FAP ను అర్థం చేసుకోవడం
వందల కొద్దీ పాలిప్స్: FAP నిజంగా ఎలా కనిపిస్తుంది
క్లాసిక్ FAP లో పెద్ద పేగు లోపలి పొర మీద వందల కొద్దీ చిన్న పాలిప్స్ ఉంటాయి, సాధారణంగా టీనేజ్ వయసు నుంచి. ఒక్కొక్కటీ మొదట్లో హాని లేనిదే, కానీ ఏమీ చేయకపోతే అన్నీ కలిసి పేగు క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాన్ని చాలా ఎక్కువ చేస్తాయి. కొలనోస్కోపీలో ఏమి కనిపిస్తుంది, FAP శరీరంలో ఇంకా ఎక్కడ ఆధారాలు వదులుతుంది, తేలికపాటి అటెన్యుయేటెడ్ రూపం ఎలా వేరుగా ఉంటుంది — ఈ పేజీ వివరిస్తుంది.
ఈ పేజీలో
- FAP ఉంటే పేగు లోపల నిజంగా ఎలా కనిపిస్తుంది?
- FAP శరీరంలో ఇంకా ఎక్కడెక్కడ కనిపించవచ్చు?
- FAP సాధారణంగా ఎలా బయటపడుతుంది?
- కొలనోస్కోపీ రిపోర్ట్లోని పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- క్లాసిక్ FAP కు, తేలికపాటి రూపానికి తేడా ఏమిటి?
- ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
- కుటుంబాలు తరచుగా అనుకునే నాలుగు విషయాలు, అసలు నిజం ఏమిటి?
- FAP ఎలా కనిపిస్తుందనే దాని గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
FAP ఉంటే పేగు లోపల నిజంగా ఎలా కనిపిస్తుంది?
క్లాసిక్ FAP లో పెద్ద పేగు లోపలి పొర మీద పాలిప్స్ (పేగులో చిన్న గడ్డలు) నిండిపోయి ఉంటాయి. తరచుగా అవి వందల సంఖ్యలో, కొన్నిసార్లు వేల సంఖ్యలో ఉంటాయి. కొలనోస్కోపీ స్క్రీన్ మీద చూస్తే, పేగు గోడ మీద తివాచీ పరిచినట్టు కనిపించవచ్చు. ఈ పాలిప్స్లో ఎక్కువభాగం చాలా చిన్నవి, కొన్ని మిల్లీమీటర్ల వెడల్పు మాత్రమే ఉంటాయి. మొదట్లో వాటిలో ఒక్కొక్కటీ విడిగా చూస్తే హాని లేనిదే.
అసలు విషయం అంతా వాటి సంఖ్యలోనే ఉంది
మామూలుగా ఒక పెద్దవారికి రొటీన్ చెకప్లో ఒకటి రెండు పాలిప్స్ తొలగించవచ్చు. కానీ FAP లో వాటిని ఒక్కొక్కటిగా తీసేయడానికి వీలు లేనంత ఎక్కువగా ఉంటాయి, పైగా కొత్తవి వస్తూనే ఉంటాయి. ప్రతి పాలిప్కూ కాలక్రమంలో క్యాన్సర్గా మారే చిన్న అవకాశం ఉంటుంది. ఆ చిన్న అవకాశాన్ని వందలతో గుణిస్తే, మొత్తం రిస్క్ చాలా ఎక్కువ అవుతుంది.
పాలిప్స్ ఎప్పుడు కనిపించడం మొదలవుతాయి?
సాధారణంగా అవి బాల్యం చివర్లో లేదా టీనేజ్ వయసులో మొదలవుతాయి, ఇరవైల వయసు అంతటా వాటి సంఖ్య పెరుగుతూ ఉంటుంది. FAP ఉన్న కుటుంబంలోని ఒక పిల్లవాడు లేదా అమ్మాయి పూర్తిగా ఆరోగ్యంగా కనిపిస్తూ, బాగానే ఉన్నట్టు అనిపిస్తున్నప్పుడే లోపల పాలిప్స్ తయారవుతూ ఉండవచ్చు. ఎవరికైనా ఒంట్లో బాగోలేనప్పుడు కాకుండా, ఒక షెడ్యూల్ ప్రకారం కుటుంబ సభ్యులను చెక్ చేయడానికి కారణం ఇదే.
తేలికపాటి రూపం ఎలా ఉంటుంది?
అటెన్యుయేటెడ్ FAP (attenuated FAP) లో పాలిప్స్ తక్కువగా ఉంటాయి, తరచుగా వందల్లో కాకుండా పదుల సంఖ్యలో. అవి కొంచెం ఆలస్యంగా కనిపిస్తాయి, ఎక్కువగా పేగు కుడి వైపు భాగంలో ఉంటాయి. అయినా ఇది అదే జన్యువు వల్ల వచ్చేదే, దీనికి కూడా క్రమం తప్పని చెకప్లు అవసరం.
ఈ పాలిప్స్ బయటి నుంచి కనిపించవు. కొలనోస్కోపీ ద్వారానే వాటిని కనుగొంటారు.శరీరం అంతటా
FAP శరీరంలో ఇంకా ఎక్కడెక్కడ కనిపించవచ్చు?
APC జన్యువులోని లోపం శరీరంలోని ప్రతి కణంలోనూ ఉంటుంది. అందుకే కొన్ని సంకేతాలు పేగుకు చాలా దూరంగా కూడా కనిపిస్తాయి. వాటిలో కొన్ని హాని లేని ఆధారాలు మాత్రమే. మరికొన్నిటికి వాటి కోసమే ప్రత్యేక చెకప్లు అవసరం.
పెద్ద పేగు
లోపలి పొర అంతటా చాలా చిన్న పాలిప్స్ వ్యాపించి ఉంటాయి, సాధారణంగా టీనేజ్ వయసు నుంచి. ప్రధాన క్యాన్సర్ రిస్క్ ఉండేది ఇక్కడే. కొలనోస్కోపీ, సరైన సమయంలో ప్లాన్ చేసే సర్జరీ ద్వారా దీన్ని చూసుకుంటారు.
కడుపు, డ్యూడెనమ్
FAP ఉన్న చాలామందికి పై జీర్ణ వ్యవస్థలో కూడా పాలిప్స్ ఉంటాయి. కడుపులోని చాలా పాలిప్స్ హాని లేనివి. డ్యూడెనమ్లో (చిన్న పేగు మొదటి భాగం) ఉండే పాలిప్స్ను మాత్రం వేరే కెమెరా టెస్ట్తో జీవితాంతం గమనిస్తారు.
చర్మం, ఎముకలు, పళ్లు
కొన్ని కుటుంబాల్లో, డెంటిస్ట్ లేదా చర్మ వైద్యులు మొదట గుర్తించగల సంకేతాలు కనిపిస్తాయి.
కనిపించగల ఆధారాలు
- చర్మం కింద మెత్తటి గడ్డలు — వీటిని ఎపిడెర్మాయిడ్ సిస్ట్లు (epidermoid cysts) అంటారు
- దవడ లేదా పుర్రె మీద గట్టి ఎముక గడ్డలు
- అదనపు పళ్లు, లేదా ఎప్పటికీ బయటికి రాని పళ్లు
- పొట్ట గోడలో గట్టి పెరుగుదలలు — వీటిని డెస్మాయిడ్స్ (desmoids) అంటారు
కంటి వెనుక భాగం
రెటీనా (కంటి వెనుక పొర) మీద చదునైన, ముదురు రంగు మచ్చలు చాలా FAP కుటుంబాల్లో కనిపిస్తాయి. వాటి వల్ల చూపుకు ఏ హానీ ఉండదు. మామూలు కంటి పరీక్షలో కంటి డాక్టర్ వాటిని గమనించవచ్చు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమొదటి సంకేతం నుంచి నిర్ధారణ వరకు
FAP సాధారణంగా ఎలా బయటపడుతుంది?
చూడటానికి ఒక కారణం
కుటుంబంలో ఎవరికైనా ఇప్పటికే FAP ఉండి ఉంటుంది. లేదా ఒక యువకుడికి గానీ యువతికి గానీ మలద్వారం నుంచి రక్తం పడటం, విరేచనాలు, హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉండటం వల్ల నీరసం లాంటి లక్షణాలు ఉంటాయి.
కొలనోస్కోపీ
సన్నని కెమెరా పెద్ద పేగు మొత్తం పొడవునా చూస్తుంది. పాలిప్స్ ఎన్ని ఉన్నాయి, ఎక్కడెక్కడ ఉన్నాయి అని డాక్టర్ చూస్తారు. వాటిలో కొన్నిటిని తొలగిస్తారు, లేదా వాటి నుంచి నమూనాలు తీసుకుంటారు.
బయాప్సీ రిపోర్ట్
ఆ పాలిప్స్ FAP లో కనిపించే అడినోమా (adenoma) రకమేనని పాథాలజిస్ట్ నిర్ధారిస్తారు. కణాలు ఎంత అసాధారణంగా కనిపిస్తున్నాయో కూడా చెబుతారు.
జెనెటిక్ టెస్ట్
రక్త పరీక్ష ద్వారా APC జన్యువులో లోపం కోసం చూస్తారు. అది ఒకసారి దొరికిన తర్వాత, కుటుంబంలోని ప్రతి బంధువుకూ సరిగ్గా అదే లోపం కోసం టెస్ట్ చేయవచ్చు.
మీ రిపోర్ట్లో
కొలనోస్కోపీ రిపోర్ట్లోని పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- పాలిపోసిస్ (Polyposis)
- పేగులో ఒకేసారి చాలా పాలిప్స్ ఉండటం. ఏ జెనెటిక్ టెస్ట్ కంటే ముందే, డాక్టర్ కంటికి కనిపించినదాన్ని ఇది వివరిస్తుంది.
- అడినోమా (Adenoma)
- FAP లో కనిపించే పాలిప్ రకం. ఏళ్ల తరబడి అలాగే వదిలేస్తే ఇది నెమ్మదిగా క్యాన్సర్గా మారవచ్చు.
- లెక్కలేనన్ని లేదా తివాచీలా (Innumerable / carpeting)
- లెక్కపెట్టలేనన్ని పాలిప్స్ ఉన్నాయని అర్థం. క్లాసిక్ FAP ను వివరించడానికి డాక్టర్లు ఈ పదాలు వాడతారు.
- డిస్ప్లేసియా (Dysplasia)
- కణాలు ఎంత అసాధారణంగా కనిపిస్తున్నాయో చెప్పే మాట. లో గ్రేడ్ (low grade) అంటే తేలికపాటిది. హై గ్రేడ్ (high grade) క్యాన్సర్కు దగ్గరగా ఉంటుంది, దానిపై త్వరగా చర్య తీసుకుంటారు.
- డెస్మాయిడ్ ట్యూమర్ (Desmoid tumour)
- పీచు లాంటి కణజాలంతో ఏర్పడే గట్టి పెరుగుదల, తరచుగా పొట్టలో వస్తుంది. ఇది ఇతర అవయవాలకు వ్యాపించదు, కానీ దగ్గర్లోని భాగాలపై ఒత్తిడి కలిగించవచ్చు.
- CHRPE
- కంటి వెనుక భాగంలో ఉండే చదునైన, ముదురు మచ్చలకు పొట్టి పేరు. కొన్ని కుటుంబాల్లో ఇవి FAP కు ఒక హాని లేని ఆధారం.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
పక్కపక్కన పెడితే
క్లాసిక్ FAP కు, తేలికపాటి రూపానికి తేడా ఏమిటి?
మీతో సూటిగా
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ సొంత రిపోర్ట్లోని పాలిప్స్ FAP అని అర్థమా కాదా అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. పాలిప్స్ సంఖ్య, బయాప్సీ, కుటుంబ చరిత్ర — ఈ మూడింటినీ కలిపి పేగు నిపుణులు చదువుతారు. ఖచ్చితంగా తెలుసుకోవడానికి సాధారణంగా జెనెటిక్ టెస్ట్ కూడా అవసరం. మీలో కనిపించిన ప్రత్యేక వేరియంట్కు అర్థం ఏమిటి అనేది, ఆ టెస్ట్ చేయించిన జెనెటిక్ కౌన్సెలర్ను అడగాల్సిన ప్రశ్న.
ఇది మీకు ఫోటోలు చూపించలేదు
వేరేవాళ్ల కొలనోస్కోపీ ఫోటోలు ఇంటర్నెట్లో సులువుగా దొరుకుతాయి, అవి తరచుగా భయపెట్టేలా ఉంటాయి. అవి ఒక వ్యక్తిలో, ఒక్క క్షణంలో ఉన్న పరిస్థితిని మాత్రమే చూపిస్తాయి. మీ సొంత ఎండోస్కోపిస్ట్ మీ ఫోటోలను మీకు చూపించి, అవి మీ ప్లాన్కు ఏమిటో వివరించగలరు.
ఇది ఎవరికి వర్తించదు?
రొటీన్ చెకప్లో ఒకటో కొన్నో పాలిప్స్ తొలగించుకున్న చాలామంది పెద్దవారికి FAP ఉండదు, వారికి జెనెటిక్ టెస్ట్ కూడా అవసరం ఉండదు. వయసు పెరిగే కొద్దీ పాలిప్స్ రావడం సాధారణం. కుటుంబంలో ఎవరికీ చాలా పాలిప్స్ గానీ, చిన్న వయసులో పేగు క్యాన్సర్ గానీ రాకపోతే, ఈ పేజీ మీ గురించి అయ్యే అవకాశం చాలా తక్కువ.
కౌన్సెలింగ్ను తెలుగులో కూడా ఏర్పాటు చేయవచ్చు, అప్పుడు కుటుంబం మొత్తానికి వివరణ సులువుగా అర్థమవుతుంది.సాధారణ నమ్మకాలు
కుటుంబాలు తరచుగా అనుకునే నాలుగు విషయాలు, అసలు నిజం ఏమిటి?
చాలా పాలిప్స్ ఏ లక్షణాలూ కలిగించవు. ఒక యువకుడికి లేదా యువతికి వందల పాలిప్స్ ఉన్నా పూర్తిగా బాగానే అనిపించవచ్చు. రక్తం పడటం మొదలైతే, అది తరచుగా ఆలస్యంగా వచ్చే సంకేతం.
మొదట కనుగొన్నప్పుడు వాటిలో దాదాపు ఏదీ క్యాన్సర్ కాదు. అవి ఏళ్ల తరబడి మారే అవకాశం ఉన్న పెరుగుదలలు మాత్రమే. ఆందోళన అంతా వాటి సంఖ్య గురించే — ఏమీ చేయకపోతే వాటిలో ఏదో ఒకటి మారే అవకాశం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది.
క్లాసిక్ FAP లో తొలగించడానికి వీలు లేనన్ని పాలిప్స్ ఉంటాయి, పైగా కొత్తవి తయారవుతూనే ఉంటాయి. అందుకే జీవితంలో సరైన సమయంలో పేగుకు ముందుజాగ్రత్త సర్జరీని ప్లాన్ చేస్తారు.
ఎముక గడ్డలు, చర్మం కింది సిస్ట్లు, కంటిలోని మచ్చలు — ఇవి వాటంతట అవి హాని లేనివి. కుటుంబంలో FAP ఉందని చెప్పే ఒక ఆధారం కావచ్చు అనే కారణంగానే వాటికి ప్రాముఖ్యం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
FAP ఎలా కనిపిస్తుందనే దాని గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
ఎన్ని పాలిప్స్ ఉంటే దాన్ని FAP అంటారు?
ఒక వ్యక్తికి 100 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అడినోమాలు ఉన్నప్పుడు సాధారణంగా దాన్ని క్లాసిక్ FAP అంటారు. అంతకంటే తక్కువ పాలిప్స్ ఉన్నా అది FAP కావచ్చు, ముఖ్యంగా అటెన్యుయేటెడ్ రూపం. పాలిప్స్ సంఖ్య చాలా ఆధారాల్లో ఒకటి మాత్రమే. ఈ ప్రశ్నకు సాధారణంగా జెనెటిక్ టెస్ట్ తుది సమాధానం ఇస్తుంది.
CT స్కాన్ లేదా అల్ట్రాసౌండ్లో FAP కనిపిస్తుందా?
నమ్మదగినంతగా కనిపించదు. పాలిప్స్ చిన్నవి, పేగు లోపలి పొర మీద ఉంటాయి. వాటిని చూపించి, డాక్టర్ నమూనాలు తీసుకోవడానికి వీలు కల్పించే టెస్ట్ కొలనోస్కోపీ. డెస్మాయిడ్ ట్యూమర్ల కోసం చూడటం లాంటి వేరే ప్రశ్నలకు స్కాన్లు వాడతారు.
నా బిడ్డకు FAP ఉంటే చూడటానికి వేరుగా కనిపిస్తారా?
దాదాపు ఎప్పుడూ అలా ఉండదు. FAP ఉన్న పిల్లలు మిగతా పిల్లల్లాగే కనిపిస్తారు, ఎదుగుతారు. కొద్దిమందికి చర్మం కింద సిస్ట్లు లేదా చిన్న ఎముక గడ్డలు ఉండవచ్చు, కానీ చాలామందిలో బయటికి ఏ సంకేతమూ కనిపించదు. అందుకే ఆధారాల కోసం వెతకడం కంటే కుటుంబంలో టెస్టింగ్ చేయించడమే ఎక్కువ ముఖ్యం.
ఏ లక్షణాలు కనిపిస్తే FAP గురించి అడగాలి?
ఒక యువకుడిలో లేదా యువతిలో మలద్వారం నుంచి రక్తం పడటం, తగ్గని విరేచనాలు, కారణం తెలియని నీరసం ఉంటే చెక్ చేయించడం అవసరం. చాలాసార్లు ఇవి మామూలుగా వచ్చే వేరే సమస్యల వల్లే వస్తాయి. కానీ FAP ఉన్న కుటుంబంలో వీటిని ఎప్పుడూ తేలికగా తీసుకోకూడదు.
కంటిలోని ముదురు మచ్చలు చూపును దెబ్బతీస్తాయా?
లేదు. అవి అదనపు రంగు పదార్థం (pigment) ఉన్న చదునైన మచ్చలు, చూపుపై ప్రభావం చూపవు. వాటికి చికిత్స అవసరం లేదు. అవి కేవలం ఒక ఆధారంగా మాత్రమే ఉపయోగపడతాయి. FAP ఉన్న చాలామందికి అవి అసలు ఉండవు కూడా.
అదనపు పళ్లు ఏదైనా సమస్యా?
అవి మిగతా పళ్లను ఇరుకుగా నెట్టవచ్చు, లేదా పళ్లు బయటికి రాకుండా అడ్డుకోవచ్చు. అప్పుడు డెంటిస్ట్ వాటిని తీసేయాల్సి రావచ్చు. మీ డెంటిస్ట్కు అదనపు పళ్లు గానీ, లోపలే ఉండిపోయిన పళ్లు గానీ కనిపిస్తే, కుటుంబంలో పేగు సమస్యలు ఉంటే ఆ విషయం వారికి చెప్పండి. మొత్తం చిత్రాన్ని కలిపి అర్థం చేసుకోవడానికి అది సహాయపడుతుంది.
కొలనోస్కోపీలో అటెన్యుయేటెడ్ FAP మామూలుగానే కనిపిస్తుందా?
ఇది మామూలు పాలిప్స్ లాగానే కనిపించవచ్చు, అందుకే కొన్నిసార్లు గుర్తించకుండా పోతుంది. చిన్న వయసు పెద్దవారిలో మామూలు కంటే ఎక్కువ పాలిప్స్ కనిపించడం, లేదా కుటుంబంలో పాలిప్స్ వస్తున్న తీరు — ఇవే తరచుగా జెనెటిక్ టెస్ట్ చేయించడానికి దారితీస్తాయి.
మొదటి అపాయింట్మెంట్కు ఏమేమి తీసుకురావాలి?
మీ దగ్గర ఉన్న కొలనోస్కోపీ రిపోర్ట్లు, బయాప్సీ రిపోర్ట్లు, మీకు ఇచ్చిన ఫోటోలు తీసుకురండి. పాలిప్స్ లేదా పేగు క్యాన్సర్ వచ్చిన బంధువుల జాబితాను, అప్పుడు వారి వయసులతో సహా, రాసి తీసుకురండి. ముందుగా ఎవరిని కలవాలో తెలియకపోతే CION హెల్ప్లైన్కు ఫోన్ చేయండి.
CION ఆంకాలజిస్టులను కలవండి. మీ కుటుంబ చరిత్ర లేదా జెనెటిక్ రిపోర్ట్ను వారి దగ్గరకు తీసుకురండి.
కుటుంబంలో క్యాన్సర్ ఎక్కువగా కనిపించినవారిని మా మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు చూస్తారు, అవసరమైన చోట జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్, టెస్టింగ్ ఏర్పాటు చేస్తారు, ఆ తర్వాతి తనిఖీలను ప్లాన్ చేస్తారు.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- GeneReviews (NCBI) — APC-Associated Polyposis Conditions
- MedlinePlus Genetics — Familial adenomatous polyposis
- National Cancer Institute — Genetics of Colorectal Cancer (PDQ) - Health Professional Version
- MedlinePlus Genetics — APC gene
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మీ కొలనోస్కోపీ రిపోర్ట్లో చాలా పాలిప్స్ ఉన్నాయా?
రిపోర్ట్ను, మీ కుటుంబ చరిత్రను మాతో పంచుకోండి. దానికి అర్థం ఏమిటో వివరించగల పేగు నిపుణులను, జెనెటిక్ కౌన్సెలర్ను చేరుకోవడంలో మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.