సార్కోమా సర్జరీ తర్వాత గాయం, మచ్చ సంరక్షణ — దశలవారీ గైడ్

సార్కోమా ఆపరేషన్ తర్వాత కోత (ఇన్సిషన్) చాలామంది అనుకున్న దానికంటే పొడవుగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే సర్జన్ ట్యూమర్‌ను మాత్రమే కాకుండా, దాని చుట్టూ ఉన్న ఆరోగ్యకరమైన కణజాలపు అంచును కూడా కలిపి తీసేస్తారు. మంచి విషయం ఏమిటంటే — చాలామంది పేషెంట్లలో, శుభ్రంగా మూసిన సాధారణ గాయం సరళమైన జాగ్రత్తలతోనే బాగా మానుతుంది. మొదటి కొన్ని వారాల్లో మీ పని మూడే: గాయాన్ని శుభ్రంగా ఉంచడం, పొడిగా ఉంచడం, దాన్ని కదిలించకుండా వదిలేయడం. డ్రెస్సింగ్‌ను కదిలించడం, పెచ్చులను గిల్లడం — ఇవి పరిష్కరించే సమస్యల కంటే ఎన్నో ఎక్కువ సమస్యలు తెచ్చిపెడతాయి.

మీ సర్జికల్ బృందం చెప్పిన సూచనలే ముందు

మీ సర్జికల్ బృందం ఇచ్చే ప్రత్యేక సూచనలను తప్పకుండా పాటించండి. ఎందుకంటే అవి మీ గాయాన్ని ఎలా మూశారు — కుట్లు (స్యూచర్స్), స్టేపుల్స్, లేదా వాటంతటవే కరిగిపోయే కుట్లు — అనే దాని మీద, మీకు డ్రెయిన్ (గాయం లోపలి ద్రవం బయటకు పోయే సన్నని గొట్టం) ఉందా లేదా అనే దాని మీద ఆధారపడి ఉంటాయి. సాధారణ నియమంగా: మొదటి డ్రెస్సింగ్‌ను చెప్పినంత కాలం పొడిగా, కదలకుండా ఉంచండి; గాయం దగ్గర ఏదైనా తాకే ముందు చేతులు కడుక్కోండి; సలహా ఇచ్చినప్పుడు మాత్రమే, శుభ్రమైన పద్ధతిలో డ్రెస్సింగ్ మార్చండి.

స్నానం ఎప్పుడు చేయవచ్చు?

చాలామంది మొదటి ఒకట్రెండు రోజుల తర్వాత షవర్ స్నానం చేయవచ్చు — అంటే మూసుకుని ఉన్న (సీల్ అయిన) గాయం మీదుగా శుభ్రమైన నీళ్లు జారిపోనిచ్చి, తర్వాత మెత్తగా అద్ది ఆరబెట్టడం. కానీ గాయం పూర్తిగా మానే వరకు, మీ సర్జన్ అనుమతి ఇచ్చే వరకు గాయాన్ని బాత్‌టబ్‌లో, స్విమ్మింగ్ పూల్‌లో, చెరువులో నానబెట్టకండి.

ఈ పేజీ పెద్ద చిత్రంలో ఎక్కడ సరిపోతుంది?

ఈ పేజీ సార్కోమా సర్జరీ తర్వాత కోలుకోవడం అనే పెద్ద విషయంలో ఒక భాగం. అన్ని సార్కోమా అంశాలు ఒకదానితో ఒకటి ఎలా కలుస్తాయో సార్కోమా ప్రధాన పేజీలో చూడవచ్చు. మీ గాయంలో స్కిన్ గ్రాఫ్ట్ లేదా కండరపు ఫ్లాప్ ఉంటే, డ్రెస్సింగ్ నియమాలు మరింత కఠినంగా ఉంటాయి — ఈ పేజీతో పాటు సార్కోమా సర్జరీ తర్వాత రీకన్‌స్ట్రక్షన్ (ఫ్లాప్‌లు, గ్రాఫ్ట్‌లు) గైడ్ కూడా చదవండి.

మొదటి 1 నుంచి 2 వారాల్లో గాయం చుట్టూ కొన్ని మార్పులు పూర్తిగా ఊహించినవే; వాటికి భయపడాల్సిన పని లేదు. అంచు దగ్గరే సన్నని గులాబీ రంగు గీత లేదా కొద్దిపాటి ఎరుపు, కొంచెం వాపు, గట్టిదనం, నరాలు కోలుకుంటున్నప్పుడు అప్పుడప్పుడు జలదరింపు, తిమ్మిరి లేదా చురుక్కుమనే నొప్పులు, కొద్దిగా కమిలిన రంగు, మొదటి ఒకట్రెండు రోజుల్లో కొద్దిగా తేటగా లేదా లేత రక్తపు రంగులో కారే ద్రవం — ఇవన్నీ మామూలుగా మానే ప్రక్రియలో భాగమే.

మచ్చ బిగుతుగా, ఎర్రగా ఉండటం

మానుతున్న మచ్చ చుట్టూ చర్మం తరచుగా బిగుతుగా అనిపిస్తుంది. తర్వాతి నెలల్లో సర్దుకునే ముందు, మచ్చ కొంత కాలం ఎర్రగా, ఉబ్బెత్తుగా కనిపించవచ్చు. ఇది కూడా మానే క్రమంలో భాగమే.

మీరు గమనించాల్సింది ఏమిటి?

మీరు ముఖ్యంగా గమనించాల్సింది — వ్యాపిస్తున్నది, ఎక్కువవుతున్నది, లేదా కొన్ని రోజులు మెరుగుపడిన తర్వాత కొత్తగా మొదలైనది. కింద చెప్పినవి హెచ్చరిక సంకేతాలు. వీటిలో ఏది కనిపించినా సరైన చర్య ఒక్కటే: అదే రోజు మీ సర్జికల్ బృందాన్ని సంప్రదించండి. తర్వాతి అపాయింట్‌మెంట్ వరకు ఆగకండి.

గాయం పూర్తిగా మూసుకుని, మొదలుపెట్టడం సురక్షితమని మీ సర్జన్ నిర్ధారించిన తర్వాత, దృష్టి తెరిచి ఉన్న గాయాన్ని కాపాడటం నుంచి పరిపక్వమవుతున్న మచ్చను తీర్చిదిద్దడం వైపు మళ్లుతుంది. మచ్చ సజీవమైన కణజాలం; అది 12 నుంచి 18 నెలల వరకు తనను తాను మార్చుకుంటూ (రీమోడలింగ్) ఉంటుంది. ఆ నెలల్లో మీరు చేసేవి — మెల్లని మసాజ్, మాయిశ్చరైజర్, సిలికాన్, ఎండ నుంచి రక్షణ — చివరకు మచ్చ ఎంత మెత్తగా, చదునుగా, లేతగా, సులువుగా వంగేలా ఉంటుందో నిజంగానే ప్రభావితం చేస్తాయి. చర్మం పై పొర పూర్తిగా మానకముందు, పెచ్చు గానీ తెరిచి ఉన్న భాగం గానీ ఉన్నంత వరకు వీటిలో ఏదీ మొదలుపెట్టకూడదు.

మచ్చ మసాజ్

గాయం మూసుకున్న తర్వాత, సువాసన లేని మామూలు మాయిశ్చరైజర్‌తో మెల్లగా మసాజ్ చేస్తే మచ్చ కింది కణజాలానికి అతుక్కుపోకుండా, మెత్తగా ఉంటుంది. కోలుకుంటున్నవారు తరచుగా చెప్పే బిగుతు, దురద కూడా తగ్గవచ్చు. శుభ్రమైన వేళ్లతో మచ్చ గీత వెంబడి, దానికి అడ్డంగా చిన్న చిన్న గట్టి వృత్తాలు చేయండి — కొన్ని నిమిషాల పాటు, రోజుకు 2 లేదా 3 సార్లు. మీ సార్కోమా చేయి లేదా కాలు మీద వచ్చి, మచ్చ కీలు మీదుగా వెళ్తుంటే, ఈ మెత్తబరచడం కదలికకు చాలా ముఖ్యం. మచ్చ బిగుసుకుంటున్నప్పుడు చేయి లేదా కాలు కదలికను అడ్డుకోకుండా ఉండేలా, మీ బృందం సూచించే ఫిజియోథెరపీ స్ట్రెచ్‌లతో కలిపి మసాజ్ చేయండి.

సిలికాన్ జెల్, షీట్లు

మెడికల్-గ్రేడ్ సిలికాన్ — మచ్చ మీద రాసే జెల్‌గా గానీ, మచ్చ మీద ఉంచే సన్నని షీట్‌గా గానీ — మచ్చను మెత్తగా, చదునుగా చేయడానికి, హైపర్‌ట్రోఫిక్‌గా (ఉబ్బెత్తుగా) మారుతున్న మచ్చలో ఎరుపును, ఉబ్బిన తీరును తగ్గించడానికి — డాక్టర్ చీటీ లేకుండా దొరికే వాటిలో అత్యంత బలమైన ఆధారాలు ఉన్న ఎంపిక. గాయం పూర్తిగా మూసుకున్న తర్వాతే సిలికాన్ మొదలుపెడతారు; సాధారణంగా కొన్ని నెలల పాటు రోజూ వాడతారు. ఇది హైదరాబాద్ ఫార్మసీల్లో సులువుగా దొరుకుతుంది. దాన్ని సరిగ్గా ఎలా వాడాలో, ఎంత కాలం కొనసాగించాలో మా బృందం మీకు చూపిస్తుంది.

ఎండ నుంచి రక్షణ

కొత్త మచ్చకు ఎండ నుంచి సహజమైన రక్షణ చాలా తక్కువ. అది సాధారణ చర్మం కంటే చాలా సులువుగా కాలుతుంది, నల్లబడుతుంది. మన దేశంలోని తీవ్రమైన ఎండలో అది శాశ్వతంగా నల్లగా, స్పష్టంగా కనిపించే గీతగా మిగిలిపోవచ్చు. కనీసం మొదటి సంవత్సరం పాటు, మచ్చకు ఎండ తగిలే ప్రతిసారీ దాన్ని బట్టలతో కప్పి ఉంచండి — లేదా పూర్తిగా మానిన తర్వాత ఎక్కువ SPF ఉన్న సన్‌బ్లాక్ రాయండి. మచ్చ ప్రత్యేకంగా కనిపించకుండా ఉంచడానికి మీరు చేయగలిగే అత్యంత సరళమైన పనుల్లో ఇది ఒకటి.

ఉబ్బెత్తుగా, మందంగా, దురదగా ఉండే మచ్చలు (హైపర్‌ట్రోఫిక్, కీలాయిడ్)

కొన్ని మచ్చలు ఉబ్బెత్తుగా, గట్టిగా, ఎర్రగా, దురదగా మారతాయి. హైపర్‌ట్రోఫిక్ మచ్చ (hypertrophic scar) అసలు గాయం సరిహద్దు లోపలే ఉంటుంది; కీలాయిడ్ (keloid) ఆ సరిహద్దు దాటి పెరుగుతుంది. మచ్చ మందంగా అవుతున్నా, బాగా దురద పెడుతున్నా, కదలికను అడ్డుకుంటున్నా, లేదా కేవలం మిమ్మల్ని బాధపెడుతున్నా — ఏమీ చేయలేమని అనుకోకండి. ఒత్తిడి (ప్రెషర్), సిలికాన్, స్టెరాయిడ్ ఇంజెక్షన్లు, ఇతర స్పెషలిస్ట్ పద్ధతులు వంటి చికిత్సలు ముందుగా మొదలుపెడితేనే బాగా పనిచేస్తాయి. కాబట్టి ఆగి చూడటం కంటే, ఫాలో-అప్‌లో దీని గురించి అడగడం మంచిది.