చికిత్స తర్వాత
చికిత్స తర్వాత మళ్లీ స్కాన్లు: బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ ఫాలో-అప్లో ఏది రొటీన్, ఏది కాదు
ప్రారంభ దశ బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ చికిత్స పూర్తయిన చాలామంది మహిళలకు ఫాలో-అప్ అంటే ఏడాదికి ఒకసారి మామోగ్రామ్, డాక్టర్ చేసే శారీరక పరీక్ష. ఒళ్లంతా చేసే రెగ్యులర్ స్కాన్లు, PET-CT, ట్యూమర్ మార్కర్ బ్లడ్ టెస్ట్లు ప్రామాణిక పద్ధతిలో భాగం కావు. ఇది దాదాపు అందరినీ ఆశ్చర్యపరుస్తుంది. ఎందుకో, మరిన్ని స్కాన్లు ఎప్పుడు నిజంగా అవసరమో, ఏ లక్షణాలను తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగకుండా వెంటనే మీ బృందానికి చెప్పాలో ఈ పేజీ సులువైన భాషలో వివరిస్తుంది.
సూటిగా సమాధానం
చికిత్స పూర్తయ్యాక నిజంగా ఏ స్కాన్లు అవసరం?
ప్రారంభ దశ బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్కు చికిత్స పూర్తి చేసుకున్న చాలామంది మహిళలకు సమాధానం ఇంతే: ఏడాదికి ఒకసారి మామోగ్రామ్, డాక్టర్ చేసే శారీరక పరీక్ష (clinical examination). అంతే. ఒళ్లంతా చేసే రెగ్యులర్ స్కాన్లు, PET-CT, ట్యూమర్ మార్కర్ బ్లడ్ టెస్ట్లు సాధారణ ఫాలో-అప్లో భాగం కావు. ఈ విషయం దాదాపు అందరినీ ఆశ్చర్యపరుస్తుంది.
ఇంత తక్కువ ఎందుకు?
ఇది ఖర్చు గురించి కాదు. ఏ లక్షణాలూ లేనివారికి స్కాన్లు చేయడం మీద జాగ్రత్తగా అధ్యయనాలు జరిగాయి. రెగ్యులర్ స్కాన్ల ద్వారా క్యాన్సర్ తిరిగి రావడాన్ని (recurrence) కొన్ని నెలలు ముందుగా కనిపెట్టినా, దాని వల్ల ఎక్కువ కాలం జీవిస్తారని రుజువు కాలేదు. దాని వల్ల ఖచ్చితంగా వచ్చేవి మాత్రం తప్పుడు హెచ్చరికలు, అదనపు బయాప్సీలు, చాలా భయం.
స్కాన్లకు బదులు ఏమి ఉంటుంది?
మీరే. కొత్తగా వచ్చి తగ్గకుండా కొనసాగే లక్షణాలను మీరు చెప్పడం, మిగిలిన రొమ్ము కణజాలానికి ఏడాదికి ఒకసారి చేసే మామోగ్రామ్ — ఫాలో-అప్ వీటి మీదే నడుస్తుంది. ఏడాదికి ఒకసారి చేయించుకుని, దాని గురించి ముందు నెలల తరబడి ఆందోళన పడే స్కాన్ కంటే, దేని కోసం గమనించాలో తెలుసుకోవడమే ఎక్కువ ఉపయోగం.
ఇది అంతర్జాతీయంగా పాటించే ప్రామాణిక పద్ధతి, మన దగ్గర మాత్రమే చేసే షార్ట్కట్ కాదు. మీ సొంత షెడ్యూల్ ఏమిటో మీ ఆంకాలజిస్ట్తో నిర్ధారించుకోండి.పక్కపక్కన పోలిక
చికిత్స తర్వాత ఏ టెస్ట్లు రొటీన్, ఏవి కావు?
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమినహాయింపులు
ఏ సందర్భాల్లో మరిన్ని స్కాన్లు నిజంగా అవసరం?
ఎవరూ స్కాన్లను దాచిపెట్టడం లేదు. సమాధానం కావాల్సిన ప్రశ్న ఉన్నప్పుడు వాటిని తప్పకుండా వాడతారు.
తగ్గకుండా కొనసాగే లక్షణం
ఒకే చోట తగ్గని ఎముకల నొప్పి, ఆయాసం, తగ్గని దగ్గు, కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం, లేదా కొత్త గడ్డ. వీటిలో ఏదైనా కొన్ని వారాలకు మించి కొనసాగితే తప్పకుండా పరీక్షించాలి.
డాక్టర్ పరీక్షలో ఏదైనా కనిపిస్తే
రొమ్ములో, సర్జరీ మచ్చ దగ్గర లేదా చంకలో కొత్త గడ్డ, లేదా లివర్ పెద్దదవడం. ప్రతి అపాయింట్మెంట్లో మీ డాక్టర్ సరిగ్గా వీటి కోసమే పరీక్షిస్తారు.
అపాయింట్మెంట్లు చిన్నగా అనిపించినా అవి ఎందుకు ముఖ్యమో చెప్పే కారణం ఇదే.ఒక ప్రత్యేక చికిత్సను గమనించడం
కొన్ని చికిత్సలకు వాటికంటూ ప్రత్యేక పరీక్షలు ఉంటాయి. కొన్ని HER2 మందులు వాడేటప్పుడు గుండె పనితీరును గమనించాలి. కొన్ని హార్మోన్ టాబ్లెట్లు వాడేటప్పుడు ఎముకల సాంద్రతను ఫాలో చేయాలి.
క్యాన్సర్ ఇప్పటికే వ్యాపించి ఉంటే
క్యాన్సర్ వ్యాపించిన (metastatic) సందర్భంలో ఫాలో-అప్ పూర్తిగా వేరు. అప్పుడు రెగ్యులర్ స్కాన్లకు స్పష్టమైన ఉద్దేశం ఉంటుంది: ప్రస్తుత చికిత్స ఇంకా పనిచేస్తోందా లేదా అని చూడటం.
వీరికి వేరే నియమాలు వర్తిస్తాయి
- ఇప్పటికే వ్యాపించిన క్యాన్సర్ ఉన్నవారు
- కొన్ని క్లినికల్ ట్రయల్స్లో ఉన్నవారు
- వారసత్వంగా వచ్చే కొన్ని జన్యు లోపాలు ఉన్నవారు
రాత్రి నిద్రలేపేంత ఒకే చోట ఎముకల నొప్పి, రొమ్ము, ఛాతీ గోడ లేదా చంకలో ఎక్కడైనా కొత్త గడ్డ, రోజురోజుకూ పెరుగుతున్న ఆయాసం, లేదా కారణం తెలియకుండా బరువు తగ్గడం — వీటిలో ఏది కనిపించినా అదే వారంలో మీ చికిత్స బృందానికి ఫోన్ చేయండి. షెడ్యూల్ చేసిన రివ్యూ వరకు ఆగవద్దు, తగ్గుతుందేమో చూద్దాం అని కూడా ఆగవద్దు. వీటిలో చాలావరకు చివరికి వేరే కారణం వల్లనే అని తేలుతుంది. సరిగ్గా అందుకే నెలల తరబడి ఆందోళన పడటం కంటే త్వరగా చెక్ చేయించుకోవడం మంచిది.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
తక్కువ స్కాన్లు అంటే ఎందుకు భయంగా అనిపిస్తుంది, ఏమి చేయాలి?
తక్కువ స్కాన్లు చాలు అని చెప్పగానే మిమ్మల్ని వదిలేసినట్టు అనిపిస్తుంది. నెలల తరబడి మిమ్మల్ని దగ్గరగా గమనించిన వ్యవస్థ దాదాపు ఒక్క రాత్రిలో ఆగిపోతుంది. అలా అనిపించడం సహజం. దాన్ని లోపల అణచుకోవడం కంటే బయటకు చెప్పుకోవడం మంచిది.
స్కాన్ మీకు ఏమి ఇవ్వలేదు
నార్మల్ స్కాన్ ఇచ్చే ధైర్యం ఏడాది కాదు, కొన్ని వారాలు మాత్రమే ఉంటుంది. రొటీన్ స్కాన్కు ముందు నెలలు, స్కాన్ లేని నెలల కంటే ఎక్కువ కష్టంగా గడిచాయని చాలామంది మహిళలు చెబుతారు. అంతేకాదు, స్కాన్లు హాని లేని విషయాలను కూడా ఆశ్చర్యకరంగా తరచుగా చూపిస్తాయి. వాటిలో ప్రతిదాన్నీ మళ్లీ ఫాలో చేయాల్సి వస్తుంది.
అయినా మీకు స్కాన్ కావాలనిపిస్తే
ఆ విషయం చెప్పండి. కేవలం వద్దనకుండా మీతో కూర్చుని చర్చించమని మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి. కొన్ని సందర్భాల్లో సమాధానం "సరే" అని కూడా ఉంటుంది. మీ బృందానికి తెలియకుండా బయట సొంతంగా స్కాన్ చేయించుకోవడమే సమస్యలు తెస్తుంది — ఎందుకంటే ఆ రిపోర్ట్ వచ్చినప్పుడు మీ చరిత్ర తెలిసి దాన్ని అర్థం చేసుకునే వారు ఎవరూ ఉండరు.
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు
మీ సొంత షెడ్యూల్ ఏమిటో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది మీ స్టేజ్, క్యాన్సర్ ఉప రకం (subtype), మీకు జరిగిన సర్జరీ, ప్రస్తుతం తీసుకుంటున్న చికిత్స, వారసత్వంగా వచ్చే రిస్క్ — వీటన్నిటి మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. మీ ఫాలో-అప్ ప్లాన్ను రాతపూర్వకంగా అడగండి. ఎవరికి ఫోన్ చేయాలి, ఎంత త్వరగా చూపించుకోవచ్చు అనేది కూడా అందులో ఉండాలి.
ఒకే ఫైల్ పెట్టుకోండి, ఎక్కడికి వెళ్లినా తీసుకెళ్లండి
మీ సర్జరీ నోట్స్, పాథాలజీ రిపోర్ట్, డిశ్చార్జ్ సమ్మరీ, ప్రతి మామోగ్రామ్ రిపోర్ట్ — అన్నీ ఒకే చోట ఉంచండి. ఊరు మారినప్పుడు, హాస్పిటల్ మారినప్పుడు, కొత్త డాక్టర్ను కలిసినప్పుడు, మీ పాత బృందం ఎక్కడ ఆపిందో అక్కడి నుంచి కొనసాగించడానికి ఆ ఫైలే సహాయపడుతుంది. ఇప్పటికే చేయించుకున్న టెస్ట్లను మళ్లీ చేయించుకోవాల్సిన అవసరం రాదు.
చాలామంది నమ్మేవి
ఫాలో-అప్ స్కాన్ల గురించి ప్రజలు వినేవి, నిజం ఏమిటి?
దీనిపై సరైన అధ్యయనాలు జరిగాయి. లక్షణాలు లేనివారికి స్కాన్లు చేయడం వల్ల వారు ఎక్కువ కాలం జీవిస్తారని రుజువు కాలేదు. దాని వల్ల వచ్చేవి తప్పుడు హెచ్చరికలు, అదనపు బయాప్సీలు, ప్రతి అపాయింట్మెంట్ ముందు నెలల తరబడి ఆందోళన. తక్కువ స్కాన్లు అనేది ఆలోచించి తీసుకున్న వైద్య నిర్ణయం, ఖర్చు తగ్గించే మార్గం కాదు.
ఇది అంతర్జాతీయంగా క్యాన్సర్ కేంద్రాలు పాటించే ప్రామాణిక పద్ధతి. పేషెంట్ ఏమీ చెల్లించని, ప్రతి స్కాన్కు హాస్పిటల్కు డబ్బు వచ్చే దేశాల్లో కూడా ఇదే పద్ధతి. అయినా మీకు ఇబ్బందిగా ఉంటే, ఉద్దేశం గురించి ఊహించుకోకుండా, మీ కేసులో కారణం ఏమిటో వివరించమని మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
ఆ ధైర్యం ఏడాది కాదు, కొన్ని వారాలే ఉంటుందని చాలామంది మహిళలు గుర్తిస్తారు. షెడ్యూల్ చేసిన స్కాన్కు ముందు నెలలు, స్కాన్ లేని నెలల కంటే కష్టంగా ఉంటాయి. క్యాన్సర్ తిరిగి వస్తుందేమో అనే భయం నిజమైనది. దానికి స్కాన్లతో కాకుండా, కౌన్సెలింగ్, స్పష్టమైన రాతపూర్వక ప్లాన్తో నేరుగా సహాయం అవసరం.
ఫాలో-అప్ మీరు మార్పును గమనించడం మీదే ఆధారపడి ఉంటుంది, అందుకే దేన్ని లెక్కలోకి తీసుకోవాలో తెలియడం ముఖ్యం. నిద్రలేపే ఒకే చోట ఎముకల నొప్పి, ఛాతీ గోడ లేదా చంకలో ఎక్కడైనా కొత్త గడ్డ, పెరుగుతున్న ఆయాసం, కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం — ఇవన్నీ తర్వాతి రివ్యూ కోసం రాసిపెట్టుకునేవి కావు, అదే వారంలో ఫోన్ చేయాల్సినవి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఫాలో-అప్ స్కాన్ల గురించి సాధారణ ప్రశ్నలు
నా డాక్టర్ ఏడాదికి ఒకసారి PET-CT ఎందుకు రాయడం లేదు?
ఎందుకంటే లక్షణాలు లేనివారు ఎక్కువ కాలం జీవించడానికి అది సహాయపడుతుందని రుజువు కాలేదు. పైగా అది తరచుగా తప్పుడు హెచ్చరికలు ఇస్తుంది, వాటి వల్ల మరిన్ని స్కాన్లు, బయాప్సీలు చేయాల్సి వస్తుంది. సమాధానం కావాల్సిన ప్రశ్న ఉన్నప్పుడు దాన్ని వాడతారు. మీ కేసులో కారణం ఏమిటో వివరించమని మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
ట్యూమర్ మార్కర్ బ్లడ్ టెస్ట్లు ఉపయోగపడతాయా?
ప్రారంభ దశ బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రొటీన్ ఫాలో-అప్లో ఉపయోగపడవు. క్యాన్సర్తో సంబంధం లేని కారణాల వల్ల కూడా ఇవి పెరుగుతాయి, తగ్గుతాయి. వాటి ఆధారంగా చర్య తీసుకోవడం వల్ల ఫలితాలు మెరుగుపడతాయని రుజువు కాలేదు. ఇప్పటికే వ్యాపించిన క్యాన్సర్ను గమనించడంలో మాత్రం వీటికి పాత్ర ఉంది.
మాస్టెక్టమీ జరిగినా ఇంకా మామోగ్రామ్ అవసరమా?
ఆ వైపు అవసరం లేదు, ఎందుకంటే మాస్టెక్టమీ (రొమ్ము మొత్తం తీసే సర్జరీ) తర్వాత అక్కడ స్కాన్ చేయడానికి రొమ్ము కణజాలం పెద్దగా మిగలదు. మీ రెండో రొమ్ముకు మాత్రం ప్రతి సంవత్సరం స్క్రీనింగ్ కొనసాగుతుంది — అది ముఖ్యమైన భాగం. చికిత్స జరిగిన వైపును డాక్టర్ శారీరక పరీక్షతో ఫాలో చేస్తారు.
ఫాలో-అప్ ఎంత కాలం కొనసాగుతుంది?
సాధారణంగా కొన్ని సంవత్సరాల పాటు అపాయింట్మెంట్లు ఉంటాయి. ఆ తర్వాత ఏడాదికి ఒకసారి మామోగ్రామ్కు మారతారు, ఏదైనా మారితే తిరిగి రావడానికి దారి ఉంటుంది. షెడ్యూల్లు కేంద్రాన్ని బట్టి మారుతాయి. మీది రాతపూర్వకంగా అడగండి. డిశ్చార్జ్ అయిన తర్వాత త్వరగా చూపించుకోవాలంటే ఏమి చేయాలో ప్రత్యేకంగా అడగండి.
సర్జరీ మచ్చలో గడ్డ తగులుతోంది. ఇది మామూలేనా?
సర్జరీ తర్వాత మచ్చ కణజాలం, కొవ్వులో వచ్చే మార్పుల వల్ల గట్టి భాగాలు ఏర్పడటం సాధారణం, వాటిలో చాలావరకు హాని లేనివే. అయినా మచ్చలో కొత్త గడ్డ అంటే మీ బృందం పరీక్షించాలనుకునేది సరిగ్గా అదే. అది ఏమిటో మీరే నిర్ణయించుకోకుండా డాక్టర్కు చూపించండి.
అదనపు స్కాన్లు సొంత ఖర్చుతో బయట చేయించుకోవచ్చా?
చేయించుకోవచ్చు, కానీ ముందు మీ ఆంకాలజిస్ట్తో చర్చించండి. మీ బృందానికి బయట చేసిన స్కాన్ రిపోర్ట్ను మీ చరిత్ర తెలిసి అర్థం చేసుకునే వారు ఎవరూ ఉండరు. అనుకోకుండా ఏదైనా కనిపిస్తే, తప్పించుకోగలిగిన పరీక్షల పరంపర మొదలవుతుంది.
ఏడాదికి ఒకసారి మామోగ్రామ్ క్యాన్సర్ తిరిగి రావడాన్ని సమయానికి పట్టుకుంటుందా?
రొమ్ములోనే తిరిగి వచ్చే వ్యాధికి — అవును, అది సరిగ్గా దాని కోసమే. రొటీన్ స్కానింగ్ స్పష్టంగా సహాయపడే ఒకే ఒక సందర్భం అదే. శరీరంలో వేరే చోట తిరిగి వస్తే, సాధారణంగా లక్షణాల ద్వారానే బయటపడుతుంది. అందుకే ఏ లక్షణాలు చెప్పాలో తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.
దీని గురించి నా ఆందోళన తట్టుకోలేనంతగా ఉంటే?
ఆ విషయం మీ బృందానికి నేరుగా చెప్పండి. క్యాన్సర్ తిరిగి వస్తుందేమో అనే భయం చికిత్స ముగిసే దశలో చాలా సాధారణమైనది, కానీ అతి తక్కువగా చర్చించే విషయం. కౌన్సెలింగ్ చాలామందికి సహాయపడుతుంది. దేని కోసం గమనించాలో చెప్పే స్పష్టమైన రాతపూర్వక ప్లాన్ దాదాపు అందరికీ సహాయపడుతుంది.
CION బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ బృందం. మీ చికిత్స ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
బయాప్సీ రిపోర్ట్ చదవడం నుంచి సర్జరీ, కీమో, రేడియేషన్, హార్మోన్ థెరపీ ఎంపిక వరకు — మీ కేసును సర్జికల్, మెడికల్, రేడియేషన్ ఆంకాలజిస్టులు కలిసి సమీక్షిస్తారు.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Cancer Research UK — Follow-up after breast cancer treatment
- National Cancer Institute — Follow-up care after cancer treatment
- Breast Cancer Now — Follow-up after breast cancer
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మీ ఫాలో-అప్ ఎలా ఉండాలో స్పష్టత లేదా?
హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి లేదా మీ డిశ్చార్జ్ సమ్మరీ పంపండి. మీ షెడ్యూల్లో ఏమి ఉండాలో, ఎవరికి ఫోన్ చేయాలో ఒక ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.