క్యాన్సర్ స్క్రీనింగ్ అపోహలు
అపోహ: ప్రతి సంవత్సరం PET స్కాన్ చేయిస్తే క్యాన్సర్ నుంచి కాపాడుకోవచ్చు
ప్రతి సంవత్సరం PET స్కాన్ చేయించుకుంటే క్యాన్సర్ నుంచి కాపాడుకోవచ్చు అనే నమ్మకం చాలామందిలో ఉంది. ఆ భయం అర్థం చేసుకోదగినదే, కానీ దానికి శాస్త్రీయ ఆధారం లేదు. లక్షణాలు లేని ఆరోగ్యవంతులకు ఏటా PET-CT చేయించమని ఏ ప్రధాన క్యాన్సర్ మార్గదర్శకమూ చెప్పలేదు. రేడియేషన్, తప్పుడు పాజిటివ్ ఫలితాలు, అనవసర బయాప్సీలు — భయంలో ఉన్నప్పుడు ఇవి కనిపించవు. బదులుగా ఏం చేయాలో ఇక్కడ ఉంది.
ఈ పేజీలో
- ప్రతి సంవత్సరం PET స్కాన్ చేయించుకోవడం నిజంగా అవసరమా?
- ఏటా PET-CT ప్యాకేజీ గురించి కుటుంబాలు చెప్పేవి, అసలు నిజం
- ఏటా PET-CT చేయించుకోవడం వల్ల అసలు ఏ హాని జరుగుతుంది?
- మరి నిజంగా పనిచేసే క్యాన్సర్ స్క్రీనింగ్ ఏమిటి?
- క్యాన్సర్ గురించి భయంగా ఉంటే నిజంగా ఏం చేయాలి?
- ఏటా PET స్కాన్ గురించి ఎక్కువగా అడిగే ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
ప్రతి సంవత్సరం PET స్కాన్ చేయించుకోవడం నిజంగా అవసరమా?
లక్షణాలు లేని, క్యాన్సర్ నిర్ధారణ కాని ఆరోగ్యవంతులకు ప్రతి సంవత్సరం PET-CT స్కాన్ చేయించుకోమని ప్రపంచంలోని ఏ ప్రధాన క్యాన్సర్ సంస్థా చెప్పడం లేదు — NCCN, ASCO, ESMO, WHO ఏదీ దాన్ని సిఫార్సు చేయలేదు. ఈ స్కాన్ ద్వారా రేడియేషన్ శరీరానికి తగులుతుంది, క్యాన్సర్ కానివి కూడా అనుమానాస్పదంగా కనిపించి అనవసరమైన బయాప్సీలకు దారితీస్తాయి, అలాగే మామూలు స్క్రీనింగ్గా వాడినప్పుడు ఇది క్యాన్సర్ మరణాలను తగ్గిస్తుందని ఇప్పటివరకు నిరూపణ కాలేదు.
"ముందే తెలిస్తే ముందే బాగు చేసుకోవచ్చు కదా" అనే ఆలోచన నుంచే ఈ నమ్మకం పుడుతుంది. ఆ భయాన్ని ఎవరూ తక్కువ చేయరు. కానీ PET-CT అనే పరీక్షను రూపొందించింది ఆరోగ్యవంతులను తనిఖీ చేయడానికి కాదు — ఇప్పటికే తెలిసిన క్యాన్సర్ ఎంతవరకు వ్యాపించిందో చూడటానికి (స్టేజింగ్), ఇచ్చిన చికిత్సకు అది ఎలా స్పందిస్తోందో చూడటానికి.
మీ ఆంకాలజిస్ట్ ఒక స్పష్టమైన కారణంతో PET-CT చెప్పినప్పుడు అది చాలా విలువైన పరీక్ష. కారణం లేకుండా, ప్యాకేజీ రూపంలో ఏటా చేయించుకున్నప్పుడే దాని నష్టాలు ప్రయోజనాల కంటే ఎక్కువ అవుతాయి. ఈ రెండిటి మధ్య తేడా ఏమిటో ఈ పేజీలో వివరంగా ఉంది.
ఎక్కువగా వినిపించే మాటలు
ఏటా PET-CT ప్యాకేజీ గురించి కుటుంబాలు చెప్పేవి, అసలు నిజం
లక్షణాలు లేనివాళ్లకు, క్యాన్సర్ లేనివాళ్లకు ఏటా PET-CT చేయించమని ఏ అంతర్జాతీయ మార్గదర్శకమూ చెప్పలేదు. ఈ స్కాన్ను రూపొందించింది ఇప్పటికే ఉన్న వ్యాధి ఎంతవరకు వ్యాపించిందో చూడటానికి, చికిత్సకు స్పందన అంచనా వేయడానికి. NCCN, ASCO, ESMO — ఏవీ దీన్ని సామూహిక స్క్రీనింగ్ పరీక్షగా ఆమోదించలేదు; ఆ విధంగా వాడినప్పుడు ఇది క్యాన్సర్ మరణాలను తగ్గించిందనే ఆధారమూ లేదు.
ప్రతి PET-CT స్కాన్లో రెండు వైపుల నుంచి రేడియేషన్ శరీరానికి చేరుతుంది — ఒకటి ఇచ్చే ట్రేసర్ (స్కాన్ కోసం ఇచ్చే ప్రత్యేక ఇంజెక్షన్) నుంచి, రెండోది CT భాగం నుంచి. అంతేకాదు, క్యాన్సర్ కాకపోయినా అనుమానాస్పదంగా కనిపించే తప్పుడు పాజిటివ్ ఫలితాలు సాధారణం. అలాంటి ప్రతి ఫలితం మరిన్ని స్కాన్లకు, చాలాసార్లు బయాప్సీకి దారితీస్తుంది. ఆ ప్రమాదం చిన్నది కాదు.
స్కాన్కు డబ్బు కట్టగలగడం, ఆ స్కాన్ మీకు ఉపయోగపడటం — ఇవి రెండు వేర్వేరు ప్రశ్నలు. తప్పుడు పాజిటివ్ ఫలితం వచ్చినప్పుడు, దాని వెనుక వచ్చే పరీక్షలు, ప్రక్రియలు నిజమైన ప్రమాదాలను మోసుకొస్తాయి. హాని చేయని ఒక విషయం వెనుక తిరిగే సమయం, మీకు నిజంగా అవసరమైన సంరక్షణ మీద పెట్టాల్సిన సమయం.
చికిత్స తర్వాత చేసే నిఘా స్కాన్ల (surveillance) షెడ్యూల్ మీ క్యాన్సర్ రకం, స్టేజ్, మీకు ఇచ్చిన చికిత్సను బట్టి ఉంటుంది. ఎప్పుడు చూస్తే తిరిగి రావడం కనిపిస్తుంది, ఎప్పుడు కనిపెడితే ఫలితం మారుతుంది — ఈ రెండిటినీ చూసే ఆ షెడ్యూల్ తయారవుతుంది. మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పిన దానికంటే ఎక్కువసార్లు స్కాన్ చేయించడం ఫలితాన్ని మెరుగుపరచదు; రేడియేషన్ను, తప్పుడు ఫలితాల ప్రమాదాన్ని మాత్రం పెంచుతుంది.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండినిజమైన నష్టం
ఏటా PET-CT చేయించుకోవడం వల్ల అసలు ఏ హాని జరుగుతుంది?
పోగుపడే రేడియేషన్
ప్రతి PET-CT స్కాన్లో అయనీకరణ రేడియేషన్ ఉంటుంది — గ్లూకోజ్ లాంటి రేడియో ధార్మిక ట్రేసర్ నుంచి కొంత, CT భాగం నుంచి కొంత. ఏటా స్కాన్ చేయించుకోవడం అంటే ఏటా ఆ రేడియేషన్ను తీసుకోవడమే. దానికి సరిపడే ప్రయోజనం ఉందని నిరూపితమైన ఆధారం లేనప్పుడు, ఆ మోతాదు ఊరికే పోగుపడుతూ పోతుంది.
తప్పుడు పాజిటివ్ ఫలితాలు
వెంటనే ఇబ్బంది పెట్టేది ఇదే. స్కాన్లో ఏదైనా అనుమానాస్పదంగా కనిపించగానే మరిన్ని ఇమేజింగ్ పరీక్షలు, చాలాసార్లు బయాప్సీ వరుస కడుతుంది. బయాప్సీలో నిజమైన ప్రమాదాలు ఉంటాయి — ఇన్ఫెక్షన్, రక్తస్రావం, కణజాలం ఎక్కడి నుంచి తీస్తున్నారనే దాన్ని బట్టి అప్పుడప్పుడు తీవ్రమైన సమస్యలు కూడా. ఇదంతా చివరికి హాని చేయని ఒక విషయం వెనుక జరగవచ్చు.
అతి నిర్ధారణ (overdiagnosis)
మూడో నష్టం ఇది. జీవితకాలంలో ఎప్పటికీ ఇబ్బంది పెట్టని, పెరగని మార్పులు కొన్ని ఉంటాయి. అవి స్కాన్లో మాత్రం ప్రమాదకరమైన దానిలాగే కనిపిస్తాయి. అలాంటి దానికి చికిత్స మొదలుపెట్టడం జాగ్రత్త కాదు — స్కాన్ చేయకపోతే అసలు జరగకుండా ఉండే హాని అది.
మనసు మీద పడే భారం
రిపోర్ట్లో ఒక్క అనుమానాస్పద వాక్యం చాలు — కుటుంబం మొత్తం ఆందోళనలో మునిగిపోవడానికి. చివరికి అది ఏమీ కాదని తేలినా, ఆ మధ్యలో గడిచిన రోజులు, ప్రయాణాలు, ఖర్చు తిరిగి రావు.
ఆధారం ఉన్న దారి
మరి నిజంగా పనిచేసే క్యాన్సర్ స్క్రీనింగ్ ఏమిటి?
ఒక పరీక్షను స్క్రీనింగ్ అని చెప్పాలంటే, పెద్ద అధ్యయనాల్లో అది ఒక నిర్దిష్ట క్యాన్సర్ వల్ల చనిపోయే అవకాశాన్ని తగ్గించిందని తేలాలి. భారతదేశంలో అలా ఆధారం ఉన్నవి కొన్నే — HPV పరీక్ష, సైటాలజీ ద్వారా గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్ స్క్రీనింగ్; రొమ్ము క్యాన్సర్ కోసం మామోగ్రఫీ; పొగాకు వాడేవారికి నోటి క్యాన్సర్ పరీక్ష. మన దేశంలో పొగాకు వాడేవారు అత్యధిక ప్రమాదం ఉన్న వర్గాల్లో ఒకటి.
మీకు ఇంతకుముందు క్యాన్సర్ వచ్చి ఉంటే, మీ నిఘా షెడ్యూల్ను రాతపూర్వకంగా ఇవ్వమని మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి, దాన్నే పాటించండి. అపాయింట్మెంట్ల మధ్యలో ఏదైనా మారితే మీ బృందాన్ని సంప్రదించండి — స్కాన్ బుక్ చేయమని అడగడానికి కాదు, మీకు ఏమి అనిపిస్తోందో చెప్పడానికి. ఆ తర్వాత ఏమి చేయాలో వాళ్లు చెబుతారు.
కొత్త లక్షణం ఏదైనా కనిపిస్తే — కారణం తెలియని బరువు తగ్గడం, గడ్డ, తగ్గని నొప్పి, రక్తం రాకూడని చోట రక్తం — ఆ ఆందోళన మొదలైన రోజే డాక్టర్కు చెప్పండి. ఏటా చేయించే స్కాన్ తేదీ కోసం ఎదురుచూడకండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
ఏం చేయాలి
క్యాన్సర్ గురించి భయంగా ఉంటే నిజంగా ఏం చేయాలి?
- మీ వయసు, లింగం, ప్రమాద కారకాలను బట్టి మీకు ఏ స్క్రీనింగ్ కార్యక్రమాలు వర్తిస్తాయో డాక్టర్ను అడగండి — ఇవి అందరికీ ఒకేలా ఉండవు.
- పొగాకు వాడుతుంటే నోటి క్యాన్సర్ పరీక్ష చేయించుకోండి — ఇది మన దేశంలో ఆధారం ఉన్న కొద్ది పరీక్షల్లో ఒకటి.
- కుటుంబంలో వంశపారంపర్యంగా వచ్చే క్యాన్సర్ ఉంటే, శరీరమంతా స్కాన్ కాకుండా జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్ గురించి అడగండి.
- ఇంతకుముందు క్యాన్సర్ వచ్చి ఉంటే, మీ ఆంకాలజిస్ట్ ఇచ్చిన నిఘా షెడ్యూల్ను పాటించండి, అపాయింట్మెంట్లు వదలకండి.
- కొత్త లక్షణం ఆందోళన కలిగించిన రోజే డాక్టర్కు చెప్పండి — స్కాన్ తేదీ వరకు ఆగకండి.
- ఎక్కడైనా ఏటా స్కాన్ ప్యాకేజీ ఆఫర్ చేస్తే, బుక్ చేసే ముందు అది మీకు నిజంగా అవసరమా అని మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
ఏటా శరీరమంతా PET-CT స్క్రీనింగ్ ప్యాకేజీలను CION ఇవ్వదు — వాటికి తగిన శాస్త్రీయ ఆధారం లేదు కాబట్టి. స్కాన్ ఒక స్పష్టమైన వైద్య కారణంతో అవసరమైనప్పుడు, హైదరాబాద్లోని భాగస్వామ్య PET-CT కేంద్రాల ద్వారా దాన్ని ఏర్పాటు చేస్తారు; రిపోర్ట్ను CION ఆంకాలజిస్ట్ చదివి మీతో మాట్లాడతారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఏటా PET స్కాన్ గురించి ఎక్కువగా అడిగే ప్రశ్నలు
సిఫార్సు లేనప్పుడు క్లినిక్లు ఏటా PET-CT ప్యాకేజీలను ఎందుకు ఇస్తున్నాయి?
స్కాన్ ప్యాకేజీ అనేది ఒక వ్యాపార ఉత్పత్తి. అది అందుబాటులో ఉందంటే అది మీకు వైద్యపరంగా అవసరం అని అర్థం కాదు. PET-CT యంత్రం చాలా ఖరీదైనది; ఆ ఖర్చును తిరిగి రాబట్టడంలో ఇలాంటి ప్యాకేజీలు సహాయపడతాయి. అసలు ప్రశ్న స్కాన్ దొరుకుతుందా అని కాదు — మీ వయసు, మీ చరిత్ర, మీ ప్రమాద కారకాలను బట్టి అది మీకు అవసరమా అని. శాస్త్రీయ ఆధారం లేనందున ఏటా శరీరమంతా PET-CT స్క్రీనింగ్ ప్యాకేజీలను CION ఇవ్వదు.
రిపోర్ట్ నార్మల్ వస్తే మనసుకు నిమ్మళంగా ఉంటుంది కదా?
నార్మల్ రిపోర్ట్ అంటే క్యాన్సర్ లేదని రుజువు కాదు. PET-CT అన్ని క్యాన్సర్లను నమ్మకంగా చూపించదు; నార్మల్ రిపోర్ట్ వచ్చిన వారాలు, నెలల తర్వాత కూడా కొత్తగా క్యాన్సర్ రావచ్చు. స్కాన్ కావాలనిపించడానికి కారణం క్యాన్సర్ భయమే అయితే, ఆ భయానికి స్కాన్ సమాధానం కాదు. మీ కుటుంబ చరిత్ర, ఏమైనా లక్షణాలు, సంబంధిత పరీక్షలు చూసి డాక్టర్ చేసే ప్రమాద అంచనా — ఉద్దేశించని పనికి వాడిన స్కాన్ కంటే అది ఎక్కువ అర్థవంతమైన సమాచారం ఇస్తుంది.
క్రమం తప్పకుండా ఫాలో-అప్ స్కాన్ చేయాల్సిన పరిస్థితులు ఉంటాయా?
ఉన్నాయి. కొన్ని క్యాన్సర్లకు చికిత్స తర్వాత నిర్ణీత వ్యవధుల్లో ఇమేజింగ్ చేయడం ఆధారం ఉన్న నిఘా ప్రక్రియలో భాగమే. ఈ షెడ్యూల్ క్యాన్సర్ రకాన్ని బట్టి మారుతుంది — కొన్ని లింఫోమాలు, వృషణ క్యాన్సర్లు, ఎంపిక చేసిన ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్లలో నిర్దిష్ట కాలం పాటు నిర్ణీత వ్యవధుల్లో CT లేదా PET-CT ఉంటుంది. అయితే అవి ఏటా ఒకసారి అని కాదు, జీవితాంతం అనీ కాదు. మీ పరిస్థితికి ఏది వర్తిస్తుంది, ఎంతకాలం అనేది మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడిగి తెలుసుకోండి.
నాకు BRCA జన్యు మార్పు ఉంది — ఏటా శరీరమంతా స్కాన్ చేయించుకోవాలా?
అవసరం లేదు. BRCA మార్పు ఉన్నవారికి రొమ్ము, అండాశయ క్యాన్సర్ ప్రమాదం ఎక్కువ; అలాంటి వారికి ప్రత్యేకమైన, ఆధారం ఉన్న నిఘా పద్ధతి ఉంది — కానీ అందులో ఏటా PET-CT లేదు. BRCA ఉన్నవారి కోసం NCCN మార్గదర్శకాల్లో సాధారణంగా మీ జన్యు మార్పును బట్టి నిర్ణయించిన వయసు నుంచి ఏటా రొమ్ము MRI, మామోగ్రఫీ, వాటితో పాటు క్రమం తప్పని గైనకాలజీ పరీక్షలు ఉంటాయి. మీకు ఏది సరిపోతుందో జెనెటిక్ కౌన్సెలర్ లేదా కుటుంబ క్యాన్సర్ స్పెషలిస్ట్ వివరంగా చెప్పగలరు.
అయితే PET-CT ను దేనికి వాడతారు?
PET-CT కు స్పష్టమైన, ఆధారం ఉన్న ఉపయోగాలు ఉన్నాయి — కొత్తగా క్యాన్సర్ నిర్ధారణ అయ్యాక అది ఎంతవరకు వ్యాపించిందో చూడటం (స్టేజింగ్), ఇస్తున్న చికిత్స ఎంత పనిచేస్తోందో అంచనా వేయడం, తిరిగి వచ్చిందేమో అనే అనుమానానికి వైద్య కారణం ఉన్నప్పుడు దాన్ని పరిశీలించడం, రేడియేషన్ థెరపీ ప్లాన్ చేయడంలో సహాయపడటం. ఈ పరిస్థితుల్లో ఇది చాలా విలువైన పరీక్ష. ఈ పరిధి దాటి వాడినప్పుడే — ఉపయోగకరమైన ఫలితం వచ్చే అవకాశం కంటే రేడియేషన్, తప్పుడు ఫలితాల ప్రమాదం ఎక్కువ అవుతుంది.
ఇప్పటికే ఒకసారి ఏటా స్కాన్ ప్యాకేజీ చేయించుకున్నాను. ఏమైనా నష్టం జరిగిందా?
ఒకసారి చేయించుకున్నందుకు భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ పేజీ చెబుతున్నది ఒక్క స్కాన్ గురించి కాదు — వైద్య కారణం లేకుండా దాన్ని ఏటా పునరావృతం చేయడం గురించి. రిపోర్ట్ కాపీని, ఇమేజ్ల CD ని భద్రంగా ఉంచుకోండి; భవిష్యత్తులో ఏదైనా పోలిక చూడాల్సి వస్తే అది ఉపయోగపడుతుంది. ఇకముందు ఏ పరీక్ష అవసరమో మీ డాక్టర్తో మాట్లాడి నిర్ణయించుకోండి.
CION ఆంకాలజిస్టులు. మీ PET-CT రిపోర్ట్ను స్పెషలిస్ట్ చదివి, తర్వాత ఏం చేయాలో చెబుతారు.
స్కాన్ ఎందుకు అవసరమో చెప్పడం నుంచి రిపోర్ట్లోని SUV, ఇతర ఫలితాలను మీ కేసుతో కలిపి చూడటం వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Cancer Screening Overview
- Cancer Research UK — PET-CT scan
- American Cancer Society — Cancer Screening Guidelines
- NHS — PET scan
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
స్కాన్ నిజంగా అవసరమా అని తెలుసుకోవాలా?
ఏటా స్కాన్ ప్యాకేజీ బుక్ చేసే ముందు, మీ పరిస్థితికి ఏ పరీక్ష సరైనదో మీ దగ్గరి CION కేంద్రంలో ఆంకాలజిస్ట్తో మాట్లాడండి.