స్కాన్ రోజు
PET-CT స్కానర్ MRI లాగా మూసి ఉంటుందా? ఇరుకైన చోట భయం గురించి
స్కానర్ లోపల పడుకోవాలంటేనే మీకు భయంగా ఉందా? అయితే PET-CT నిజంగా ఎలా ఉంటుందో తెలుసుకోవడం ఉపయోగపడుతుంది. చాలామంది ఊహించుకునే సన్నని, మూసుకుపోయిన గొట్టం ఇది కాదు. దీని రింగ్ వెడల్పుగా ఉండి రెండు వైపులా తెరిచి ఉంటుంది, చప్పుడు కూడా దాదాపు ఉండదు. తాము అనుకున్నదాని కంటే ఇది చాలా తేలికగా ఉందని చాలామంది చెబుతారు. ఇరుకైన చోట భయం (claustrophobia) ఎక్కువగా ఉంటే స్కాన్ రోజుకు ముందే మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పండి.
సూటిగా సమాధానం
PET-CT స్కానర్ MRI లాగా మూసి ఉంటుందా?
లేదు. PET-CT స్కానర్ MRI కంటే చాలా ఎక్కువ తెరిచి ఉంటుంది. దీనిలోని డిటెక్టర్ రింగ్ వెడల్పుగా ఉండి, రెండు వైపులా తెరిచి ఉంటుంది. అందువల్ల స్కాన్ జరుగుతున్నంత సేపులో చాలా భాగం మీ తల, కాళ్లు ఆ రింగ్ బయటే ఉంటాయి. మీరు ఒక బెడ్పై కదలకుండా పడుకుంటారు, ఆ బెడ్ నెమ్మదిగా రింగ్ గుండా ముందుకు వెళుతుంది. ఇరుకైన చోట భయం (claustrophobia) కొద్దిగా ఉన్నవారు చాలామంది మత్తు మందు లేకుండానే స్కాన్ను పూర్తి చేయగలుగుతారు.
చాలామంది ఊహించుకునేది MRI చిత్రాన్ని — శరీరమంతా లోపలికి వెళ్లే సన్నని గొట్టం, పెద్ద చప్పుడు. PET-CT అలా ఉండదు. యంత్రం ఒక వెడల్పైన ఉంగరం లాంటిది, దాని నుంచి దాదాపు ఎలాంటి చప్పుడూ రాదు. ఈ ఒక్క విషయం తెలిస్తేనే చాలామందికి భయం చాలావరకు తగ్గిపోతుంది.
మీకు ఇరుకైన చోట్ల ఇంతకుముందు భయం వేసి ఉంటే, ఆ విషయాన్ని స్కాన్ రోజు కంటే ముందే మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పండి. అవసరమైతే మత్తు మందు (sedation) ఏర్పాటు చేయవచ్చు, కానీ దాన్ని ముందుగానే ప్లాన్ చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
CION హైదరాబాద్లోని భాగస్వామ్య PET-CT కేంద్రాల ద్వారా స్కాన్ ఏర్పాటు చేస్తుంది. స్కాన్ ఆ కేంద్రంలో జరుగుతుంది; రిపోర్ట్ వచ్చాక మీ CION ఆంకాలజిస్ట్ దాన్ని చదివి మీతో మాట్లాడతారు.
పక్కపక్కన చూస్తే
PET-CT, MRI — ఈ రెండిటి మధ్య తేడా ఏమిటి?
భయం ఎక్కువగా MRI అనుభవం నుంచి వస్తుంది. ఆ రెండు యంత్రాలు ఎలా వేరుగా ఉంటాయో ఇక్కడ చూడండి.
యంత్రం తెరిచి ఉండే తీరు
PET-CT: వెడల్పైన రింగ్, రెండు వైపులా తెరిచి ఉంటుంది.
MRI: సన్నని గొట్టం, శరీరం చుట్టూ మూసుకుని ఉంటుంది.
మీ తల ఎక్కడ ఉంటుంది
PET-CT: స్కాన్ జరుగుతున్నప్పుడు చాలావరకు రింగ్ బయటే ఉంటుంది.
MRI: స్కాన్ అంతటా గొట్టం లోపలే ఉంటుంది.
చప్పుడు
PET-CT: దాదాపు నిశ్శబ్దంగా ఉంటుంది.
MRI: గట్టిగా కొట్టినట్టు, ఠకఠకమని చాలా పెద్ద చప్పుడు వస్తుంది.
పూర్తిగా లోపల ఉండే సమయం
PET-CT: చాలా తక్కువ — బెడ్ చిన్న చిన్న భాగాలుగా రింగ్ గుండా వెళుతుంది.
MRI: ఎక్కువ — స్కాన్లో ఎక్కువ భాగం శరీరం గొట్టం లోపలే ఉంటుంది.
మత్తు మందు అవసరం పడటం
PET-CT: అరుదుగా మాత్రమే.
MRI: ఆందోళన ఎక్కువగా ఉన్నవారికి కాస్త తరచుగా.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిభయం వేస్తే
స్కాన్ మధ్యలో ఆందోళనగా అనిపిస్తే ఏం చేయాలి?
ముందే చెప్పడం అన్నిటికంటే ముఖ్యం
ఇరుకైన చోట్ల మీకు ఇంతకుముందు ఎప్పుడైనా ఆందోళన, ఊపిరి ఆడనట్టు అనిపించి ఉంటే — స్కాన్ రోజున ఇమేజింగ్ కేంద్రానికి వెళ్లాక కాకుండా, అంతకుముందే మీ ఆంకాలజీ బృందానికి ఆ విషయం చెప్పండి. మత్తు మందు ఇవ్వాలంటే దాన్ని ముందుగానే ప్లాన్ చేయాల్సి ఉంటుంది.
స్కాన్ జరుగుతున్నప్పుడు మీరు ఒంటరి కాదు
స్కాన్ సమయంలో మిమ్మల్ని ఎవరూ గమనించకుండా వదిలేయరు. పక్క గది నుంచి టెక్నీషియన్ మిమ్మల్ని చూస్తూనే ఉంటారు, మీరు మాట్లాడితే వారికి వినిపిస్తుంది. మీకు ఇబ్బందిగా అనిపిస్తే సైగ చేయండి — బెడ్ ఆపేస్తారు.
ఆందోళన ఎక్కువగా ఉంటే
కదలకుండా పడుకోగలనా అనే అనుమానం మీకే ఉంటే, ముందుగానే ఏర్పాటు చేసుకున్నప్పుడు మత్తు మందు సాధారణంగా అందుబాటులో ఉంటుంది. మీ తదుపరి ఆంకాలజీ అపాయింట్మెంట్లోనే ఈ విషయం చెప్పండి; అప్పుడు స్కాన్ రోజుకు ముందే దాన్ని ప్లాన్ చేయవచ్చు.
వేరే ఏదో అవసరం కోసం మీకు రాసిన నిద్ర మాత్ర లేదా మత్తు మాత్రను మీ బృందానికి చెప్పకుండా స్కాన్ రోజున వేసుకోవద్దు.ఏ దశలో ఏం జరుగుతుంది
PET-CT స్కాన్ సమయంలో ఏం జరుగుతుంది?
-
చేరుకోవడం, సన్నద్ధత
ఇమేజింగ్ కేంద్రంలో ముందుగా చెక్-ఇన్ చేస్తారు. మీ అపాయింట్మెంట్ వివరాలు చూసి, ఇటీవల ఏం తిన్నారు, ఏం తాగారు అని అడుగుతారు. నగలు, లోహంతో చేసిన వస్తువులు తీసి పెట్టమని చెప్పవచ్చు.
-
క్యాన్యులా పెట్టడం
నర్సు మీ చేతిలోని నరంలో ఒక చిన్న క్యాన్యులా (చేతికి పెట్టే సూది) పెడతారు. ట్రేసర్ ఇంజెక్షన్ దీని ద్వారానే ఇస్తారు. బ్లడ్ టెస్ట్ కోసం సూది గుచ్చినట్టే ఇది కూడా ఉంటుంది.
-
ట్రేసర్ ఇంజెక్షన్, తర్వాత విశ్రాంతి
క్యాన్యులా ద్వారా ట్రేసర్ (స్కాన్ కోసం ఇచ్చే ప్రత్యేక ఇంజెక్షన్) ఇస్తారు. తర్వాత అది శరీరంలో సరైన చోట్లకు చేరే వరకు మీరు కదలకుండా, వెచ్చగా, నిశ్శబ్దంగా విశ్రాంతి తీసుకోవాలి. మొత్తం అపాయింట్మెంట్లో ఎక్కువ సమయం తీసుకునేది ఈ విశ్రాంతి దశే.
-
స్కాన్ గదికి వెళ్లడం
తర్వాత మిమ్మల్ని స్కాన్ గదికి తీసుకెళ్లి, సన్నగా ఉన్నా మెత్తని కుషన్ ఉన్న బెడ్పై పడుకోమంటారు. ఏం జరగబోతోందో టెక్నీషియన్ వివరిస్తారు; మొదలుపెట్టే ముందు మీకున్న చివరి సందేహాలు కూడా అడగవచ్చు.
-
స్కాన్
బెడ్ నెమ్మదిగా ఆ వెడల్పైన, తెరిచి ఉన్న రింగ్ గుండా కదులుతుంది. యంత్రం నుంచి చప్పుడు చాలా తక్కువగా వస్తుంది. మీరు కదలకుండా పడుకుని, మామూలుగా ఊపిరి తీసుకుంటూ ఉండాలి. ఈ సమయమంతా బృందం మిమ్మల్ని గమనిస్తూనే ఉంటుంది. విశ్రాంతి దశ కంటే ఈ స్కాన్ దశ తక్కువ సమయంలోనే పూర్తవుతుంది.
-
స్కాన్ తర్వాత
క్యాన్యులా తీసేస్తారు. తర్వాత మీరు మామూలుగా తినవచ్చు, తాగవచ్చు, రోజువారీ పనులు చేసుకోవచ్చు. ట్రేసర్ ఆ రోజు గడిచేలోపు దానంతట అదే శరీరం నుంచి బయటకు వెళ్లిపోతుంది. నీళ్లు ఎక్కువగా తాగితే అది ఇంకా త్వరగా బయటకు వెళ్తుంది.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
క్యాన్సర్ కోసం చేసే చాలా PET-CT స్కాన్లలో ఇచ్చే ఇంజెక్షన్ FDG (గ్లూకోజ్ లాంటి ట్రేసర్) — గ్లూకోజ్ను కొద్దిగా మార్చి తయారుచేసిన పదార్థం. చుట్టూ ఉన్న ఆరోగ్యకరమైన కణజాలం కంటే క్యాన్సర్ కణాలు దీన్ని ఎక్కువగా తీసుకుంటాయి; అందుకే అవి స్కాన్లో కనిపిస్తాయి. అపాయింట్మెంట్కు ముందు ఏమీ తినకుండా ఉండమని చెప్పేది అందుకే — తింటే రక్తంలో చక్కెర పెరిగి, అది ట్రేసర్తో పోటీ పడి ఇమేజ్లను రేడియాలజిస్ట్ చదవడం కష్టం చేస్తుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
స్కానర్ లోపల ఉండటం గురించి ఎక్కువగా అడిగే ప్రశ్నలు
నిజంగా నేను స్కానర్ రింగ్ లోపల ఎంతసేపు ఉంటాను?
బెడ్ రింగ్ గుండా కదిలే ఇమేజింగ్ దశ, మొత్తం అపాయింట్మెంట్తో పోలిస్తే చాలా తక్కువ సమయం. ఇంజెక్షన్ ఇచ్చాక ట్రేసర్ శరీరంలో సరైన చోట్లకు చేరే వరకు నిశ్శబ్దంగా పడుకుని ఉండటానికే ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. మీ భయం స్కానర్ గురించే అయితే, దాని లోపల ఉండే సమయం తక్కువ అని తెలుసుకోవడం ఉపశమనం ఇస్తుంది. ఆ రోజు ఎలా సాగుతుందో స్పష్టంగా తెలియాలంటే, బుక్ చేసేటప్పుడే ఇమేజింగ్ కేంద్రం సిబ్బందిని అడగండి.
స్కాన్ సమయంలో నా వాళ్లు నాతో పాటు లోపల ఉండవచ్చా?
సాధారణంగా స్కాన్ గది లోపలికి రానివ్వరు, ఎందుకంటే ట్రేసర్ వల్ల ఆ గదిలో స్వల్ప స్థాయి రేడియేషన్ ఉంటుంది. మీ కుటుంబ సభ్యులు లేదా సంరక్షకులు (కేర్గివర్) దగ్గరలోనే వేచి ఉండవచ్చు; ఎక్కడ కూర్చోవాలో సిబ్బంది చెబుతారు. ఒంటరిగా ఉండటం గురించి భయమైతే, బుక్ చేసేటప్పుడే ఆ విషయం చెప్పండి — అద్దం గుండా సిబ్బంది మీకు కనిపిస్తూ ఉండటం లాంటి ఏర్పాట్లు ఆ కేంద్రంలో ఉండవచ్చు.
స్కాన్కు ముందు మత్తు మందు ఇవ్వమని అడగవచ్చా?
అడగవచ్చు. ఇరుకైన చోట్ల మీకు చాలా ఆందోళన వస్తుందని అనుభవంతో తెలిసి ఉంటే, స్కాన్ రోజుకు ముందే మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పండి. మత్తు మందును ముందుగానే ప్లాన్ చేయాలి — దాన్ని మీ ఆంకాలజిస్ట్ ఏర్పాటు చేస్తారు, అలాగే మిమ్మల్ని అపాయింట్మెంట్కు తీసుకురావడానికి, తిరిగి ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి ఎవరో ఒకరు తోడు రావాలి. వేరే అవసరం కోసం మీకు రాసిన మత్తు మాత్రను మాత్రం మీ బృందానికి చెప్పకుండా వేసుకోవద్దు.
PET-CT అంటే మామూలు CT స్కాన్ లాంటిదేనా?
PET-CT అంటే ఒకే యంత్రంలో రెండు స్కాన్లను కలిపి చేయడం. CT భాగం మీరు ఇంతకుముందు చేయించుకుని ఉండే తిరిగే X-ray స్కానే — ఇది శరీరం లోపలి నిర్మాణాన్ని స్పష్టంగా చూపిస్తుంది. PET భాగం ట్రేసర్ సాయంతో ఏ ప్రాంతం ఎంత చురుకుగా ఉందో చూపిస్తుంది. ఈ రెండూ ఒకే బెడ్పై, ఒకే సిట్టింగ్లో జరుగుతాయి. ఈ యంత్రం పొడవాటి గొట్టంలా కాకుండా CT రింగ్లా ఉంటుంది; అందుకే MRI కంటే ఇది చాలా తెరిచినట్టు అనిపిస్తుంది.
స్కాన్ మధ్యలో నేను కదిలితే ఏమవుతుంది?
ఇమేజింగ్ జరుగుతున్నప్పుడు కదిలితే ఇమేజ్లు మసకబారవచ్చు, ఆ భాగాన్ని మళ్లీ తీయాల్సి రావచ్చు. ఎప్పుడు కదలకుండా ఉండటం ముఖ్యమో బృందం మీకు చెబుతుంది, ఊపిరి ఎలా తీసుకోవాలో కూడా దారి చూపిస్తుంది. ఇబ్బందిగా అనిపించినా, కాస్త సర్దుకోవాలన్నా టెక్నీషియన్కు సైగ చేయండి — ఇబ్బంది పడుతూ ఉండిపోవడం కంటే కాసేపు ఆపడమే మంచిది. ఒక భాగాన్ని మళ్లీ తీయడం వల్ల అపాయింట్మెంట్ కొంచెం పొడిగింపు అవుతుంది తప్ప, మీ భద్రతకు ఏ ఇబ్బందీ ఉండదు.
స్కాన్ మధ్యలో ఆపమని అడిగితే ఫలితం పాడైపోతుందా?
భయం తగ్గించుకోవడానికి కాసేపు ఆపమని అడగడం తప్పేమీ కాదు. మీరు ఇబ్బంది చెబితే బెడ్ను ఆపుతారు. అవసరమైతే ఆ భాగాన్ని మళ్లీ తీస్తారు, అంతే — అపాయింట్మెంట్ కొంచెం ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటుంది. ఇబ్బందిని బయటకు చెప్పకుండా ఆపుకుంటే కదలికలు ఎక్కువై ఇమేజ్లు మసకబారే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే మీకు ఎలా అనిపిస్తుందో టెక్నీషియన్కు చెప్పడమే మంచిది.
CION ఆంకాలజిస్టులు. మీ PET-CT రిపోర్ట్ను స్పెషలిస్ట్ చదివి, తర్వాత ఏం చేయాలో చెబుతారు.
స్కాన్ ఎందుకు అవసరమో చెప్పడం నుంచి రిపోర్ట్లోని SUV, ఇతర ఫలితాలను మీ కేసుతో కలిపి చూడటం వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- NHS — PET scan
- Cancer Research UK — PET-CT scan
- RadiologyInfo.org — Positron Emission Tomography - Computed Tomography (PET/CT)
- Macmillan Cancer Support — PET-CT scan
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
స్కాన్ గురించి భయంగా ఉందా? ముందే మాట్లాడండి
ఇరుకైన చోట భయం, కదలకుండా పడుకోలేకపోవడం — ఇలాంటివి స్కాన్ రోజుకు ముందే చెబితే ఏర్పాట్లు చేయవచ్చు. మీ దగ్గరి CION కేంద్రంలో స్పెషలిస్ట్తో మాట్లాడటానికి సహాయం చేస్తాం.