ఇరుకు భయం & PET-CT
ఇరుకు భయం ఉంటే PET-CT స్కాన్ ఎలా ఉంటుంది?
ఇరుకైన చోట భయం ఉన్నవాళ్లకు PET-CT అనగానే వద్దు అనిపిస్తుంది. కానీ చాలా మందిలో ఆ భయం తప్పు చిత్రం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది — PET-CT అంటే MRI లాంటి పొడవైన సొరంగం కాదు. ఈ మెషిన్ రంధ్రం రెండు వైపులా తెరిచి, చాలా వెడల్పుగా ఉంటుంది; మీ తల లోపలికి అసలు వెళ్లకపోవచ్చు కూడా. సరైన సన్నద్ధతతో చాలా మంది మత్తు మందు లేకుండానే స్కాన్ను పూర్తి చేస్తారు.
సూటిగా సమాధానం
PET-CT మెషిన్ ఎంత ఇరుకుగా ఉంటుంది?
ఇరుకైన చోట భయం (claustrophobia) ఉన్నవాళ్లకు PET-CT స్కాన్ అనగానే మొదట వచ్చే ఆలోచన — వద్దు అని చెప్పేయడం. కానీ చాలా మంది మనసులో ఉన్న చిత్రం తప్పు. PET-CT అంటే MRI లాంటి పొడవైన సొరంగం కాదు.
PET-CT మెషిన్లోని రంధ్రం రెండు వైపులా తెరిచి ఉంటుంది. సాధారణ MRI స్కానర్ కంటే ఇది చాలా వెడల్పుగా ఉంటుంది — మీరు ఒక వెడల్పాటి వలయం గుండా వెళ్తారు, చాలా సందర్భాల్లో అవతలి వైపు వెలుతురు కూడా కనిపిస్తుంది.
మీ తల లోపలికి వెళ్తుందా?
అది మీ శరీరంలో ఏ భాగాన్ని స్కాన్ చేస్తున్నారు అనే దాని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. శరీరంలోని చాలా భాగాల స్కాన్లలో మీ తల పూర్తిగా బయటే ఉంటుంది.
మెషిన్లో ఉండే సమయం తక్కువ
స్కాన్ తీసే సమయం తక్కువే. అపాయింట్మెంట్లో ఎక్కువ భాగం అంతకుముందు ఉండే సన్నద్ధత సమయమే — ట్రేసర్ (స్కాన్ కోసం ఇచ్చే ప్రత్యేక ఇంజెక్షన్) శరీరమంతా వ్యాపించేవరకు మీరు నిశ్శబ్దంగా విశ్రాంతి తీసుకుంటారు. ఆ సమయంలో మీరు మెషిన్లో ఉండరు.
CION లో ఇది ఎలా జరుగుతుంది
CION సొంతంగా PET-CT స్కానర్ నడపదు. హైదరాబాద్లోని భాగస్వామ్య PET-CT కేంద్రాల్లో స్కాన్ జరుగుతుంది; రిపోర్ట్ వచ్చాక మీ CION ఆంకాలజిస్ట్ దాన్ని చదివి మీతో మాట్లాడతారు. మీకు ఇరుకు భయం ఉందని బుకింగ్ సమయంలోనే చెబితే, ఆ కేంద్రం మీ అపాయింట్మెంట్ను దాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకునే ప్లాన్ చేస్తుంది.
ఏమి సహాయపడుతుంది
ఇరుకు భయం ఉన్నవాళ్లు స్కాన్ను ఎలా దాటగలరు?
ఇవన్నీ ముందే అడగవలసిన, ముందే ఏర్పాటు చేసుకోవలసిన విషయాలు. స్కాన్ రోజున హడావిడిగా చేయగలిగేవి కావు.
బుకింగ్ సమయంలోనే చెప్పండి
మీకు ఇరుకైన చోట భయం ఉందని అపాయింట్మెంట్ తీసుకునేటప్పుడే కేంద్రానికి చెప్పండి. అప్పుడు మిమ్మల్ని ఎలా పడుకోబెట్టాలి, ఎలాంటి సహాయం కావాలి అనేది వాళ్లు ముందుగానే ప్లాన్ చేసుకోగలుగుతారు — స్కాన్ రోజున హడావిడి ఉండదు.
కాళ్ల వైపు నుంచి లోపలికి వెళ్లవచ్చా అని అడగండి
శరీరంలో కొన్ని భాగాల స్కాన్కు — కాళ్ల వైపు నుంచి లోపలికి వెళ్తే మీ తల పూర్తిగా బయటే ఉండిపోతుంది. మీ స్కాన్కు ఇది కుదురుతుందా అని కేంద్రాన్ని అడగండి.
కళ్లపై కవర్, సంగీతం గురించి అడగండి
లోపలికి వెళ్లేముందే కళ్లు మూసుకోవడం, స్కాన్ సమయంలో ఏదైనా వినడం — చుట్టూ ఉన్న వాతావరణంపై ధ్యాస తగ్గిస్తాయి. ఇవి అందుబాటులో ఉన్నాయా అని ముందే అడగండి.
మత్తు మందు అవసరమనిపిస్తే ముందే అడగండి
మత్తు మందు (sedation) కావాలంటే అది స్కాన్ రోజుకు ముందే ఏర్పాటు కావాలి. చివరి నిమిషంలో దాన్ని కలపడం సాధారణంగా కుదరదు.
మత్తు మందు తీసుకుంటే ఇంటికి తోడు కావాలి
మత్తు మందు మీ ఏకాగ్రతను కొన్ని గంటలపాటు ప్రభావితం చేస్తుంది. ఆ తర్వాత మీరు వాహనం నడపకూడదు, ఒంటరిగా ప్రయాణం చేయకూడదు. మిమ్మల్ని ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి ఎవరినైనా ముందే ఏర్పాటు చేసుకోండి.
మీ మందుల జాబితా మొత్తం చెప్పండి
కొన్ని మందులు మత్తు మందుతో కలిసినప్పుడు ప్రభావం చూపుతాయి. ఏదైనా రాసేముందు మీ బృందానికి ఈ జాబితా తెలియాలి — ఆందోళనకు వాడే మందులతో సహా అన్నీ చెప్పండి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమత్తు మందు
ఇరుకు భయం ఉన్నవాళ్లకు మత్తు మందు ఇస్తారా?
అవును, ఇస్తారు. తేలికపాటి మత్తు మందు — సాధారణంగా నోటి ద్వారా ఇచ్చేది — ఆందోళనను తగ్గించి, చాలా మంది స్కాన్ను పూర్తి చేయగలిగేలా చేస్తుంది. దీన్ని మిమ్మల్ని రిఫర్ చేసిన డాక్టర్, స్కాన్ కేంద్రం కలిసి స్కాన్ రోజుకు ముందే ఏర్పాటు చేస్తారు. అక్కడికి వెళ్లాక తీసుకునే నిర్ణయం ఇది కాదు.
ఇది అందరికీ సరిపోదు
మత్తు మందు ప్రతి ఒక్కరికీ సరైనది కాదు. గర్భిణులకు దీన్ని వాడరు. మీరు వాడుతున్న మందులను బట్టి, మీకు ఉన్న ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను బట్టి ఇది మీకు సరిపోకపోవచ్చు. ఈ నిర్ణయం మిమ్మల్ని రిఫర్ చేసిన డాక్టర్దే — స్కాన్ కేంద్రానిది కాదు.
మీరే అడిగితేనే ఇస్తారా?
ఇరుకు భయం ఉందని చెప్పగానే ఆటోమేటిక్గా మత్తు మందు ఇవ్వరు. మీరు చెప్పడంతో సంభాషణ మొదలవుతుంది — మీ ఆందోళన ఏ స్థాయిలో ఉందో బృందం అడిగి తెలుసుకుని, మిమ్మల్ని రిఫర్ చేసిన డాక్టర్తో దాన్ని చర్చిస్తారు. తేలికపాటి నుంచి మధ్యస్థ స్థాయి భయం ఉన్నవాళ్లకు సరైన భంగిమ, కొన్ని చిన్న పద్ధతులు సరిపోతాయి; మత్తు మందు అవసరం రాకపోవచ్చు. ఇది ఇష్టాయిష్టాల ప్రశ్న కాదు, వైద్యపరమైన నిర్ణయం.
మందు వాడితే ఆ తర్వాత
మత్తు మందు తీసుకుంటే, మీతో పాటు ఇంటికి ఎవరైనా రావాలి. స్కాన్ అయిపోయాక కూడా కొన్ని గంటలపాటు ఆ మందు మీ ఏకాగ్రతపై ప్రభావం చూపుతూనే ఉంటుంది.
ఆందోళనకు మీరు ఇప్పటికే ఏదైనా మందు వాడుతుంటే, దాన్ని కొనసాగించాలా వద్దా అనేది మీ డాక్టర్ను అడిగి తెలుసుకోండి. స్కాన్ కోసం అని సొంతంగా ఏ మందునూ ఆపవద్దు, కొత్తగా మొదలుపెట్టవద్దు.
PET-CT లో అయనీకరణ రేడియేషన్, ట్రేసర్ రెండూ ఉంటాయి; ఎదుగుతున్న శిశువుకు ఈ రెండింటి వల్లా ప్రమాదం ఉంది. అందుకే గర్భధారణ సమయంలో — మీ ఆంకాలజిస్ట్, కేంద్రంలోని రేడియేషన్ భద్రత బృందం జాగ్రత్తగా పరిశీలించకుండా — ఈ స్కాన్ సాధారణంగా చేయరు. మీరు గర్భవతి అయినా, గర్భం ఉండవచ్చని అనుమానం ఉన్నా, స్కాన్ తేదీ ఖరారు చేయకముందే మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పండి. ఈ నిర్ణయాన్ని రోగి ఒక్కరే గానీ, స్కాన్ కేంద్రం ఒక్కటే గానీ తీసుకోదు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
PET-CT మెషిన్ రంధ్రం వెడల్పుగా ఉండటానికి కారణం సౌకర్యం కాదు — డిటెక్టర్ల వలయం రోగి చుట్టూ ఉండాల్సిన భౌతిక శాస్త్ర అవసరమే. ఆ నిర్మాణం వల్ల ఈ మెషిన్ సాధారణ MRI స్కానర్ కంటే స్పష్టంగా ఎక్కువ తెరిచినట్టు ఉంటుంది. ఇరుకు భయం వల్ల MRI ను పూర్తి చేయలేకపోయిన చాలా మంది PET-CT ను మాత్రం దాటగలుగుతారు.
ఇంకా కొన్ని సందేహాలు
మధ్యలో ఆపాలంటే? తోడు ఉండొచ్చా? గతంలో పూర్తి చేయలేకపోతే?
మధ్యలో భయం వేస్తే ఆపమని అడగవచ్చా?
అడగవచ్చు, ఎప్పుడైనా. టేబుల్ వెంటనే బయటకు జారుతుంది — మీరు లోపల ఇరుక్కుపోరు. బృందం మిమ్మల్ని అంతసేపూ గమనిస్తూనే ఉంటుంది, మీ మాట వాళ్లకు వినిపిస్తుంది. చాలా సందర్భాల్లో కొద్దిసేపు ఆపి, మళ్లీ మొదలుపెట్టవచ్చు. మీకు ఆందోళనగా ఉందని ముందే చెబితే, మీరు సైగ చేసేవరకు ఎదురుచూడకుండా వాళ్లే మధ్యమధ్యలో మిమ్మల్ని పలకరిస్తారు.
నాతో పాటు ఎవరైనా ఉండవచ్చా?
స్కాన్కు ముందు ఉండే సన్నద్ధత సమయంలో సాధారణంగా మీ వెంట ఒకరు ఉండవచ్చు. స్కానింగ్ గదిలోకి కూడా రావచ్చా అనేది ఆ కేంద్రం రేడియేషన్ భద్రత నిబంధనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. బుకింగ్ సమయంలోనే అడగండి — మీ అపాయింట్మెంట్ విషయంలో ఏమి కుదురుతుందో వాళ్లు కచ్చితంగా చెబుతారు.
ఆందోళన వల్ల ఫలితంపై ప్రభావం ఉంటుందా?
స్కాన్ సమయంలో ఎక్కువగా కదిలితే ఇమేజ్లు మసకబారి, వాటిని చదవడం కష్టమవుతుంది. అందుకే ఆందోళనను అదుపులో ఉంచుకోవడం మీ సౌకర్యం కోసమే కాదు, ఇమేజ్ల నాణ్యత కోసం కూడా ముఖ్యం. మధ్యలో ఆపి, జాగ్రత్తగా మళ్లీ మొదలుపెట్టిన స్కాన్ సాధారణంగా చదవగలిగేలాగే ఉంటుంది. కానీ మొదటి నుంచి చివరి వరకు కదులుతూ ఉంటే, బృందానికి కావలసిన స్పష్టమైన ఇమేజ్లు దొరకకపోవచ్చు.
గతంలో ఒక స్కాన్ పూర్తి చేయలేకపోయాను
గతంలో — ముఖ్యంగా MRI — పూర్తి చేయలేకపోయారంటే, PET-CT కూడా అలాగే అవుతుందని అర్థం కాదు. ఈ మెషిన్ చాలా ఎక్కువ తెరిచినట్టు ఉంటుంది. అయినా ఆ అనుభవం గురించి మిమ్మల్ని రిఫర్ చేసిన ఆంకాలజిస్ట్కూ, కేంద్రానికీ చెప్పండి — మత్తు మందు ఏర్పాటు చేయడం, ఎక్కువ సమయం కేటాయించడం, స్కాన్ ప్రాంతం అనుమతిస్తే మీ తల బయటే ఉండేలా భంగిమ ఎంచుకోవడం — ఇవన్నీ ముందుగానే ప్లాన్ చేయగలుగుతారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఇరుకు భయం, PET-CT గురించి ఎక్కువగా అడిగే ప్రశ్నలు
PET-CT బదులు వేరే స్కాన్ చేయించుకోవచ్చా?
ఇది స్కాన్ కేంద్రంతో కాదు, మీ ఆంకాలజిస్ట్తో మాట్లాడవలసిన విషయం. కణజాలంలో జీవక్రియ చురుకుదనం ఎంత ఉందో PET-CT చూపిస్తుంది — ఆ సమాచారాన్ని CT గానీ, MRI గానీ అదే విధంగా ఇవ్వలేవు. మీ బృందం ఏ ప్రశ్నకు సమాధానం వెతుకుతోంది అనే దాన్ని బట్టి, వేరే స్కాన్ వాళ్లకు కావలసినది ఇస్తుందా లేదా అనేది మారుతుంది. వేరే స్కాన్ చేస్తే ఏ సమాచారం దొరకదు, అది మీ చికిత్స నిర్ణయానికి ముఖ్యమా — ఈ రెండు ప్రశ్నలూ మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
నా తల ఎంతసేపు మెషిన్ లోపల ఉంటుంది?
మీ శరీరంలో ఏ భాగాన్ని స్కాన్ చేస్తున్నారు అనే దాని మీద అది ఆధారపడి ఉంటుంది. కొన్ని భాగాల స్కాన్లో తల కొద్దిసేపు మాత్రమే లోపలికి వెళ్తుంది; మరికొన్నింటిలో పూర్తిగా బయటే ఉంటుంది. బుకింగ్ సమయంలో కేంద్రాన్ని అడగండి — మీ స్కాన్లో ఏమి జరుగుతుందో వాళ్లు వివరంగా చెప్పగలరు. స్కాన్ కంటే మొత్తం అపాయింట్మెంట్ ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటుంది; ఆ ఎక్కువ సమయమంతా సన్నద్ధత కోసం విశ్రాంతి తీసుకునేదే, మెషిన్లో ఉండేది కాదు.
ఆందోళనకు వాడే నా మందును స్కాన్కు ముందు వేసుకోవచ్చా?
మీరు వాడుతున్న ప్రతి మందు గురించీ — ఆందోళనకు వాడే మందుతో సహా — స్కాన్ రోజుకు ముందే మీ బృందానికి చెప్పండి. కొన్ని మందులను కొనసాగించడంలో ఇబ్బంది ఉండదు; మరికొన్ని ట్రేసర్తో గానీ, కేంద్రం రాసే మత్తు మందుతో గానీ కలిసి ప్రభావం చూపుతాయి. స్కాన్ కోసం అని ఆందోళన మందును సొంతంగా ఆపవద్దు, కొత్తగా మొదలుపెట్టవద్దు — ముందు మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి. స్కాన్కు ముందు చేసే తనిఖీ ఉద్దేశమే ఇలాంటివి ముందే గుర్తించడం.
స్కాన్కు ముందు ఉండే సన్నద్ధత సమయంలో ఏమి జరుగుతుంది?
ట్రేసర్ ఇంజెక్షన్ ఇచ్చాక, అది శరీరమంతా వ్యాపించేవరకు మీరు నిశ్శబ్దంగా విశ్రాంతి తీసుకుంటారు. ఈ సమయంలో మీరు స్కానర్లో ఉండరు — ఒక నిశ్శబ్ద గదిలో ఉంటారు, మీ వెంట ఒకరు ఉండటానికి అనుమతి ఉండవచ్చు. ఇది ముందే తెలిస్తే కొంత ధైర్యంగా ఉంటుందని చాలా మంది చెబుతారు; ఆ నిరీక్షణ ఆందోళన లేకుండా ఉంటుందని కాదు, కానీ వచ్చీరాగానే మెషిన్లోకి వెళ్లరు. నిరీక్షణలో ఆందోళన పెరుగుతుంటే బృందానికి చెప్పండి.
వయసు పైబడినవాళ్లకు ఇరుకు భయం ఉంటే PET-CT సురక్షితమేనా?
వయసు ఒక్కటే PET-CT కు అడ్డంకి కాదు. అయితే వయసు పైబడినవాళ్లకు మత్తు మందు ఇవ్వాలా వద్దా అనే నిర్ణయంలో — వాళ్లకు ఉన్న ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను, వాడుతున్న మందులను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు; ఎందుకంటే వయసుతో ఎక్కువగా కనిపించే కొన్ని సమస్యలతో మత్తు మందులు కలిసి ప్రభావం చూపవచ్చు. మీ మొత్తం ఆరోగ్య చిత్రాన్ని చూసి మిమ్మల్ని రిఫర్ చేసిన డాక్టర్ ఈ అంచనా వేస్తారు. మత్తు మందు గురించి చర్చ వచ్చినప్పుడు మీ ఆరోగ్య సమస్యలు, మందులు అన్నీ చెప్పండి — అప్పుడే వాళ్లు మీకు సురక్షితమైన ప్రణాళిక వేయగలరు.
స్కాన్ సమయంలో ఏ శ్వాస పద్ధతి ఎక్కువ సహాయపడుతుంది?
ముక్కు ద్వారా నెమ్మదిగా గాలి పీల్చడం, కొద్దిసేపు ఆపడం, నోటి ద్వారా నెమ్మదిగా వదలడం — ఈ పద్ధతి ఆందోళన వల్ల శరీరంలో వెంటనే కలిగే అనుభూతిని తగ్గిస్తుంది. స్కాన్ రోజుకు ముందే దీన్ని సాధన చేయండి; అప్పుడు అవసరమైనప్పుడు అది సహజంగా వస్తుంది. మెషిన్లోకి వెళ్లేముందే కళ్లు మూసుకోవడం కూడా సహాయపడుతుంది. మీరు ఏ పద్ధతి వాడబోతున్నారో బృందానికి చెప్పండి — ఆ రోజున అవసరమైతే వాళ్లే మీకు గుర్తుచేస్తూ ఉంటారు.
ఇరుకు భయం ఉందని చెబితే మత్తు మందు తప్పనిసరిగా ఇస్తారా?
ఆటోమేటిక్గా ఇవ్వరు. మీరు చెప్పడంతో సంభాషణ మొదలవుతుంది — మీ ఆందోళన ఏ స్థాయిలో ఉందో బృందం అడుగుతుంది, మిమ్మల్ని రిఫర్ చేసిన డాక్టర్తో దాన్ని సమీక్షిస్తుంది. తేలికపాటి నుంచి మధ్యస్థ స్థాయి ఇరుకు భయం ఉన్నవాళ్లకు సరైన భంగిమ, కొన్ని సామాన్య పద్ధతులే సరిపోతాయి; అప్పుడు మత్తు మందు అవసరం ఉండదు. నిజంగా అవసరమయ్యే అవకాశం ఉన్నవాళ్లకే దాన్ని ఉంచుతారు, ఆ నిర్ణయం వైద్యపరమైనది.
CION ఆంకాలజిస్టులు. మీ PET-CT రిపోర్ట్ను స్పెషలిస్ట్ చదివి, తర్వాత ఏం చేయాలో చెబుతారు.
స్కాన్ ఎందుకు అవసరమో చెప్పడం నుంచి రిపోర్ట్లోని SUV, ఇతర ఫలితాలను మీ కేసుతో కలిపి చూడటం వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- NHS — PET scan
- Cancer Research UK — PET-CT scan
- RadiologyInfo.org — Positron Emission Tomography - Computed Tomography (PET/CT)
- Macmillan Cancer Support — PET-CT scan
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
స్కాన్ భయం గురించి మీ బృందంతో ముందే మాట్లాడండి
ఇరుకు భయం వల్ల స్కాన్ వాయిదా వేసుకుంటున్నారా? మీ దగ్గరి CION కేంద్రంలో స్పెషలిస్ట్తో మాట్లాడటానికి సహాయం చేస్తాం.