HPV వ్యాక్సిన్ రకాలు: బైవాలెంట్, క్వాడ్రివాలెంట్, నోనావాలెంట్ — తేడా ఏమిటి?

తేడా ఒక్కటే — ఒక్కో వ్యాక్సిన్ ఎన్ని HPV (హ్యూమన్ పాపిలోమా వైరస్) రకాలను కవర్ చేస్తుంది అనేది. దీన్నే "వాలెన్సీ" అంటారు. HPV వ్యాక్సిన్ (టీకా) టెక్నాలజీ ఒక్కటే, కానీ దానికి మూడు కుటుంబాల రూపాలు (ఫార్ములేషన్లు) ఉన్నాయి. మూడూ సర్వైకల్ క్యాన్సర్ (గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్) కలిగించే అతి ముఖ్యమైన రెండు రకాలను కవర్ చేస్తాయి.

HPV రకాలు 200 కంటే ఎక్కువ ఉన్నాయి. వాటిలో సుమారు డజను రకాలను క్యాన్సర్‌కు హై-రిస్క్ రకాలుగా వర్గీకరిస్తారు. మరో రెండు రకాలు జననాంగాలపై వచ్చే పులిపిర్లలో (జెనిటల్ వార్ట్స్) ఎక్కువ భాగానికి కారణం. అన్నిటినీ కవర్ చేయగల వ్యాక్సిన్ ఏదీ లేదు. ఒక వ్యాక్సిన్ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న రకాల సంఖ్యే వాలెన్సీ — బై అంటే రెండు, క్వాడ్రి అంటే నాలుగు, నోనా అంటే తొమ్మిది.

లోపల టెక్నాలజీ అన్నిటికీ ఒక్కటే

పైకి పేర్లు వేరైనా, లోపల టెక్నాలజీ అన్నిటిలోనూ ఒకటే. ప్రతి వ్యాక్సిన్ "వైరస్ లాంటి కణాల"తో (వైరస్-లైక్ పార్టికల్స్) తయారవుతుంది. వైరస్ పైపొరలోని L1 అనే ప్రొటీన్‌తో కూర్చిన ఖాళీ గూళ్లు ఇవి; వీటిలో వైరస్ DNA అస్సలు ఉండదు. మీ రోగనిరోధక వ్యవస్థ ఆ ఆకారాన్ని చూస్తుంది, దాన్ని నిర్వీర్యం చేయడం నేర్చుకుంటుంది, గుర్తుపెట్టుకుంటుంది.

ఈ వ్యాక్సిన్లలో దేని వల్లా HPV ఇన్ఫెక్షన్ రాదు. వీటిలో దేనిలోనూ బతికున్న వైరస్ గానీ, బలహీనపరిచిన వైరస్ గానీ ఉండదు. ఇది ఎలా పనిచేస్తుందో పూర్తిగా తెలుసుకోవాలంటే HPV వ్యాక్సిన్ గురించిన మా ప్రధాన పేజీ చూడండి.

ఆచరణలో తేడాలు మూడే

టెక్నాలజీ ఒకటే కాబట్టి, రకాల మధ్య ఆచరణలో ఉండే తేడాలు మూడే మూడు:

క్యాన్సర్ కలిగించే ఎన్ని రకాలు కవర్ అవుతాయి — రెండు, లేదా నోనావాలెంట్‌లో అయితే ఏడు.

పులిపిర్లు కలిగించే రకాలు ఉన్నాయా — క్వాడ్రివాలెంట్, నోనావాలెంట్‌లో ఉంటాయి; బైవాలెంట్‌లో ఉండవు.

ధర ఎంత, స్టాక్‌లో ఉందా — భారతదేశంలో చాలాసార్లు చివరికి నిర్ణయించేది ఇదే. వివరాలకు హైదరాబాద్‌లో HPV వ్యాక్సిన్ ఖర్చు పేజీ చూడండి.

రకాన్ని బట్టి మారనిది — డోసుల సంఖ్య

వ్యాక్సిన్ రకాన్ని బట్టి డోసుల సంఖ్య మారదు. అది మొదటి డోస్ ఇచ్చిన నాటి వయసును బట్టి నిర్ణయమవుతుంది — HPV వ్యాక్సిన్ డోసులు, షెడ్యూల్ పేజీలో వివరించినట్టు.

లైసెన్స్ పొందిన HPV వ్యాక్సిన్లు HPV 16, 18 కు వ్యతిరేకంగా పోల్చదగినంత సమర్థంగా పనిచేస్తాయన్నది WHO వైఖరి. ఒక ప్రోడక్ట్ మిగతావాటికంటే నిస్సందేహంగా గొప్పదనే వాదన ఆధారంగా కాకుండా, స్థానికంగా ఉన్న వ్యాధి భారం, ధర, లభ్యత ఆధారంగా కార్యక్రమాలు ఎంచుకోవాలని WHO చెబుతుంది. ఒక కుటుంబం తమ కోసం నిర్ణయం తీసుకునేటప్పుడు కూడా ఇది ఉపయోగపడే సూత్రమే.

బడ్జెట్ సరిపోతే, విస్తృత కవరేజ్ మంచి కొనుగోలు

నోనావాలెంట్‌లో ఉన్న అదనపు ఐదు హై-రిస్క్ రకాలు అరుదైనవి కావు. అవి కలిస్తే కవర్ అయ్యే సర్వైకల్ క్యాన్సర్ల వాటా సుమారు పదిలో ఏడింటి నుంచి సుమారు పదిలో తొమ్మిదింటికి పెరుగుతుంది. ఇప్పుడు వ్యాక్సిన్ తీసుకుంటున్న బిడ్డకు ఆ తేడా జీవితాంతం ఉంటుంది. ఒకేసారి ఎంచుకుని, ఒకేసారి డబ్బు కడుతున్న కుటుంబం ముందుగా అడగాల్సింది ఈ రకం గురించే.

సరిపోకపోతే — పూర్తి చేయగలిగే వ్యాక్సిన్‌దే పైచేయి

తక్కువ ధర రకంతో పూర్తి చేసిన రెండు డోసుల కోర్సు, ఖరీదైన రకంతో మధ్యలో వదిలేసిన కోర్సు కంటే చాలా బాగా కాపాడుతుంది. మేము ఎక్కువగా చూసే వైఫల్యం తప్పు ప్రోడక్ట్ కాదు — ఎప్పుడూ ఇవ్వని రెండో లేదా మూడో డోస్. కోర్సు పూర్తవుతుందా లేదా అనేది ఖర్చే నిర్ణయిస్తుంది; ఖర్చు ముఖ్యమయ్యేది సరిగ్గా అందుకే.

పులిపిర్ల గురించి ప్రత్యేక ఆందోళన ఉంటే, బైవాలెంట్ సరిపోదు

పులిపిర్లు క్యాన్సర్ రిస్క్ కాదు. కానీ అవి తరచుగా వస్తాయి, మనసుకు బాధ కలిగిస్తాయి, చికిత్స చేయడం ఇబ్బంది. వాటిలో ఎక్కువ భాగానికి కారణమైన లో-రిస్క్ రకాలు క్వాడ్రివాలెంట్, నోనావాలెంట్ రకాల్లో మాత్రమే ఉంటాయి. ఈ విషయం అమ్మాయిలకే కాదు, అబ్బాయిలకు కూడా అడగాల్సినదే.

ఈ వ్యాక్సిన్లు ఏవీ చేయలేనిది

ఇవి ఇన్ఫెక్షన్‌ను నివారిస్తాయి, దానికి చికిత్స చేయవు. మీకు ఇప్పటికే ఉన్న HPV ఇన్ఫెక్షన్‌ను ఏ రకమూ తొలగించదు, అసాధారణ స్మియర్ ఫలితాన్ని వెనక్కి మార్చదు, క్యాన్సర్‌కు చికిత్సా కాదు. ఇప్పటికే నిర్ధారణ అయి ఉంటే, చూడాల్సిన పేజీ హైదరాబాద్‌లో సర్వైకల్ క్యాన్సర్ చికిత్స; మొత్తం చిత్రం సర్వైకల్ క్యాన్సర్ ప్రధాన పేజీలో ఉంది.

ఈ మూడు ప్రశ్నలు కౌంటర్ దగ్గర నిరంతరం వస్తుంటాయి. చాలామంది అనుకునే దానికంటే వీటి సమాధానాలు తేలికగా ఉంటాయి.

ఒక రకంతో మొదలుపెట్టి, మరో రకంతో పూర్తి చేయడం

మొదలుపెట్టిన రకంతోనే కోర్సు పూర్తి చేయడం మేలు, ఎందుకంటే షెడ్యూల్స్‌పై అధ్యయనాలు అలాగే జరిగాయి. కానీ మొదటి ప్రోడక్ట్ దొరకకపోతే, లేదా అది ఏదో తెలియకపోతే, కోర్సును వదిలేయడం లేదా మొదటి నుంచి మళ్లీ మొదలుపెట్టడం కంటే అందుబాటులో ఉన్న తగిన రకంతో పూర్తి చేయాలన్నదే మార్గదర్శకాల సూచన. ఒకే రకం వాడటం కంటే కోర్సు పూర్తి చేయడమే ముఖ్యం. ఈ నిర్ణయం డోస్ ఇచ్చే డాక్టర్‌దే — మీ డాక్టర్‌తో నిర్ధారించుకోండి.

ఇంతకుముందు కోర్సు తర్వాత విస్తృత కవరేజ్ వ్యాక్సిన్ జోడించడం

ఏళ్ల క్రితం బైవాలెంట్ లేదా క్వాడ్రివాలెంట్ కోర్సు తీసుకున్నవారికి, అత్యంత ముఖ్యమైన రెండు రకాల నుంచి ఇప్పటికే రక్షణ ఉంది. మరో నోనావాలెంట్ కోర్సు తీసుకుంటే ఇంకో ఐదు హై-రిస్క్ రకాలకు కవరేజ్ వస్తుంది, అది సురక్షితమే. కానీ అదనపు లాభం స్వల్పం, పైగా అది పూర్తి ధరతో పూర్తిగా మరో కోర్సు. ఇది కోరుకోవడం సహేతుకమే, చేయడం మాత్రం పూర్తిగా ఐచ్ఛికం — మీ పరిస్థితులను బట్టి డాక్టర్‌తో కలిసి తీసుకోవాల్సిన నిర్ణయం, అత్యవసరంగా పూడ్చాల్సిన లోటు కాదు.

మధ్యలో ఆగిన షెడ్యూల్

రెండో లేదా మూడో డోస్ ఆలస్యమైతే కోర్సు విఫలమైనట్టు కాదు. మళ్లీ మొదలుపెట్టాల్సిన అవసరం లేదు; కనీస వ్యవధులను పాటిస్తూ మిగిలిన డోసులు ఇస్తారు, అంతే. ఒక డోస్ నెలలుగానో సంవత్సరాలుగానో మిస్ అయి ఉంటే, మొత్తం కోర్సు పోయిందని వదిలేయకుండా తర్వాతి డోస్ బుక్ చేసుకోండి.

ఏ రకం ఎంచుకున్నా దక్కనిది

ఏ రకమూ సర్వైకల్ స్క్రీనింగ్ అవసరాన్ని తీసేయదు. తన జాబితాలో లేని రకాల నుంచి ఏదీ కాపాడదు. అందుబాటులో ఉన్న అత్యంత విస్తృత వ్యాక్సిన్ తీసుకున్న మహిళకు కూడా పాప్ స్మియర్ (Pap smear) లేదా HPV టెస్ట్ షెడ్యూల్ ప్రకారం అవసరం — NCCN, ESMO, WHO స్క్రీనింగ్ మార్గదర్శకాలు అన్నీ ఈ విషయాన్ని స్పష్టంగా చెబుతాయి.