క్యాన్సర్ తర్వాత ముందుగా వచ్చిన మెనోపాజ్: ఎముకలు, గుండెకు వచ్చే ప్రమాదాలు

బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ చికిత్స వల్ల సహజంగా రావాల్సిన సమయం కంటే ముందే మెనోపాజ్ వస్తే, ఈస్ట్రోజెన్ ఇచ్చే రక్షణను శరీరం ఎక్కువ సంవత్సరాల పాటు కోల్పోతుంది. ఎముకలు సహజంగా అరిగిపోవడాన్ని నెమ్మదింపజేసి ఈస్ట్రోజెన్ వాటిని బలంగా ఉంచుతుంది. రక్తనాళాలు ఆరోగ్యంగా ఉండటానికి, కొలెస్ట్రాల్, షుగర్ అదుపులో ఉండటానికి కూడా అది తోడ్పడుతుంది.

ముందుగా వచ్చిన మెనోపాజ్ తర్వాత ఎముకలు అరిగిపోవడం వేగం పెరుగుతుంది, ముఖ్యంగా మొదటి కొన్ని సంవత్సరాల్లో. దీనివల్ల తర్వాతి జీవితంలో ఎముకలు గుల్లబారడం (osteoporosis), వెన్నెముక, తుంటి, మణికట్టు ఎముకలు విరగడం ప్రమాదం పెరుగుతుంది. ఈస్ట్రోజెన్‌ను ఇంకా తగ్గించే ఆరోమాటేస్ ఇన్హిబిటర్లు (AI) ఈ ఎముకల నష్టాన్ని మరింత పెంచుతాయి.

ముందుగా వచ్చే మెనోపాజ్‌కు దీర్ఘకాలంలో గుండె జబ్బులు, పక్షవాతం (stroke) ప్రమాదం పెరగడంతో కూడా సంబంధం ఉంది. కొలెస్ట్రాల్, బీపీ, నడుము చుట్టూ బరువు, ఇన్సులిన్ పనితీరులో మార్పులు దీనికి పాక్షికంగా కారణం. కొన్ని కీమోథెరపీ మందులు, HER2 టార్గెటెడ్ మందులు, ఛాతీ ఎడమవైపు ఇచ్చే రేడియేషన్ లాంటి కొన్ని బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ చికిత్సలు కూడా గుండెపై ప్రభావం చూపవచ్చు. అందుకే గుండె సంరక్షణ ఇంకా ముఖ్యం.

బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ తర్వాత హార్మోన్ రీప్లేస్‌మెంట్ థెరపీ (HRT) సాధారణంగా ఇవ్వరు. కాబట్టి ఎముకలు, గుండెను కాపాడుకోవడం ఇతర మార్గాలపై ఆధారపడుతుంది: ఎముకల సాంద్రత (bone density) స్కాన్‌లు, అవసరమైతే కాల్షియం, విటమిన్ D, శరీర బరువు మోసే వ్యాయామాలు, బలం పెంచే వ్యాయామాలు, ఎముకల నష్టం ఎక్కువగా ఉంటే ఎముకలను బలపరిచే మందులు, పొగ తాగకపోవడం, ఆరోగ్యకరమైన బరువు, బీపీ, కొలెస్ట్రాల్, షుగర్‌ను క్రమం తప్పకుండా చెక్ చేయించుకోవడం.

ఎముకల నష్టం నిశ్శబ్దంగా జరుగుతుంది

ఎముకలు పలుచబడుతున్నా ఏదైనా విరిగే వరకు ఏ లక్షణమూ కనిపించదు. అందుకే స్క్రీనింగ్ ముఖ్యం.

గుండె ప్రమాదం కాలక్రమంలో పెరుగుతుంది

ఇప్పుడు పాటించే మంచి అలవాట్లు దీర్ఘకాలంలో గుండె సమస్యలను తగ్గిస్తాయి.

నివారణ పనిచేస్తుంది

క్రమం తప్పని చెకప్‌లు, జీవనశైలి మార్పులతో చాలా ప్రమాదాలను తగ్గించుకోవచ్చు.

గుండెకు మంచి చేసే అలవాట్లు శరీరం మొత్తానికీ మేలు చేస్తాయి.

చురుకుగా ఉండండి

వారంలో చాలా రోజులు వేగంగా నడవడం లాంటి మధ్యస్థ స్థాయి శారీరక శ్రమ చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకోండి.

గుండెకు మంచి ఆహారం

కూరగాయలు, పండ్లు, పొట్టు తీయని ధాన్యాలు, పప్పులు, గింజలు ఎంచుకోండి. వేపుళ్లు, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారం తగ్గించండి.

పొగ తాగవద్దు

పొగ తాగడం మానేయడం గుండెను కాపాడుకునే అత్యంత ప్రభావవంతమైన మార్గాల్లో ఒకటి.

క్రమం తప్పని చెకప్‌లు

బీపీ, కొలెస్ట్రాల్, షుగర్‌ను క్రమం తప్పకుండా చెక్ చేయించుకోండి.

మీ చికిత్స చరిత్ర తెలుసుకోండి

గుండెపై ప్రభావం చూపగల చికిత్సలు మీరు తీసుకుని ఉంటే, గుండె పర్యవేక్షణ అవసరమా అని అడగండి.

ముందుగా వచ్చిన మెనోపాజ్, కొన్ని క్యాన్సర్ చికిత్సలు శరీరం కొవ్వును నిల్వ చేసే తీరును, షుగర్, కొలెస్ట్రాల్‌ను నిర్వహించే తీరును మార్చవచ్చు. ఇది దీర్ఘకాల గుండె ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతుంది.

నడుము చుట్టూ బరువు

మెనోపాజ్ తర్వాత ఎక్కువ తినకపోయినా పొట్ట చుట్టూ బరువు పెరగడం చాలామంది గమనిస్తారు. పొట్ట దగ్గరి కొవ్వుకు గుండె జబ్బులు, డయాబెటిస్ ప్రమాదం పెరగడంతో సంబంధం ఉంది.

షుగర్

మెనోపాజ్ తర్వాత ఇన్సులిన్ అంత బాగా పనిచేయకపోవచ్చు. కీమోథెరపీతో ఇచ్చే స్టెరాయిడ్లు తాత్కాలికంగా షుగర్ పెంచవచ్చు. క్రమం తప్పని చెకప్‌లు డయాబెటిస్‌ను త్వరగా గుర్తించడానికి సహాయపడతాయి.

కొలెస్ట్రాల్

ఈస్ట్రోజెన్ తగ్గడం వల్ల చెడు కొలెస్ట్రాల్ తరచుగా పెరుగుతుంది. ఒక సాధారణ బ్లడ్ టెస్ట్‌తో దీన్ని కొలవవచ్చు.

ఏది సహాయపడుతుంది

క్రమం తప్పని శారీరక శ్రమ, కూరగాయలు, పప్పులు, పొట్టు తీయని ధాన్యాలు ఎక్కువగా ఉండే సమతుల్య భోజనం, చక్కెర పానీయాలు, వేపుడు చిరుతిళ్లు తగ్గించడం, మంచి నిద్ర — ఇవన్నీ జీవక్రియకు తోడ్పడతాయి.

అవసరమైనప్పుడు మందులు

బీపీ, షుగర్ లేదా కొలెస్ట్రాల్ ఎక్కువగానే ఉంటే, గుండెను కాపాడటానికి మీ డాక్టర్ మందులు సూచించవచ్చు.

నడుము కొలత

బరువుతో పాటు అప్పుడప్పుడు నడుము కొలత తీసుకోవడం మార్పులను గమనించడానికి ఒక సులువైన మార్గం.