స్కాన్ తర్వాత
PSMA స్కాన్ తర్వాత జాగ్రత్తలు అవసరమా? DOTATATE సంగతి ఏమిటి?
PSMA లేదా DOTATATE స్కాన్ తర్వాత కొన్ని జాగ్రత్తలు నిజంగానే అవసరం — కానీ అవి థైరాయిడ్ చికిత్స తర్వాత చెప్పే నియమాల కంటే చాలా తక్కువ కాలం, చాలా సులభం. ఈ స్కాన్లలో వాడే ట్రేసర్ అర్ధ జీవితకాలం చాలా తక్కువ కాబట్టి అది వేగంగా తగ్గిపోతుంది. ఏం చేయాలి, ఎంతసేపు చేయాలి, ఏవి అవసరం లేదు అనేది ఇక్కడ ఉంది.
ఈ పేజీలో
- PSMA, DOTATATE స్కాన్ తర్వాత జాగ్రత్తలు అవసరమా?
- పరీక్ష కోసం చేసే స్కాన్కు కూడా జాగ్రత్తలు ఎందుకు?
- స్కాన్ అయిన కొన్ని గంటల్లో ఏం చేయాలి?
- పరీక్ష స్కాన్కూ, థైరాయిడ్ అయోడిన్ చికిత్సకూ తేడా ఏమిటి?
- ఇంటికి వచ్చాక కుటుంబంతో కలిసి ఉండవచ్చా?
- డిశ్చార్జ్ షీట్లో ఉండే పేర్లు అంటే ఏమిటి?
- PSMA, DOTATATE స్కాన్ల తర్వాత అడిగే ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
PSMA, DOTATATE స్కాన్ తర్వాత జాగ్రత్తలు అవసరమా?
అవును, కొన్ని జాగ్రత్తలు అవసరం — కానీ అవి కొద్ది గంటలకే పరిమితం. ఎందుకంటే PSMA, DOTATATE స్కాన్లలో సాధారణంగా వాడే ట్రేసర్ (స్కాన్ కోసం ఇచ్చే ప్రత్యేక ఇంజెక్షన్) gallium-68 తో తయారవుతుంది, అది చాలా వేగంగా క్షీణిస్తుంది. ఎక్కువ నీళ్లు, ఇతర ద్రవాలు తాగండి; టాయిలెట్ వాడాక రెండుసార్లు ఫ్లష్ చేయండి; సబ్బుతో చేతులు బాగా కడుక్కోండి. స్కాన్ అయిన తర్వాత కొన్ని గంటల పాటు గర్భిణులకు, చిన్న పిల్లలకు ఎక్కువసేపు దగ్గరగా ఉండటం మాత్రం తగ్గించండి.
థైరాయిడ్ సమస్యలకు ఇచ్చే రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్ చికిత్స తర్వాత చెప్పే కఠినమైన నియమాలు ఇక్కడ వర్తించవు. అవి చాలా ఎక్కువ మోతాదు కోసం, చాలా రోజుల పాటు పాటించేవి. ఇది పరీక్ష కోసం చేసే స్కాన్ మాత్రమే.
CION హైదరాబాద్లోని భాగస్వామ్య PET-CT కేంద్రాల ద్వారా ఈ స్కాన్లను ఏర్పాటు చేస్తుంది. స్కాన్ ఆ కేంద్రంలో జరుగుతుంది; అక్కడ ఇచ్చిన డిశ్చార్జ్ పత్రంలో మీకు ఏ ట్రేసర్ ఇచ్చారో, ఎన్ని గంటలకు ఇచ్చారో రాసి ఉంటుంది. రిపోర్ట్ వచ్చాక మీ CION ఆంకాలజిస్ట్ దాన్ని చదివి మీతో మాట్లాడతారు.
కారణం
పరీక్ష కోసం చేసే స్కాన్కు కూడా జాగ్రత్తలు ఎందుకు?
ట్రేసర్ శరీరంలో ఉన్నంతసేపు
స్కాన్కు ముందు చాలా తక్కువ మోతాదులో రేడియోధార్మిక ట్రేసర్ ఇంజెక్షన్ ఇస్తారు. ఆ ట్రేసర్ మీ శరీరంలో ఉన్నంతసేపు దాని నుంచి రేడియేషన్ వెలువడుతుంది — స్కానర్ గుర్తించేది అదే. అది తగినంతగా క్షీణించే వరకు, లేదా మూత్రం ద్వారా బయటకు వెళ్లే వరకు మీ శరీరంలో చాలా స్వల్ప స్థాయిలో ధార్మికత ఉంటుంది.
gallium-68 చాలా వేగంగా తగ్గిపోతుంది
PSMA, DOTATATE, DOTANOC — ఈ మూడు స్కాన్లలోనూ వాడే ట్రేసర్లకు gallium-68 ను జతచేస్తారు. gallium-68 భౌతిక అర్ధ జీవితకాలం సుమారు 68 నిమిషాలు. అంటే ప్రతి 68 నిమిషాలకు దాని ధార్మికత సగానికి తగ్గిపోతుంది.
థైరాయిడ్ చికిత్సతో పోలిక
థైరాయిడ్ చికిత్సలో వాడే iodine-131 అర్ధ జీవితకాలం సుమారు 8 రోజులు. gallium-68 తో పోలిస్తే ఇది ఎంతో ఎక్కువ. అందుకే అక్కడ జాగ్రత్తలు రోజుల్లో లెక్కిస్తారు, ఇక్కడ గంటల్లో. ట్రేసర్ ఇంత వేగంగా క్షీణిస్తుంది కాబట్టి, చాలా స్కాన్ల తర్వాత మీరు ఇంటికి చేరేసరికే ధార్మికతలో గణనీయమైన భాగం అప్పటికే పోయి ఉంటుంది.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిస్కాన్ తర్వాత
స్కాన్ అయిన కొన్ని గంటల్లో ఏం చేయాలి?
- నీళ్లు, ఇతర ద్రవాలు బాగా తాగండి — ట్రేసర్ మూత్రం ద్వారా త్వరగా బయటకు వెళ్లిపోతుంది.
- ఇంటికి వచ్చాక మొదటి కొన్ని గంటలు మూత్ర విసర్జన తర్వాత ప్రతిసారీ రెండుసార్లు ఫ్లష్ చేయండి.
- ప్రతిసారీ బాత్రూమ్ నుంచి వచ్చాక సబ్బుతో చేతులు బాగా కడుక్కోండి.
- గర్భిణికి చేయి అందేంత దూరంలో ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం, నిలబడటం తగ్గించండి — కాసేపు మాట్లాడటంలో ఇబ్బంది లేదు.
- మొదటి కొన్ని గంటల్లో పసిబిడ్డను, చిన్న పిల్లలను ఎక్కువసేపు ఒడిలో ఉంచుకోవడం మానండి.
- బస్సు, ట్రైన్ వాడవచ్చు, షాపింగ్కు వెళ్లవచ్చు, మామూలుగా తిరగవచ్చు — చుట్టూ ఉన్నవారితో కాసేపు ఉండటం ఇబ్బంది కాదు.
- మీ న్యూక్లియర్ మెడిసిన్ బృందం ఇచ్చిన లిఖితపూర్వక సూచనలు ఉంటే వాటినే పాటించండి — కేంద్రాన్ని బట్టి సమయాల్లో చిన్న తేడాలు ఉండవచ్చు.
తేడా ఇక్కడే
పరీక్ష స్కాన్కూ, థైరాయిడ్ అయోడిన్ చికిత్సకూ తేడా ఏమిటి?
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
ఇంట్లో
ఇంటికి వచ్చాక కుటుంబంతో కలిసి ఉండవచ్చా?
ఉండవచ్చు. విడిగా గదిలో పడుకోవాల్సిన అవసరం లేదు, అందరితో కలిసి భోజనం చేయకూడదన్న నియమం లేదు, ఇంట్లోవాళ్లను దూరంగా ఉంచాల్సిన అవసరమూ లేదు. చికిత్స కోసం ఇచ్చే రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్ తర్వాత వర్తించే నియమాలు — చాలా ఎక్కువ ధార్మికత చాలా రోజులు శరీరంలో ఉండే పరిస్థితికి సంబంధించినవి — ఇక్కడ వర్తించవు.
మొదటి కొన్ని గంటల్లో కొంచెం దూరం అవసరమైనది ఇద్దరికే — గర్భిణులకు, చిన్న పిల్లలకు. వాళ్లు రేడియేషన్కు ఎక్కువ సున్నితంగా ఉంటారు. ఇంట్లో మిగతా పెద్దవాళ్ల విషయంలో ఒకే గదిలో కూర్చోవడం, కలిసి భోజనం చేయడం, కాసేపు మాట్లాడుకోవడం — వీటిలో దేనికీ ఇబ్బంది లేదు.
మీ స్కాన్లో F-18 PSMA ట్రేసర్ వాడితే
Ga-68 బదులు fluorine-18 జతచేసిన PSMA ట్రేసర్ వాడి ఉంటే, దాని అర్ధ జీవితకాలం సుమారు 110 నిమిషాలు — అంటే 68 నిమిషాల కంటే కొంచెం ఎక్కువ. పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు మాత్రం ఇవే; కానీ ఆ కాలాన్ని కొంచెం పొడిగించమని మీ న్యూక్లియర్ మెడిసిన్ బృందం చెప్పవచ్చు. మీకు ఏ ట్రేసర్ ఇచ్చారో, సమయంలో ఏమైనా తేడా ఉందో డిశ్చార్జ్ పత్రంలో చూసుకోండి.
పత్రంలో కనిపించే పదాలు
డిశ్చార్జ్ షీట్లో ఉండే పేర్లు అంటే ఏమిటి?
- PSMA
- ప్రొస్టేట్ క్యాన్సర్ కణాలపై ఉండే ఒక ప్రత్యేక గుర్తును పట్టుకునే ట్రేసర్. దీన్ని సాధారణంగా gallium-68 తో జతచేస్తారు; కొన్ని చోట్ల fluorine-18 తో కూడా.
- DOTATATE, DOTANOC
- న్యూరోఎండోక్రైన్ కణితులను గుర్తించడానికి వాడే రెండు somatostatin receptor ట్రేసర్లు. రెండూ కణితి కణాలపై ఉండే ఒకే రకం గ్రాహకానికి అతుక్కుంటాయి; అణు నిర్మాణంలో మాత్రం చిన్న తేడా ఉంటుంది.
- Gallium-68 (Ga-68)
- ఈ ట్రేసర్లకు జతచేసే రేడియోధార్మిక భాగం. అర్ధ జీవితకాలం సుమారు 68 నిమిషాలు కాబట్టి ఇది చాలా వేగంగా క్షీణిస్తుంది.
- Fluorine-18 (F-18)
- FDG PET స్కాన్లలో, కొన్ని PSMA ట్రేసర్లలో వాడే రేడియోధార్మిక భాగం. దీని అర్ధ జీవితకాలం సుమారు 110 నిమిషాలు.
- అర్ధ జీవితకాలం (half-life)
- ఒక రేడియోధార్మిక పదార్థం తన ధార్మికతలో సగాన్ని కోల్పోవడానికి పట్టే సమయం. ఇది తక్కువగా ఉంటే, శరీరంలో ధార్మికత అంత త్వరగా తగ్గిపోతుంది.
- డిశ్చార్జ్ షీట్
- స్కాన్ అయ్యాక ఇమేజింగ్ కేంద్రం మీకు ఇచ్చే లిఖితపూర్వక పత్రం. మీకు ఇచ్చిన ట్రేసర్ పేరు, ఇంజెక్షన్ ఇచ్చిన సమయం, జాగ్రత్తల గురించిన ప్రత్యేక సూచనలు ఇందులో ఉండాలి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
PSMA, DOTATATE స్కాన్ల తర్వాత అడిగే ప్రశ్నలు
మామూలు FDG PET స్కాన్తో పోలిస్తే PSMA, DOTATATE నియమాలు వేరుగా ఉంటాయా?
దాదాపు ఒకేలా ఉంటాయి. ఎందుకంటే FDG PET లో కూడా తక్కువ అర్ధ జీవితకాలం ఉన్న ట్రేసరే వాడతారు — fluorine-18, దీని అర్ధ జీవితకాలం సుమారు 110 నిమిషాలు. ఆచరణలో సలహా ఒకటే: ద్రవాలు ఎక్కువ తాగడం, టాయిలెట్ పరిశుభ్రత, గర్భిణులకు చిన్న పిల్లలకు కొద్దిసేపు దూరం. అసలు పెద్ద తేడా ఈ పరీక్ష స్కాన్లకూ, చికిత్స కోసం ఇచ్చే రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్కూ మధ్య ఉంటుంది — అక్కడ చాలా ఎక్కువ ధార్మికత చాలా రోజులు శరీరంలో ఉంటుంది. ఇంతకుముందు FDG PET చేయించుకుని ఆ సూచనలు పాటించి ఉంటే, PSMA, DOTATATE జాగ్రత్తలు అంతే లేదా కొంచెం తక్కువ.
gallium-68 శరీరంలో ఎంతసేపు ఉంటుంది?
gallium-68 అర్ధ జీవితకాలం సుమారు 68 నిమిషాలు. కొన్ని గంటలు గడిచేసరికి, కిడ్నీలు ఎంత బయటకు పంపాయనే దానితో సంబంధం లేకుండా, కేవలం భౌతిక క్షీణత వల్లే ధార్మికతలో అత్యధిక భాగం పోతుంది. ద్రవాలు తాగితే రక్తప్రసరణలో మిగిలిన ట్రేసర్ ఇంకా త్వరగా బయటకు వెళ్తుంది. మరుసటి ఉదయానికి Ga-68 స్కాన్ నుంచి చెప్పుకోదగ్గ ధార్మికత ఏదీ మిగలదు — మీరు ఏం చేసినా, చేయకపోయినా ఇది భౌతిక నియమం.
ఇంటికి వచ్చాక మనవడిని, మనవరాలిని ఎత్తుకోవచ్చా?
స్కాన్ అయిన మొదటి కొన్ని గంటల్లో ఎక్కువసేపు ఎత్తుకుని ఉండటం — ఉదాహరణకు పిల్లవాడిని చాలాసేపు నడుముపై మోసుకుని తిరగడం — మానండి. ఒక్కసారి దగ్గరకు తీసుకోవడం, కొద్దిసేపు మాట్లాడటం ఇబ్బంది కాదు. ఆ మొదటి గంటలు గడిచాక పిల్లలతో మామూలుగానే ఉండవచ్చు. ఎంత సమయం గడిచిందో మీకు సరిగా తెలియకపోతే, డిశ్చార్జ్ పత్రంలో ఇంజెక్షన్ ఇచ్చిన సమయం చూడండి — అది అందులో రాసి ఉండాలి.
భార్యకు లేదా భర్తకు దూరంగా విడిగా పడుకోవాలా?
అవసరం లేదు. విడిగా పడుకోవడం అనేది చికిత్స కోసం ఇచ్చే రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్కు సంబంధించిన జాగ్రత్త — అక్కడ I-131 ఎక్కువ మోతాదులో చాలా రోజులు శరీరంలో ఉండిపోతుంది. PSMA, DOTATATE, DOTANOC పరీక్ష స్కాన్ల తర్వాత మిగిలే ధార్మికత చాలా తక్కువ, అదీ చాలా తక్కువ సేపు ఉంటుంది. పడుకునే ఏర్పాట్లలో ఏమీ మార్చుకోవాల్సిన అవసరం లేదు; అదే రాత్రి మామూలుగా మీ మంచంలోనే పడుకోవచ్చు.
DOTANOC, DOTATATE — ఈ రెండూ వేరా? జాగ్రత్తలు వేరుగా ఉంటాయా?
DOTATATE, DOTANOC అనేవి న్యూరోఎండోక్రైన్ కణితులను గుర్తించడానికి వాడే రెండు వేర్వేరు somatostatin receptor ట్రేసర్లు. రెండూ కణితి కణాలపై ఉండే ఒకే రకం గ్రాహకానికి అతుక్కుంటాయి, కానీ వాటి అణు నిర్మాణాల్లో చిన్న తేడా ఉంటుంది. రెండింటికీ gallium-68 నే జతచేస్తారు; అందువల్ల రేడియేషన్ పరంగా, స్కాన్ తర్వాత పాటించే జాగ్రత్తల పరంగా వీటి మధ్య తేడా దాదాపు ఏమీ ఉండదు. మీ పత్రంలో DOTATATE బదులు DOTANOC అని ఉంటే, ఇదే సలహానే పాటించండి.
స్కాన్ తర్వాత సూచనలు ఇస్తారా? సందేహం వస్తే ఎవరికి ఫోన్ చేయాలి?
మీరు బయలుదేరే ముందు న్యూక్లియర్ మెడిసిన్ బృందం లేదా ఇమేజింగ్ కేంద్రం మీకు లిఖితపూర్వకంగా డిశ్చార్జ్ షీట్ ఇస్తుంది. ఇందులో వాడిన ట్రేసర్ పేరు, ఇంజెక్షన్ ఇచ్చిన సమయం, జాగ్రత్తల సమయం గురించిన ప్రత్యేక సూచనలు ఉండాలి. CION లో PET, న్యూక్లియర్ మెడిసిన్ స్కాన్లను భాగస్వామ్య ఇమేజింగ్ కేంద్రాలతో సమన్వయం చేస్తారు; ఆ పత్రాన్ని ఆ కేంద్రమే ఇస్తుంది. మీకు ఆ పత్రం అందకపోతే, లేదా అందులో ఏదైనా అర్థం కాకపోతే — మీ స్కాన్ జరిగిన కేంద్రాన్నే సంప్రదించండి. వాళ్ల దగ్గరే మీ మోతాదు వివరాలు ఉంటాయి కాబట్టి కచ్చితమైన సమాధానం వాళ్లే చెప్పగలరు.
నా స్కాన్లో Ga-68 బదులు F-18 PSMA ట్రేసర్ వాడారు. అప్పుడేం మారుతుంది?
fluorine-18 అర్ధ జీవితకాలం సుమారు 110 నిమిషాలు — gallium-68 అర్ధ జీవితకాలం 68 నిమిషాల కంటే కొంచెం ఎక్కువ. పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు మాత్రం ఇవే: ద్రవాలు ఎక్కువ తాగడం, టాయిలెట్ పరిశుభ్రత, గర్భిణులకు చిన్న పిల్లలకు కొద్దిసేపు దూరం. ఆ జాగ్రత్తలు ముగిసే సమయాన్ని కొంచెం పొడిగించమని మీ న్యూక్లియర్ మెడిసిన్ బృందం చెప్పవచ్చు. మీకు ఇచ్చిన ట్రేసర్ పేరు, సమయంలో ఏమైనా తేడా ఉందా అనేది మీ లిఖితపూర్వక సూచనల్లో ఉండాలి.
ఈ స్కాన్ల రేడియేషన్ మోతాదు నాకు ప్రమాదకరమా?
పరీక్ష కోసం చేసే PSMA, DOTATATE స్కాన్లలో వాడే మోతాదుల వద్ద మీకు ఉండే రేడియేషన్ ముప్పు చాలా స్వల్పం. క్యాన్సర్ చికిత్సలో వాడే ఇతర ఇమేజింగ్ పరీక్షలతో పోల్చదగ్గ స్థాయిలోనే ఈ మోతాదు ఉంటుంది; క్యాన్సర్ను గుర్తించడం, స్టేజింగ్ (క్యాన్సర్ ఎంత వ్యాపించిందో చూడటం) అనే సందర్భంలో ఇది ఆమోదయోగ్యమని IAEA, EANM రెండూ భావిస్తాయి. ఆ స్కాన్ ఇచ్చే సమాచారం ఈ స్వల్ప ముప్పును స్పష్టంగా సమర్థించకపోతే మీ ఆంకాలజిస్ట్ దాన్ని సూచించరు. తర్వాత పాటించే ఈ చిన్న జాగ్రత్తలు ప్రామాణిక భద్రతా చర్యలు మాత్రమే — మోతాదు ఎక్కువ అనడానికి సంకేతం కాదు.
CION ఆంకాలజిస్టులు. మీ PET-CT రిపోర్ట్ను స్పెషలిస్ట్ చదివి, తర్వాత ఏం చేయాలో చెబుతారు.
స్కాన్ ఎందుకు అవసరమో చెప్పడం నుంచి రిపోర్ట్లోని SUV, ఇతర ఫలితాలను మీ కేసుతో కలిపి చూడటం వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- International Atomic Energy Agency — Radiation Protection in Nuclear Medicine
- Society of Nuclear Medicine and Molecular Imaging — Patient information: PET/CT
- Cancer Research UK — PET-CT scan
- RadiologyInfo.org — Positron Emission Tomography - Computed Tomography (PET/CT)
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
స్కాన్ రిపోర్ట్ గురించి ఆంకాలజిస్ట్తో మాట్లాడండి
PSMA లేదా DOTATATE స్కాన్ ఎందుకు చెప్పారు, రిపోర్ట్లో ఏం రాసి ఉందో అర్థం కావడం లేదా? మీ దగ్గరి CION కేంద్రంలో స్పెషలిస్ట్తో మాట్లాడటానికి సహాయం చేస్తాం.