మూలం తెలియనప్పుడు
మెడలో గడ్డ ఉంది, మూలం తెలియని క్యాన్సర్లో PET స్కాన్ పాత్ర
మెడలోని లింఫ్ నోడ్లో క్యాన్సర్ కనిపించి, అది ఎక్కడ మొదలైందో తెలియకపోవడం — దీనికి ఒక స్పష్టమైన పరీక్షల క్రమం ఉంది. మొదటి CT స్కాన్లు, గొంతు లోపల నేరుగా చూసే స్కోపీ పరీక్షలు మూలాన్ని చూపించకపోతే, తర్వాతి అడుగు PET-CT స్కాన్. అది మూలాన్ని చూపించినా చూపించకపోయినా, ఆ ఫలితమే మీ చికిత్సను ఎలా ప్లాన్ చేస్తారో నిర్ణయిస్తుంది.
ఈ పేజీలో
- మెడలో గడ్డ ఉంది కానీ క్యాన్సర్ ఎక్కడ మొదలైందో తెలియడం లేదు — అంటే ఏమిటి?
- మెడలో గడ్డ వచ్చినా మూల కణితి ఎందుకు కనిపించడం లేదు?
- క్యాన్సర్ ఎక్కడ మొదలైందో PET-CT ఎంతవరకు కనిపెట్టగలదు?
- మూలం తెలియని మెడ క్యాన్సర్లో ఏ ఏ పరీక్షలు చేస్తారు?
- PET-CT లో కూడా మూల కణితి దొరకకపోతే ఏమవుతుంది?
- ఈ పదాల అర్థం ఏమిటి?
- మూలం తెలియని మెడ క్యాన్సర్ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
మెడలో గడ్డ ఉంది కానీ క్యాన్సర్ ఎక్కడ మొదలైందో తెలియడం లేదు — అంటే ఏమిటి?
మెడలోని లింఫ్ నోడ్లో (గ్రంథిలో) క్యాన్సర్ కణాలు కనిపించి, అవి ఎక్కడ నుంచి వచ్చాయో ఆ మూల కణితి మాత్రం దొరకకపోతే దాన్ని cancer of unknown primary — మూలం తెలియని క్యాన్సర్ — అంటారు. ఇది ఎవరికీ అర్థం కాని అరుదైన పరిస్థితి కాదు; దీనికి దశలవారీగా ఒక నిర్ణీత పరీక్షల క్రమం ఉంది.
మొదట చేసే CT స్కాన్లు, గొంతు లోపలికి నేరుగా చూసే స్కోపీ పరీక్షలు మూల కణితిని చూపించలేకపోతే, తర్వాతి అడుగుగా PET-CT స్కాన్ చేయాలని NCCN, ESMO మార్గదర్శకాలు సూచిస్తాయి. ఇలాంటి కేసుల్లో గణనీయమైన సంఖ్యలో PET-CT మూల కణితి ఎక్కడ ఉందో చూపించగలదు, అది చికిత్స ప్రణాళికను మార్చేస్తుంది.
ఒక విషయం ముందే స్పష్టంగా చెప్పాలి: PET-CT రిపోర్ట్ ఒక్కటే రోగ నిర్ధారణ కాదు. బయాప్సీలో ఏ రకమైన కణాలు కనిపించాయి, మెడలో ఏ స్థాయిలో గడ్డ ఉంది, స్కోపీలో ఏమి కనిపించింది — వీటన్నిటితో కలిపి చూసిన తర్వాతే మీ ఆంకాలజిస్ట్ ఒక నిర్ణయానికి వస్తారు.
CION సొంతంగా PET-CT స్కానర్ నడపదు. హైదరాబాద్లోని భాగస్వామ్య PET-CT కేంద్రాల ద్వారా స్కాన్ ఏర్పాటు చేస్తారు; రిపోర్ట్ వచ్చాక మీ CION ఆంకాలజిస్ట్ దాన్ని చదివి మీతో మాట్లాడతారు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిPET-CT పాత్ర
క్యాన్సర్ ఎక్కడ మొదలైందో PET-CT ఎంతవరకు కనిపెట్టగలదు?
PET-CT ఒక వాగ్దానం కాదు — ఏ స్కాన్ కూడా ప్రతి మూల కణితిని కనిపెట్టలేదు. అయితే CT స్కాన్లు, స్కోపీలు ఖాళీ చేతులతో ముగిసిన కేసుల్లో గణనీయమైన సంఖ్యలో PET-CT మూలాన్ని చూపించగలదని NCCN, ESMO మార్గదర్శకాలు ప్రతిబింబిస్తాయి. అందుకే ఇది ఐచ్ఛికమైన అదనపు పరీక్ష కాదు, సిఫారసు చేసిన అడుగు.
ఇది ఎక్కడ ఎక్కువ ఉపయోగపడుతుంది
బయాప్సీలో కనిపించిన కణాల లక్షణాలు ఒరోఫారింక్స్ — అంటే టాన్సిల్స్, నాలుక వెనుక భాగం, గొంతు వెనుక గోడ — నుంచి వచ్చినట్టు సూచిస్తే PET-CT ఎక్కువగా ఉపయోగపడుతుంది. ముఖ్యంగా HPV తో సంబంధం ఉన్న క్యాన్సర్లలో, ఈ ప్రాంతాల్లో CT కి కనిపించనంత చిన్న కణితి ఉండవచ్చు; కానీ అది చురుకుగా ఉండటం వల్ల PET భాగంలో కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది.
ఫలితాన్ని బట్టి ప్రణాళిక ఎలా మారుతుంది
PET-CT మూల కణితిని చూపిస్తే, చికిత్సను ఆ ప్రాంతానికి, మెడకు కలిపి గురిపెట్టి ప్లాన్ చేస్తారు. చూపించకపోతే, బయాప్సీలో ఏమి కనిపించింది, మెడలో ఏ భాగంలో క్యాన్సర్ బయటపడింది అనే వాటి ఆధారంగా ప్రణాళిక తయారవుతుంది.
పరీక్షల క్రమం
మూలం తెలియని మెడ క్యాన్సర్లో ఏ ఏ పరీక్షలు చేస్తారు?
ఇవన్నీ ప్రతి ఒక్కరికీ వర్తించవు. మీ విషయంలో ఏవి అవసరమో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెబుతారు.
మెడ గ్రంథి బయాప్సీ
మెడలోని గడ్డ నుంచి కణజాలం తీసి పరీక్షిస్తారు. క్యాన్సర్ ఉందా లేదా అనేది, ఉంటే ఏ రకమైన కణాలు అనేది ఇందులో తేలుతుంది. మిగిలిన పరీక్షలన్నీ దీని ఫలితం మీదే ఆధారపడతాయి.
HPV, EBV పరీక్షలు
బయాప్సీలో తీసిన అదే కణజాలం మీద ఈ పరీక్షలు చేస్తారు. మూల కణితి ఏ ప్రాంతంలో ఉండే అవకాశం ఎక్కువో తగ్గించి చెప్పడానికి ఇవి సహాయపడతాయి.
తల, మెడ, ఛాతీ, పొట్ట CT స్కాన్
మొదటి దశలో చేసే ప్రామాణిక ఇమేజింగ్ ఇదే. ఎక్కడైనా కణితి కనిపిస్తుందా అని ఈ ప్రాంతాలన్నిటినీ ఒకసారి చూస్తారు.
నేసోఎండోస్కోపీ, పానెండోస్కోపీ
మత్తు ఇచ్చి గొంతు, శ్వాస మార్గాల లోపలి భాగాలను నేరుగా చూస్తారు. స్కాన్లో కనిపించని చిన్న మార్పులు ఇక్కడ కంటికి కనిపించవచ్చు.
PET-CT స్కాన్
CT స్కాన్లు, స్కోపీలు మూలాన్ని చూపించనప్పుడు సిఫారసు చేసే అడుగు ఇది. చురుకుగా ఉన్న ప్రాంతాలను చూపించడం ద్వారా, ఇతర పరీక్షలకు దొరకని చిన్న కణితిని ఇది గుర్తించే అవకాశం ఉంటుంది.
తల, మెడ MRI
PET-CT తో పాటు మృదు కణజాలం వివరంగా కనిపించాల్సిన అవసరం ఉన్నప్పుడు MRI వాడతారు. ఇది PET-CT కి ప్రత్యామ్నాయం కాదు, దానికి జతగా చేసే పరీక్ష.
కొన్ని కేసుల్లో టాన్సిల్ తొలగింపు
ఏ స్కాన్లోనూ కనిపించని చాలా చిన్న కణితి టాన్సిల్ లోపల దాగి ఉండవచ్చు. అందుకే ఎంపిక చేసిన కేసుల్లో టాన్సిల్ను తొలగించి పరీక్షిస్తారు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
దొరకకపోతే
PET-CT లో కూడా మూల కణితి దొరకకపోతే ఏమవుతుంది?
PET-CT లో మూలం కనిపించకపోవడం అనేది ముందే తెలిసిన ఫలితాల్లో ఒకటి; అది పరీక్షల వైఫల్యం కాదు. కొంతమందిలో మూల కణితి ఎప్పటికీ కనిపించదు — అది ఇప్పటి ఏ సాంకేతికతకూ అందనంత చిన్నదిగా ఉండటం వల్ల కావచ్చు, లేదా అది మొదలైన చోటే శరీర రోగనిరోధక వ్యవస్థ దాన్ని అంతమొందించడం వల్ల కావచ్చు.
అప్పుడు చికిత్సను దేని ఆధారంగా ప్లాన్ చేస్తారు
మెడ గ్రంథిలో ఏ రకమైన కణాలు కనిపించాయి, మెడలో ఏ స్థాయిలో అవి కనిపించాయి — ఈ రెండింటి ఆధారంగా చికిత్స ప్రణాళిక తయారవుతుంది. ఉదాహరణకు మెడ పై భాగంలో లేదా మధ్య భాగంలో స్క్వామస్ సెల్ క్యాన్సర్ కనిపిస్తే, ఇమేజింగ్లో ఆ ప్రాంతం కనిపించినా కనిపించకపోయినా, అది ఒరోఫారింక్స్ నుంచి వచ్చినట్టుగానే చికిత్స చేస్తారు. ఈ గ్రూపు కోసం NCCN, ESMO రెండూ ప్రత్యేక మార్గదర్శకాలు ఇస్తాయి.
ఈ పరిస్థితిలో ఏమి ఆశించవచ్చు
శరీరంలోని ఇతర భాగాల్లో బయటపడే మూలం తెలియని క్యాన్సర్లతో పోలిస్తే, మెడలో బయటపడిన CUP కేసుల్లో ఫలితాలు సాధారణంగా మెరుగ్గా ఉంటాయి. చికిత్స సాధారణంగా రేడియోథెరపీ, కొన్ని సందర్భాల్లో దానితో పాటు కీమోథెరపీ — మెడతో పాటు మూల కణితి ఉండే అవకాశం ఎక్కువున్న ప్రాంతాన్ని కూడా కవర్ చేసేలా ప్లాన్ చేస్తారు. ఇది ఎవరికీ ఇచ్చే హామీ కాదు; మీ విషయంలో ఏమి ఆశించవచ్చో మీ ఆంకాలజిస్ట్ మీ రిపోర్టులను చూసి చెబుతారు.
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు
మీ సొంత రిపోర్ట్లో ఏమి రాసి ఉందో, అది దేన్ని సూచిస్తుందో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. రిపోర్ట్లోని వాక్యాలు అర్థం కాకపోతే వాటిని ఒక్కొక్కటిగా చదివించి మీ డాక్టర్ను అడగండి — మీ స్కాన్ CD, రిపోర్ట్ కాపీలను దాచి ఉంచుకోవడం కూడా ముందుముందు ఉపయోగపడుతుంది.
మీ రిపోర్ట్లో
ఈ పదాల అర్థం ఏమిటి?
ఈ పదాలు మీ రిపోర్టుల్లో ఇంగ్లిష్లోనే ఉంటాయి. వాటి అర్థం ఇక్కడ తెలుగులో ఇచ్చాం.
- Cancer of unknown primary (CUP)
- లింఫ్ నోడ్లో గానీ మరో చోట గానీ క్యాన్సర్ కనిపించి, పూర్తి పరీక్షలు చేసిన తర్వాత కూడా అది మొదలైన చోటు — మూల కణితి — ఏదో గుర్తించలేని పరిస్థితి.
- Oropharynx (ఒరోఫారింక్స్)
- నోటి వెనుక భాగం, గొంతు పై భాగం — టాన్సిల్స్, నాలుక వెనుక భాగం ఇందులోకి వస్తాయి. తల, మెడ CUP కేసుల్లో మూల కణితి ఎక్కువగా దాగి ఉండే ప్రాంతం ఇదే.
- Squamous cell carcinoma
- మూలం తెలియనప్పుడు మెడ గ్రంథుల్లో ఎక్కువగా కనిపించే కణ రకం. సూక్ష్మదర్శినిలో దాని లక్షణాలను చూసి, అది ఏ ప్రాంతం నుంచి వచ్చి ఉండవచ్చో అంచనా వేస్తారు.
- HPV-positive
- హ్యూమన్ పాపిలోమా వైరస్ వల్ల వచ్చిన క్యాన్సర్. మెడలో ఇది కనిపిస్తే సాధారణంగా మూలం ఒరోఫారింక్స్లో ఉందని సూచన; ఇలాంటి క్యాన్సర్లు చికిత్సకు బాగా స్పందిస్తాయి.
- Panendoscopy (పానెండోస్కోపీ)
- పూర్తి మత్తు ఇచ్చి గొంతు, స్వరపేటిక, ముక్కు వెనుక భాగం, ఆహార నాళం పై భాగాన్ని నేరుగా పరీక్షించడం. మెడ CUP పరీక్షల్లో ఇది ప్రామాణిక భాగం.
- Cervical lymphadenopathy
- మెడలోని లింఫ్ నోడ్లు వాపు రావడం. ఈ పరిస్థితిలో మొదట కంటికి కనిపించే సూచన చాలాసార్లు ఇదే.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
మూలం తెలియని మెడ క్యాన్సర్ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
మూలం దొరకకపోయినా మెడకు చికిత్స చేసేయవచ్చు కదా?
మూలం దొరకకపోయినా చికిత్స మొదలుపెట్టవచ్చు, చాలాసార్లు అలాగే చేస్తారు కూడా. అయితే క్యాన్సర్ ఎక్కడ మొదలైందో తెలిస్తే చికిత్స ఏ ప్రాంతాన్ని కవర్ చేయాలో మారుతుంది. ఉదాహరణకు మూలం టాన్సిల్లో ఉన్నట్టు తేలితే, మెడతో పాటు ఆ ప్రాంతాన్ని కూడా రేడియేషన్ ఫీల్డ్లో చేర్చుతారు. మూలం తెలియనప్పుడు మాత్రం అది ఉండే అవకాశం ఉన్న ప్రాంతమంతటినీ కవర్ చేయాల్సి వస్తుంది — అంటే పెద్ద ప్రాంతం, దానికి తగ్గట్టు మీకు కనిపించే దుష్ప్రభావాలు కూడా మారతాయి. అందుకే వీలైనప్పుడు మూలాన్ని కనిపెట్టడం మరింత కచ్చితమైన చికిత్సకు దారి తీస్తుంది.
నా మెడలోని క్యాన్సర్ HPV-positive అవునా కాదా అనేది ముఖ్యమా?
అవును, చాలా విధాలుగా ముఖ్యం. మెడ గ్రంథుల్లో కనిపించే HPV-positive క్యాన్సర్లు దాదాపు ఎప్పుడూ ఒరోఫారింక్స్ — టాన్సిల్స్ లేదా నాలుక వెనుక భాగం — నుంచే వస్తాయి. దీనివల్ల పరీక్షల సమయంలో వెతకాల్సిన ప్రాంతం తగ్గిపోతుంది. అంతేకాక ఇలాంటి క్యాన్సర్లు రేడియోథెరపీ, కీమోథెరపీలకు బాగా స్పందిస్తాయి. బయాప్సీ కణజాలం మీద HPV పరీక్ష చేయడం ఈ ప్రక్రియలో మామూలు భాగమే; ఆ ఫలితం పరీక్షలను, చికిత్స ప్రణాళికను రెండింటినీ ప్రభావితం చేస్తుంది.
చికిత్స మొదలవడానికి ముందు ఈ పరీక్షలన్నీ ఎంత సమయం తీసుకుంటాయి?
మొదటి బయాప్సీ ఫలితం నుంచి పూర్తి ప్రణాళిక సిద్ధమయ్యే వరకు సాధారణంగా కొన్ని వారాలు పడుతుంది. అయితే ఇది ఏ కేంద్రంలో చేస్తున్నారు, ఎన్ని పరీక్షలు అవసరమవుతాయి అనే వాటిని బట్టి మారుతుంది. కొన్ని పరీక్షలు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి కాకుండా ఒకేసారి సమాంతరంగా జరుగుతాయి. పానెండోస్కోపీకి మత్తు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది కాబట్టి దానికి స్లాట్ దొరకడం సమయాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. మీరు అనుకున్నదానికంటే ఎక్కువ ఆలస్యం అవుతోందని అనిపిస్తే, ఇంకా ఏ పరీక్షలు పెండింగ్లో ఉన్నాయి, ఏ ఫలితం ఎప్పుడు వస్తుంది అని అడగడం పూర్తిగా సబబే.
PET-CT లో అనుమానాస్పదంగా ఏదో కనిపించింది, కానీ స్పష్టత లేదు — అప్పుడు ఏమిటి?
ఈ పరిస్థితిలో అనుమానాస్పదంగా కనిపించినా స్పష్టత లేని PET-CT ఫలితం అరుదేమీ కాదు. చికిత్స ప్రణాళిక తయారుచేయడానికి ముందు ఆ ప్రాంతం నుంచి బయాప్సీ తీయమని మీ బృందం సూచించవచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో, స్కాన్ ఎంత బలంగా ఆ ప్రాంతాన్ని సూచిస్తోంది, మిగిలిన పరీక్షల్లో ఏమి కనిపించింది అనే వాటిని బట్టి ఆ ప్రాంతాన్ని నేరుగా చికిత్స ఫీల్డ్లో చేర్చుతారు. మీ స్కాన్ ఈ రకంలోకి వస్తే, ఎందుకు ఆ నిర్ణయం తీసుకున్నారో మీ ఆంకాలజిస్ట్ మీకు వివరిస్తారు.
నా మెడలోని క్యాన్సర్ విడిగా వచ్చిన క్యాన్సరా, లేక ఎక్కడి నుంచో వ్యాపించిందా?
మెడ గ్రంథిలో కనిపించిన క్యాన్సర్ విడిగా వచ్చిన కొత్త క్యాన్సర్ కాదు. అది వ్యాపించడం (metastasis) — అంటే మూల కణితి నుంచి బయలుదేరిన కణాలు లింఫ్ వ్యవస్థ ద్వారా ప్రయాణించి మెడ గ్రంథిలో స్థిరపడ్డాయి. మూల కణితే అసలు మొదలైన చోటు; మెడ అనేది ఆ కణాలు చేరుకున్న చోటు. అందుకే మూలాన్ని కనిపెట్టడం ముఖ్యం — మూలాన్ని, మెడను రెండింటినీ కలిపి చికిత్స చేస్తేనే వ్యాధిని అదుపులో ఉంచే అవకాశం ఎక్కువ.
చికిత్స మొదలైన తర్వాత మూల కణితి కనిపించే అవకాశం ఉందా?
అప్పుడప్పుడు ఉంటుంది. కొన్ని మూల కణితులు చికిత్స తర్వాత చేసే ఫాలో-అప్ ఇమేజింగ్లో, లేదా ఇంకా తర్వాత చేసే స్కాన్లో కనిపిస్తాయి. చాలా అరుదుగా, క్యాన్సర్ మళ్లీ వచ్చినప్పుడు అసలు మొదలైన చోటు బయటపడుతుంది. చికిత్స తర్వాత ఫాలో-అప్ ఎందుకు ముఖ్యమో చెప్పే కారణాల్లో ఇది ఒకటి. ఆ దశలో మూలం దొరికితే, దానివల్ల తర్వాత ఏం చేయాలనేది మారుతుందా అనేది మీ బృందం అప్పుడు అంచనా వేస్తుంది.
CION ఆంకాలజిస్టులు. మీ PET-CT రిపోర్ట్ను స్పెషలిస్ట్ చదివి, తర్వాత ఏం చేయాలో చెబుతారు.
స్కాన్ ఎందుకు అవసరమో చెప్పడం నుంచి రిపోర్ట్లోని SUV, ఇతర ఫలితాలను మీ కేసుతో కలిపి చూడటం వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Carcinoma of Unknown Primary Treatment
- Cancer Research UK — Cancer of unknown primary (CUP)
- NHS — Cancer of unknown primary
- Macmillan Cancer Support — Cancer of unknown primary (CUP)
- RadiologyInfo.org — Positron Emission Tomography - Computed Tomography (PET/CT)
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మీ రిపోర్టులను CION ఆంకాలజిస్ట్తో కలిసి చూద్దాం
బయాప్సీ, స్కాన్ రిపోర్టులు చేతిలో ఉన్నాయా? తర్వాతి అడుగు ఏమిటో మాట్లాడటానికి మీ దగ్గరి CION కేంద్రంలో అపాయింట్మెంట్ ఏర్పాటు చేస్తాం.