మీ స్కాన్లు అర్థం చేసుకుందాం
PET స్కాన్, MRI — ఏది మంచిది, మీకు ఏది అవసరం?
క్యాన్సర్ చికిత్సలో PET-CT, MRI రెండూ వాడతారు; కానీ ఇవి వేర్వేరు ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇస్తాయి. మెదడు, వెన్నెముక, మెత్తని కణజాలం విషయంలో సాధారణంగా MRI నే సరైన ఎంపిక. క్యాన్సర్ శరీరమంతటా ఎక్కడైనా వ్యాపించిందా అని చూడాలంటే మీ ఆంకాలజిస్ట్ సాధారణంగా PET-CT చెబుతారు. ఏది ఏమి చూపిస్తుందో తెలిస్తే, మీకు ఎందుకు ఆ స్కాన్ చెప్పారో అర్థమవుతుంది.
సూటిగా సమాధానం
PET-CT, MRI — ఈ రెండిట్లో ఏది మంచిది?
ఈ రెండిట్లో ఒకటి అన్ని సందర్భాల్లోనూ మంచిదని చెప్పలేం. PET-CT స్కాన్ శరీరమంతటా క్యాన్సర్ కణాల చురుకుదనాన్ని చూపిస్తుంది; స్టేజింగ్ (క్యాన్సర్ ఎంత వ్యాపించిందో చూడటం) కోసం, చికిత్సకు స్పందన ఎలా ఉందో చూడటం కోసం ఎక్కువగా దీన్నే వాడతారు. MRI స్కాన్ మెదడు, వెన్నుపాము, మెత్తని కణజాలం లోపలి వివరాలను చాలా స్పష్టంగా చూపిస్తుంది.
అంటే ఈ రెండు స్కాన్లూ వేర్వేరు ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇస్తాయి. ఇప్పుడు ఏ ప్రశ్నకు సమాధానం కావాలో చూసి మీ ఆంకాలజిస్ట్ ఒకదాన్ని ఎంచుకుంటారు — కొన్నిసార్లు రెండూ అవసరమవుతాయి కూడా. మెదడు, వెన్నెముక విషయంలో సాధారణంగా MRI నే సరైన ఎంపిక; క్యాన్సర్ శరీరంలో ఇంకెక్కడైనా వ్యాపించిందా అని చూడాలంటే PET-CT.
ఏ స్కాన్ రిపోర్ట్ అయినా ఒక్కటే రోగ నిర్ధారణ కాదు. మీ బయాప్సీ, రక్త పరీక్షలు, ఆరోగ్య చరిత్రతో కలిపి చదివిన తర్వాతే మీ డాక్టర్ నిర్ణయానికి వస్తారు. CION హైదరాబాద్లోని భాగస్వామ్య ఇమేజింగ్ కేంద్రాల ద్వారా PET-CT ను సమన్వయం చేస్తుంది; రిపోర్ట్ వచ్చాక మీ CION ఆంకాలజిస్ట్ దాన్ని చదివి మీతో మాట్లాడతారు.
పక్కపక్కన
ఏ స్కాన్ నిజంగా ఏమి చూపిస్తుంది?
ఒక్కో అంశంలో ఈ రెండిటికీ ఉన్న తేడా ఇక్కడ ఉంది. ఏది గొప్పది అనే ప్రశ్న కంటే, ఇప్పుడు ఏ సమాచారం కావాలి అనేదే ముఖ్యం.
ఏమి చూపిస్తుంది
PET-CT: క్యాన్సర్ కణాల చురుకుదనాన్ని, దానితో పాటు శరీర నిర్మాణాన్ని కలిపి చూపిస్తుంది.
MRI: మెత్తని కణజాలం, మెదడు, వెన్నుపాము, అవయవాల సూక్ష్మమైన నిర్మాణ వివరాలను చూపిస్తుంది.
శరీరమంతా ఒకేసారి
PET-CT: అవును — ఒకే స్కాన్లో శరీరంలో చాలా భాగం వస్తుంది.
MRI: సాధారణంగా ఒక స్కాన్కు ఒక ప్రాంతం మాత్రమే.
మెదడు, వెన్నెముక
PET-CT: పరిమితం — మెదడు సహజంగానే ఎక్కువ గ్లూకోజ్ వాడుతుంది కాబట్టి అక్కడి కణితులు కప్పబడిపోవచ్చు.
MRI: ఇదే మొదటి ఎంపిక — మెదడు కణితులకు, వెన్నుపాముకు సంబంధించిన సమస్యలకు ప్రామాణిక పరీక్ష.
మెత్తని కణజాలం వివరాలు
PET-CT: మధ్యస్థం.
MRI: చాలా ఎక్కువ — కాలేయం, పొత్తికడుపు, కండరాలు, నరాల విషయంలో బాగా సరిపోతుంది.
రేడియేషన్
PET-CT: ఉంటుంది — ట్రేసర్ (స్కాన్ కోసం ఇచ్చే ప్రత్యేక ఇంజెక్షన్) నుంచి, CT భాగం నుంచి.
MRI: ఉండదు.
శరీరంలో లోహపు పరికరాలు
PET-CT: సాధారణంగా ఇబ్బంది కాదు.
MRI: కొన్ని పరికరాలు ఉంటే MRI చేయకూడకపోవచ్చు — బుక్ చేసే ముందే మీ బృందానికి చెప్పండి.
క్యాన్సర్ చికిత్సలో ప్రధాన ఉపయోగాలు
PET-CT: స్టేజింగ్, వ్యాపించడాన్ని (metastasis) గుర్తించడం, చికిత్సకు స్పందన అంచనా.
MRI: మెదడు, వెన్నెముక కణితులు, పొత్తికడుపు క్యాన్సర్లు, కాలేయంలోని గడ్డలు, స్థానిక స్టేజింగ్.
MRI వైపు మొగ్గు
MRI సాధారణంగా ఎప్పుడు మెరుగైన ఎంపిక?
- మెదడు కణితులు, లేదా క్యాన్సర్ మెదడుకు వ్యాపించిందేమో అనే అనుమానం — మెదడులోని సహజ చురుకుదనం వల్ల PET-CT అక్కడ ఎక్కువ చూపించలేదు
- వెన్నుపాముకు సంబంధించిన సమస్య, లేదా క్యాన్సర్ ఉన్నవారికి కొత్తగా వెన్నునొప్పి — వెన్నుపామును, చుట్టుపక్కల నిర్మాణాలను MRI స్పష్టంగా చూపిస్తుంది
- పురీషనాళం, గర్భాశయ ముఖద్వారం, ప్రోస్టేట్ వంటి పొత్తికడుపు క్యాన్సర్ల స్థానిక స్టేజింగ్ — కణితి పక్కనున్న కణజాలానికి ఎంత దగ్గరగా ఉందో MRI చూపిస్తుంది
- కాలేయంలో కనిపించిన గడ్డ ఏమిటో తేల్చాల్సి రావడం — క్యాన్సర్నూ, హానిలేని నీటి బుడగలనూ (cyst) PET-CT కంటే MRI నమ్మకంగా వేరు చేస్తుంది
- రేడియేషన్ తప్పించుకోవాల్సిన పరిస్థితి — MRI లో X-ray గానీ, రేడియో ధార్మిక ట్రేసర్ గానీ ఉండవు; అయస్కాంత క్షేత్రాలు వాడతారు
- శరీరంలోని లోహపు పరికరం MRI కి సరిపోతుందని మీ బృందం నిర్ధారించిన సందర్భం — బుకింగ్కు ముందే వారు దీన్ని చూస్తారు
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఈ పదాల అర్థం
రిపోర్ట్లో, అపాయింట్మెంట్లో వినిపించే పదాలు
- PET (Positron Emission Tomography)
- నరంలోకి ఇచ్చిన రేడియో ధార్మిక చక్కెరను అనుసరించి తీసే స్కాన్. క్యాన్సర్ కణాలు సాధారణ కణాల కంటే ఎక్కువ చురుకుగా ఉంటాయి కాబట్టి అవి ఈ ట్రేసర్ను ఎక్కువగా తీసుకుని స్కాన్లో ఎక్కువ ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తాయి.
- CT (Computed Tomography)
- X-ray ఉపయోగించి శరీరాన్ని ముక్కలు ముక్కలుగా చూపించే ఇమేజ్లు తీసే పద్ధతి. PET-CT లో ఈ CT ఇమేజ్లను PET ఇమేజ్లతో కలిపి చూస్తారు; దాంతో చురుకుగా ఉన్న ప్రాంతం సరిగ్గా ఎక్కడ ఉందో తెలుస్తుంది.
- MRI (Magnetic Resonance Imaging)
- అయస్కాంత క్షేత్రాలు, రేడియో తరంగాలు ఉపయోగించి తీసే స్కాన్ — ఇందులో రేడియేషన్ ఉండదు. మెత్తని కణజాలం, మెదడు, వెన్నుపాము, గట్టి అవయవాల వివరమైన ఇమేజ్లు ఇందులో వస్తాయి.
- Radiotracer (ట్రేసర్)
- PET-CT కు ముందు ఇంజెక్షన్గా ఇచ్చే, కొద్దిసేపే ఉండే రేడియో ధార్మిక పదార్థం. ఇది శరీరమంతా వ్యాపించడానికి సుమారు ఒక గంట పడుతుంది, ఆ తర్వాతే స్కాన్ తీస్తారు. ఈ పదార్థం కొన్ని గంటల్లోనే శరీరం నుంచి బయటకు వెళ్లిపోతుంది.
- Staging (స్టేజింగ్)
- క్యాన్సర్ ఎంత వరకు వ్యాపించిందో — దగ్గరి లింఫ్ నోడ్లకా (గ్రంథులకా), ఇతర అవయవాలకా, దూరంగా ఉన్న చోట్లకా — అని తేల్చడం. మీ పరిస్థితికి ఏ చికిత్సా ప్రణాళిక సరైనదో ఇది నిర్ణయిస్తుంది.
- Metabolic activity (చురుకుదనం)
- ఒక కణం ఎంత చురుకుగా శక్తిని వాడుతోంది అనేది. క్యాన్సర్ కణాలు సాధారణ కణాల కంటే ఎక్కువ రేటుతో గ్లూకోజ్ను వాడతాయి; ఈ తేడాను పట్టుకోవడానికే PET-CT ను రూపొందించారు.
రెండూ ఎందుకు
ఒకే క్యాన్సర్కు PET-CT, MRI రెండూ అవసరమవుతాయా?
అవును, ఇది సాధారణమే. PET-CT, MRI వేర్వేరు ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇస్తాయి. రెండూ చెప్పారంటే మీ బృందం అతిజాగ్రత్త పడుతోందని కాదు — ఒక్కో స్కాన్ ఒక్కటే ఇవ్వలేని సమాచారం వారికి కావాలని అర్థం.
పురీషనాళ క్యాన్సర్లో
ఉదాహరణకు పురీషనాళ (rectal) క్యాన్సర్లో, కణితి పొత్తికడుపులో ఎక్కడ ఉంది, చుట్టుపక్కల నిర్మాణాలకు ఎంత దగ్గరగా ఉంది అనేది MRI కచ్చితంగా చూపిస్తుంది. వ్యాధి దూరంగా ఎక్కడైనా వ్యాపించిందా అనేది PET-CT చూస్తుంది. ఈ రెండు పనులనూ ఒక్క స్కాన్ బాగా చేయలేదు.
లింఫోమాలో
లింఫోమాలో PET-CT శరీరమంతటినీ చూస్తుంది; మెదడు లేదా వెన్నుపాము గురించి అనుమానం ఉంటే దానికి తోడుగా MRI చేయవచ్చు. ఏ స్కాన్ ద్వారా ఏమి తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నారో మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి — సమాధానం సాధారణంగా చాలా సూటిగానే ఉంటుంది.
రెండు స్కాన్లూ చెప్పారంటే వ్యాధి ముదిరిందని అర్థం కాదు. వేర్వేరు ప్రశ్నలకు వేర్వేరు సమాధానాలు కావాలని మాత్రమే.విశ్రాంతిగా ఉన్నప్పుడు కూడా శరీరంలోని గ్లూకోజ్లో చాలా పెద్ద వాటాను మెదడే వాడుతుంది — PET-CT పట్టుకునేది సరిగ్గా అదే. ఈ సహజ చురుకుదనం ఎంత ఎక్కువగా ఉంటుందంటే, మెదడులోని చాలా కణితులు దానిలో కప్పబడిపోతాయి. అందుకే PET-CT అందుబాటులో ఉన్న చోట కూడా మెదడు, వెన్నెముక ఇమేజింగ్కు MRI నే ప్రామాణికంగా ఉండిపోయింది — MRI చురుకుదనంపై ఆధారపడదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
PET-CT, MRI గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
MRI సరిపోతుందేమో అనిపిస్తున్నా డాక్టర్ PET-CT ఎందుకు చెప్పారు?
శరీరమంతటా క్యాన్సర్ చురుకుదనం ఎక్కడ ఉందో చూడాలనుకున్నప్పుడు మీ ఆంకాలజిస్ట్ PET-CT చెబుతారు — ఆ పని కోసం MRI ను రూపొందించలేదు. ఒక ప్రాంతంలో వివరాలు చూడటంలో MRI చాలా బాగుంటుంది, కానీ ఒకే స్కాన్లో శరీరంలో చాలా భాగాన్ని చూడటం PET-CT చేసే పని. క్యాన్సర్ దూరంగా ఉన్న లింఫ్ నోడ్లకు లేదా అవయవాలకు వ్యాపించిందా అనేదే ప్రశ్న అయితే, దానికి PET-CT తేలికగా సమాధానం ఇస్తుంది. ఈ ఎంపిక ఏ యంత్రం గొప్పది అనేదాన్ని బట్టి కాదు — మీ చికిత్సా ప్రణాళికకు ఏ సమాచారం కావాలో దాన్ని బట్టి.
క్యాన్సర్ మెదడుకు వ్యాపించిందేమో చూడటానికి ఏ స్కాన్ మంచిది?
మెదడుకు వ్యాపించడాన్ని గుర్తించడానికి MRI నే మొదటి ఎంపిక అని ESMO, NCCN మార్గదర్శకాలు చెబుతున్నాయి. మెదడులోని సాధారణ కణజాలం చాలా ఎక్కువ గ్లూకోజ్ వాడుతుంది — ట్రేసర్ అనుసరించేది కూడా అదే పదార్థాన్నే. అందువల్ల కణితిని చుట్టూ ఉన్న చురుకుదనం నుంచి వేరు చేయడం PET-CT లో కష్టమవుతుంది. MRI చురుకుదనంపై కాకుండా అయస్కాంత క్షేత్రాలపై ఆధారపడుతుంది కాబట్టి మెదడు నిర్మాణాలు చాలా స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. మెదడు విషయంలోనే ప్రత్యేకంగా చూడాలనుకుంటే MRI నే ప్రామాణిక మొదటి ఎంపిక.
PET-CT లోని రేడియేషన్ హాని చేస్తుందా?
PET-CT లో రేడియో ధార్మిక ట్రేసర్ నుంచి, CT భాగం నుంచి కొద్ది మోతాదు రేడియేషన్ ఉంటుంది. ఈ స్కాన్ వల్ల దొరికే వైద్య సమాచారాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని ఆ మోతాదును ఆమోదయోగ్యంగా భావిస్తారు; ట్రేసర్ కొన్ని గంటల్లోనే శరీరం నుంచి బయటకు వెళ్లిపోతుంది. మీరు గర్భవతి అయితే, లేదా పాలిస్తున్నట్టయితే స్కాన్ ఏర్పాటు చేయడానికి ముందే మీ బృందానికి చెప్పండి — ఆ పరిస్థితుల్లో ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు వర్తిస్తాయి. ఈ స్కాన్ ఎందుకు సూచించారో తెలుసుకోవాలనుకుంటే, మీ ఆంకాలజిస్ట్ కారణాన్ని వివరిస్తారు.
పేస్మేకర్ లేదా లోహపు పరికరం ఉంటే MRI చేయించుకోవచ్చా?
అది ఏ పరికరం అనేదాన్ని బట్టి ఉంటుంది. ఇప్పటి చాలా పేస్మేకర్లు, లోపల అమర్చే పరికరాలు MRI కి సరిపోయేవే, కానీ అన్నీ కాదు. స్కాన్ బుక్ చేయడానికి ముందు అమర్చిన పరికరాలు, ఆపరేషన్ క్లిప్లు, స్టెంట్లు, గతంలో పెట్టిన లోహపు వస్తువుల గురించి మీ బృందం అడుగుతుంది. ఆ పరికరం MRI కి సురక్షితం కాకపోతే, ప్రత్యామ్నాయం గురించి మీ ఆంకాలజిస్ట్ మాట్లాడతారు — అది CT కావచ్చు, PET-CT కావచ్చు, లేదా వేరే పద్ధతి కావచ్చు. గతంలో MRI చేయించుకుని ఉన్నా సరే, మీ పరికరం సురక్షితమని మీ అంతట మీరే అనుకోవద్దు — స్కాన్ చేసే బృందానికి స్పష్టంగా చెప్పండి.
రెండు స్కాన్లూ చెప్పారంటే క్యాన్సర్ ముదిరినట్టేనా?
కాదు. ఒకే స్కాన్ చెప్పిన దానికంటే రెండు స్కాన్లు చెప్పారంటే వ్యాధి ఎక్కువ ముదిరిందని అర్థం కాదు. ఈ రెండు స్కాన్లూ వేర్వేరు ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇస్తాయి; చికిత్సను సరిగా ప్రణాళిక చేయడానికి మీ ఆంకాలజిస్ట్కు రెండు సమాధానాలూ కావాలి. కణితి పక్కనున్న నిర్మాణాలతో ఎలా ఉందో MRI చూపించవచ్చు; శరీరంలో ఇంకెక్కడైనా వ్యాధి ఉందా అని PET-CT చూస్తుంది. రెండూ అడగడం అంటే పరిశీలన పూర్తిగా జరుగుతోందని అర్థం, ఏదో ఊహించని విషయం బయటపడిందని కాదు.
CION ద్వారా PET-CT లేదా MRI ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చా?
అవును. భాగస్వామ్య ఇమేజింగ్ కేంద్రాల ద్వారా PET-CT ను CION సమన్వయం చేస్తుంది; రిఫరల్ను మీ చికిత్సా బృందమే ఏర్పాటు చేస్తుంది, రిపోర్ట్ రాసే రేడియాలజిస్ట్కు కావలసిన వైద్య సమాచారం ఆ రిక్వెస్ట్లో ఉండేలా చూస్తుంది. MRI రిఫరల్ను కూడా అదే విధంగా చూస్తారు. స్కాన్ సెంటర్ను మీరు విడిగా వెతకాల్సిన, సంప్రదించాల్సిన అవసరం లేదు. రిఫరల్ సమయంలో ఖర్చు గురించి ఆందోళన ఉంటే, స్కాన్ బుక్ చేయకముందే మీ బృందంతో ఆ విషయం చెప్పండి — ఎంపికల గురించి మాట్లాడవచ్చు.
CION ఆంకాలజిస్టులు. మీ PET-CT రిపోర్ట్ను స్పెషలిస్ట్ చదివి, తర్వాత ఏం చేయాలో చెబుతారు.
స్కాన్ ఎందుకు అవసరమో చెప్పడం నుంచి రిపోర్ట్లోని SUV, ఇతర ఫలితాలను మీ కేసుతో కలిపి చూడటం వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Cancer Research UK — PET-CT scan
- NHS — MRI scan
- RadiologyInfo.org — Magnetic Resonance Imaging (MRI) - Body
- National Cancer Institute — Computed Tomography (CT) Scans and Cancer
- Macmillan Cancer Support — PET-CT scan
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మీకు ఏ స్కాన్ అవసరమో ఆంకాలజిస్ట్తో మాట్లాడండి
PET-CT కావాలా, MRI కావాలా, రెండూ కావాలా — మీ రిపోర్ట్లు చూసి మీ దగ్గరి CION కేంద్రంలోని బృందం చెబుతుంది.