రిస్క్ & కారణాలు
బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ కారణాలు, రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్: ఏవి మార్చలేం, ఏవి మీ చేతిలో ఉన్నాయి
బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్కు సాధారణంగా ఒకే ఒక్క కారణం ఉండదు. వయసు, స్త్రీ కావడం, కుటుంబ చరిత్ర లాంటి మార్చలేని అంశాలు, బరువు, మద్యం, వ్యాయామం లాంటి మార్చగలిగే అంశాలు కలిసి జీవితకాలంలో అవకాశాన్ని కొద్దికొద్దిగా పెంచుతాయి లేదా తగ్గిస్తాయి. ఈ బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ ఉన్నంత మాత్రాన మీకు క్యాన్సర్ వస్తుందని కాదు. నిర్ధారణ అయిన చాలామంది మహిళల్లో బలమైన రిస్క్ ఫ్యాక్టర్ ఏదీ ఉండదు. మీ వ్యక్తిగత రిస్క్ ఏమిటో, జన్యు పరీక్ష అవసరమా, ఏ స్క్రీనింగ్ సరిపోతుందో అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ పేజీ సహాయపడుతుంది.
ఈ పేజీలో
- బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రావడానికి కారణం ఏమిటి?
- ఏ రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ను మనం మార్చలేం?
- బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రిస్క్ తగ్గించుకోవడానికి ఏమి మార్చగలం?
- వీటి వల్ల బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రాదు: సాధారణ అపోహలు
- నా మొత్తం రిస్క్ను డాక్టర్లు ఎలా అంచనా వేస్తారు?
- సగటు, పెరిగిన, ఎక్కువ రిస్క్ అంటే ఏమిటి?
- భారతీయ మహిళల్లో బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రిస్క్ ఎలా భిన్నంగా ఉంటుంది?
- రిస్క్ తెలిశాక ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి?
- CION లో రిస్క్ అంచనా ఎలా జరుగుతుంది?
- బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ గురించి మహిళలు అడిగే ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రావడానికి కారణం ఏమిటి?
బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్కు సాధారణంగా ఒకే ఒక్క కారణం ఉండదు. రొమ్ములోని కణాల DNAలో మార్పులు (mutations) వచ్చి, అవి అదుపు లేకుండా పెరగడం మొదలుపెట్టినప్పుడు ఇది మొదలవుతుంది. చాలామంది మహిళల్లో ఈ మార్పుకు ఏదో ఒక్క విషయం కారణం కాదు. దశాబ్దాల పాటు పనిచేసే చాలా చిన్న చిన్న ప్రభావాల ఫలితం ఇది. వాటిలో కొన్ని వారసత్వంగా వచ్చేవి, చాలావరకు హార్మోన్లు, వయసు, జీవనశైలికి సంబంధించినవి.
డాక్టర్లు ఈ ప్రభావాలను రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ అంటారు. అంటే బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాన్ని కొంచెం పెంచే లేదా తగ్గించే విషయాలు. రిస్క్ ఫ్యాక్టర్ అనేది ఒక అవకాశం మాత్రమే, తీర్పు కాదు.
రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ రెండు రకాలు
వీటిని రెండు గుంపులుగా చూస్తే అర్థం చేసుకోవడం సులువు. మొదటిది మార్చలేనివి (non-modifiable): మీరు స్త్రీ కావడం, మీ వయసు, కుటుంబ చరిత్ర, జన్యువులు, మీ నెలసరి, గర్భధారణ చరిత్ర, రొమ్ము కణజాలం సాంద్రత. రెండోది మార్చగలిగేవి (modifiable): శరీర బరువు, మద్యం, శారీరక శ్రమ, పాలివ్వడం, హార్మోన్ థెరపీ. వీటిపై మీకు కొంత ప్రభావం ఉంటుంది.
రెండింటినీ అర్థం చేసుకుంటే, మీ శ్రమను నిజంగా ఉపయోగపడే చోట పెట్టగలరు. మార్చగలిగే రిస్క్లను తగ్గించుకోవడం, మార్చలేని వాటికి సరైన స్క్రీనింగ్ చేయించుకోవడం — ఈ రెండే అసలు పని.
చాలా కేసులు వారసత్వంగా రావు
కేవలం 5–10% బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్లు మాత్రమే వారసత్వంగా వచ్చిన జన్యు మార్పు వల్ల వస్తాయి. ఎక్కువ శాతం కేసులు కుటుంబంలో ఎవరికీ ఈ వ్యాధి లేని మహిళలకే వస్తాయి. అందుకే స్క్రీనింగ్ అందరికీ ముఖ్యం.
రిస్క్ ఫ్యాక్టర్ ఉంటే క్యాన్సర్ ఉన్నట్టు కాదు
ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ ఉంటే అవకాశం పెరుగుతుంది. కానీ రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ ఉన్న చాలామంది మహిళలకు ఎప్పటికీ బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రాదు. అలాగే క్యాన్సర్ వచ్చిన చాలామందిలో బలమైన రిస్క్ ఫ్యాక్టర్ ఏదీ ఉండదు.
మీరు చర్య తీసుకోగలిగేవి
వయసు, స్త్రీ కావడం, జన్యువులు మనం మార్చలేం. బరువు, మద్యం, వ్యాయామం, హార్మోన్ థెరపీ మార్చగలం. మార్చగలిగే వాటిపై దృష్టి పెట్టడంలోనే మీకు నిజమైన ప్రభావం ఉంటుంది.
CION లో మహిళ నేతృత్వంలోని, ట్యూమర్ బోర్డు ఆధారంగా పనిచేసే బృందం మీ వ్యక్తిగత రిస్క్ను అర్థం చేసుకోవడానికి, జన్యు పరీక్ష అవసరమా అని నిర్ణయించుకోవడానికి, నివారణ, స్క్రీనింగ్కు ఒక సరైన ప్లాన్ వేసుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.మార్చలేని రిస్క్లు
ఏ రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ను మనం మార్చలేం?
ఇవి పుట్టుకతో వచ్చేవి, లేదా జీవిస్తూ ఉంటేనే పెరిగేవి. వీటిని మార్చలేం, కానీ వీటి గురించి తెలుసుకోవడం చాలా ఉపయోగం. మీకు ముందుగానే లేదా ఎక్కువ దగ్గరగా స్క్రీనింగ్ అవసరమా, జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్ ఉపయోగపడుతుందా, మీ రొమ్ములను ఎంత దగ్గరగా గమనించాలి అనేది ఇవే నిర్ణయిస్తాయి. వీటిలో అతిపెద్దవి రెండు: స్త్రీ కావడం, వయసు పెరగడం.
స్త్రీ కావడం, వయసు పెరగడం
బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ పురుషుల కంటే మహిళల్లో చాలా ఎక్కువ. వయసుతో పాటు రిస్క్ క్రమంగా పెరుగుతుంది. ఎక్కువ కేసులు 50 ఏళ్లు దాటిన తర్వాత నిర్ధారణ అవుతాయి.
కానీ మన దేశంలో పాశ్చాత్య దేశాల కంటే దాదాపు ఒక దశాబ్దం ముందుగానే నిర్ధారణ అవుతోంది. అందుకే 30, 40 ఏళ్ల వయసు నుంచే అవగాహన అవసరం.
కుటుంబ చరిత్ర
తల్లి, అక్క లేదా చెల్లి, కూతురు — వీరిలో ఎవరికైనా బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ ఉంటే మీ రిస్క్ దాదాపు రెట్టింపు అవుతుంది. వారికి చిన్న వయసులో వచ్చినా, కుటుంబంలో చాలామందికి వచ్చినా రిస్క్ ఇంకా ఎక్కువ.
వారసత్వ జన్యు మార్పులు (BRCA, ఇతరాలు)
వారసత్వంగా వచ్చే మ్యుటేషన్లు, ఎక్కువగా BRCA1, BRCA2 జన్యువుల్లో, జీవితకాల రిస్క్ను బాగా పెంచుతాయి. వంశపారంపర్య బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ ఉన్న కుటుంబాల్లో ఇవి సాధారణం. BRCA జన్యు పరీక్షతో వీటిని గుర్తించవచ్చు.
నెలసరి, గర్భధారణ చరిత్ర
12 ఏళ్లకు ముందే నెలసరి మొదలవడం, 55 ఏళ్ల తర్వాత మెనోపాజ్ రావడం, 30 ఏళ్ల తర్వాత మొదటి బిడ్డ పుట్టడం, లేదా ఎప్పుడూ గర్భం రాకపోవడం — ఇవి ఒక్కొక్కటి రిస్క్ను కొద్దిగా పెంచుతాయి.
ఎందుకంటే ఇవి జీవితకాలంలో ఈస్ట్రోజెన్ హార్మోన్ ప్రభావానికి గురయ్యే కాలాన్ని పెంచుతాయి.
దట్టమైన రొమ్ము కణజాలం (dense breasts)
గ్రంథి, పీచు కణజాలం ఎక్కువగా ఉండే రొమ్ములకు రిస్క్ కొంచెం ఎక్కువ. ఇవి మామోగ్రామ్ను చదవడం కూడా కష్టం చేస్తాయి. అందుకే కొన్నిసార్లు స్క్రీనింగ్కు బ్రెస్ట్ అల్ట్రాసౌండ్ కూడా జోడిస్తారు.
ఇంతకుముందు బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ లేదా బయాప్సీ
గతంలో బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ వచ్చి ఉండటం, లేదా బయాప్సీలో క్యాన్సర్ కాని కొన్ని మార్పులు కనిపించడం భవిష్యత్తులో బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రిస్క్ను పెంచుతాయి. ఉదాహరణకు కణాలు అసాధారణంగా పెరగడం (atypical hyperplasia), లోబ్యులర్ కార్సినోమా ఇన్ సిటు (lobular carcinoma in situ). సాధారణంగా వీరికి దగ్గరి ఫాలో-అప్ అవసరం.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిBRCA1 లేదా BRCA2 మ్యుటేషన్ లాంటి వారసత్వ జన్యు మార్పు వల్ల వచ్చేవి కేవలం 5–10% బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్లు మాత్రమే. మిగిలిన చాలావరకు బలమైన కుటుంబ చరిత్ర లేని మహిళల్లోనే వస్తాయి. వీటికి ఎక్కువగా వయసు, హార్మోన్లు, యాదృచ్ఛికత కారణం. అందుకే కుటుంబ చరిత్ర ఉన్నవారికే కాదు, మహిళలందరికీ స్క్రీనింగ్ సూచిస్తారు.
మీ చేతిలో ఉన్నవి
బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రిస్క్ తగ్గించుకోవడానికి ఏమి మార్చగలం?
ఇవి మీకు కొంత నియంత్రణ ఉన్న రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్. ఏ ఒక్క మార్పూ పూర్తి రక్షణ ఇస్తుందని చెప్పలేం. ఇవి సాధారణంగా వయసు, జన్యువుల కంటే బలహీనమైనవి. కానీ అన్నీ కలిసి కొలవగలిగే తేడా తెస్తాయి, మీ మొత్తం ఆరోగ్యాన్ని కూడా మెరుగుపరుస్తాయి. ఆచరణలో బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ నివారణకు మూలం ఇవే.
మెనోపాజ్ తర్వాత శరీర బరువు
మెనోపాజ్ తర్వాత అధిక బరువు లేదా ఊబకాయం బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రిస్క్ను పెంచుతుంది. అండాశయాలు ఈస్ట్రోజెన్ తయారీ ఆపేశాక, శరీరంలోని కొవ్వు కణజాలమే ఈస్ట్రోజెన్కు మూలంగా మారుతుంది. ఆరోగ్యకరమైన బరువుకు చేరుకుని, దాన్ని నిలుపుకుంటే ఈ రిస్క్ తగ్గుతుంది.
మద్యం
మార్చగలిగే రిస్క్లలో అత్యంత స్పష్టమైనది మద్యం. రోజూ తాగే ప్రతి డ్రింక్తో, తక్కువ మోతాదులో అయినా, రిస్క్ పెరుగుతుంది. తక్కువ తాగడం, లేదా పూర్తిగా మానేయడం రిస్క్ తగ్గించుకోవడానికి సులువైన మార్గాల్లో ఒకటి.
శారీరక శ్రమ లేకపోవడం
క్రమం తప్పని వ్యాయామం రిస్క్ను తగ్గిస్తుంది. బరువు, హార్మోన్లపై దాని ప్రభావం దీనికి ఒక కారణం. వారానికి సుమారు 150 నిమిషాల మితమైన వ్యాయామం చాలామంది మహిళలకు సాధ్యమయ్యే, సరైన లక్ష్యం.
హార్మోన్ రీప్లేస్మెంట్ థెరపీ (HRT)
మెనోపాజ్ తర్వాత కొన్ని సంవత్సరాల పాటు వాడే కంబైన్డ్ HRT (ఈస్ట్రోజెన్, ప్రొజెస్టోజెన్ రెండూ ఉన్నది) రిస్క్ను కొంచెం పెంచుతుంది. ఆపిన తర్వాత రిస్క్ మళ్లీ తగ్గుతుంది. దీన్ని ఎలా బేరీజు వేసుకోవాలో మీ డాక్టర్తో మాట్లాడండి.
పాలివ్వడం (రక్షణ ఇచ్చేది)
బిడ్డకు పాలివ్వడం, ముఖ్యంగా మొత్తం మీద ఒక సంవత్సరం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం, రిస్క్ను కొద్దిగా తగ్గిస్తుంది. బిడ్డకు కలిగే లాభాలతో పాటు, ఇది మీకు అనుకూలంగా పనిచేసే మార్చగలిగే అంశం.
ఆహారం, పొగతాగడం
కూరగాయలు, పండ్లు, పొట్టు తీయని ధాన్యాలు ఎక్కువగా, ప్రాసెస్ చేసిన మాంసం, రెడ్ మీట్ తక్కువగా ఉండే ఆహారం ఆరోగ్యకరమైన బరువుకు సహాయపడుతుంది. పొగతాగకపోవడం మొత్తం క్యాన్సర్ రిస్క్ విషయంలో మేలు చేస్తుంది.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
అపోహలు, నిజాలు
వీటి వల్ల బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రాదు: సాధారణ అపోహలు
బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ "కారణాలు" అంటూ విస్తృతంగా పంచుకునే చాలా మాటలకు సరైన ఆధారం లేదు. తప్పుడు విషయాల గురించి భయపడటం రిస్క్ను తగ్గించదు, ఒత్తిడిని మాత్రం పెంచుతుంది. సైన్స్ వేటిని సమర్థించదో తెలుసుకోవడం మంచిది.
బ్రా వేసుకోవడం, అండర్వైర్ రకాలతో సహా, బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్కు కారణమవుతుందనడానికి నమ్మదగిన ఆధారం లేదు. శాస్త్రీయ ఆధారం లేకుండా చాలా కాలంగా ప్రచారంలో ఉన్న అపోహ ఇది.
పెద్ద అధ్యయనాల్లో చంకల్లో వాడే యాంటీపెర్స్పిరెంట్లు లేదా డియోడరెంట్లకు, బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్కు మధ్య నమ్మదగిన సంబంధం కనిపించలేదు. మామూలుగా వాడటం రిస్క్ ఫ్యాక్టర్ కాదు.
రొమ్ముకు దెబ్బ తగలడం క్యాన్సర్ను కలిగించదు. కానీ దెబ్బ వల్ల అప్పటికే ఉన్న గడ్డ వైపు దృష్టి మళ్లవచ్చు. అలాంటి గడ్డను తప్పకుండా డాక్టర్కు చూపించాలి.
చాలావరకు రొమ్ము నొప్పి హార్మోన్ల వల్ల వస్తుంది, అది క్యాన్సర్ సంకేతం కాదు. నొప్పి మొదటి లక్షణంగా రావడం అరుదు. కొత్త గడ్డ లేదా చర్మంలో మార్పు కనిపించడమే వెంటనే స్పందించాల్సిన విషయం.
మీ వ్యక్తిగత రిస్క్
నా మొత్తం రిస్క్ను డాక్టర్లు ఎలా అంచనా వేస్తారు?
ఏ ఒక్క రిస్క్ ఫ్యాక్టర్ మీ భవిష్యత్తును నిర్ణయించదు. డాక్టర్లు మొత్తం చిత్రాన్ని చూస్తారు. మీ వయసు, నెలసరి, గర్భధారణ చరిత్ర, కుటుంబ చరిత్ర, రొమ్ము సాంద్రత, జీవనశైలి — అన్నీ కలిపి చూసి, ఒక స్పెషలిస్ట్ మిమ్మల్ని ఒక విస్తృత రిస్క్ వర్గంలో ఉంచగలరు: సగటు రిస్క్, కొంచెం పెరిగిన రిస్క్, లేదా ఎక్కువ రిస్క్. ఆ వర్గానికి తగిన స్క్రీనింగ్, నివారణ సూచిస్తారు.
దీని ఉద్దేశం మిమ్మల్ని భయపెట్టడం కాదు. ఎక్కువ రిస్క్ ఉన్న మహిళలకు ముందుగానే, దగ్గరగా శ్రద్ధ అందేలా చూడటం, సగటు రిస్క్ ఉన్నవారికి అనవసరమైన టెస్ట్లు చేయకుండా ఉండటం — ఇదే లక్ష్యం.
వారసత్వ రిస్క్ సూచనలు ఉంటే ఏమి జరుగుతుంది?
మీ చరిత్ర వారసత్వ రిస్క్ వైపు చూపిస్తే, తర్వాతి అడుగు సాధారణంగా జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్, అవసరమైతే BRCA జన్యు పరీక్ష. రిజల్ట్ పాజిటివ్ వస్తే మెరుగైన స్క్రీనింగ్ (చాలాసార్లు MRIతో సహా), రిస్క్ తగ్గించే ఆప్షన్లు చర్చకు వస్తాయి. ఏ ఆప్షన్ మీకు సరిపోతుందో మీ డాక్టర్తో కలిసి నిర్ణయించుకోవాలి.
CION లో మీ రిస్క్ను ఎలా చూస్తారు?
రిస్క్ గురించి సాధారణంగా తెలుసుకోవడం ఒక విషయం. అది మీకు ఏమిటో తెలుసుకోవడం మరో విషయం. CION మహిళ నేతృత్వంలోని, ట్యూమర్ బోర్డు ఆధారంగా పనిచేసే సంస్థ. మీ రిస్క్ చిత్రాన్ని అర్థం చేసుకుని, మీకు ఏ స్క్రీనింగ్ లేదా జన్యు పరీక్ష సరైనదో ప్రశాంతంగా, పూర్తి సమాచారంతో నిర్ణయించుకోవడానికి ఇక్కడి బృందం సహాయపడుతుంది.
వ్యక్తిగత రిస్క్ అంచనా: ఒక స్పెషలిస్ట్ మీ కుటుంబ చరిత్ర, నెలసరి, గర్భధారణ చరిత్ర, జీవనశైలిని పరిశీలించి మీ రిస్క్ను అంచనా వేస్తారు. మీకు సరైన స్క్రీనింగ్ వ్యవధిని సూచిస్తారు. అందరికీ ఒకే సమాధానం ఉండదు.
జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్, పరీక్ష: మీ చరిత్ర వారసత్వ రిస్క్ను సూచిస్తే, జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్, BRCA జన్యు పరీక్ష అందుబాటులో ఉన్నాయి.
ఆచరణాత్మక నివారణ సలహా: బరువు, మద్యం, వ్యాయామం, HRT గురించి స్పష్టమైన, ఆచరించగలిగే సలహా. మీ రిస్క్పై నిజంగా ప్రభావం చూపే మార్పులపైనే దృష్టి.
తొందరపాటు నిర్ణయాలు, అనవసరమైన టెస్ట్లు లేకుండా మొదటి కన్సల్టేషన్ జరగాలన్నదే ఇక్కడి పద్ధతి. ఏ టెస్ట్ ఎందుకో అడిగి తెలుసుకునే హక్కు మీకు ఉంది.రిస్క్ వర్గాలు
సగటు, పెరిగిన, ఎక్కువ రిస్క్ అంటే ఏమిటి?
డాక్టర్లు సాధారణంగా ఉపయోగించే వర్గాలు ఇవి. మీరు ఏ వర్గంలో ఉన్నారో మీ చరిత్ర చూసి మీ డాక్టరే చెప్పగలరు.
మన దేశంలో పరిస్థితి
భారతీయ మహిళల్లో బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రిస్క్ ఎలా భిన్నంగా ఉంటుంది?
పైన చెప్పిన రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ అన్ని దేశాలకూ వర్తిస్తాయి. కానీ మన దేశంలో బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ తీరులో కొన్ని ముఖ్యమైన తేడాలు ఉన్నాయి. భారతీయ మహిళలకు పాశ్చాత్య దేశాల కంటే చిన్న వయసులోనే, చాలాసార్లు ముదిరిన దశలో నిర్ధారణ అవుతుంది. రెగ్యులర్ స్క్రీనింగ్ ఇంకా అంతగా అలవాటు కాకపోవడం, అవగాహన తక్కువగా ఉండటం దీనికి ఒక కారణం. ఇది అర్థం చేసుకుంటే, ఏదో స్క్రీనింగ్ కార్యక్రమం సమస్యను కనిపెట్టేవరకు ఆగకుండా ముందుగానే స్పందించగలరు.
చిన్న వయసులోనే నిర్ధారణ
మన దేశంలో బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ తరచుగా పాశ్చాత్య దేశాల కంటే దాదాపు ఒక దశాబ్దం ముందుగానే నిర్ధారణ అవుతుంది. చాలా కేసులు 30, 40 ఏళ్ల వయసు మహిళల్లో కనిపిస్తాయి. అందుకే జాగ్రత్త 50 ఏళ్ల వరకు ఆగకూడదు.
ముదిరిన దశలో బయటపడటం
మార్పులను ఆలస్యంగా గమనించడం వల్ల చాలామంది భారతీయ మహిళలు ముదిరిన దశలో హాస్పిటల్కు వస్తారు. మీ రొమ్ములు మామూలుగా ఎలా ఉంటాయో తెలుసుకుని, కొనసాగే ఏ మార్పుకైనా వెంటనే స్పందించడమే మీరు చేయగలిగే అత్యంత ఉపయోగకరమైన పని.
మారుతున్న జీవనశైలి
పట్టణీకరణతో ఆలస్యంగా పిల్లలు కనడం, తక్కువగా పాలివ్వడం, కూర్చుని చేసే ఉద్యోగాలు, పెరుగుతున్న ఊబకాయం వచ్చాయి. ఇవన్నీ మన నగరాల్లో బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రిస్క్ను కొద్దికొద్దిగా పైకి నెడుతున్నాయి.
తొలి దశలో గుర్తించడమే కీలకం
తొలి దశలో బయటపడితే, చాలా బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్లకు వ్యాధిని తొలగించాలనే లక్ష్యంతోనే చికిత్స ఇస్తారు. మన దేశంలో అసలు సవాలు చికిత్స కాదు, ముందుగా గుర్తించడం. అందుకే స్క్రీనింగ్, ఏ మార్పు కనిపించినా వెంటనే పరీక్ష చేయించుకోవడం అంత ముఖ్యం.
భయం నుంచి చర్య వైపు
రిస్క్ తెలిశాక ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి?
రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ తెలుసుకోవడం మీరు చేసే పనిని మార్చినప్పుడే ఉపయోగం. శుభవార్త ఏమిటంటే, అత్యంత శక్తివంతమైన అడుగులు సులువైనవి, అందుబాటులో ఉన్నవి. ముందుగా గుర్తించడం బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ను నివారించదు, కానీ ఫలితాలను బాగా మెరుగుపరుస్తుంది.
మార్చగలిగే రిస్క్లపై పనిచేయండి
ఆరోగ్యకరమైన బరువు ఉంచుకోండి, మద్యం తగ్గించండి, చురుకుగా ఉండండి, HRT గురించి డాక్టర్తో జాగ్రత్తగా చర్చించండి. ఈ మార్పులు రిస్క్ను తగ్గిస్తాయి, అదే సమయంలో మొత్తం ఆరోగ్యాన్నీ మెరుగుపరుస్తాయి.
సరైన స్క్రీనింగ్ చేయించుకోండి
మీ రిస్క్కు తగ్గ స్క్రీనింగ్ ఎంచుకోండి. సగటు రిస్క్కు రెగ్యులర్ మామోగ్రామ్లు, ఎక్కువ రిస్క్కు ముందుగానే, దగ్గరగా ఫాలో-అప్ (కొన్నిసార్లు MRI). మీ చేతికి గడ్డ తగలకముందే స్క్రీనింగ్ క్యాన్సర్ను కనిపెడుతుంది.
మీ మామూలు స్థితి తెలుసుకోండి
రెగ్యులర్గా రొమ్ము స్వీయ పరీక్ష చేసుకుంటూ, మీ రొమ్ములు సాధారణంగా ఎలా కనిపిస్తాయో, ఎలా అనిపిస్తాయో తెలుసుకోండి. అప్పుడు కొత్త గడ్డ, చర్మం లేదా నిపుల్లో మార్పు వెంటనే గమనించగలరు.
ఎక్కువ రిస్క్ ఉంటే పరీక్ష గురించి ఆలోచించండి
కుటుంబ చరిత్ర బలంగా ఉంటే, జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్, BRCA పరీక్ష మీ రిస్క్ను స్పష్టం చేస్తాయి, నివారణ ఆప్షన్లకు దారి తెరుస్తాయి. ఇది మీకే కాదు, మీ కుటుంబానికీ రక్షణ.
మీ తర్వాతి అడుగు
CION లో రిస్క్ అంచనా ఎలా జరుగుతుంది?
మీ రిస్క్ గురించి కేవలం తెలుసుకోవాలని ఉన్నా, కుటుంబ చరిత్ర గురించి ఆందోళన ఉన్నా, లేదా ఇప్పుడే ఆందోళన కలిగించే రిపోర్ట్ వచ్చినా — దీన్ని మీరు ఒంటరిగా తేల్చుకోవాల్సిన అవసరం లేదు.
-
మొదటి కన్సల్టేషన్
ఒక స్పెషలిస్ట్ మీ కుటుంబ చరిత్ర, నెలసరి, గర్భధారణ చరిత్ర, జీవనశైలి గురించి పూర్తిగా తెలుసుకుంటారు. మీ రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ మీకు ఏమిటో సులువైన భాషలో, భయపెట్టకుండా వివరిస్తారు.
-
వ్యక్తిగత రిస్క్ అంచనా
మిమ్మల్ని సరైన రిస్క్ వర్గంలో ఉంచుతారు. మీకు మామూలు స్క్రీనింగ్ సరిపోతుందా, ముందుగానే లేదా అదనపు ఇమేజింగ్ కావాలా, జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్కు పంపాలా అని నిర్ణయిస్తారు.
-
స్క్రీనింగ్, నివారణ ప్లాన్
సరైన స్క్రీనింగ్ వ్యవధి, ఆచరించగలిగే నివారణ అడుగులు, అవసరమైతే BRCA పరీక్ష — వీటితో కూడిన స్పష్టమైన ప్లాన్తో మీరు ఇంటికి వెళ్తారు.
-
తర్వాత కూడా తోడుగా
ఎప్పుడైనా ఏదైనా మారితే, మహిళ నేతృత్వంలోని, ట్యూమర్ బోర్డు మద్దతు ఉన్న బృందం త్వరగా, అనవసరమైన టెస్ట్లు లేకుండా మీకు దారి చూపడానికి సిద్ధంగా ఉంటుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ గురించి మహిళలు అడిగే ప్రశ్నలు
బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్కు ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
సాధారణంగా ఒకే కారణం ఉండదు. రొమ్ము కణాల DNAలో మార్పులు వచ్చి అవి అదుపు లేకుండా పెరిగినప్పుడు బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ వస్తుంది. ఇది సాధారణంగా దశాబ్దాల పాటు పనిచేసే చాలా చిన్న ప్రభావాల ఫలితం. అతిపెద్ద రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ రెండు: స్త్రీ కావడం, వయసు పెరగడం. జీవితకాలంలో ఈస్ట్రోజెన్ ప్రభావం, కుటుంబ చరిత్ర, వారసత్వ జన్యు మార్పులు, నెలసరి, గర్భధారణ చరిత్ర, రొమ్ము సాంద్రత, బరువు, మద్యం, వ్యాయామం లేకపోవడం — ఇవన్నీ తోడవుతాయి. ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సింది: కేవలం 5–10% బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్లు మాత్రమే వారసత్వ జన్యు మార్పు వల్ల వస్తాయి. ఎక్కువ శాతం బలమైన కుటుంబ చరిత్ర లేని మహిళల్లోనే వస్తాయి. అందుకే అందరికీ స్క్రీనింగ్ సూచిస్తారు.
నాకు ఒక రిస్క్ ఫ్యాక్టర్ ఉంటే బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ వస్తుందా?
లేదు. రిస్క్ ఫ్యాక్టర్ అవకాశాన్ని పెంచుతుంది, కానీ అది ఒక సంభావ్యత మాత్రమే, తీర్పు కాదు. ఒకటి, లేదా చాలా రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ ఉన్న చాలామంది మహిళలకు ఎప్పటికీ బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రాదు. అంతే ముఖ్యమైన విషయం — నిర్ధారణ అయిన చాలామందిలో బలమైన రిస్క్ ఫ్యాక్టర్ ఏదీ ఉండదు. కాబట్టి ఏ ఒక్క అంశం గురించీ కంగారు పడటం లక్ష్యం కాదు. మార్చగలిగే రిస్క్లను (బరువు, మద్యం, వ్యాయామం, HRT జాగ్రత్తగా వాడటం) తగ్గించుకోవడం, మీ మొత్తం రిస్క్కు తగ్గ స్క్రీనింగ్ చేయించుకోవడమే లక్ష్యం. అప్పుడు ఎప్పుడైనా క్యాన్సర్ వచ్చినా, చికిత్సకు బాగా లొంగే తొలి దశలోనే బయటపడే అవకాశం ఎక్కువ.
బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్లో నేను నిజంగా ఏవి మార్చగలను?
ప్రధానంగా మార్చగలిగేవి: శరీర బరువు (ముఖ్యంగా మెనోపాజ్ తర్వాత), మద్యం, శారీరక శ్రమ, పాలివ్వడం, కంబైన్డ్ హార్మోన్ రీప్లేస్మెంట్ థెరపీ వాడకం. ఆరోగ్యకరమైన బరువు ఉంచుకోవడం, మద్యం తగ్గించడం లేదా మానేయడం, వారానికి సుమారు 150 నిమిషాల మితమైన వ్యాయామం, వీలైనప్పుడు పాలివ్వడం — ఇవన్నీ రిస్క్ను తగ్గిస్తాయి. కొన్ని సంవత్సరాలు వాడే కంబైన్డ్ HRT రిస్క్ను కొంచెం పెంచుతుంది, కాబట్టి దాని గురించి డాక్టర్తో జాగ్రత్తగా చర్చించాలి. ఇవి ఒక్కొక్కటిగా చూస్తే వయసు, జన్యువుల కంటే బలహీనమైనవి. కానీ అన్నీ కలిసి కొలవగలిగే తేడా తెస్తాయి, మొత్తం ఆరోగ్యాన్నీ మెరుగుపరుస్తాయి.
కుటుంబ చరిత్ర నా బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రిస్క్ను ఎంత పెంచుతుంది?
దగ్గరి బంధువు — తల్లి, అక్క లేదా చెల్లి, కూతురు — కు బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ ఉంటే మీ రిస్క్ దాదాపు రెట్టింపు అవుతుంది. ఆమెకు చిన్న వయసులో వచ్చినా, కుటుంబంలో చాలామందికి వచ్చినా, కుటుంబంలో అండాశయ క్యాన్సర్ (ovarian cancer) కూడా ఉన్నా రిస్క్ ఇంకా ఎక్కువ. అయితే బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ వచ్చిన చాలామంది మహిళలకు బలమైన కుటుంబ చరిత్ర ఉండదు. మొత్తం బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్లలో కేవలం 5–10% మాత్రమే వారసత్వ జన్యు మార్పు వల్ల వస్తాయి. మీ కుటుంబ చరిత్ర బలంగా ఉంటే, వారసత్వ మ్యుటేషన్ ఉందా, మీకు ముందుగా లేదా దగ్గరగా స్క్రీనింగ్ ఉపయోగపడుతుందా అనేది జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్, BRCA జన్యు పరీక్ష స్పష్టం చేస్తాయి.
దట్టమైన రొమ్ములు (dense breasts) ఉంటే రిస్క్ పెరుగుతుందా?
అవును, కొంచెం. దట్టమైన రొమ్ములు అంటే కొవ్వు తక్కువగా, గ్రంథి, పీచు కణజాలం ఎక్కువగా ఉండటం. ఇలాంటి మహిళలకు ఎక్కువగా కొవ్వు ఉండే రొమ్ములున్న వారి కంటే రిస్క్ కొంత ఎక్కువ. దట్టమైన కణజాలం మామోగ్రామ్ను చదవడాన్ని కూడా కష్టం చేస్తుంది, ఎందుకంటే చిత్రంలో దట్టమైన కణజాలం, కణితి రెండూ తెల్లగానే కనిపిస్తాయి. అందుకే వీరికి కొన్నిసార్లు మామోగ్రఫీతో పాటు అదనంగా బ్రెస్ట్ అల్ట్రాసౌండ్, అరుదుగా MRI సూచిస్తారు. రొమ్ము సాంద్రత మీ మామోగ్రామ్ రిపోర్ట్లో ఉంటుంది. మీది ఎలా ఉందో, మీ స్క్రీనింగ్ను మార్చాలా అని మీ రేడియాలజిస్ట్ లేదా డాక్టర్ను అడగండి.
HRT వల్ల బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ వస్తుందా?
హార్మోన్ రీప్లేస్మెంట్ థెరపీ నేరుగా బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ను "కలిగించదు". కానీ ఈస్ట్రోజెన్, ప్రొజెస్టోజెన్ రెండూ ఉన్న కంబైన్డ్ HRTని మెనోపాజ్ తర్వాత కొన్ని సంవత్సరాలు వాడితే, వాడుతున్నంత కాలం రిస్క్ కొంచెం పెరుగుతుంది. ఆపిన తర్వాత రిస్క్ క్రమంగా మామూలు స్థాయి వైపు తిరిగి వస్తుంది. ఈస్ట్రోజెన్ మాత్రమే ఉన్న HRT ప్రభావం ఇంకా తక్కువ. తీవ్రమైన మెనోపాజ్ లక్షణాలకు HRT చాలా ఉపయోగపడవచ్చు, కాబట్టి మీ విషయంలో లాభాన్ని, రిస్క్ను బేరీజు వేసుకోవడమే అసలు నిర్ణయం. సాధారణంగా పాటించే సూత్రం: పనిచేసే అతి తక్కువ డోస్, అవసరమైనంత తక్కువ కాలం. ఈ నిర్ణయాన్ని మీ డాక్టర్తో కలిసి తీసుకోండి.
బ్రా, డియోడరెంట్లు, రొమ్ముకు దెబ్బలు బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ కలిగిస్తాయా?
లేదు. ఇవి సాధారణ అపోహలు. బ్రా (అండర్వైర్ రకాలతో సహా) వేసుకోవడం, యాంటీపెర్స్పిరెంట్లు లేదా డియోడరెంట్లు వాడటం, రొమ్ముకు దెబ్బ తగలడం బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్కు కారణమవుతాయనడానికి నమ్మదగిన శాస్త్రీయ ఆధారం లేదు. దెబ్బ తగిలినప్పుడు అప్పటికే ఉన్న గడ్డ అప్పుడప్పుడు కంటపడవచ్చు. దాన్ని తప్పకుండా చూపించాలి, కానీ దెబ్బ క్యాన్సర్ను సృష్టించదు. వీటి గురించి ఆందోళన పడటం రిస్క్ను తగ్గించదు. ఆధారాలున్న అసలైన అంశాలపై — బరువు, మద్యం, వ్యాయామం, స్క్రీనింగ్ — దృష్టి పెట్టడం, కొత్త గడ్డ లేదా చర్మ మార్పు కనిపిస్తే వెంటనే పరీక్ష చేయించుకోవడం చాలా ఎక్కువ ఉపయోగం.
నా వ్యక్తిగత బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రిస్క్ను అర్థం చేసుకోవడానికి CION సహాయం చేస్తుందా?
అవును. క్యాన్సర్ పేషెంట్లకే కాదు, తమ రిస్క్ తెలుసుకోవాలనుకునే మహిళలకు కూడా CION కన్సల్టేషన్ అందిస్తుంది. పూర్తి కన్సల్టేషన్లో ఒక స్పెషలిస్ట్ మీ కుటుంబ, నెలసరి, గర్భధారణ, జీవనశైలి చరిత్రను పరిశీలించి, మిమ్మల్ని సరైన రిస్క్ వర్గంలో ఉంచుతారు. అందరికీ ఇచ్చే సాధారణ సమాధానం కాకుండా, మీకు తగిన స్క్రీనింగ్, నివారణ ప్లాన్ సూచిస్తారు. మీ చరిత్ర వారసత్వ రిస్క్ను సూచిస్తే జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్, BRCA జన్యు పరీక్ష కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. అపాయింట్మెంట్ కోసం ఈ పేజీలోని ఫారమ్ ద్వారా కాల్బ్యాక్ కోరవచ్చు.
CION బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ బృందం. మీ చికిత్స ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
బయాప్సీ రిపోర్ట్ చదవడం నుంచి సర్జరీ, కీమో, రేడియేషన్, హార్మోన్ థెరపీ ఎంపిక వరకు — మీ కేసును సర్జికల్, మెడికల్, రేడియేషన్ ఆంకాలజిస్టులు కలిసి సమీక్షిస్తారు.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- American Cancer Society — Breast Cancer Risk and Prevention
- National Comprehensive Cancer Network — NCCN Guidelines: Breast Cancer
- National Cancer Institute — Breast Cancer—Patient Version
- Cancer Research UK — Risks and causes of breast cancer
- NHS — Breast cancer in women
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మీ రిస్క్ ఏ స్థాయిలో ఉందో తెలుసుకోవాలా?
మీ కుటుంబ చరిత్ర, ఇప్పటివరకు ఉన్న రిపోర్ట్లు మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.