పెదవి క్యాన్సర్ లక్షణాలు: తొలి సంకేతాలు — ఎప్పుడు పరీక్ష చేయించుకోవాలి

తొలి సంకేతం సాధారణంగా పెదవిపై రెండు నుంచి మూడు వారాల్లో మానని పుండు, అల్సర్ లేదా పెచ్చు. ఇది కింది పెదవిపై ఉండవచ్చు, చిన్న తెల్లని లేదా ఎర్రని మచ్చలా కనిపించవచ్చు, కొంచెం ఉబ్బినట్టు లేదా గరుకుగా అనిపించవచ్చు. కొందరు తగ్గని పొడిబారడం, పొలుసులు, లేదా మళ్లీ మళ్లీ వచ్చే మందమైన భాగాన్ని గమనిస్తారు. ఈ తొలి మార్పులకు నొప్పి ఉండదు; జలుబు పుండు లేదా పగిలిన పెదవి అని తేలిగ్గా కొట్టిపారేయడం సులువు — అందుకే 3 వారాల్లో మానని ఏ పెదవి మార్పునైనా స్పెషలిస్ట్ సరిగా చూడాలి.

తొలిదశల్లో చాలాసార్లు ఉండదు; సరిగ్గా అందుకే దాన్ని పట్టించుకోకుండా వదిలేయడం సులువు. తొలిదశ పెదవి క్యాన్సర్ మానని, నొప్పి లేని పుండు, మచ్చ లేదా గడ్డ కావచ్చు. నొప్పి, మొద్దుబారడం, జలదరింపు లేదా రక్తం రావడం సాధారణంగా తర్వాత — మార్పు పెరిగినప్పుడు లేదా దగ్గరలోని నరాలకు చేరినప్పుడు — వస్తాయి. నొప్పి లేకపోవడం ఎదురుచూడటానికి ఎప్పుడూ కారణం కాదు: 3 వారాలకు మించి ఉన్న నొప్పి లేని పెదవి పుండును చూపించుకోవాలి, ఎందుకంటే వ్యాపించక ముందే గుర్తించిన తొలిదశ పెదవి క్యాన్సర్లకు చికిత్స బాగా ఫలిస్తుంది.

జలుబు పుండు (హెర్పిస్) సాధారణంగా చిన్న నీటి పొక్కుల గుత్తిగా వస్తుంది; తరచుగా నొప్పిగా లేదా జలదరింపుగా ఉంటుంది; ఏడు నుంచి పది రోజుల్లో దానంతట అదే మానిపోతుంది. పెదవి క్యాన్సర్ దీనికి భిన్నంగా — మానని ఒక్క పుండు, అల్సర్, మచ్చ లేదా గడ్డ; నొప్పి లేకపోవచ్చు; వారాల తరబడి అలాగే ఉండిపోతుంది లేదా నెమ్మదిగా పెరుగుతుంది. సులువైన నియమం కాలమే: జలుబు పుండు కొన్ని రోజుల్లో తగ్గిపోతుంది; రెండు నుంచి మూడు వారాల తర్వాత కూడా ఉన్న, లేదా అదే చోట మళ్లీ మళ్లీ వచ్చే మార్పుకు ఇంకా ఎదురుచూడటం కాదు, స్పెషలిస్ట్ అభిప్రాయం అవసరం.

చాలా పెదవి క్యాన్సర్లు కింది పెదవిపై వస్తాయి — జీవితాంతం ఎక్కువ ఎండ తగిలేది అదే. పై పెదవిపై గానీ, నోటి మూలల్లో గానీ కూడా రావచ్చు, కానీ అది తక్కువ. ఎక్కువగా కనిపించే చోటు — పెదవి ఎర్రని భాగం చర్మాన్ని కలిసే అంచు (వెర్మిలియన్ బార్డర్ — vermilion border). ఇక్కడి మార్పులు మొదట తగ్గని గరుకైన, పొలుసుల లేదా తెల్లని మచ్చలా మొదలవ్వవచ్చు. ముఖ్యంగా కింది పెదవిపై మానని ఏ మార్పునైనా — మరీ ముఖ్యంగా బాగా ఎండ తగిలేవారిలో లేదా పొగాకు అలవాటు ఉన్నవారిలో — పరీక్షించాలి.

పెదవిపై పుండు, అల్సర్, గడ్డ, లేదా తెల్లని లేదా ఎర్రని మచ్చ రెండు నుంచి మూడు వారాల్లో మానకపోయినా, మళ్లీ మళ్లీ వస్తున్నా, లేదా నెమ్మదిగా పెరుగుతున్నా స్పెషలిస్ట్‌ను కలవండి. తగ్గని రక్తస్రావం, పెదవిలో లేదా గడ్డం దగ్గర మొద్దుబారడం లేదా జలదరింపు, లేదా మెడలో తాకితే తెలిసే గడ్డ ఉంటే ఇంకా త్వరగా చూపించుకోవాలి. ఏ రూపంలోనైనా పొగాకు వాడేవారు, ఎక్కువగా మద్యం తాగేవారు, ఏళ్ల తరబడి ఎండలో ఉన్నవారు — పెదవి మార్పును చూపించుకోవడానికి ఇంకా ముందుగానే వెళ్లాలి; ఆలస్యం చేయడానికి కారణం లేదు.

ప్రధాన రిస్క్ కారణాలు: కింది పెదవికి దీర్ఘకాలం ఎండ (అల్ట్రావయొలెట్ కిరణాలు) తగలడం; ఏ రూపంలోనైనా పొగాకు — సిగరెట్లు, బీడీలు, ముఖ్యంగా భారతదేశంలో సాధారణమైన నమిలే పొగాకు, గుట్కా లేదా పాన్; ఎక్కువగా మద్యం తాగడం. పొగాకు, మద్యం కలిస్తే రిస్క్ ఇంకా పెరుగుతుంది. హ్యూమన్ పాపిలోమా వైరస్ (HPV), రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉండటం, వయసు పెరగడం, పురుషులు కావడం కూడా దోహదం చేస్తాయి. వీటిలో చాలావాటిని నివారించవచ్చు. పొగాకు, మద్యం, ఎండ తగ్గించుకోవడం రిస్క్‌ను తగ్గిస్తుంది; ఏదైనా తొలి మార్పు వస్తే దాన్ని గుర్తించడం, చికిత్స చేయడం కూడా సులువు చేస్తుంది.

నిర్ధారణ స్పెషలిస్ట్ పెదవులు, నోరు, మెడను జాగ్రత్తగా పరీక్షించడంతో మొదలవుతుంది — మార్పును చూసి, తాకి, ఏవైనా లింఫ్ నోడ్లు పెద్దవయ్యాయా అని చూస్తారు. మార్పు అనుమానాస్పదంగా కనిపిస్తే, కచ్చితంగా తెలుసుకునే ఏకైక మార్గం బయాప్సీ — చిన్న కణజాలం ముక్కను మైక్రోస్కోప్ కింద పరీక్షిస్తారు. క్యాన్సర్ నిర్ధారణ అయితే, అది వ్యాపించిందా అని చూడటానికి, చికిత్స ప్లాన్ చేయడానికి CT, MRI లేదా PET-CT వంటి స్కాన్లు చేయవచ్చు. CION లో ఇది తొందర లేకుండా, డాక్టర్ నేతృత్వంలో జరుగుతుంది — స్పష్టమైన సమాధానానికి అవసరమైనవి మాత్రమే, అనవసరమైన టెస్టులు లేకుండా. పరీక్షల గురించి మరింత వివరంగా నోటి క్యాన్సర్‌ను ఎలా నిర్ధారిస్తారు పేజీలో చూడవచ్చు.

తొలిదశలో గుర్తించిన పెదవి క్యాన్సర్‌కు చికిత్స బాగా ఫలిస్తుంది; లింఫ్ నోడ్లకు వ్యాపించక ముందే పట్టుకుంటే ఫలితాలు సాధారణంగా చాలా బాగుంటాయి. తొలిదశ మార్పులను చాలాసార్లు చిన్న సర్జరీతో లేదా కేంద్రీకరించిన రేడియేషన్‌తో నియంత్రిస్తారు — వ్యాధిపై చాలా మంచి నియంత్రణతో, రూపం, పనితీరు పరంగా మంచి ఫలితాలతో. ఇది అందరికీ ఒకేలా ఉండదు, వాగ్దానం కాదు. ముఖ్యమైనది ఎదురుచూడకపోవడం: మానని పెదవి మార్పును ఎంత ఎక్కువ కాలం వదిలేస్తే, అది పెరిగే లేదా వ్యాపించే అవకాశం అంత ఎక్కువ; అప్పుడు చికిత్స కూడా పెద్దదవుతుంది. తగ్గని పెదవి పుండును త్వరగా చూపించుకుంటే, సులువైన, విజయవంతమైన చికిత్సకు అవకాశం ఎక్కువ.