తస్రావం, తీవ్రమైన తలనొప్పి, లేదా మూత్రంలో లేదా మలంలో రక్తం కూడా ఉంటే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోండి.

అవును. చాలా సాధారణ మందులు ప్లేట్‌లెట్లను తగ్గించగలవు. వీటిలో కొన్ని యాంటీబయాటిక్స్, కొన్ని నొప్పి మాత్రలు, హెపారిన్, ఫిట్స్ మందులు, క్వినైన్ (quinine), కీమోథెరపీ ఉన్నాయి. డాక్టర్ చీటీ లేకుండా కొనే కొన్ని సప్లిమెంట్లు, మూలికా ఉత్పత్తులు కూడా ప్లేట్‌లెట్లను ప్రభావితం చేయవచ్చు. డాక్టర్ పర్యవేక్షణలో ఆ మందును ఆపిన తర్వాత ఈ ప్రభావం తరచుగా తిరిగిపోతుంది. అందుకే మీరు తీసుకునే ప్రతిదాని పూర్తి జాబితాను — మీరు మందులుగా భావించని సప్లిమెంట్లతో సహా — నిపుణులు ఎప్పుడూ అడుగుతారు. డాక్టర్ రాసిన మందును మీ అంతట మీరు ఎప్పుడూ ఆపకండి; వాటిలో కొన్ని ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలకు ముఖ్యమైనవి. బదులుగా, మీ మందుల జాబితాను కన్సల్టేషన్‌కు తీసుకురండి. ఒక మందే కారణమని గుర్తిస్తే, ఎన్నో పరీక్షల అవసరం తప్పుతుంది; మీ కౌంట్ ఎందుకు తగ్గిందో త్వరగా తెలుస్తుంది.

ప్లేట్‌లెట్ కౌంట్ తక్కువగా ఉన్న అందరికీ బోన్ మ్యారో పరీక్ష అవసరం ఉండదు. రక్త చిత్రం ఎముక మజ్జే సమస్య కావచ్చని సూచించినప్పుడు మాత్రమే దీన్ని చేస్తారు — ఉదాహరణకు ఒకటి కంటే ఎక్కువ రకాల రక్త కణాలు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు, కారణం లేకుండా కౌంట్ తగ్గుతూనే ఉన్నప్పుడు, లేదా స్మియర్‌లో అసాధారణ కణాలు కనిపించినప్పుడు. ఈ పరీక్షలో లోకల్ అనస్థీషియా (ఆ భాగాన్ని మొద్దుబార్చే మందు) ఇచ్చి, సాధారణంగా తుంటి ఎముక వెనుక భాగం నుంచి ఎముక మజ్జ చిన్న నమూనా తీస్తారు. చాలామందికి నొక్కినట్టుగా, కొద్దిసేపు చురుక్కుమనే అనుభూతి ఉంటుంది — ఎక్కువసేపు ఉండే నొప్పి కాదు. దీనికి సుమారు 15 నుంచి 20 నిమిషాలు పడుతుంది. మొత్తం ప్రక్రియను ముందుగానే వివరిస్తాం; అది మీ చికిత్సను నిజంగా మార్చగలిగితే తప్ప ఈ పరీక్షను రాయం. మా నిర్ణయాలు బిల్లు కోసం కాదు, మీ ఆరోగ్యం కోసం.

మళ్లీ చేసిన పరీక్షల్లోనూ ప్లేట్‌లెట్ కౌంట్ తక్కువగానే ఉంటే, అది తగ్గుతూనే ఉంటే, లేదా దానితో పాటు ఎర్ర కణాలు లేదా తెల్ల కణాలు కూడా తక్కువగా ఉంటే — దయచేసి హీమటో-ఆంకాలజిస్ట్‌ను లేదా ఫిజీషియన్‌ను కలవండి. కారణం తెలియని అలసట, వారాల తరబడి జ్వరం లేదా రాత్రి చెమటలు, అనుకోకుండా బరువు తగ్గడం, వాచిన లింఫ్ నోడ్లు, లేదా ఎముకల నొప్పి ఉన్నా డాక్టర్‌కు చూపించుకోండి. పెటీకియే, సులభంగా కమిలిపోవడం, చిగుళ్ల లేదా ముక్కు నుంచి రక్తం, ఎక్కువ నెలసరి రక్తస్రావం లాంటి సంకేతాలు కూడా డాక్టర్ దగ్గరకు రావడానికి సరైన కారణాలే. ఆగని రక్తస్రావం, తీవ్రమైన తలనొప్పి, అయోమయం, లేదా మూత్రంలో లేదా మలంలో రక్తం ఉంటే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోండి. CION లో మొదటి కన్సల్టేషన్ తీరికగా, వివరంగా జరుగుతుంది — సీనియర్ నిపుణులు మీ రిపోర్టులను పరిశీలించి, మీ కౌంట్ ఏమి సూచిస్తుందో మీకు వివరిస్తారు.