SDHx క్యారియర్లకు స్కాన్లు
SDHx క్యారియర్లకు హోల్-బాడీ MRI: స్కాన్ ఏమి చూస్తుంది, ఆ రోజు ఏం జరుగుతుంది
SDHx క్యారియర్లకు MRI స్కాన్లు చేసేది ఎందుకంటే, వారిలో కణితులు పుర్రె అడుగుభాగం నుంచి కటి భాగం వరకు ఎక్కడైనా పెరగవచ్చు. చాలా కణితులు రక్త పరీక్షలో దొరికేంత హార్మోన్లను విడుదల చేయవు. MRI రేడియేషన్ లేకుండా ఆ భాగాలన్నిటినీ చూస్తుంది. స్కాన్లు దశాబ్దాల పాటు మళ్లీ మళ్లీ చేయాల్సి వచ్చినప్పుడు ఇది ముఖ్యం. స్కాన్ ఏమి కనిపెడుతుంది, ఏమి చూడలేకపోవచ్చు, స్కాన్ రోజు ఏం జరుగుతుంది, CT తో దీనికి తేడా ఏమిటి అనేది ఈ పేజీ వివరిస్తుంది.
ఈ పేజీలో
- SDHx క్యారియర్లకు హోల్-బాడీ MRI ఎందుకు చేస్తారు?
- స్కాన్ ఏమి కనిపెట్టగలదు, ఏమి చూడలేకపోవచ్చు?
- హోల్-బాడీ MRI సమయంలో ఏం జరుగుతుంది?
- MRI రిపోర్ట్లో కనిపించే పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- క్యారియర్లకు MRI, CT స్కాన్ మధ్య తేడా ఏమిటి?
- స్కాన్ గురించి క్యారియర్లు ఎక్కడ పొరపడతారు?
- ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
- SDHx కోసం హోల్-బాడీ MRI గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
SDHx క్యారియర్లకు హోల్-బాడీ MRI ఎందుకు చేస్తారు?
ఎందుకంటే SDHx కణితులు పుర్రె అడుగుభాగం (skull base) నుంచి కటి భాగం (pelvis) వరకు ఎక్కడైనా పెరగవచ్చు. వాటిలో చాలా కణితులు రక్త పరీక్షలో దొరికేంత హార్మోన్లను విడుదల చేయవు. ఒక్క విజిట్లోనే ఆ ప్రాంతాలన్నిటినీ MRI స్కాన్ చూడగలదు. ఇందులో రేడియేషన్ ఉండదు. స్కాన్లను దశాబ్దాల తరబడి, చాలాసార్లు చిన్నతనం నుంచే మళ్లీ మళ్లీ చేయాల్సి వచ్చినప్పుడు ఇది చాలా ముఖ్యం.
రక్త పరీక్షకు ఇది ఏమి జోడిస్తుంది?
హార్మోన్ రక్త పరీక్ష చురుకుగా హార్మోన్లు విడుదల చేసే కణితులను పట్టుకుంటుంది. తల, మెడ భాగంలోని కణితులు సాధారణంగా "నిశ్శబ్దంగా" ఉంటాయి, కాబట్టి అవి ఈ పరీక్షలో తరచుగా దొరకవు. స్కాన్ మాత్రం కణితులను వాటి ఆకారం, పరిమాణం బట్టి పట్టుకుంటుంది — అవి హార్మోన్లు తయారు చేసినా, చేయకపోయినా. ఒక టెస్ట్ చూడలేని చోటును మరొకటి చూస్తుంది. అందుకే చాలా ప్లాన్లలో రెండింటినీ కలిపి వాడతారు.
హోల్-బాడీ స్కానా, లేక విడివిడి భాగాల స్కానా?
కొన్ని కేంద్రాలు ఒకే సిట్టింగ్లో శరీరం మొత్తాన్ని స్కాన్ చేస్తాయి. మరికొన్ని తల-మెడ, ఛాతీ, పొట్ట, కటి భాగాలను విడివిడిగా స్కాన్ చేస్తాయి, కొన్నిసార్లు ఒక్కో భాగంలో మరింత వివరంగా. క్యారియర్ల కోసం నడిపే ప్రోగ్రామ్లలో ఈ రెండు పద్ధతులూ వాడుకలో ఉన్నాయి. ఏది ఎంచుకోవాలనేది చాలాసార్లు అక్కడి మెషిన్, మీ బృందం మీద ఆధారపడుతుంది. అన్నిటికంటే ముఖ్యమైనది ఇది: ప్రతిసారి చేసే స్కాన్ అవే భాగాలను, అదే పద్ధతిలో చూడాలి. అప్పుడే రేడియాలజిస్ట్ పాత స్కాన్తో పోల్చి చూడగలరు.
స్కాన్ కణితుల కోసం గమనిస్తుంది. అవి ఏర్పడకుండా ఆపదు.స్కాన్ ఏమి చూస్తుంది
స్కాన్ ఏమి కనిపెట్టగలదు, ఏమి చూడలేకపోవచ్చు?
ఏ ఒక్క టెస్ట్ అన్నీ చూడలేదు. దాని పరిమితులు తెలిస్తే, స్కాన్తో పాటు ఇతర చెకప్లు ఎందుకు కొనసాగుతాయో అర్థమవుతుంది.
తల, మెడ
కరోటిడ్ ధమని (మెడలోని ప్రధాన రక్తనాళం), చెవి, మెడలోని నరాల దగ్గర వచ్చే కణితులు. SDHD తో ఇవి ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. ఇవి హార్మోన్లను అరుదుగా విడుదల చేస్తాయి కాబట్టి, చాలాసార్లు స్కాన్లో మాత్రమే బయటపడతాయి.
ఛాతీ, పొట్ట, కటి భాగం
వెన్నెముక వెంబడి, గుండె చుట్టూ, అడ్రినల్ గ్రంథుల్లో, మూత్రాశయం దగ్గర వచ్చే కణితులు. SDHB తో ప్రధాన ఆందోళన ఇవే, MRI వీటిని బాగా చూపిస్తుంది. హార్మోన్లు విడుదల చేసే అవకాశం ఎక్కువగా ఉన్నవి కూడా ఇవే, కాబట్టి రక్త పరీక్ష కూడా తరచుగా వీటి గురించి సూచన ఇస్తుంది.
కిడ్నీలు
SDH తో ముడిపడిన ఒక అరుదైన క్యాన్సర్ పెరిగే కిడ్నీలను కూడా ఈ స్కాన్ చూపిస్తుంది. కిడ్నీలో ఏదైనా కనిపిస్తే, ఆ అవయవానికే ప్రత్యేకంగా చేసే స్కాన్తో మళ్లీ పరిశీలిస్తారు. MRI లో కిడ్నీల్లో కనిపించే మచ్చల్లో ఎక్కువభాగం సాధారణమైన, హాని లేని నీటి తిత్తులు (cysts) గానే తేలుతాయి.
ఇది చూడలేకపోయేవి
ప్రతి స్కాన్కూ పరిమితులు ఉంటాయి. అవసరమైతే మీ బృందం ఇతర టెస్ట్లను జోడించవచ్చు.
- స్కాన్ చూడగలిగే దాని కంటే చాలా చిన్న కణితులు
- కడుపు (జీర్ణాశయం) గోడలో ఉండే చిన్న కణితులు
- ఒక్క భాగంపై దృష్టి పెట్టి చేసే స్కాన్ మరింత బాగా చూపించే వివరాలు
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిస్కాన్ రోజు
హోల్-బాడీ MRI సమయంలో ఏం జరుగుతుంది?
ముందుగా భద్రతా తనిఖీ
పేస్మేకర్, క్లిప్లు, ఇంప్లాంట్లు లాంటి లోహపు వస్తువులు మీ శరీరంలో ఏమైనా ఉన్నాయా అని అడుగుతారు. నగలు, హెయిర్పిన్లు, ఫోన్లను గది బయటే వదిలేయాలి.
మెత్తటి టేబుల్ మీద పడుకుంటారు
శరీరంలోని కొన్ని భాగాలపై తేలికపాటి ఫ్రేమ్లు పెడతారు. టేబుల్ ముందూ వెనుకా తెరిచి ఉన్న ఒక సొరంగం లాంటి భాగంలోకి జారుతుంది. మీరు అస్సలు కదలకుండా పడుకోవాలి.
శబ్దం ఎక్కువగా ఉంటుంది
మెషిన్ గట్టిగా టకటక మనే శబ్దాలు చేస్తుంది, అందుకే చెవులకు రక్షణ ఇస్తారు. చాలామందికి నొప్పి ఏమీ అనిపించదు. హోల్-బాడీ స్కాన్కు సాధారణంగా సుమారు గంటసేపు పడుతుంది. ఏ సమయంలోనైనా మీరు రేడియోగ్రాఫర్తో (స్కాన్ చేసే నిపుణులు) మాట్లాడవచ్చు.
కొన్నిసార్లు కాంట్రాస్ట్ డై
కొన్ని భాగాలను మరింత స్పష్టంగా చూపించడానికి కొన్ని స్కాన్లలో ఒక డైని ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఇస్తారు. మీకు కిడ్నీ సమస్యలు ఉన్నా, ఇంతకుముందు డైకి రియాక్షన్ వచ్చినా ముందుగానే బృందానికి చెప్పండి.
రేడియాలజిస్ట్ చదువుతారు
రిపోర్ట్ మీ డాక్టర్కు వెళ్తుంది. వారు దాన్ని పాత స్కాన్లతో పోల్చి చూసి, మీ ప్లాన్కు దాని అర్థం ఏమిటో వివరిస్తారు.
మీ స్కాన్ రిపోర్ట్లో
MRI రిపోర్ట్లో కనిపించే పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- హోల్-బాడీ MRI (whole-body MRI)
- ఒకే విజిట్లో తల నుంచి తొడల వరకు శరీరాన్ని కవర్ చేసే MRI చిత్రాల వరుస. ఇది ఎక్స్-రేలను కాదు, అయస్కాంతాలను, రేడియో తరంగాలను వాడుతుంది.
- కాంట్రాస్ట్ (contrast)
- కొన్ని కణజాలాలు స్పష్టంగా కనిపించేలా నరం ద్వారా ఇచ్చే డై. ప్రతి స్కాన్కూ ఇది అవసరం లేదు.
- అనుకోకుండా కనిపించినది (incidental finding)
- SDHx తో సంబంధం లేని, స్కాన్లో యాదృచ్ఛికంగా కనిపించే విషయం — ఉదాహరణకు హాని లేని నీటి తిత్తి. వీటిలో చాలావాటికి ఏమీ చేయాల్సిన అవసరం ఉండదు.
- ఇంకా తేలనిది (indeterminate)
- రేడియాలజిస్ట్ ఇంకా వివరించలేని ఒక మచ్చ. సాధారణంగా దీనికి మళ్లీ స్కాన్ గానీ, ఆ భాగంపై దృష్టి పెట్టిన స్కాన్ గానీ చేస్తారు, నేరుగా సర్జరీకి వెళ్లరు.
- సెడేషన్ (sedation)
- స్కాన్ సమయంలో చిన్న పిల్లలు ప్రశాంతంగా, కదలకుండా ఉండటానికి సహాయపడే మందు.
- DOTATATE PET-CT
- ఈ కణితులను వెలిగించి చూపించే వేరే రకం స్కాన్. అనుమానం ఉన్న కణితిని మరింత దగ్గరగా చూడటానికి దీన్ని వాడతారు, మామూలు చెకప్లకు కాదు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
పక్కపక్కన పెడితే
క్యారియర్లకు MRI, CT స్కాన్ మధ్య తేడా ఏమిటి?
సాధారణ నమ్మకాలు
స్కాన్ గురించి క్యారియర్లు ఎక్కడ పొరపడతారు?
క్లియర్ స్కాన్ అంటే ఈసారి ఏమీ కనిపించలేదని మాత్రమే అర్థం. లోపం ఇంకా శరీరంలోనే ఉంది, కాబట్టి తర్వాత కొత్త కణితులు రావచ్చు. మీ బృందం నిర్ణయించిన వ్యవధిలో స్కాన్లు మళ్లీ చేస్తారు.
అనుమానం ఉన్న కణితిని నిర్ధారించడంలో PET-CT చాలా బాగా పనిచేస్తుంది, కానీ దానితో రేడియేషన్ కూడా పెరుగుతుంది. ఆరోగ్యంగా ఉన్న క్యారియర్కు మామూలు చెకప్ల కోసం సాధారణంగా MRI సరైన సమతుల్యత.
MRI లో రేడియేషన్ ఉండదు, అందుకే పిల్లల కోసం దీన్నే ఎంచుకుంటారు. పిల్లలకు అసలు సవాలు కదలకుండా పడుకోవడమే. దానికి సెడేషన్ గానీ, ఓపికగా ఉండే బృందం గానీ సహాయపడుతుంది.
తల, మెడ భాగంలోని చాలా కణితులు ఏ హార్మోన్లనూ విడుదల చేయవు, కాబట్టి రక్త పరీక్ష నార్మల్గానే ఉంటుంది. అవి బయటపడేది స్కాన్ ద్వారానే.
మీతో సూటిగా
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ స్కాన్లు ఎప్పుడు మొదలవ్వాలో, ఎంత తరచుగా మళ్లీ చేయాలో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. ఏడాదికి ఒకసారి చేసే హార్మోన్ టెస్ట్లతో పాటు, 2 నుంచి 3 సంవత్సరాలకు ఒకసారి MRI చేయాలని చాలా గైడ్లైన్స్ సూచిస్తాయి. కానీ మీ ప్లాన్ మీ జన్యువు, మీ వయసు, మీ ఆరోగ్య చరిత్ర మీద ఆధారపడుతుంది. దాన్ని మీ బృందం మీతో కలిసి నిర్ణయిస్తుంది.
ఆధారాలు ఇంకా పెరుగుతున్నాయి
SDHx క్యారియర్లలో హోల్-బాడీ MRI ని సాపేక్షంగా చిన్న గ్రూపుల్లోనే అధ్యయనం చేశారు. కొంతమందిలో ఇది కణితులను ముందుగానే స్పష్టంగా పట్టుకుంటుంది. కానీ ఏ వయసులో మొదలుపెట్టాలి, ఎంత వ్యవధిలో చేయాలి అనే దానిపై నిపుణుల మధ్య ఇంకా చర్చ జరుగుతోంది — ముఖ్యంగా రిస్క్ తక్కువగా ఉండే SDHA, SDHC విషయంలో.
ఇది ఎవరికి వర్తించదు?
చాలామందికి హోల్-బాడీ MRI అవసరం లేదు. ఇది సాధారణ హెల్త్ చెకప్ కాదు. SDHx లోపం గానీ, అలాంటి వేరే జన్యు లోపం గానీ ఉన్నట్టు తెలిసిన వారి కోసమే ఇది. మీలో ఉన్న ప్రత్యేక వేరియంట్కు అర్థం ఏమిటి అనేది, ఆ టెస్ట్ చేయించిన కౌన్సెలర్ను అడగాల్సిన ప్రశ్న.
ప్రతి కొత్త స్కాన్కు వెళ్లేటప్పుడు, ఇంతకుముందు చేసిన అన్ని స్కాన్ రిపోర్ట్లు, CD లు వెంట తీసుకెళ్లండి. పాత వాటితో పోల్చినప్పుడే చిన్న మార్పులు బయటపడతాయి.తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
SDHx కోసం హోల్-బాడీ MRI గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
హోల్-బాడీ MRI నాకు ఎంత తరచుగా అవసరం?
సాధారణంగా కొన్ని సంవత్సరాలకు ఒకసారి, మధ్యలో హార్మోన్ రక్త పరీక్షలతో. ఖచ్చితమైన వ్యవధి మీ జన్యువు, మీ వయసు, ఇంతకుముందు మీకు కణితి వచ్చిందా లేదా అనే దాని మీద ఆధారపడుతుంది. రక్త పరీక్షలో గానీ, ఏదైనా లక్షణంలో గానీ ఆందోళన కలిగితే, మీ బృందం స్కాన్ను ముందుకు జరపవచ్చు.
పిల్లలకు ఏ వయసులో స్కాన్లు మొదలవుతాయి?
ఇది జన్యువును బట్టి ఉంటుంది. SDHB విషయంలో చెకప్లు సాధారణంగా చిన్నతనంలోనే మొదలవుతాయి. మిగతా జన్యువులకు చాలాసార్లు కొంచెం ఆలస్యంగా మొదలవుతాయి. మీ బిడ్డకు సరిపోయే సమయాన్ని మీ కౌన్సెలర్, పిల్లల వైద్య బృందం సూచిస్తారు.
మూసి ఉన్న ప్రదేశాలంటే నాకు భయం. అయినా MRI చేయించుకోవచ్చా?
సాధారణంగా చేయించుకోవచ్చు. ముందుగానే బృందానికి చెప్పండి. స్కాన్ జరుగుతున్నంతసేపు మీరు రేడియోగ్రాఫర్తో మాట్లాడవచ్చు. కొన్ని కేంద్రాల్లో వెడల్పాటి మెషిన్లు ఉంటాయి. అవసరమైతే తేలికపాటి మత్తు మందు సహాయపడుతుంది, కానీ అప్పుడు మిమ్మల్ని ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి ఎవరైనా తోడు ఉండాలి.
కాంట్రాస్ట్ డై సురక్షితమేనా?
చాలామందికి సురక్షితమే. తీవ్రమైన రియాక్షన్లు అరుదు. మీకు కిడ్నీ సమస్యలు, అలర్జీలు ఉన్నా, ఇంతకుముందు డైకి రియాక్షన్ వచ్చినా బృందానికి చెప్పండి. ప్రతి స్కాన్కూ కాంట్రాస్ట్ అవసరం లేదు. కొన్ని స్కాన్ పద్ధతుల్లో దాన్ని అసలు వాడరు.
స్కాన్లో ఏదైనా కనిపిస్తే ఏమవుతుంది?
చాలావరకు కనిపించేవి చిన్నవి, హాని లేనివి. ఏదైనా మచ్చ కణితిలా కనిపిస్తే, ఆ భాగంపై దృష్టి పెట్టిన MRI, హార్మోన్ టెస్ట్లు లేదా DOTATATE PET-CT లాంటి మరిన్ని టెస్ట్లు చేస్తారు. చికిత్స గురించిన నిర్ణయాలు ఆ తర్వాతే తీసుకుంటారు.
గర్భంతో ఉన్నప్పుడు హోల్-బాడీ MRI చేయించుకోవచ్చా?
కాంట్రాస్ట్ డై లేకుండా చేసే MRI ని గర్భధారణ సమయంలో సాధారణంగా సురక్షితంగానే పరిగణిస్తారు. డైని మాత్రం సాధారణంగా వాడరు. ఏదైనా ఆందోళన ఉంటే తప్ప, క్యారియర్కు చేసే మామూలు స్కాన్ను ప్రసవం తర్వాతికి వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు గర్భంతో ఉండే అవకాశం ఉంటే బృందానికి చెప్పండి.
హైదరాబాద్లో ఈ స్కాన్ చేయించుకోవచ్చా?
చేయించుకోవచ్చు. హైదరాబాద్లో పలు కేంద్రాలు క్యారియర్ల కోసం MRI ప్రోటోకాల్స్ అందిస్తున్నాయి. ఫలితాలను పోల్చి చూడడానికి, ప్రతిసారి ఒకే రకమైన స్కాన్ చేయడం ముఖ్యం. దాన్ని ఏర్పాటు చేసుకోవడంలో హెల్ప్లైన్ సహాయం చేస్తుంది.
హోల్-బాడీ MRI కి ఇన్సూరెన్స్ కవర్ ఉంటుందా?
ఆరోగ్యంగా ఉన్న వ్యక్తికి చేసే స్కాన్లకు కవర్ పాలసీని బట్టి చాలా మారుతుంది. డాక్టర్ వైద్య కారణాన్ని రాతపూర్వకంగా నమోదు చేస్తే, కొన్ని పాలసీలు చెల్లిస్తాయి. బుక్ చేసే ముందు మీ ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ నుంచి రాతపూర్వకంగా నిర్ధారించుకోండి. మీ జెనెటిక్స్ బృందం ఇచ్చిన లెటర్ను జాగ్రత్తగా ఉంచుకోండి.
CION ఆంకాలజిస్టులను కలవండి. మీ కుటుంబ చరిత్ర లేదా జెనెటిక్ రిపోర్ట్ను వారి దగ్గరకు తీసుకురండి.
కుటుంబంలో క్యాన్సర్ ఎక్కువగా కనిపించినవారిని మా మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు చూస్తారు, అవసరమైన చోట జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్, టెస్టింగ్ ఏర్పాటు చేస్తారు, ఆ తర్వాతి తనిఖీలను ప్లాన్ చేస్తారు.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- GeneReviews (NCBI) — Hereditary Paraganglioma-Pheochromocytoma Syndromes
- MedlinePlus — MRI Scans
- National Cancer Institute — Pheochromocytoma and Paraganglioma Treatment (PDQ) – Patient Version
- MedlinePlus Genetics — Hereditary paraganglioma-pheochromocytoma
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
SDHx చెకప్లలో భాగంగా స్కాన్ ఏర్పాటు చేయాలా?
మీలో ఏ జన్యువులో లోపం ఉందో, మీ చివరి స్కాన్ ఎప్పుడు జరిగిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్కాన్ను, దానితో పాటు చేయాల్సిన హార్మోన్ టెస్ట్లను బుక్ చేసుకోవడంలో మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.