ప్యాంక్రియాటిక్ క్యాన్సర్‌లో బరువు తగ్గడం, క్యాకెక్సియా — కండరాలను ఎలా కాపాడుకోవాలి?

సాధారణంగా అందరూ ముందుగా గమనించేది బరువు తగ్గడమే. కుటుంబానికి చూడటానికి అత్యంత కష్టంగా ఉండేదీ ఇదే. బట్టలు వదులైపోతాయి. ముఖం మారిపోతుంది. ప్రతి భోజనం బతిమాలుకోవడంలా మారుతుంది. డాక్టర్ ఎవరో "క్యాకెక్సియా" అనే పదం వాడి, దాని అర్థం వివరించకపోవడంతో చాలామంది ఈ పేజీ వెతుక్కుంటూ వస్తారు. కండరాలను కూడా తనతో తీసుకుపోయే బరువు తగ్గుదలకు వైద్య పేరు క్యాకెక్సియా (cachexia). ఇది మామూలు బరువు తగ్గడంలా ప్రవర్తించదు.

ఒకేసారి జరిగే మూడు విషయాలు

సాధారణంగా మూడు వేర్వేరు విషయాలు ఒకేసారి జరుగుతుంటాయి, ఒక్కొక్కదానికి వేరే సమాధానం కావాలి. మొదటిది — తిన్నది శరీరానికి పట్టకపోవడం (మాల్‌అబ్సార్ప్షన్). ప్యాంక్రియాస్ (క్లోమం) తల భాగంలో ఉన్న ట్యూమర్, జీర్ణ ఎంజైమ్‌లను పేగులోకి తీసుకెళ్లే నాళాన్ని మూసేస్తుంది. దాంతో కొవ్వు, ప్రొటీన్ చాలావరకు జీర్ణం కాకుండానే పేగుల గుండా వెళ్లిపోతాయి. మలం పాలిపోయి, పలుచగా, జిడ్డుగా మారుతుంది; ఫ్లష్ చేసినా సులువుగా పోదు. కేలరీలు లోపలికి వెళ్తాయి, మళ్లీ అలాగే బయటకు వచ్చేస్తాయి.

రెండవది — తినడం తగ్గిపోవడం. ఆకలి మందగిస్తుంది, కొన్ని ముద్దలకే ప్లేట్ నిండా తిన్నట్టు అనిపిస్తుంది. నొప్పి, వికారం, నెమ్మదిగా ఖాళీ అయ్యే కడుపు మిగతా పని పూర్తి చేస్తాయి. మూడవది — సాధారణంగా ఎవరూ చెప్పనిది — శరీరంలో జరిగే మెటబాలిక్ మార్పు. ట్యూమర్ శరీరమంతటా ఒక వాపు ప్రతిస్పందనను (ఇన్‌ఫ్లమేషన్) రేకెత్తిస్తుంది. అది శరీరం ప్రొటీన్‌ను, కొవ్వును వాడుకునే తీరునే మార్చేస్తుంది. దాంతో ఆహారం లోపలికి వెళ్తూనే ఉన్నా కండరాలు కరిగిపోతూనే ఉంటాయి. బాగానే తింటున్నవారిలో కూడా కండరాలు ఎందుకు తగ్గుతూ ఉంటాయో, "ఇంకొంచెం ఎక్కువ తినండి చాలు" అనే మాట ఎందుకు పనికిరానిదిగా, అన్యాయంగా అనిపిస్తుందో ఇదే చెబుతుంది.

ఈ తేడా ఎందుకు ముఖ్యం?

ఈ మూడూ వేర్వేరు చికిత్సలకు స్పందిస్తాయి. ప్యాంక్రియాటిక్ ఎంజైమ్ రీప్లేస్‌మెంట్ (PERT) సరిగ్గా, సరైన డోస్‌లో తీసుకుంటే మాల్‌అబ్సార్ప్షన్‌ను చాలావరకు సరిచేయవచ్చు. తినడం తగ్గడం వెనుక ఉన్న లక్షణానికి చికిత్స చేస్తే, తినడం కూడా చాలాసార్లు మెరుగవుతుంది. మెటబాలిక్ భాగం మాత్రం ఆహారానికి పాక్షికంగానే స్పందిస్తుంది; క్యాన్సర్‌కే సమర్థవంతంగా చికిత్స జరుగుతున్నప్పుడు అది ఎక్కువగా మెరుగవుతుంది. అందుకే హైదరాబాద్‌లో ప్యాంక్రియాటిక్ క్యాన్సర్ చికిత్స, న్యూట్రిషన్ ప్లాన్ — ఈ రెండూ వేర్వేరు సంభాషణలు కాకూడదు, ఒకే సంభాషణలో భాగం కావాలి.

మీరు కొలిచేదాన్ని మార్చండి

మీరు దేన్ని కొలుస్తున్నారో దాన్ని కూడా మార్చుకోవడం మంచిది. బాత్‌రూమ్ త్రాసు ముఖ్యమైన భాగాన్ని దాచేస్తుంది. శరీరంలో చేరిన నీరు ఇప్పటికే పోయిన కండరాలను కప్పిపుచ్చగలదు; అందుకే బలం తగ్గుతున్నా బరువు స్థిరంగా ఉన్నట్టు కనిపించవచ్చు. చేతి పట్టు ఎంత గట్టిగా ఉంది, మెట్లు ఎలా ఎక్కగలుగుతున్నారు, చేతులు వాడకుండా కుర్చీలోంచి లేవగలుగుతున్నారా — వారం వారం ఇవి త్రాసులోని అంకె కంటే ఎక్కువ చెబుతాయి. ఈ సమస్యతో పాటు వ్యాధి మొత్తం చిత్రం — నిర్ధారణ, చికిత్స, సపోర్టివ్ కేర్ — కోసం ప్యాంక్రియాటిక్ క్యాన్సర్ పూర్తి గైడ్ చూడండి.

ప్యాంక్రియాటిక్ క్యాన్సర్‌లో బరువు తగ్గడం దానికదే చికిత్స చేయగలిగిన సమస్య. మిగతావన్నీ చూసుకుంటున్నప్పుడు ఓపిక పట్టి భరించాల్సిన విషయం కాదు. బరువు తగ్గుతున్న వ్యక్తి విషయంలో మేము సాధారణంగా ఈ క్రమంలో పని చేస్తాం.

1. అసలు ఏమి పోతోందో కొలవడం

ఒక్కసారి తీసిన బరువు కాకుండా గత కొన్ని నెలల బరువు ధోరణి, ఆకలి, మల విసర్జన తీరు, సాధారణ బలం పరీక్షలు చూస్తాం. దీనివల్ల నిజమైన కండరాల నష్టాన్ని, శరీరంలో నీరు చేరడం లేదా తగ్గడం వల్ల వచ్చే మార్పుల నుంచి వేరు చేయవచ్చు; తర్వాత పోల్చి చూడటానికి ఒక ఆధారం కూడా దొరుకుతుంది.

2. సమస్య జీర్ణక్రియలో ఉందా అని తేల్చడం

ప్యాంక్రియాస్ ఎంజైమ్‌లను ఎంత ఉత్పత్తి చేస్తోందో చూసే మల పరీక్ష (స్టూల్ టెస్ట్), మీరు అసలు ఏ మందులు ఎప్పుడు వేసుకుంటున్నారో సమీక్ష, పోషణ స్థితిని సూచించే మార్కర్లతో సహా రక్త పరీక్షలు. తక్కువ డోస్‌లో ఉన్న ఎంజైమ్ రీప్లేస్‌మెంట్ — మేము కనుగొనే, సరిచేయగలిగే కారణాల్లో అత్యంత సాధారణమైనది ఇదే.

3. తినడాన్ని అడ్డుకుంటున్న లక్షణాన్ని తొలగించడం

నొప్పి, వికారం, మలబద్ధకం, కడుపు ఆలస్యంగా ఖాళీ కావడం — వీటికి నేరుగా చికిత్స చేస్తాం. నొప్పి తగ్గడానికి నరాల బ్లాక్ అవసరమైతే, దాన్ని ఏర్పాటు చేసి, ఆ నిర్ణయంలో మేమూ భాగస్వాములుగా ఉంటాం.

4. మీరు నిజంగా పాటించగలిగే ఆహార ప్లాన్

డైటీషియన్ ప్రింట్ చేసిన కాగితం నుంచి కాకుండా, మీరు ఇప్పటికే ఏమి తింటున్నారు, ఏది తట్టుకోగలుగుతున్నారు అనే దాని నుంచి మొదలుపెడతారు. ఎంజైమ్‌లు ఎప్పుడు వేసుకోవాలి, ఒక్కసారి ఎంత తినాలి, కొవ్వు, ప్రొటీన్ లక్ష్యాలు ఏమిటి — ఇవన్నీ మీతో కలిసి నిర్ణయిస్తారు.

5. క్యాన్సర్‌కు చికిత్స — ఎందుకంటే అదీ న్యూట్రిషన్ ప్లాన్‌లో భాగమే

వ్యాధి అదుపులో ఉన్నప్పుడే మెటబాలిక్ మార్పు ఎక్కువగా శాంతిస్తుంది. అందుకే కీమోథెరపీ లేదా రేడియేషన్‌ను బరువును దృష్టిలో పెట్టుకుని ప్లాన్ చేస్తాం. పిత్తనాళం (బైల్ డక్ట్) లేదా కడుపు నుంచి పేగులోకి వెళ్లే దారి మూసుకుపోవడమే సమస్యకు కారణమైతే, మా ఎండోస్కోపీ భాగస్వాముల దగ్గర స్టెంటింగ్ ఏర్పాటు చేస్తాం.

6. సమీక్ష — బరువు పూర్తిగా పోకముందే తదుపరి అడుగు

ప్రతి విజిట్‌లో బరువు, బలం రెండూ చెక్ చేస్తాం. అవి ఇంకా తగ్గుతూనే ఉంటే, నోటి ద్వారా తీసుకునే సప్లిమెంట్లు, ట్యూబ్ ఫీడింగ్, ఇతర న్యూట్రిషన్ సపోర్ట్ గురించి చివరి ప్రయత్నంగా కాకుండా ముందుగానే చర్చిస్తాం.

కొన్నిసార్లు రాదు. రాదన్న విషయాన్ని దాచిపెట్టడం ఎవరికీ ఉపయోగపడదు. అడ్వాన్స్‌డ్ వ్యాధిలో మెటబాలిక్ మార్పు ఒక దశకు చేరుకోవచ్చు; అప్పుడు అదనపు కేలరీలు కండరాలను మళ్లీ నిర్మించలేవు. ఆ దశలో ఆహారాన్ని బలవంతంగా ఇంకా ఎక్కువ పెడితే బరువు పెరగదు, బాధ మాత్రం పెరుగుతుంది. ఆ దశను గుర్తించడం అంటే వదిలేయడం కాదు. ప్రయత్నాన్ని దేని మీద పెట్టాలో అది మారుస్తుంది.

అప్పుడు లక్ష్యాలు ఎలా మారుతాయి?

ఆ దశలో లక్ష్యాలు సౌకర్యం, రోజువారీ పనులు చేసుకోగలగడం, తినడంలో ఇంకా ముఖ్యంగా ఉన్న విషయాల వైపు మారుతాయి — రుచి, కుటుంబంతో కలిసి కూర్చుని తినడం, చిన్న చిన్న ఇష్టమైన పదార్థాలు, "ఇంకొంచెం తిను" అని పదే పదే ఒత్తిడి లేకపోవడం. ఎంజైమ్ రీప్లేస్‌మెంట్ సాధారణంగా కొనసాగుతుంది — త్రాసులో అంకె కదలకపోయినా అది మలాన్ని, గ్యాస్‌ను అదుపులో ఉంచుతుంది. అప్పుడు సంరక్షణలో ఆహారం కంటే లక్షణాల నియంత్రణ, నొప్పి ఉపశమనం, సైకో-ఆంకాలజీ (మానసిక మద్దతు) ఎక్కువ భారం మోస్తాయి.

కుటుంబానికి ఈ మాట ఎవరైనా స్పష్టంగా చెప్పాలి

కుటుంబాలకు ఇది తరచుగా ఎవరైనా బయటకు చెప్పాల్సిన విషయం. ఎందుకంటే అన్నం వద్దనడం చూడటానికి అత్యంత బాధ కలిగించే విషయం, దాన్ని "ఆశ వదిలేశారు" అని చాలా సులువుగా అర్థం చేసుకుంటారు. అది అలా కాదు. ఆకలిని ఆపేస్తున్నది వ్యాధి, ఆ వ్యక్తి కాదు. వ్యాధికి ఇంకా చురుకుగా చికిత్స జరుగుతున్నంత కాలం, ప్రతి సమీక్షలో బరువు, బలం భాగంగానే ఉంటాయి; పరిస్థితి మారిన ప్రతిసారీ ప్లాన్‌ను మళ్లీ చూస్తారు.

మొదటి అపాయింట్‌మెంట్‌కు ఈ మూడు తీసుకురండి

బరువు చరిత్ర, ఎంజైమ్ ప్రిస్క్రిప్షన్, మలం ఎలా ఉంటోందో ఒక వివరణ — ఈ మూడూ మొదటి అపాయింట్‌మెంట్‌కు తీసుకురండి. ఈ ప్రశ్నకు కావాల్సిన సమాధానంలో ఎక్కువ భాగం ఒకే సిట్టింగ్‌లో ఈ మూడే ఇస్తాయి.