అరుదైన తల–మెడ క్యాన్సర్లు
లాలాజల గ్రంథి, సైనస్ కణితులకు PET-CT స్కాన్ ఎందుకు చేస్తారు?
లాలాజల గ్రంథి, సైనస్ క్యాన్సర్లు అరుదైనవి; వీటి గురించి వివరమైన సమాచారం దొరకడం కష్టం. వీటికి స్టేజింగ్ చేయడంలో, చికిత్స తర్వాత గమనించడంలో PET-CT ఒక భాగం. అయితే మామూలుగా కనిపించే తల–మెడ క్యాన్సర్లలో పనిచేసినట్టు ఇక్కడ పనిచేయదు — వ్యాప్తిని చూపించడంలో ఇది బాగా ఉపయోగపడుతుంది, కానీ స్థానిక వివరాలకు MRI, కణితి రకానికి బయాప్సీ అవసరమే.
సూటిగా సమాధానం
లాలాజల గ్రంథి, సైనస్ కణితులకు PET-CT స్కాన్ ఉపయోగపడుతుందా?
ఉపయోగపడుతుంది — ముఖ్యంగా క్యాన్సర్ ఇతర చోట్లకు వ్యాపించిందా అని చూడటానికి. మెడలోని లింఫ్ నోడ్లకు (గ్రంథులకు), లేదా ఊపిరితిత్తులు, ఎముకలు వంటి దూరపు ప్రాంతాలకు వ్యాధి చేరిందా అనేది PET-CT చూపిస్తుంది. ఆపరేషన్ ఒక్కటే సరిపోతుందా, లేక ఇంకా చికిత్స కావాలా అనే నిర్ణయం ఈ సమాచారం మీదే ఆధారపడి ఉంటుంది.
అయితే ఒక్క PET-CT తో సరిపోదు. MRI ఇచ్చే మృదు కణజాల వివరాలను PET ఇవ్వలేదు, కణితి ఏ రకమో బయాప్సీ ద్వారానే తేలుతుంది. ఇంకో ముఖ్యమైన విషయం — ఈ ప్రాంతాల్లోని కొన్ని కణితులు FDG (గ్లూకోజ్ లాంటి ట్రేసర్) ను ఎక్కువగా తీసుకోవు. అందువల్ల ఈ స్కాన్ ఏమి చూపించగలదో దానికి పరిమితి ఉంటుంది.
NCCN తల–మెడ మార్గదర్శకాల ప్రకారం, స్థానికంగా ముదిరిన వ్యాధిలో — పారానేసల్ సైనస్ కణితులతో సహా — స్టేజింగ్ పరీక్షల్లో PET-CT ఒక భాగం. లాలాజల గ్రంథి కణితుల విషయంలో కణితి హై-గ్రేడ్ అయినప్పుడు, లేదా నోడ్లకు లేదా దూరపు ప్రాంతాలకు వ్యాపించి ఉండవచ్చని వైద్యపరంగా అనుమానం ఉన్నప్పుడు ఈ స్కాన్ ఎక్కువ ఉపయోగపడుతుంది.
CION సొంతంగా PET-CT స్కానర్ నడపదు. హైదరాబాద్లోని భాగస్వామ్య PET-CT కేంద్రాల ద్వారా స్కాన్ ఏర్పాటు చేస్తారు; రిపోర్ట్ వచ్చాక CION ఆంకాలజిస్ట్ దాన్ని మీ బయాప్సీ, MRI, పరీక్షల ఫలితాలతో కలిపి చదువుతారు.
స్కాన్ రోజున
PET-CT స్కాన్ ఎలా జరుగుతుంది?
-
రిఫరల్, బుకింగ్
మీ ఆంకాలజిస్ట్ లేదా ENT సర్జన్ మీ వైద్య వివరాలతో, స్కాన్ ఎందుకు చేయిస్తున్నారో ఆ కారణంతో కలిపి అభ్యర్థన పంపుతారు. ఇమేజ్లు చదివే బృందం ఈ సమాచారాన్ని ఆధారంగా తీసుకుంటుంది.
-
ఉపవాసం, షుగర్ లెవెల్ చూడటం
స్కాన్కు ముందు కొన్ని గంటల పాటు ఏమీ తినకుండా ఉండాలి. కేంద్రానికి వచ్చాక రక్తంలో చక్కెర స్థాయి చూస్తారు — షుగర్ ఎక్కువగా ఉంటే ట్రేసర్ కణితిలో ఎంత స్పష్టంగా చేరుతుందో దానిపై ప్రభావం పడుతుంది. మీకు షుగర్ వ్యాధి ఉంటే స్కాన్కు ముందే చెప్పండి; మందుల విషయంలో మీ డాక్టర్ సూచనే పాటించండి.
-
ట్రేసర్ ఇంజెక్షన్, విశ్రాంతి
చాలా తక్కువ మోతాదులో రేడియోధార్మిక గ్లూకోజ్ను నరంలోకి ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఇస్తారు. అది శరీరమంతా వ్యాపించి, చురుకైన కణాలు దాన్ని తీసుకునే వరకు సుమారు ఒక గంట మీరు నిశ్శబ్దంగా విశ్రాంతి తీసుకోవాలి.
-
స్కాన్
PET, CT రెండూ ఒకేసారి, ఒకే దఫాలో జరుగుతాయి. కెమెరా మీ మీదుగా కదులుతుండగా మీరు కదలకుండా పడుకోవాలి. MRI లాగా ఇది మూసి ఉన్న గొట్టం కాదు.
-
రిపోర్టింగ్
న్యూక్లియర్ మెడిసిన్ డాక్టర్, రేడియాలజిస్ట్ కలిసి ఇమేజ్లను చదువుతారు. తల–మెడ కేసుల్లో — ఏదైనా నిర్ణయానికి రాకముందు MRI లేదా వైద్య పరిశీలన ఎక్కడ అవసరమో రిపోర్ట్లో రాస్తారు.
-
మీ బృందంతో సమీక్ష
మీ ఆంకాలజిస్ట్ లేదా సర్జన్ ఈ PET-CT ను మీ బయాప్సీ ఫలితం, MRI, పరీక్షలో కనిపించిన విషయాలతో కలిపి చూస్తారు. ఏ ఒక్క స్కాన్ కూడా చికిత్సను ఒంటరిగా నిర్ణయించదు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమీ రిపోర్ట్లో
రిపోర్ట్లో కనిపించే పదాల అర్థం ఏమిటి?
ఈ పదాలు రిపోర్ట్లో ఇంగ్లిష్లోనే ఉంటాయి. వాటి అర్థాన్ని ఇక్కడ తెలుగులో ఇచ్చాం.
- FDG
- PET స్కాన్లో వాడే రేడియోధార్మిక గ్లూకోజ్ ట్రేసర్. విభజన చెందుతున్న కణాలు దీన్ని వేగంగా తీసుకుంటాయి, అందుకే చురుకైన కణితులు స్కాన్లో ఎక్కువ ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తాయి.
- FDG-avid
- ఆ కణితి ట్రేసర్ను బాగా పట్టుకుని PET లో స్పష్టంగా కనిపించింది అని అర్థం. లో-గ్రేడ్ లాలాజల గ్రంథి కణితులు తరచుగా FDG-avid గా ఉండవు; అందుకే వాటిని గుర్తించడం కష్టం కావచ్చు.
- Perineural spread
- క్యాన్సర్ ఒక గడ్డలా కాకుండా, నరం చుట్టూ ఉండే పొర వెంట ప్రయాణించడం. అడినాయిడ్ సిస్టిక్ కార్సినోమాలో కనిపించే లక్షణం ఇది. PET-CT దీన్ని నమ్మకంగా చూపించలేదు — దీని కోసం కాంట్రాస్ట్తో చేసే MRI వాడతారు.
- SUV (standardised uptake value)
- ఒక ప్రాంతం PET లో ఎంత ప్రకాశవంతంగా కనిపించిందో చెప్పే సంఖ్య. కాలక్రమంలో స్కాన్లను పోల్చి చూడటానికి దీన్ని వాడతారు — ఏదైనా క్యాన్సరా కాదా అని నిర్ధారించడానికి కాదు.
- Response assessment
- చికిత్స తర్వాత వ్యాధి ఎలా స్పందించిందో చూడటానికి చేసే స్కాన్. ఈ ప్రాంతాల్లో ఎప్పుడు చేయాలనేది ముఖ్యం — చికిత్స తర్వాత వచ్చే వాపు, మిగిలిన వ్యాధిలా కనిపించవచ్చు.
పరిమితులు
ఈ ప్రాంతాల్లో PET-CT ఏమి చూపించలేదు?
అన్ని కణితులూ ఒకేలా కనిపించవు
అన్నిటికంటే ముఖ్యమైన పరిమితి ఇదే. లో-గ్రేడ్ లాలాజల గ్రంథి కణితులు — అసినిక్ సెల్ కార్సినోమా, కొన్ని మ్యూకోఎపిడెర్మాయిడ్ కార్సినోమాలతో సహా — వ్యాధి ఉన్నప్పటికీ PET లో చాలా తక్కువగా కనిపించవచ్చు, లేదా అసలు కనిపించకపోవచ్చు. కాబట్టి స్కాన్ చాలావరకు శుభ్రంగా కనిపించినంత మాత్రాన ఈ రకమైన కణితుల్లో వ్యాధి లేదని తేలిపోదు.
నరం వెంట వ్యాపించడం
అడినాయిడ్ సిస్టిక్ కార్సినోమాలో కనిపించే perineural spread అనేది నరాల మార్గాల వెంట, పట్టుకోదగిన గడ్డ ఏర్పడకుండానే ప్రయాణిస్తుంది. దీన్ని PET-CT నమ్మకంగా చూపించలేదు. దీని కోసం మీ బృందం కాంట్రాస్ట్తో చేసే MRI ని వాడుతుంది. అందుకే MRI ని PET-CT కు బదులుగా కాకుండా, దానితో పాటు చెబుతారు.
రేడియేషన్ తర్వాత వచ్చే వాపు
మూడో సవాలు ఇది. రేడియోథెరపీ తర్వాత కొంతకాలం పాటు చికిత్స ఇచ్చిన కణజాలం PET లో చురుకుగానే కనిపిస్తుంది; ఆ చురుకుదనాన్ని మిగిలిన కణితి అని పొరబడే అవకాశం ఉంది. స్పందన అంచనా స్కాన్ చేయడానికి ముందు కొంత సమయం ఇవ్వాలని NCCN, ESMO మార్గదర్శకాలు సూచిస్తున్నాయి. మీ విషయంలో సరైన సమయం ఏదో మీ బృందం చెబుతుంది.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
PET-CT తో పాటు
PET-CT తో పాటు ఇంకా ఏ పరీక్షలు అవసరం?
MRI
PET-CT ఇవ్వలేని వివరాలను MRI ఇస్తుంది. లాలాజల గ్రంథి కణితుల్లో, కణితికీ ముఖ నరానికీ మధ్య సంబంధం ఏమిటో MRI చూపిస్తుంది — ఆపరేషన్ ప్రణాళికకు ఇది తప్పనిసరి. సైనస్ కణితుల్లో, నిజమైన కణితికీ సైనస్లలో చిక్కుకున్న స్రావాలకూ మధ్య తేడాను MRI చూపిస్తుంది; CT లో ఈ రెండూ ఒకేలా కనిపిస్తాయి, కానీ MRI సీక్వెన్స్లలో వేరుగా ప్రవర్తిస్తాయి.
బయాప్సీ
చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందు బయాప్సీ ఎప్పుడూ అవసరం. వ్యాధి ఎక్కడ చురుకుగా ఉందో PET-CT చూపించగలదు, కానీ కణితి ఏ రకమో అది చెప్పలేదు. ఆ సమాధానం కణజాల శాంపిల్ నుంచే వస్తుంది, ఏ చికిత్స సరైనదో దాన్ని అదే నిర్ణయిస్తుంది.
ENT పరీక్ష
సైనస్ కణితుల విషయంలో, ENT సర్జన్ ఎండోస్కోప్తో చేసే పరిశీలన కూడా స్టేజింగ్లో భాగమే. వ్యాధి స్థానికంగా ఎంత వరకు వ్యాపించిందో నేరుగా చూడటానికి, కణజాల శాంపిల్ను సురక్షితంగా తీయడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
లాలాజల గ్రంథి క్యాన్సర్లలో ఎక్కువగా కనిపించే వాటిలో ఒకటైన అడినాయిడ్ సిస్టిక్ కార్సినోమా — మొదటి చికిత్స సమయంలో స్టేజింగ్ స్కాన్లు శుభ్రంగా కనిపించినా — ఏళ్ల తర్వాత, కొన్నిసార్లు దశాబ్దాల తర్వాత కూడా తిరిగి రావచ్చని తెలిసిన విషయం.
అందుకే ఈ రోగుల విషయంలో మామూలు ఫాలో-అప్ కాలం దాటినా నిఘా కొనసాగిస్తారు. చికిత్స అయిన సంవత్సరాల తర్వాత కొత్తగా ఏ లక్షణం కనిపించినా, ఎదురుచూడకుండా మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పడం మంచిది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
లాలాజల గ్రంథి, సైనస్ కణితుల PET-CT గురించి ప్రశ్నలు
నా డాక్టర్ ముందు PET-CT చెబుతారా, MRI చెబుతారా?
సాధారణంగా రెండూ అవసరమవుతాయి; అవి వేరువేరు ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇస్తాయి. లాలాజల గ్రంథి కణితుల్లో MRI ని తరచుగా ముందుగా, లేదా PET-CT తో పాటు చేస్తారు — ఎందుకంటే కణితి స్థానికంగా ఎంత వరకు ఉంది, ముఖ నరం వంటి భాగాలతో దాని సంబంధం ఏమిటి అనేది అది చూపిస్తుంది. ఆ తర్వాత PET-CT శరీరమంతటి చిత్రాన్ని ఇస్తుంది — లింఫ్ నోడ్లకు లేదా దూరపు ప్రాంతాలకు వ్యాధి చేరిందా అనేది. ఏది ముందు అనేది వైద్యపరమైన అత్యవసరత, స్థానికంగా ఏది అందుబాటులో ఉంది అనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది; ముందు ఏది చేయించుకోవడం ముఖ్యమో మీ బృందం వివరిస్తుంది.
నా పెరోటిడ్ గ్రంథిలో ఉన్న గడ్డ క్యాన్సరా కాదా అని PET-CT చెప్పగలదా?
చెప్పలేదు. ఆ గడ్డ చురుకుగా ఉందా, శరీరంలో మరెక్కడైనా ఆందోళన కలిగించే ప్రాంతాలు ఉన్నాయా అనేది PET-CT చూపించగలదు. కానీ ఆ గడ్డ క్యాన్సరా కాదా, ఏ రకమైన కణితి అనేది అది చెప్పలేదు. బయాప్సీ ద్వారా, లేదా ఆపరేషన్లో తీసిన కణజాలాన్ని పరీక్షించడం ద్వారా మాత్రమే ఆ సమాధానం వస్తుంది. PET లో ప్రకాశవంతంగా కనిపించినంత మాత్రాన క్యాన్సర్ అని నిర్ధారణ కాదు; తక్కువగా కనిపించినంత మాత్రాన క్యాన్సర్ లేదని కొట్టిపారేయలేం — ముఖ్యంగా లో-గ్రేడ్ లాలాజల గ్రంథి కణితుల విషయంలో.
రేడియోథెరపీ తర్వాత PET-CT కోసం ఎందుకు ఎదురుచూడాలి?
రేడియోథెరపీ వల్ల చికిత్స ఇచ్చిన కణజాలంలో వాపు వస్తుంది; PET లో అది కణితిలాగే చురుకుగా కనిపిస్తుంది. చాలా తొందరగా స్కాన్ చేస్తే, రిపోర్ట్ వ్యాధి చురుకుదనాన్ని కాకుండా ఆ వాపును ప్రతిబింబించే ప్రమాదం ఉంది. దాంతో అవసరం లేని పరీక్షలు రావచ్చు, లేదా మంచి వార్త ఆలస్యం కావచ్చు. ఎంత కాలం ఆగాలనేది మీరు తీసుకున్న చికిత్సను బట్టి మారుతుంది. తల–మెడ క్యాన్సర్లలో చికిత్స తర్వాత స్పందన అంచనా గురించి NCCN, ESMO మార్గదర్శకాలను అనుసరించి, మీ విషయంలో సరైన సమయం ఏదో మీ బృందం చెబుతుంది.
నా PET-CT లో వ్యాప్తి కనిపించలేదు — అంటే ఫలితం బాగుంటుందని అర్థమా?
దూరపు వ్యాప్తి కనిపించకపోవడం మంచి సమాచారమే — స్కాన్ చేసిన సమయానికి వ్యాధి ఒకే చోట పరిమితంగా ఉన్నట్టు అది సూచిస్తుంది. అయితే చికిత్స ఫలితం ఎలా ఉంటుందో అది వాగ్దానం చేయదు. అది కణితి రకం, స్టేజ్, చికిత్సకు వచ్చే స్పందన, మీ పరిస్థితికి సంబంధించిన ఇతర అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అడినాయిడ్ సిస్టిక్ కార్సినోమాలో, మొదటి చికిత్స బాగా జరిగి స్కాన్లు శుభ్రంగా కనిపించినా ఆలస్యంగా వ్యాధి తిరిగి రావచ్చని తెలిసిన విషయం. ఈ స్టేజింగ్ ఫలితం మీ విషయంలో ఏమి సూచిస్తోందో మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు.
Perineural spread అంటే ఏమిటి? దాని గురించి అడగాలా?
Perineural spread అంటే క్యాన్సర్ ఒక ప్రత్యేకమైన గడ్డలా కాకుండా నరం చుట్టూ ఉండే పొర వెంట ప్రయాణించడం. ఇది అడినాయిడ్ సిస్టిక్ కార్సినోమాతో సంబంధం ఉన్న లక్షణం, ఆపరేషన్ ప్రణాళికను ఇది చాలా మారుస్తుంది — నరం వెంట వ్యాధి ఎంత దూరం వెళ్లి ఉండవచ్చో సర్జన్కు తెలియాలి. PET-CT దీన్ని నమ్మకంగా గుర్తించలేదు. మీకు అడినాయిడ్ సిస్టిక్ కార్సినోమా ఉంటే — కాంట్రాస్ట్తో చేసిన MRI లో perineural involvement ను చూశారా, ఏమి కనిపించింది అని మీ బృందాన్ని అడగండి. ఇది సహేతుకమైన, ముఖ్యమైన ప్రశ్న.
ఈ స్కాన్ను CION ద్వారా చేయించుకోవచ్చా?
CION లో PET-CT ను భాగస్వామ్య ఇమేజింగ్ కేంద్రాల ద్వారా సమన్వయం చేస్తారు. మీ CION ఆంకాలజిస్ట్ రిఫరల్ ఏర్పాటు చేస్తారు, ఖచ్చితమైన రిపోర్ట్ కోసం ఆ కేంద్రానికి అవసరమైన వైద్య సమాచారం అందేలా చూస్తారు. ఫలితాలు మీ CION బృందానికి తిరిగి వస్తాయి; ఏ నిర్ణయం తీసుకునే ముందైనా వాటిని మీ బయాప్సీ ఫలితం, MRI, పరీక్షలో కనిపించిన విషయాలతో కలిపి చూస్తారు. ఏ భాగస్వామ్య కేంద్రంలో స్కాన్ జరుగుతుంది, ఆ రోజు ఏమి సిద్ధం చేసుకోవాలి, రిపోర్ట్ ఎప్పుడు వస్తుంది — ఈ మూడూ మీ తదుపరి అపాయింట్మెంట్లో అడిగి తెలుసుకోండి.
CION ఆంకాలజిస్టులు. మీ PET-CT రిపోర్ట్ను స్పెషలిస్ట్ చదివి, తర్వాత ఏం చేయాలో చెబుతారు.
స్కాన్ ఎందుకు అవసరమో చెప్పడం నుంచి రిపోర్ట్లోని SUV, ఇతర ఫలితాలను మీ కేసుతో కలిపి చూడటం వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Salivary Gland Cancer Treatment
- Cancer Research UK — Salivary gland cancer
- RadiologyInfo.org — Positron Emission Tomography - Computed Tomography (PET/CT)
- Macmillan Cancer Support — Salivary gland cancer
- NHS — PET scan
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మీ రిపోర్ట్ గురించి CION ఆంకాలజిస్ట్తో మాట్లాడండి
లాలాజల గ్రంథి లేదా సైనస్ కణితి రిపోర్ట్ చేతిలో ఉందా? మీ దగ్గరి CION కేంద్రంలో స్పెషలిస్ట్తో మాట్లాడటానికి సహాయం చేస్తాం.