ఫుల్వెస్ట్రాంట్ వాడేటప్పుడు సంతానోత్పత్తి, మెనోపాజ్, లైంగిక ఆరోగ్యం

ఫుల్వెస్ట్రాంట్ (Fulvestrant) ఒక హార్మోన్ ఇంజెక్షన్. ఇది ముఖ్యంగా వ్యాపించిన (metastatic) లేదా తిరిగి వచ్చిన హార్మోన్ రిసెప్టర్ పాజిటివ్ బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్‌కు వాడతారు. దీనికి అనుమతి ఉన్నది మెనోపాజ్ దాటిన మహిళలకు. అండాశయాలు ఇంకా పనిచేస్తున్న యువతులకు ఇచ్చినప్పుడు, దానితో పాటు అండాశయాలను ఆపే చికిత్స (ovarian suppression) కూడా ఇస్తారు. ఉదాహరణకు నెలనెలా వేసే గోసెరెలిన్ (Goserelin) ఇంజెక్షన్. ఇది అండాశయాలను ఆపి, తాత్కాలిక మెనోపాజ్ తీసుకొస్తుంది.

కాబట్టి ఫుల్వెస్ట్రాంట్ వాడే చాలామంది మహిళల్లో నెలసరి సహజంగానే ఆగిపోయి ఉంటుంది, లేదా చికిత్స వల్ల ఆగిపోతుంది. ఫుల్వెస్ట్రాంట్ కడుపులో ఉన్న బిడ్డకు హాని చేయగలదు. మందు శరీరంలో చాలా కాలం ఉంటుంది కాబట్టి, చికిత్స సమయంలోనూ, ఆపిన తర్వాత కొంతకాలం కూడా గర్భం రాకుండా చూసుకోవాలి. అండాశయాలను ఆపే చికిత్స నమ్మదగిన గర్భనిరోధం కాదు. అందుకే గర్భం వచ్చే అవకాశం ఏ కొంచెం ఉన్నా, కాపర్ కాయిల్ లేదా కండోమ్ లాంటి హార్మోన్ లేని పద్ధతి వాడమని సలహా ఇస్తారు. చికిత్స సమయంలో బిడ్డకు పాలు ఇవ్వడం కూడా మంచిది కాదని చెబుతారు.

ఫుల్వెస్ట్రాంట్ శరీరమంతా ఈస్ట్రోజెన్ పనిని అడ్డుకుంటుంది. దీని వల్ల యోని పొడిబారడం, లైంగిక కోరిక తగ్గడం, కలయిక సమయంలో ఇబ్బంది, వీటితో పాటు ఒంట్లో ఆవిర్లు (hot flushes) రావచ్చు. ఈ మార్పులు సాధారణమే, వీటికి చికిత్స ఉంది. అయినా చాలామంది వీటి గురించి మాట్లాడటానికి సంకోచిస్తారు. హార్మోన్ లేని మాయిశ్చరైజర్లు, లూబ్రికెంట్లు, పెల్విక్ ఫ్లోర్ ఫిజియోథెరపీ, భాగస్వామితో లేదా కౌన్సెలర్‌తో మనసు విప్పి మాట్లాడటం అన్నీ సహాయపడతాయి. బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్‌కు ఫుల్వెస్ట్రాంట్ తీసుకునే పురుషుల్లో కూడా కోరిక తగ్గడం లేదా అంగస్తంభన సమస్యలు కనిపించవచ్చు.

గర్భం రాకుండా చూసుకోవాలి

ఫుల్వెస్ట్రాంట్ ఎదుగుతున్న బిడ్డకు హాని చేయగలదు. చికిత్స సమయంలోనూ, తర్వాత కూడా నమ్మదగిన గర్భనిరోధం అవసరం.

చాలామందికి మెనోపాజ్ చికిత్సలో భాగమే

సహజ మెనోపాజ్ వల్ల గానీ, అండాశయాలను ఆపే చికిత్స వల్ల గానీ, ఫుల్వెస్ట్రాంట్ వాడేటప్పుడు సాధారణంగా నెలసరి ఆగిపోతుంది.

లైంగిక మార్పులు సాధారణం, వాటికి పరిష్కారాలు ఉన్నాయి

పొడిబారడం, నొప్పి, కోరిక తగ్గడం లాంటి వాటికి ఆచరణలో పనిచేసే మార్గాలు ఉన్నాయి. వీటి గురించి డాక్టర్‌తో మాట్లాడటం విలువైనదే.

వ్యాపించిన హార్మోన్ రిసెప్టర్ పాజిటివ్ బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ ఉన్న యువతులు కొన్ని అదనపు నిర్ణయాలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది.

అండాశయాలను ఎందుకు ఆపాలి?

అండాశయాల నుంచి వచ్చే ఈస్ట్రోజెన్ ఆగిపోయినప్పుడు ఫుల్వెస్ట్రాంట్ బాగా పనిచేస్తుంది. అందుకే సాధారణంగా దానితో పాటు గోసెరెలిన్ లేదా అలాంటి ఇంజెక్షన్ ప్రతి నెలా ఇస్తారు. లేదా అండాశయాలను సర్జరీతో తీసివేయవచ్చు.

కీమోథెరపీ తర్వాత

కీమోథెరపీ వల్ల మీ నెలసరి ఆగిపోయి ఉండవచ్చు, కానీ అండాశయాలు మళ్లీ పనిచేయడం మొదలుపెట్టవచ్చు. అందుకే మీ టీమ్ మెనోపాజ్ వచ్చేసిందని అనుకోకుండా, హార్మోన్ స్థాయిలను పరీక్షించవచ్చు.

భవిష్యత్తులో పిల్లల గురించి ఆలోచనలు

పిల్లలు కావాలనేది మీకు ముఖ్యమైతే, ఆ విషయం మొదట్లోనే చెప్పండి. ఈ సంభాషణ కష్టంగానే ఉంటుంది. కానీ మీ ప్రాధాన్యాలు మీ టీమ్‌కు అర్థమవుతాయి, వాస్తవంగా ఉన్న మార్గాలను వారు నిజాయితీగా చర్చించగలుగుతారు.

మెనోపాజ్ లక్షణాలు అలసట, సరిగా నిద్ర పట్టకపోవడం, మనసు బాగోలేకపోవడం ద్వారా దాంపత్య సాన్నిహిత్యాన్ని పరోక్షంగా దెబ్బతీస్తాయి. వాటిని తగ్గించుకుంటే తరచుగా అనుబంధం కూడా మెరుగుపడుతుంది.

ఆవిర్లు, చెమటలు

తేలికపాటి నూలు బట్టలు, మంచం దగ్గర ఫ్యాన్, కారం ఎక్కువ ఉన్న ఆహారం, మద్యం, వేడి పానీయాలకు దూరంగా ఉండటం చాలామందికి సహాయపడతాయి. ఆవిర్లు ఎక్కువగా ఇబ్బంది పెడితే హార్మోన్ లేని మందులు కూడా ఉన్నాయి.

నిద్ర

చల్లగా ఉండే పడకగది, రోజూ ఒకే సమయానికి పడుకోవడం, సాయంత్రం తర్వాత ఫోన్, టీవీ స్క్రీన్‌లను, టీని తగ్గించడం వల్ల విశ్రాంతి మెరుగుపడవచ్చు.

మూడ్

ఒక్కసారిగా వచ్చే మెనోపాజ్‌తో చిరాకు, ఆందోళన, మనసు కుంగిపోవడం సాధారణం. మాటల ద్వారా చేసే థెరపీ (కౌన్సెలింగ్), వ్యాయామం, అవసరమైతే మందులు సహాయపడతాయి. మనసు కుంగిపోవడం రెండు వారాలకు మించి ఉంటే మీ టీమ్‌కు చెప్పండి.

ఎముకల ఆరోగ్యం

చిన్న వయసులో వచ్చే మెనోపాజ్ ఎముకలను బలహీనపరచవచ్చు. అందుకే మీ టీమ్ ఎముకల సాంద్రత (bone density) స్కాన్, కాల్షియం, విటమిన్ D, శరీర బరువును మోసే క్రమమైన వ్యాయామం సూచించవచ్చు.