పేగు బయట APC
పేగు బయట APC సంకేతాలు: పళ్లు, కళ్లు, ఎముకల్లో కనిపించే లక్షణాలు
APC లోపం ఉన్న కొందరిలో పేగు బయట కూడా సంకేతాలు కనిపిస్తాయి — అదనపు పళ్లు, కంటి వెనుక భాగంలో హాని లేని మచ్చలు, చిన్న ఎముక గడ్డలు, చర్మంలో తిత్తులు. వీటిలో చాలావరకు ఏ అనారోగ్యాన్నీ కలిగించవు. కానీ ఒక కుటుంబాన్ని ముందుగానే FAP వైపు చూపించగలవు కాబట్టి ఇవి ముఖ్యం. ఈ పేజీ ఒక్కో లక్షణాన్ని, దాన్ని ఎలా చెక్ చేస్తారో, పేగు బయట ఏ సంకేతాలకు క్రమం తప్పని ఫాలో-అప్ అవసరమో వివరిస్తుంది.
ఈ పేజీలో
- APC లోపం పళ్లలో, కళ్లలో, ఎముకల్లో ఎందుకు కనిపిస్తుంది?
- పేగు బయట ఎక్కువగా కనిపించే లక్షణాలు ఏవి?
- క్యారియర్లో ఈ లక్షణాలను ఎలా చెక్ చేస్తారు?
- ఈ లక్షణాల వైద్య పేర్లకు అర్థం ఏమిటి?
- ఏ లక్షణాలు హాని లేనివి, వేటికి క్రమం తప్పని చెకప్లు అవసరం?
- ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
- ఈ లక్షణాల గురించి కుటుంబాలు నమ్మే నాలుగు విషయాలు, అసలు నిజం ఏమిటి?
- FAP లో పళ్లు, కళ్లు, ఎముకల సంకేతాల గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
APC లోపం పళ్లలో, కళ్లలో, ఎముకల్లో ఎందుకు కనిపిస్తుంది?
APC లోపం పేగులో మాత్రమే కాదు, శరీరంలోని ప్రతి కణంలోనూ ఉంటుంది. అందుకే FAP ఉన్న కొందరిలో అదనపు పళ్లు, చిన్న ఎముక గడ్డలు, చర్మంలో తిత్తులు (సిస్ట్లు), లేదా కంటి వెనుక భాగంలో హాని చేయని మచ్చలు కూడా కనిపిస్తాయి. వీటిలో చాలావరకు ఏ అనారోగ్యాన్నీ కలిగించవు.
హాని లేనివి, కానీ ఉపయోగపడే సూచనలు
వీటిని ఎక్స్ట్రా-కొలోనిక్ (extra-colonic) లక్షణాలు అంటారు — అంటే పెద్ద పేగు బయట కనిపించేవి. పళ్లు, కళ్లు, ఎముకల్లో కనిపించే సంకేతాలకు చికిత్స అవసరం అవడం అరుదు. వాటి విలువ ఒక సూచనగానే. వీటిని గమనించిన డెంటిస్ట్ గానీ కంటి డాక్టర్ గానీ, ఏ లక్షణమూ కనిపించడానికి ఎన్నో ఏళ్ల ముందే పేగు పాలిప్స్ (పేగులో చిన్న గడ్డలు) గురించి అడిగేలా కుటుంబాన్ని ప్రోత్సహించవచ్చు.
ప్రతి లక్షణమూ హాని లేనిది కాదు
APC లోపం వల్ల పై జీర్ణ మార్గంలో (upper gut), థైరాయిడ్లో, పొట్ట గోడలో సమస్యలు వచ్చే అవకాశం కూడా పెరుగుతుంది. వాటికి ప్లాన్ ప్రకారం చెకప్లు అవసరం, వాటి గురించి వేరే పేజీల్లో వివరించాం. ఈ పేజీ నిశ్శబ్దంగా ఉండే సంకేతాల గురించి — అవి ఎలా కనిపిస్తాయి, అవి మీకు ఏమి చెబుతాయి, ఏమి చెప్పవు.
ఈ సంకేతాల్లో ఒకటి ఉన్నంత మాత్రాన మీ పేగు రిస్క్ మారదు. ఆ రిస్క్ను నిర్ణయించేది APC లోపమే.ప్రజలు గమనించేవి
పేగు బయట ఎక్కువగా కనిపించే లక్షణాలు ఏవి?
FAP ఉన్న కొందరిలో ఇవి చాలా ఉంటాయి, కొందరిలో ఒక్కటే ఉంటుంది, చాలామందిలో ఏదీ ఉండదు. మీకు ఎన్ని పాలిప్స్ వస్తాయో వీటిలో ఏదీ ముందుగా చెప్పదు.
కళ్లు
రెటీనా మీద చదునుగా, ముదురు రంగులో ఉండే మచ్చలు. రెటీనా అంటే కంటి వెనుక భాగంలో వెలుతురును గ్రహించే పొర. ఈ మచ్చలు పుట్టుకతోనే ఉంటాయి, చూపును ప్రభావితం చేయవు. కంటి పాపను పెద్దది చేసే చుక్కలు వేసి కంటి డాక్టర్ పరీక్షిస్తేనే అవి కనిపిస్తాయి.
పళ్లు
అదనపు పళ్లు, చిగురు నుంచి ఎప్పటికీ బయటకు రాని పళ్లు, లేదా పెద్దయ్యాక రావాల్సిన పళ్లు రాకపోవడం. కొందరిలో దవడ లోపల పంటి కణజాలంతో చిన్న గడ్డలు ఉంటాయి. అవి డెంటల్ X-ray లో మాత్రమే కనిపిస్తాయి.
చాలాసార్లు FAP ను మొదట గుర్తించేది డెంటిస్టే.ఎముకలు
చిన్నగా, గట్టిగా, నొప్పి కలిగించని ఎముక గడ్డలు — ఎక్కువగా దవడ మీద గానీ పుర్రె మీద గానీ. ఇవి క్యాన్సర్ కాదు, పెద్దగా పెరగడం అరుదు. రూపం కోసమో, కట్టుడు పళ్లకు (dentures) అడ్డు వస్తున్నాయనో కొందరు వీటిని తీయించుకుంటారు.
చర్మం
ముఖం, తల, చేతులు లేదా కాళ్ల చర్మం కింద గట్టిగా తగిలే తిత్తులు (సిస్ట్లు).
ఇవి ప్రత్యేకంగా కనిపించేది ఎలా
- ఒక్క తిత్తి కాదు, ఒకేసారి చాలా
- చిన్నతనంలోనే, యుక్తవయసు రాకముందే కనిపించడం
- తీసేసిన తర్వాత మళ్లీ రావడం
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఎలా కనుగొంటారు
క్యారియర్లో ఈ లక్షణాలను ఎలా చెక్ చేస్తారు?
కంటి పరీక్ష
చుక్కల మందు వేసి కంటి పాపను పెద్దది చేస్తారు, తర్వాత కంటి డాక్టర్ రెటీనాను పరీక్షిస్తారు. ఇది కొద్దిసేపటి విజిట్ మాత్రమే, పెద్దగా ఇబ్బంది ఉండదు. అయితే ఆ తర్వాత కొన్ని గంటల పాటు చూపు మసకగా ఉండవచ్చు. మిమ్మల్ని ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి ఎవరినైనా వెంట ఏర్పాటు చేసుకోండి.
పూర్తి డెంటల్ X-ray
ఒకే ఒక్క వెడల్పాటి X-ray అన్ని పళ్లనూ, పై కింది దవడలనూ చూపిస్తుంది. చిగురు నుంచి బయటకు రాని పళ్లు, అదనపు పళ్లు, నోరు తెరిచి చూసే పరీక్షలో తప్పిపోయే చిన్న ఎముక గడ్డలు — ఇవన్నీ ఇందులో బయటపడతాయి.
చర్మం, ఎముకల పరిశీలన
మీ డాక్టర్ తల, ముఖం, చేతులు కాళ్ల మీద తిత్తుల కోసం, దవడ, పుర్రె మీద ఎముక గడ్డల కోసం చూస్తారు. ఇంతకుముందు ఏదైనా గడ్డ తీయించుకుని ఉంటే ఆ విషయం వారికి చెప్పండి.
ఏమైనా చేయాలా అని నిర్ణయించడం
చాలా ఫలితాలకు మీ ఫైల్లో ఒక నోట్ రాసుకోవడం తప్ప ఇంకేమీ అవసరం లేదు. వేగంగా పెరుగుతున్న గడ్డ లాంటి అసాధారణమైనది ఏదైనా కనిపిస్తే, దాన్ని మరింత దగ్గరగా పరీక్షించడానికి పంపుతారు. మీ కేర్లో ప్రధాన దృష్టి పేగు, కడుపు, థైరాయిడ్ చెకప్ల మీదే ఉంటుంది.
మీ రిపోర్ట్లో
ఈ లక్షణాల వైద్య పేర్లకు అర్థం ఏమిటి?
- CHRPE
- రెటీనా రంగు పొరలో (pigment layer) ఒక చోట మందంగా ఏర్పడిన మచ్చ అని అర్థం వచ్చే ఒక పొడవైన పేరుకు ఇది సంక్షిప్త రూపం. పైన చెప్పిన కంటి వెనుక చదునైన మచ్చ ఇదే. ఇది హాని చేయదు.
- ఆస్టియోమా (osteoma)
- సాధారణ ఎముకతోనే ఏర్పడిన చిన్న, గట్టి గడ్డ. ఇది క్యాన్సర్ కాదు, వ్యాపించదు.
- అదనపు పన్ను (supernumerary tooth)
- మామూలుగా ఉండాల్సిన పళ్ల కంటే ఎక్కువగా వచ్చిన పన్ను. ఇది దవడలో దాగి ఉండవచ్చు.
- ఒడాంటోమా (odontoma)
- దవడ లోపల పంటి కణజాలంతో ఏర్పడిన చిన్న గడ్డ. సాధారణంగా వేరే కారణంతో తీసిన X-ray లో అనుకోకుండా బయటపడుతుంది.
- ఎపిడెర్మాయిడ్ సిస్ట్ (epidermoid cyst)
- చర్మం కింద మెత్తటి పదార్థంతో నిండి, నెమ్మదిగా పెరిగే సంచి లాంటి తిత్తి. ఇది ఎవరికైనా రావచ్చు, కానీ FAP లో ఎక్కువగా, తక్కువ వయసులోనే కనిపిస్తుంది.
- OPG
- అన్ని పళ్లనూ, పై కింది దవడలనూ ఒకే చిత్రంలో చూపించే వెడల్పాటి డెంటల్ X-ray.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
పక్కపక్కన పెడితే
ఏ లక్షణాలు హాని లేనివి, వేటికి క్రమం తప్పని చెకప్లు అవసరం?
మీతో సూటిగా
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ కుటుంబంలో ఎవరికైనా ఉన్న గడ్డ, తిత్తి లేదా పంటి సమస్యకు APC తో సంబంధం ఉందో లేదో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. మీ కుటుంబ వృక్షాన్ని (family tree) గీసిన జెనెటిక్ కౌన్సెలర్ సూచనతో చేసే జెనెటిక్ టెస్ట్ మాత్రమే దానికి సమాధానం ఇస్తుంది. మీ రిపోర్ట్లోని ఆ ప్రత్యేక వేరియంట్కు అర్థం ఏమిటి అనేది, ఆ టెస్ట్ చేయించిన కౌన్సెలర్ను అడగాల్సిన ప్రశ్న.
ఇది డాక్టర్ పరీక్షకు బదులు కాదు
కంటి మచ్చను గానీ, ఎముక గడ్డను గానీ అంచనా వేయడానికి WhatsApp లో పంపిన ఫోటో సరిపోదు. ఈ లక్షణాలు ఒక్కో వ్యక్తిలో ఒక్కోలా కనిపిస్తాయి. కొన్ని మామూలు ఫలితాలు కూడా దాదాపు ఇలాగే కనిపిస్తాయి. కంటి డాక్టర్, డెంటిస్ట్, మీ ఆంకాలజిస్ట్ — ఒక్కొక్కరూ మొత్తం చిత్రంలోని ఒక్కో భాగాన్ని చూస్తారు.
ఇది ఎవరికి వర్తించదు?
ఒక్క అదనపు పన్ను, ఒక్క చర్మపు తిత్తి, లేదా ఒక చిన్న ఎముక గడ్డ ఉన్న చాలామందికి FAP ఉండదు. విడిగా చూస్తే ఇవి చాలా సాధారణం. పేగు పాలిప్స్ ఉన్నప్పుడు, కుటుంబంలో ఇప్పటికే APC లోపం తెలిసినప్పుడు, లేదా చిన్న వయసులోనే చాలా లక్షణాలు కలిసి కనిపించినప్పుడు మాత్రమే ఇవి ముఖ్యమవుతాయి.
మీ కుటుంబంలో పేగు పాలిప్స్ ఉన్నాయా అని డెంటిస్ట్ అడిగి ఉంటే, ఆ ప్రశ్నను తేలికగా తీసుకోకండి — మీ డాక్టర్ను అడగండి.సాధారణ నమ్మకాలు
ఈ లక్షణాల గురించి కుటుంబాలు నమ్మే నాలుగు విషయాలు, అసలు నిజం ఏమిటి?
ఇవి చూపును ప్రభావితం చేయవు. పుట్టుకతోనే ఉంటాయి, ఎప్పటికీ అలాగే ఉంటాయి, వీటికి చికిత్స అవసరం లేదు. కుటుంబంలో APC లోపం ఉండవచ్చని సూచించడమే వీటి ఏకైక ప్రాముఖ్యత.
FAP తో ముడిపడిన ఎముక గడ్డలు సాధారణ ఎముకతోనే ఏర్పడతాయి. అవి వ్యాపించవు, క్యాన్సర్గా మారవు. అయినా వేగంగా పెరుగుతున్న, నొప్పి పెడుతున్న ఏ గడ్డనైనా చెక్ చేయించాల్సిందే.
FAP ఉన్న చాలామందిలో ఈ లక్షణాలు ఏవీ ఉండవు. ఇవి లేనంత మాత్రాన పేగు గురించి ఏమీ తెలియదు. ఆ ప్రశ్నకు జెనెటిక్ టెస్ట్ లేదా కొలనోస్కోపీ మాత్రమే సమాధానం ఇస్తాయి.
లోపం ప్రతి కణంలోనూ ఉంటుంది. కాబట్టి ఒక తిత్తినో ఎముక గడ్డనో తీసేసినా పేగు రిస్క్ ఏమాత్రం మారదు. పేగు, పై జీర్ణ మార్గం చెకప్లు ప్లాన్ ప్రకారమే కొనసాగుతాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
FAP లో పళ్లు, కళ్లు, ఎముకల సంకేతాల గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
డెంటిస్ట్ నాకు అదనపు పళ్లు ఉన్నాయని చెప్పారు. FAP గురించి భయపడాలా?
అదనపు పళ్లు ఒక్కటే ఉంటే అది చాలా సాధారణం, సాధారణంగా దానికి అంతకుమించి అర్థం ఉండదు. దానితో పాటు దవడలో ఎముక గడ్డలు, చాలా చర్మపు తిత్తులు ఉన్నా, లేదా కుటుంబంలో ఎవరికైనా పేగు పాలిప్స్ గానీ తక్కువ వయసులోనే పేగు క్యాన్సర్ గానీ వచ్చి ఉన్నా, FAP గురించి ఆలోచించడం మంచిది. అలా ఉంటే మీ ఫ్యామిలీ డాక్టర్కు చెప్పండి.
మా బిడ్డకు APC లోపం వచ్చిందో లేదో కంటి పరీక్షతో తెలుస్తుందా?
జెనెటిక్ టెస్టింగ్ అందుబాటులోకి రాకముందు, కొన్ని కుటుంబాల్లో కంటి మచ్చలను ఒక స్థూలమైన సూచనగా వాడేవారు. ఈ రోజుల్లో కుటుంబంలో ఇప్పటికే తెలిసిన APC లోపం కోసం చేసే రక్త పరీక్ష స్పష్టమైన సమాధానం ఇస్తుంది, కంటి పరీక్ష ఇవ్వలేదు. కంటి చెకప్ ఇప్పటికీ చేయవచ్చు, కానీ అది జన్యు పరీక్షకు బదులు కాదు.
ఎముక గడ్డలను తీసేయాలా?
సాధారణంగా అవసరం లేదు. అవి ఇబ్బంది పెడుతుంటే, ముఖం రూపాన్ని మారుస్తుంటే, లేదా పంటి చికిత్సకు అడ్డు వస్తుంటే మాత్రమే తీసేస్తారు. మాక్సిలోఫేషియల్ (ముఖం, దవడ) సర్జన్ గానీ డెంటల్ సర్జన్ గానీ సలహా ఇవ్వగలరు. వాటిని తీసేసినా మీ FAP కేర్లోని మిగతా ఏ భాగమూ మారదు.
FAP వల్ల వచ్చే పంటి సమస్యలకు మామూలుగానే చికిత్స చేయవచ్చా?
చేయవచ్చు. అదనపు పళ్లకు, దాగి ఉన్న పళ్లకు ఇతరులందరికీ చేసినట్టే — అవసరమైతే పన్ను తీయడం గానీ ఆర్థోడాంటిక్ చికిత్స గానీ — చేస్తారు. మీకు FAP ఉందని మీ డెంటిస్ట్కు చెప్పండి, ముఖ్యంగా దవడ సర్జరీకి ముందు. అప్పుడు ముందే పూర్తి X-ray తీస్తారు, ఎముక గడ్డలు అనుకోకుండా బయటపడి ఆశ్చర్యపరచవు.
గార్డ్నర్ సిండ్రోమ్ వేరే జబ్బా?
FAP తో పాటు ఎముక గడ్డలు, చర్మపు తిత్తులు, డెస్మాయిడ్లు ఉన్నప్పుడు పాత రోజుల్లో గార్డ్నర్ సిండ్రోమ్ (Gardner syndrome) అనే పేరు వాడేవారు. అదే APC లోపాల వల్ల ఇది వస్తుందని ఇప్పుడు తెలుసు. డాక్టర్లు దీన్ని FAP లో భాగంగానే చూస్తారు. పేగు, పై జీర్ణ మార్గం చెకప్లు కూడా అవే.
ఈ లక్షణాలు ఉంటే నా FAP తీవ్రంగా ఉందని అర్థమా?
అంత సూటిగా కాదు. జన్యువులోని కొన్ని భాగాల్లో లోపాలు ఉన్నప్పుడు కొన్ని లక్షణాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. కానీ కంటి మచ్చలు లేదా అదనపు పళ్లు ఉన్నంత మాత్రాన మీకు ఎన్ని పాలిప్స్ వస్తాయో తెలియదు. మీ కేర్ను నడిపించేది మీ కొలనోస్కోపీ ఫలితాలు, ఈ సంకేతాలు కాదు.
మా పిల్లలకు కంటి, పంటి చెకప్లు చేయించాలా?
ఒక బిడ్డకు టెస్ట్ చేసి, కుటుంబంలోని APC లోపం ఆ బిడ్డలో ఉందని తేలితే, వారి కేర్లో భాగంగా డెంటల్ X-ray, కంటి చెకప్ సూచించవచ్చు. బిడ్డకు టెస్ట్ నెగటివ్ వస్తే, అదనపు చెకప్లు ఏవీ అవసరం లేదు. టెస్టింగ్ ఏ సమయంలో చేయించాలో మీ కౌన్సెలర్ను అడగండి.
ఈ చెకప్లు మా జిల్లా దగ్గర దొరుకుతాయా?
డెంటల్ X-ray లు, కంటి పాపను పెద్దది చేసి చేసే కంటి పరీక్షలు తెలంగాణలోని జిల్లా పట్టణాల్లో విస్తృతంగా అందుబాటులో ఉన్నాయి. సాధారణంగా వీటిని ఇంటికి దగ్గర్లోనే చేయించుకుని, రిపోర్ట్లను మీ ఆంకాలజీ అపాయింట్మెంట్కు తీసుకురావచ్చు. స్పెషలిస్ట్ సెంటర్ అవసరమయ్యేది పేగు, పై జీర్ణ మార్గం చెకప్లకే.
CION ఆంకాలజిస్టులను కలవండి. మీ కుటుంబ చరిత్ర లేదా జెనెటిక్ రిపోర్ట్ను వారి దగ్గరకు తీసుకురండి.
కుటుంబంలో క్యాన్సర్ ఎక్కువగా కనిపించినవారిని మా మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు చూస్తారు, అవసరమైన చోట జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్, టెస్టింగ్ ఏర్పాటు చేస్తారు, ఆ తర్వాతి తనిఖీలను ప్లాన్ చేస్తారు.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- GeneReviews (NCBI) — APC-Associated Polyposis Conditions
- MedlinePlus Genetics — Familial adenomatous polyposis
- MedlinePlus Genetics — APC gene
- National Cancer Institute — Genetics of Colorectal Cancer (PDQ)
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
డెంటిస్ట్ గానీ కంటి డాక్టర్ గానీ పేగు పాలిప్స్ గురించి అడిగారా?
వారు ఏమి గమనించారో, కుటుంబంలో ఎవరికి పాలిప్స్ లేదా పేగు క్యాన్సర్ వచ్చిందో మాకు చెప్పండి. జెనెటిక్ రెఫరల్ అవసరమా కాదా అని నిర్ణయించుకోవడంలో సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.