కుటుంబం, సమాజం
వంశపారంపర్య క్యాన్సర్ చిన్నచూపు: కుటుంబాలు దాన్ని ఎలా ఎదుర్కొంటాయి
చాలా సమాజాల్లో వంశపారంపర్య క్యాన్సర్ గురించి ఇంకా గుసగుసలుగానే మాట్లాడతారు. కుటుంబాలు గుసగుసలకు, పెళ్లి మాటలకు, జబ్బు ఒక శాపం అనే పాత ఆలోచనకు భయపడతాయి. వైద్యపరంగా వీటిలో ఏదీ నిజం కాదు. జన్యు మార్పు అనేది వారసత్వంలో అనుకోకుండా జరిగే విషయం. ఎప్పుడూ టెస్ట్ చేయించుకోని చాలా కుటుంబాలు దాన్ని నిశ్శబ్దంగా మోస్తుంటాయి. ఈ చిన్నచూపు ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది, దాని వల్ల నష్టం ఏమిటి, కుటుంబాలు దాన్ని ఎలా ఎదుర్కొన్నాయి — ఈ పేజీ వివరిస్తుంది.
ఈ పేజీలో
- వంశపారంపర్య క్యాన్సర్ గురించి ఇంకా గుసగుసలుగానే ఎందుకు మాట్లాడతారు?
- వంశపారంపర్య క్యాన్సర్ చుట్టూ ఉన్న చిన్నచూపు ఎలా ఉంటుంది?
- సమాజంలోని చిన్నచూపును ఒక కుటుంబం ఎలా ఎదుర్కోవచ్చు?
- బంధువులకు, ఇరుగుపొరుగుకు దీన్ని ఎలా వివరించాలి?
- ప్రజలు ఏమంటారు, అసలు నిజం ఏమిటి?
- ఈ చిన్నచూపును బతికించి ఉంచుతున్న నాలుగు నమ్మకాలు
- ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
- చిన్నచూపు, వంశపారంపర్య క్యాన్సర్ గురించి అడిగే ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
వంశపారంపర్య క్యాన్సర్ గురించి ఇంకా గుసగుసలుగానే ఎందుకు మాట్లాడతారు?
ఎందుకంటే ఇది సమాజం ఎక్కువగా పట్టించుకునే విషయాలను తాకుతుంది: పెళ్లి, కుటుంబ పరువు, పిల్లల ఆరోగ్యం. కానీ ప్రజలు భయపడే వాటిలో జన్యు మార్పు ఏదీ కాదు. అది అంటువ్యాధి కాదు, శిక్ష కాదు, ఆ కుటుంబం ఏదో తప్పు చేసిందనడానికి గుర్తూ కాదు. అది వారసత్వంలో అనుకోకుండా జరిగిన ఒక విషయం. చాలా కుటుంబాలు దాన్ని ఎప్పటికీ తెలియకుండానే తమలో మోస్తుంటాయి.
ఈ మౌనం ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది?
తరతరాలుగా క్యాన్సర్ చాలాసార్లు ఆలస్యంగా బయటపడేది, దాన్ని మరణశిక్షలాగా చెప్పుకునేవారు. ఒకే కుటుంబంలో చాలామంది బంధువులకు అది వచ్చినప్పుడు, ప్రజలు ఏదో ఒక కారణం వెతికేవారు. ఆ ఖాళీని పాత వివరణలు నింపాయి: విధి రాత, శాపం, కుటుంబంలో ఒక వైపుకు పట్టిన దురదృష్టం. ఈ ఆలోచనలు ఇప్పటికీ పల్లెల్లో, పట్టణాల్లో, నగరాల్లోని అపార్ట్మెంట్లలో ఒకేలా వినిపిస్తుంటాయి. పెళ్లిళ్లలో, చావు ఇళ్లలో అవి వేగంగా పాకిపోతుంటాయి.
ఈ మౌనానికి కుటుంబం చెల్లించే మూల్యం ఏమిటి?
ఈ చిన్నచూపు (స్టిగ్మా) వల్ల కుటుంబాలు టెస్ట్ చేయించుకోవడం లేదు. అంటే దగ్గరగా గమనించుకోగలిగే బంధువులు గమనించుకోవడం లేదు. ఇది ఫలితాలను భార్యాభర్తల దగ్గర కూడా దాచిపెట్టేలా చేస్తుంది. టెస్ట్ చేయించుకున్న వ్యక్తిని ఒంటరిని చేస్తుంది. ఎవరూ మాట్లాడకపోయినంత మాత్రాన జన్యు మార్పు పోదు. అది కేవలం ఆలస్యంగా బయటపడుతుంది — తరచుగా క్యాన్సర్కు చికిత్స కష్టమైన దశలో.
జన్యు మార్పు గురించి తెలియడం కుటుంబానికి మరింత నియంత్రణను ఇస్తుంది, తక్కువ కాదు. పదే పదే చెప్పాల్సిన సందేశం ఇదే.ఇది ఎలా కనిపిస్తుంది
వంశపారంపర్య క్యాన్సర్ చుట్టూ ఉన్న చిన్నచూపు ఎలా ఉంటుంది?
ఇది బహిరంగ శత్రుత్వంగా కనిపించడం అరుదు. ఎక్కువగా చిన్న చిన్న మాటలు, మౌనంగా దూరం పెట్టడం, మీ వెనక అడిగే ప్రశ్నలు — ఇలాగే ఉంటుంది.
గుసగుసలు
ఒక ఫలితం గురించిన వార్త బంధువుల్లో, ఇరుగుపొరుగులో పాకిపోతుంది — సాధారణంగా వాస్తవాలు తప్పుగా మారిపోయి. కొద్దిరోజుల్లోనే "ఆ కుటుంబమంతా జబ్బు మనుషులే" అనే కథగా మారుతుంది. మొదటి నుంచీ ఈ విషయం తెలిసినవారి సంఖ్య తక్కువగా ఉంచితే సహాయపడుతుంది.
పెళ్లి మాటలు
అలాంటి కుటుంబంతో వియ్యం అందుకోవడాన్ని కొందరు మౌనంగా తప్పించుకోవచ్చు. లేదా సంబంధం మాట్లాడేటప్పుడు ఇబ్బందికరమైన ప్రశ్నలు అడగవచ్చు. చాలామంది తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలను టెస్ట్ చేయించుకోనివ్వకపోవడానికి కారణం ఈ భయమే.
నింద
కుటుంబంలో ఒక వైపును — తరచుగా తల్లి వైపును — బాధ్యులుగా చూస్తారు. ఆ జన్యు మార్పు భర్త వైపు నుంచి వచ్చినా సరే, ఒక మహిళను నిందించవచ్చు.
తరచుగా వినిపించే మాటలు
- "ఇది ఆమె పుట్టింటి వైపు నుంచే వచ్చి ఉంటుంది"
- "పెళ్లికి ముందు మనకు ఇలాంటిది ఎప్పుడూ లేదు"
- "వాళ్లు మన దగ్గర దాచిపెట్టారు"
దూరం పెట్టడం
క్యాన్సర్ అంటుకుంటుందేమో అన్నట్టు, కొందరు ఇంటికి రావడం, కలిసి భోజనం చేయడం, పిల్లలను కలిసి ఆడుకోనివ్వడం మానేస్తారు. క్యాన్సర్ అంటుకోదు. ఆ విషయం సూటిగా చెబితే చాలాసార్లు వారి ప్రవర్తన మారుతుంది.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండికుటుంబాలు చేసినది
సమాజంలోని చిన్నచూపును ఒక కుటుంబం ఎలా ఎదుర్కోవచ్చు?
ఒక స్పష్టమైన వాక్యం సిద్ధం చేసుకోండి
కుటుంబమంతా కలిసి ఒక చిన్న, నిజమైన వివరణ మీద ఏకాభిప్రాయానికి రండి. ఉదాహరణకు: "మాలో కొందరిలో క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాన్ని పెంచే ఒక జన్యువు ఉంది, అందుకే మేము అదనపు చెకప్లు చేయించుకుంటాం." చిన్న సమాధానాలు పుకార్లకు తక్కువ చోటు ఇస్తాయి.
ఎవరికి చెప్పాలో మీరే ఎంచుకోండి
కుటుంబం బయట ఎవరికీ ఇది తెలియాల్సిన అవసరం లేదు. నమ్మకమైన ఒక పెద్దవారికి లేదా స్నేహితుడికి ముందుగా చెబితే, ప్రశ్నలు మొదలైనప్పుడు మీ పక్షాన నిలిచే ఒకరు ఉంటారు.
తప్పు ఆలోచనలను ప్రశాంతంగా సరిచేయండి
ఎవరైనా ఇది అంటువ్యాధి అని, శాపం అని అన్నప్పుడు, వాదనకు దిగడం కంటే ప్రశాంతంగా సరిచేయడమే బాగా పనిచేస్తుంది. చాలామంది తాము నమ్మేది కాదు, తాము విన్నదే మళ్లీ చెబుతుంటారు.
కౌన్సెలర్ సహాయం తీసుకోండి
కౌన్సెలర్ కుటుంబ పెద్దలను లేదా అత్తమామలను కలిసి, ఒక క్లినిక్ ఇచ్చే నమ్మకంతో వాస్తవాలను వివరించగలరు — అవసరమైతే తెలుగులో. ఒక బంధువు నచ్చజెప్పలేని విషయాన్ని, ఒక నిపుణుడి నోటి నుంచి వింటే తరచుగా అది కుదురుకుంటుంది.
వాడదగిన సులువైన మాటలు
బంధువులకు, ఇరుగుపొరుగుకు దీన్ని ఎలా వివరించాలి?
- వారసత్వంగా వచ్చేది (inherited)
- పొడవు లేదా కళ్ల రంగులాగే, గర్భం ధరించే సమయంలోనే తల్లిదండ్రుల నుంచి బిడ్డకు వచ్చేది. దీన్ని ఎవరూ ఎంచుకోరు, ఎవరికీ అంటుకోదు.
- అంటువ్యాధి కాదు (not contagious)
- తాకడం వల్ల, భోజనం వల్ల, ఒకే గదిని పంచుకోవడం వల్ల, ఒకే ఇంట్లో ఉండటం వల్ల క్యాన్సర్ వ్యాపించదు.
- క్యారియర్ (carrier)
- జన్యు మార్పు ఉన్న, ఆరోగ్యంగా ఉన్న వ్యక్తి. క్యారియర్ రోగి కాదు, వారికి ఎప్పటికీ జబ్బు రాకపోవచ్చు.
- పెరిగిన రిస్క్ (raised risk)
- జీవితకాలంలో సగటు కంటే ఎక్కువ అవకాశం. ఇది వ్యాధి నిర్ధారణ కాదు, ఖచ్చితంగా జరిగే విషయం కూడా కాదు.
- స్క్రీనింగ్ (screening)
- సమస్యలను ముందుగానే, చికిత్స చాలా సులువుగా ఉండే దశలోనే పట్టుకోవాలనే లక్ష్యంతో చేసే క్రమం తప్పని చెకప్లు.
- జెనెటిక్ కౌన్సెలర్ (genetic counsellor)
- ఫలితాలను వివరించి, ఏం చేయాలో కుటుంబాలు నిర్ణయించుకోవడంలో సహాయపడే శిక్షణ పొందిన నిపుణులు. వారు ఎవరి మీదా తీర్పు చెప్పరు.
పక్కపక్కన పెడితే
ప్రజలు ఏమంటారు, అసలు నిజం ఏమిటి?
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
సాధారణ నమ్మకాలు
ఈ చిన్నచూపును బతికించి ఉంచుతున్న నాలుగు నమ్మకాలు
జన్యు మార్పు అంటే శరీరానికి ఉండే సూచనల్లో వచ్చిన ఒక మార్పు, అది ఒక తరం నుంచి మరో తరానికి కాపీ అయింది. దానికి ఎవరి పనులతో గానీ, నమ్మకాలతో గానీ, స్వభావంతో గానీ ఏ సంబంధమూ లేదు.
వారసత్వ జన్యు మార్పులు ప్రతి సమాజంలోనూ కనిపిస్తాయి. ఉమ్మడి పూర్వీకుల వల్ల కొన్ని వర్గాల్లో కొన్ని ప్రత్యేక మార్పులు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. ఒకే సమాజంలో పెళ్లిళ్లు చేసుకోవడం వల్ల అవి అక్కడే తిరుగుతూ ఉండవచ్చు. అది శరీర శాస్త్రం మాత్రమే, ఎవరికీ మచ్చ కాదు.
ఒక జన్యువు గురించి మాట్లాడినంత మాత్రాన అది మారదు. మౌనం వల్ల జరిగేది ఒక్కటే — బంధువులు ముందస్తు చెకప్ల అవకాశాన్ని కోల్పోతారు. ముందే తెలిసిన జన్యు మార్పు ఇచ్చే అత్యంత ఉపయోగకరమైన విషయం ఆ చెకప్లే.
జన్యు మార్పు గురించి తెలిసిన కుటుంబం, తెలియని కుటుంబం కంటే సాధారణంగా ఎక్కువ ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే అది స్క్రీనింగ్ను ప్లాన్ చేసుకుని ముందుగానే అడుగు వేయగలదు. చాలామంది క్యారియర్లకు అసలు క్యాన్సరే రాదు.
మీతో సూటిగా
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
ఒక నిర్దిష్ట బంధువు లేదా పొరుగువారు ఎలా స్పందిస్తారో ఈ పేజీ మార్చలేదు. చిన్నచూపు నెమ్మదిగా మారుతుంది. వాస్తవాలు ఏమైనా, కొందరు పాత ఆలోచనలనే పట్టుకుని ఉంటారు. ఈ పేజీ చేయగలిగింది ఒక్కటే — మీరు వాడదగిన సరైన మాటలను మీకు ఇవ్వడం, తద్వారా బయట పాకే కథ నిజానికి దగ్గరగా ఉంటుంది.
మీ కుటుంబ ఫలితానికి ఇది అర్థం చెప్పలేదు
ఒక జన్యు మార్పు ఒక్కో బంధువుకు ఏమిటి అర్థం అనేది ఆ జన్యువు, ఖచ్చితమైన వేరియంట్, కుటుంబ చరిత్ర మీద ఆధారపడుతుంది. మీ ప్రత్యేక వేరియంట్కు అర్థం ఏమిటి అనేది ఆ టెస్ట్ చేయించిన కౌన్సెలర్ను అడగాల్సిన ప్రశ్న — సమాజాన్ని గానీ, విన్నది మళ్లీ చెప్పే వారిని గానీ కాదు.
ఇది ఎవరికి వర్తించదు?
చాలా క్యాన్సర్లు వారసత్వంగా వచ్చినవి కావు. పెద్ద వయసులో ఉన్న ఒక బంధువుకు క్యాన్సర్ వచ్చి, ఇంకెవరికీ రాకపోతే, సాధారణంగా దాచాల్సిన లేదా వివరించాల్సిన వంశపారంపర్య కథ ఏదీ ఉండదు. కేవలం కణితిలో మాత్రమే కనిపించే మ్యూటేషన్ కూడా వారసత్వంగా వచ్చినది కాదు. దాని గురించి టార్గెటెడ్ థెరపీ పేజీల్లో వివరించాం. ఈ పరిస్థితుల్లో ఉన్న చాలామందికి జెనెటిక్ టెస్ట్ అవసరం ఉండదు.
ఇంట్లో గుసగుసలు లేదా నిందలు మిమ్మల్ని కుంగదీస్తుంటే, కేవలం దాని గురించే ఒక కౌన్సెలింగ్ సెషన్ అడగండి. సహాయం అడగడానికి కొత్త ఫలితం ఏదీ అవసరం లేదు.తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
చిన్నచూపు, వంశపారంపర్య క్యాన్సర్ గురించి అడిగే ప్రశ్నలు
క్యారియర్తో కలిసి ఉండేవారికి క్యాన్సర్ వ్యాపిస్తుందా?
వ్యాపించదు. క్యాన్సర్ అంటువ్యాధి కాదు. తాకడం వల్ల, భోజనం వల్ల, ఒకే పాత్రలు వాడటం వల్ల, ఒకే ఇంట్లో ఉండటం వల్ల జన్యు మార్పు ఎవరికీ అంటుకోదు. అది గర్భం ధరించే సమయంలో కన్న తల్లి లేదా తండ్రి నుంచి బిడ్డకు మాత్రమే వస్తుంది. ఈ విషయం సూటిగా చెబితే, ప్రజలు పెట్టే దూరం చాలాసార్లు తగ్గిపోతుంది.
మా ఫలితం గురించి సమాజానికి చెప్పాలా?
అవసరం లేదు. జెనెటిక్ టెస్ట్ ఫలితం వ్యక్తిగత వైద్య సమాచారం. అదే జన్యు మార్పు ఉండే అవకాశం ఉన్న బంధువులకు చెప్పండి, ఎందుకంటే అది వారి ఆరోగ్యానికి ముఖ్యం. ఇంకెవరికైనా చెప్పాలా అనేది మీ ఇష్టం. తెలిసినవారు తక్కువగా ఉంటే వాస్తవాలు సరిగ్గా ఉంటాయి.
మాకు శాపం ఉందని అనే బంధువుకు ఏం సమాధానం చెప్పాలి?
చిన్నగా, ప్రశాంతంగా చెప్పండి. పొడవు లేదా కళ్ల రంగులాగే కుటుంబంలో వస్తున్న ఒక జన్యువును డాక్టర్లు కనుగొన్నారని, అది తెలియడం వల్ల అందరూ ముందుగానే చెకప్లు చేయించుకోవచ్చని చెప్పండి. వాదనలో గెలవాల్సిన అవసరం లేదు.
తరచుగా తల్లి వైపు కుటుంబాన్నే ఎందుకు నిందిస్తారు?
ఎక్కువగా మహిళల గురించి, వారసత్వం గురించి ఉన్న పాత అపోహల వల్లే. జన్యు మార్పులు తల్లుల ద్వారా ఎంత తరచుగా వస్తాయో, తండ్రుల ద్వారా కూడా సరిగ్గా అంతే తరచుగా వస్తాయి. ఒక మగవారిలో బ్రెస్ట్ లేదా అండాశయ క్యాన్సర్ జన్యువు ఉండి, వారికి ఎప్పుడూ జబ్బు రాకపోవచ్చు కూడా. సహాయపడుతుందంటే, కౌన్సెలర్ ఈ విషయాన్ని కుటుంబ పెద్దలకు నేరుగా చెప్పగలరు.
ఈ చిన్నచూపు నా పిల్లల పెళ్లిళ్లపై ప్రభావం చూపుతుందా?
దీని వల్ల కుటుంబాలు ఆందోళన పడవచ్చు, ఆ భయం నిజమైనదే. కానీ సరైన వాస్తవాలతో, ప్రశాంతంగా చెప్పిన ఫలితం వల్ల సంబంధం ఆగిపోవడం అరుదు. చాలామంది క్యారియర్లు పెళ్లి చేసుకుంటారు. ప్రశ్నలు వస్తే, కౌన్సెలర్ అవతలి కుటుంబాన్ని కలవగలరు.
నలుగురూ మాట్లాడుకుంటారంటే టెస్ట్ చేయించుకోవడం అవసరమా?
అది మీ నిర్ణయం, దాన్ని బేరీజు వేసుకోవడంలో కౌన్సెలర్ మీకు సహాయం చేస్తారు. టెస్ట్ను గోప్యంగా చేయించుకోవచ్చు. మీరు వెళ్లారని ఎవరికీ తెలియాల్సిన అవసరం లేదు. చాలా కుటుంబాలకు, బంధువులకు ముందస్తు చెకప్ల వల్ల కలిగే లాభం గుసగుసల భయం కంటే ఎక్కువ.
తెలుగులో కౌన్సెలింగ్ దొరుకుతుందా?
దొరుకుతుంది. చిన్నచూపు, కుటుంబం, పెళ్లి లాంటి విషయాల గురించి సొంత భాషలో మాట్లాడటం సులువు. కౌన్సెలింగ్ను తెలుగులో ఏర్పాటు చేయవచ్చు. ఇంగ్లీష్ వైద్య పదాలతో ఇబ్బంది పడే పెద్దలు, తెలుగులో జరిగే సెషన్ను చాలా సులువుగా స్వీకరిస్తారు.
కుటుంబం చీలిపోయి ఉంటే ఎవరు సహాయం చేయగలరు?
జెనెటిక్ కౌన్సెలర్తో మొదలుపెట్టండి. వారు కుటుంబమంతా కలిసి కూర్చునే సెషన్ నిర్వహించి, ఎవరి పక్షమూ వహించకుండా ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పగలరు. గొడవ ఇంకా లోతుగా ఉంటే, సైకాలజిస్ట్ లేదా ఫ్యామిలీ కౌన్సెలర్ సహాయపడగలరు. ఎక్కడ మొదలుపెట్టాలో తెలియకపోతే CION హెల్ప్లైన్కు ఫోన్ చేయండి.
CION ఆంకాలజిస్టులను కలవండి. మీ కుటుంబ చరిత్ర లేదా జెనెటిక్ రిపోర్ట్ను వారి దగ్గరకు తీసుకురండి.
కుటుంబంలో క్యాన్సర్ ఎక్కువగా కనిపించినవారిని మా మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు చూస్తారు, అవసరమైన చోట జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్, టెస్టింగ్ ఏర్పాటు చేస్తారు, ఆ తర్వాతి తనిఖీలను ప్లాన్ చేస్తారు.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Genetic Testing for Inherited Cancer Susceptibility Syndromes
- Cancer Research UK — Inherited cancer genes and increased cancer risk
- MedlinePlus Genetics — What does it mean to have a genetic predisposition to a disease?
- MedlinePlus Genetics — What are the different ways a genetic condition can be inherited?
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
కుటుంబానికి ఫలితాన్ని వివరించడంలో సహాయం కావాలా?
ఫలితానికి అర్థం ఏమిటో కౌన్సెలర్ సులువైన మాటల్లో వివరిస్తారు. మీరు కోరుకుంటే, కుటుంబ పెద్దలతో లేదా అత్తమామలతో తెలుగులో మాట్లాడతారు. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.