దీర్ఘకాల ప్రభావాలు
దీర్ఘకాలం స్టెరాయిడ్లు వాడిన తర్వాత ఎముకల ఆరోగ్యం: నెలల తరబడి స్టెరాయిడ్ల తర్వాత ఎముకలను కాపాడుకోవడం
ఇమ్యూన్ సైడ్ ఎఫెక్ట్ను తగ్గించడానికి వాడే స్టెరాయిడ్లే, ఇమ్యూనోథెరపీలో మీ ఎముకల వరకు చేరే అవకాశం ఎక్కువ ఉన్న భాగం. వారాలు లేదా నెలల తరబడి ప్రెడ్నిసొలోన్ వాడితే ఎముకలు నిశ్శబ్దంగా పలుచబడతాయి — మొదటి కొన్ని నెలల్లో అత్యంత వేగంగా. చాలాసార్లు ఒక ఫ్రాక్చర్ వచ్చాకే స్కాన్ చేయిస్తారు. ఎముకలకు ఎందుకు ప్రమాదం, DEXA స్కాన్ ఎవరికి అవసరం, ఫ్రాక్చర్ ప్రమాదాన్ని నిజంగా ఏది తగ్గిస్తుంది అనేది ఈ పేజీ వివరిస్తుంది.
ఈ పేజీలో
- స్టెరాయిడ్లు వాడిన తర్వాత ఎముకల గురించి ఎందుకు ఆలోచించాలి?
- ఎక్కువ కాలం స్టెరాయిడ్లు వాడితే ఎముకలకు ఎందుకు ప్రమాదం?
- స్టెరాయిడ్లు అస్థిపంజరానికి ఏమి చేస్తాయి?
- ఇమ్యూన్ సైడ్ ఎఫెక్ట్ కోసం స్టెరాయిడ్లు వాడిన తర్వాత DEXA స్కాన్ ఎవరికి అవసరం?
- ఏ పరిస్థితుల్లో ఎముకల స్కాన్ గురించి అడగాలి?
- DEXA రిపోర్ట్లో T-score అంటే ఏమిటి?
- ఎముకల నష్టం ఎంత త్వరగా మొదలవుతుంది, మళ్లీ కోలుకుంటాయా?
- ఎముక విరగకుండా నిజంగా ఏది కాపాడుతుంది?
- ఫాలో-అప్లో ఎముకల గురించి ఏమి అడగాలి?
- స్టెరాయిడ్లు వాడిన తర్వాత ఎముకల ఆరోగ్యం: సాధారణ ప్రశ్నలు
ముందుగా తెలుసుకోవాల్సినవి
స్టెరాయిడ్లు వాడిన తర్వాత ఎముకల గురించి ఎందుకు ఆలోచించాలి?
ఇమ్యూన్ రియాక్షన్ను తగ్గించడానికి వాడే స్టెరాయిడ్లే ఇమ్యూనోథెరపీలో మీ ఎముకల వరకు చేరే అవకాశం ఎక్కువ ఉన్న భాగం. ఈ పేజీలోని ముఖ్యమైన నాలుగు విషయాలు ఇవి.
- ప్రమాదం స్టెరాయిడ్ వల్ల, ఇమ్యూనోథెరపీ మందు వల్ల కాదు: కొలైటిస్, న్యుమోనైటిస్, హైపోఫైసైటిస్ లాంటి ఇమ్యూన్ రియాక్షన్ను అదుపు చేయడానికి ఇచ్చే స్టెరాయిడ్ కోర్సే ఎముకలకు ప్రమాదం తెస్తుంది. చెక్పాయింట్ ఇన్హిబిటర్ కాదు.
- ఎముకలు త్వరగా, నిశ్శబ్దంగా తగ్గుతాయి: స్టెరాయిడ్ కోర్సులోని మొదటి మూడు నుంచి ఆరు నెలల్లో ఎముకల సాంద్రత అత్యంత వేగంగా తగ్గుతుంది. ఏదైనా విరిగే వరకు ఒక్క లక్షణం కూడా ఉండదు.
- DEXA స్కాన్తోనే తెలుస్తుంది: డోస్, ఎంత కాలం వాడారు, మీకున్న ఇతర ప్రమాద కారణాలు — ఇవే ఎవరికి స్కాన్ చేయాలో నిర్ణయిస్తాయి. ఆ పరిమితిని మీ చికిత్స బృందం నిర్ణయిస్తుంది, ఇంటర్నెట్లోని ఏ పేజీ కాదు.
- ఎముక విరిగే ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చు: క్యాల్షియం, విటమిన్ D, బరువుతో చేసే వ్యాయామం, ఇంట్లో పడిపోకుండా జాగ్రత్తలు — ప్రమాదం ఎక్కువని డాక్టర్ భావిస్తే ఎముకలను కాపాడే మందు.
మొదట ఇక్కడ
ఎక్కువ కాలం స్టెరాయిడ్లు వాడితే ఎముకలకు ఎందుకు ప్రమాదం?
స్టెరాయిడ్లు ఒకేసారి చాలా వైపుల నుంచి ఎముకలకు వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తాయి. ఎముకను నిర్మించే కణాలను నెమ్మదింపజేస్తాయి. ఎముకను కరిగించే కణాల జీవితకాలాన్ని పెంచుతాయి. పేగులు గ్రహించే క్యాల్షియం మొత్తాన్ని తగ్గిస్తాయి, మూత్రం ద్వారా పోయే క్యాల్షియంను పెంచుతాయి. తొడ కండరాలను కూడా బలహీనపరుస్తాయి, దాంతో పడిపోయే అవకాశం పెరుగుతుంది.
అసలు కారణం ఇమ్యూనోథెరపీ కాదు
ఇమ్యూనోథెరపీ వల్లనే ఈ పేజీకి వచ్చేవారు దాదాపు ఎవరూ ఉండరు. ఇమ్యూన్ రియాక్షన్ను ఆపడానికి వాడిన దాని వల్లే వస్తారు. కొలైటిస్ (పేగుల వాపు), న్యుమోనైటిస్ (ఊపిరితిత్తుల వాపు), హెపటైటిస్ (లివర్ వాపు), హైపోఫైసైటిస్ (పిట్యూటరీ గ్రంథి వాపు) లాంటి వాటికి సాధారణంగా ఎక్కువ డోస్ ప్రెడ్నిసొలోన్ (Prednisolone) లేదా మిథైల్ప్రెడ్నిసొలోన్ (Methylprednisolone) ఇస్తారు. వాటిని వారాల తరబడి, కొన్నిసార్లు నెలల తరబడి టేపరింగ్ (డోస్ను మెల్లగా తగ్గించడం) చేస్తారు. రియాక్షన్ మళ్లీ ఎగసిపడితే అప్పుడప్పుడు మళ్లీ మొదలుపెడతారు.
మంచికీ, చెడుకీ పేరు చెక్పాయింట్ ఇన్హిబిటర్కే వస్తుంది. కానీ అస్థిపంజరాన్ని చేరేది స్టెరాయిడ్ కోర్సు. ఫాలో-అప్ సంభాషణల్లో దాని ప్రస్తావన సాధారణంగా రాదు.
ఈ పేజీ ఎందుకు
ఆ లోటు వల్లే ఈ పేజీ ఉంది. చికిత్స పూర్తయి, స్కాన్లు స్థిరంగా ఉండి, కొన్ని నెలలకు ఒకసారి డాక్టర్ను కలిసే వ్యక్తిని ఎముకల గురించి అసలు అడగకపోవచ్చు. ఎముక విరిగే వరకు ఎముకల నష్టం ఏ లక్షణాన్నీ చూపించదు. దాన్ని బయటపెట్టే ఫ్రాక్చర్ తరచుగా వెన్నెముకలో వస్తుంది — కేవలం ఒక దగ్గు తర్వాతో, ఒక బ్యాగ్ ఎత్తిన తర్వాతో.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఎముకల లోపల
స్టెరాయిడ్లు అస్థిపంజరానికి ఏమి చేస్తాయి?
గుర్తుంచుకోవాల్సిన ఒక తేడా: ఈ పేజీ చికిత్స డోస్ల గురించి — ఇమ్యూన్ రియాక్షన్ను అదుపు చేయడానికి ఇచ్చే ఎక్కువ డోస్ కోర్సు గురించి. ఇమ్యూనోథెరపీ వల్ల పిట్యూటరీ గ్రంథి లేదా అడ్రినల్ గ్రంథులు దెబ్బతిన్న తర్వాత జీవితాంతం తీసుకునే రీప్లేస్మెంట్ డోస్ల గురించి కాదు. రీప్లేస్మెంట్ అంటే శరీరం సొంతంగా తయారుచేసే మోతాదును దాదాపుగా తిరిగి ఇవ్వడం. దానికి అదే స్థాయిలో ఎముకల ప్రమాదం ఉంటుందని భావించరు. కానీ దీర్ఘకాలం అవసరానికి మించి ఇస్తే ప్రభావం ఉండవచ్చు. మీరు రీప్లేస్మెంట్ తీసుకుంటుంటే, మిమ్మల్ని బాగా ఉంచే తక్కువ స్థాయిలోనే మీ డోస్ ఉందా అని మీ ఎండోక్రినాలజిస్ట్ను అడగండి.
ఇమ్యూన్ కొలైటిస్ను తగ్గించేంత బలమైన స్టెరాయిడ్ కోర్సు, ఎముకల నష్టాన్ని మొదలుపెట్టేంత బలమైనది కూడా. అయినా చికిత్స తర్వాతి చెక్లిస్ట్లో ఎముకలు అరుదుగా ఉంటాయి. మీరు వాడిన స్టెరాయిడ్లు బోన్ డెన్సిటీ స్కాన్ అవసరమయ్యేంత కాలం సాగాయా అని మీ తర్వాతి ఫాలో-అప్లో అడగండి. సమాధానం డోస్ మీద, ఎంత కాలం వాడారు అనే దాని మీద ఆధారపడుతుంది. మీ తరఫున ఎవరూ అరుదుగా అడిగే ప్రశ్న ఇది. (ఆధారం: WHO బోన్ మినరల్ డెన్సిటీ ప్రమాణాలు; NCCN, ASCO, ESMO చికిత్స తర్వాతి జీవితం, irAE మార్గదర్శకాలు.)
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
పరీక్ష
ఇమ్యూన్ సైడ్ ఎఫెక్ట్ కోసం స్టెరాయిడ్లు వాడిన తర్వాత DEXA స్కాన్ ఎవరికి అవసరం?
రోజుకు సుమారు 5 mg ప్రెడ్నిసొలోన్ లేదా దానికి సమానమైన స్టెరాయిడ్, అంతకంటే ఎక్కువ, మూడు నెలలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం వాడిన ఎవరి విషయంలోనైనా ఈ ప్రశ్న అడగాలి. మళ్లీ మళ్లీ ఎగసిపడే రియాక్షన్ కోసం పదే పదే కోర్సులు తీసుకున్నవారి విషయంలోనూ అడగాలి. డోస్, కాల వ్యవధి, వయసు, ఇంతకుముందు విరిగిన ఎముకలు, ఇతర ప్రమాద కారణాలు దీన్ని నిర్ణయిస్తాయి. ఆ నిర్ణయం మీ చికిత్స బృందానిది.
DEXA స్కాన్ అంటే ఏమిటి?
DEXA స్కాన్ అనేది తుంటి, వెన్నెముక ఎముకల ఖనిజ సాంద్రతను (bone mineral density) కొలిచే, తక్కువ సమయం పట్టే, తక్కువ రేడియేషన్ ఉండే స్కాన్. ఇందులో నొప్పి ఉండదు. సమాధానం లేని ఆందోళనను, దాని మీద చర్య తీసుకోగల ఒక అంకెగా మార్చే పరీక్ష ఇదే.
దీన్ని అడగడం ఎందుకు విలువైనదంటే, వేరే ఏదీ మీకు చెప్పదు. ఎముక విరగకముందే పలుచబడిన ఎముకను నమ్మదగిన విధంగా పట్టుకునే లక్షణం గానీ, రక్త పరీక్ష గానీ, డాక్టర్ పరీక్షలో కనిపించే సంకేతం గానీ లేదు.
ఎవరు అడగాలి
ఏ పరిస్థితుల్లో ఎముకల స్కాన్ గురించి అడగాలి?
వీటిలో ఏదైనా మీకు వర్తిస్తే, DEXA స్కాన్ గురించి మీ చికిత్స బృందాన్ని అడగండి. అసలు నిర్ణయం మీ రికార్డులు చూసిన తర్వాత వాళ్లే తీసుకుంటారు.
- మూడు నెలలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ చికిత్స డోస్ స్టెరాయిడ్ కోర్సు, రోజుకు సుమారు 5 mg ప్రెడ్నిసొలోన్ లేదా అంతకు మించి. స్టెరాయిడ్ల వల్ల వచ్చే ఎముకల నష్టంపై మార్గదర్శకాల్లో ఎక్కువగా వాడే పరిమితి ఇదే.
- ఎగసిపడే రియాక్షన్ కోసం పదే పదే లేదా మళ్లీ మొదలుపెట్టిన కోర్సులు. ప్రతి కోర్సును విడిగా కాకుండా, మొత్తం ఎంత వాడారన్నదే ముఖ్యం.
- మెనోపాజ్ దాటిన మహిళలు, 50 దాటిన పురుషులు. స్టెరాయిడ్ రాకముందే వీరి ఎముకలు మారుతూ ఉంటాయి.
- ఇంతకుముందు చిన్న దెబ్బకే ఎముక విరగడం (fragility fracture) — నిలబడిన ఎత్తు నుంచి లేదా అంతకంటే తక్కువ ఎత్తు నుంచి పడితే విరగడం. ఇది ఒక్కటే చాలా బరువైన కారణం.
- హైపోఫైసైటిస్ తర్వాత హార్మోన్ లోపం, లేదా క్యాన్సర్ చికిత్స తర్వాత త్వరగా మెనోపాజ్. ఈ రెండూ అస్థిపంజరం ఆధారపడిన రక్షణను తీసేస్తాయి.
- ఎముకలపై ప్రభావం చూపే మరో క్యాన్సర్ చికిత్స — ఉదాహరణకు బ్రెస్ట్ లేదా ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్కు హార్మోన్ థెరపీ — దానితో పాటు జరుగుతుంటే.
- తక్కువ శరీర బరువు, పొగతాగడం, ఎక్కువగా మద్యం, లేదా కుటుంబంలో తుంటి ఎముక విరిగిన చరిత్ర.
రిపోర్ట్ చదవడం
DEXA రిపోర్ట్లో T-score అంటే ఏమిటి?
T-score మిమ్మల్ని ఆరోగ్యంగా ఉన్న యువకుడితో పోలుస్తుంది. ఆస్టియోపోరోసిస్ (ఎముకలు గుల్లబారడం) ను నిర్వచించడానికి ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ఆధారం ఇదే. స్కోర్ ఏ పరిధిలో ఉంటే ఏమని పిలుస్తారు, సాధారణంగా తర్వాత ఏమి జరుగుతుంది:
−1.0 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ
పేరు: సాధారణ ఎముకల సాంద్రత
సాధారణంగా తర్వాత: క్యాల్షియం, విటమిన్ D, వ్యాయామం. ప్రమాదం మారితేనే మళ్లీ స్కాన్, మీ డాక్టర్ నిర్ణయించే వ్యవధిలో.
−1.0 మరియు −2.5 మధ్య
పేరు: తక్కువ ఎముక ద్రవ్యరాశి (ఆస్టియోపీనియా, osteopenia)
సాధారణంగా తర్వాత: అవే జాగ్రత్తలు, కానీ తీవ్రంగా పాటించాలి. స్టెరాయిడ్ వాడకం లేదా ఇతర ప్రమాదాలు ఎక్కువైతే ఎముకలను కాపాడే మందును పరిశీలిస్తారు.
−2.5 లేదా అంతకంటే తక్కువ
పేరు: ఆస్టియోపోరోసిస్ (osteoporosis)
సాధారణంగా తర్వాత: పైన చెప్పిన అన్నిటితో పాటు, ఎముకలను కాపాడే మందు గురించి సాధారణంగా చర్చిస్తారు.
ఏ స్కోర్ అయినా, ఇప్పటికే చిన్న దెబ్బకు ఎముక విరిగి ఉంటే
పేరు: అంకె ఏమి చెప్పినా ఎక్కువ ప్రమాదంగానే చూస్తారు
సాధారణంగా తర్వాత: అంచనా, చికిత్స నిర్ణయాలు స్కోర్ ఇంకా తగ్గే వరకు ఆగవు.
మెనోపాజ్ రాని మహిళలకు, 50 లోపు పురుషులకు T-score బదులు Z-score వాడతారు. ఇది మిమ్మల్ని మీ వయసు, లింగం ఉన్నవారితో పోలుస్తుంది; −2.0 లేదా అంతకంటే తక్కువ ఉంటే "వయసుకు ఆశించిన పరిధి కంటే తక్కువ" అని రిపోర్ట్ చేస్తారు.
చాలామందిని ఆశ్చర్యపరిచే విషయం: స్టెరాయిడ్ల తర్వాత, సాధారణ ఆస్టియోపోరోసిస్ కంటే ఎక్కువ సాంద్రత ఉన్నప్పుడే ఎముకలు విరుగుతాయి. అందుకే ఆ అంకెను ఒంటరిగా కాకుండా, మీ స్టెరాయిడ్ చరిత్రను పక్కన పెట్టుకుని చదువుతారు. చాలామంది డాక్టర్లు FRAX లాంటి ఫ్రాక్చర్ రిస్క్ క్యాలిక్యులేటర్ను కూడా వాడతారు — అది స్టెరాయిడ్ వాడకాన్ని లెక్కలోకి తీసుకుంటుంది.
సమయం
ఎముకల నష్టం ఎంత త్వరగా మొదలవుతుంది, మళ్లీ కోలుకుంటాయా?
నష్టం త్వరగా మొదలవుతుంది. స్టెరాయిడ్ కోర్సులోని మొదటి మూడు నుంచి ఆరు నెలల్లో ఎముకల సాంద్రత అత్యంత వేగంగా పడిపోతుంది. తర్వాత స్టెరాయిడ్ కొనసాగినంత కాలం నెమ్మదిగా తగ్గుతూనే ఉంటుంది. స్టెరాయిడ్లు ఆపిన తర్వాత కొంత సాంద్రత తిరిగి వస్తుంది, యువకుల్లో ఎక్కువగా. కానీ కోలుకోవడం పాక్షికంగా, నెమ్మదిగా ఉంటుంది — పూర్తిగా కాదు.
-
మొదటి కొన్ని వారాలు
ఎముక నిర్మాణం ఇప్పటికే అణచివేయబడి ఉంటుంది. మీకు ఏమీ అనిపించదు, స్కాన్లో కూడా ఇంకా ఏమీ కనిపించదు.
-
మొదటి 3 నుంచి 6 నెలలు
ఎముకల సాంద్రత అత్యంత వేగంగా తగ్గే దశ — మీకు బాగున్నా, లేకపోయినా ఇది జరుగుతుంది.
-
చికిత్స డోస్లో 6 నెలలకు మించి
స్టెరాయిడ్ కొనసాగినంత కాలం, నష్టం నెమ్మదిగా కొనసాగుతుంది.
-
ఎగసిపడే రియాక్షన్ కోసం పదే పదే కోర్సులు
ప్రమాదాన్ని ఒక్కో కోర్సును విడిగా కాకుండా, అన్ని కోర్సుల్లో కలిపి మొత్తం ఎంత వాడారనే దాని మీద అంచనా వేస్తారు.
-
స్టెరాయిడ్ ఆపిన తర్వాత
నెలల నుంచి సంవత్సరాల వ్యవధిలో కొంత సాంద్రత తిరిగి వస్తుంది, తరచుగా అసంపూర్తిగా. ఫ్రాక్చర్ ప్రమాదం తగ్గుతుంది, కానీ మొదట్లో ఉన్న స్థాయికి తప్పనిసరిగా తిరిగి రాదు.
ఇంకా తెలియనిది: ఇమ్యూన్ సంబంధిత సైడ్ ఎఫెక్ట్ కోసం ఇచ్చిన స్టెరాయిడ్ కోర్సు తర్వాత ప్రత్యేకంగా ఎముకలు ఎంత కోలుకుంటాయో సరిగ్గా అధ్యయనం చేయలేదు. చెక్పాయింట్ ఇన్హిబిటర్లు కొత్తవి కాబట్టి దీర్ఘకాల ఫాలో-అప్ సమాచారం ఇంకా పోగవుతోంది. ఈ రోగుల సమూహంలో ఈ ప్రత్యేక ప్రశ్నకు ఇంకా సమాధానం రాలేదు. బాగా తెలిసింది సాధారణంగా స్టెరాయిడ్ల కింద ఎముకలు ఎలా ప్రవర్తిస్తాయి అనేది — ఈ పేజీలోని సలహా దాని మీదే ఆధారపడింది. ఆధారాలు నిజంగా అపరిపక్వంగా ఉన్న చోట, ఆ ఖాళీని ఒక అంకెతో నింపడం కంటే ఆ మాటే చెప్పడానికి మేము ఇష్టపడతాం — ఇమ్యూనోథెరపీ దీర్ఘకాల సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ విషయంలోనూ ఇదే జాగ్రత్త.
ఆచరణలో సమాధానం
ఎముక విరగకుండా నిజంగా ఏది కాపాడుతుంది?
దాదాపు ఈ క్రమంలో నాలుగు విషయాలు: రియాక్షన్ను ఇంకా అదుపులో ఉంచే అతి తక్కువ స్టెరాయిడ్ డోస్; సరిపడా క్యాల్షియం, విటమిన్ D; బరువుతో, బరువు మోసే వ్యాయామం; ఇంట్లో తట్టుకుని పడే ప్రమాదాలను తీసేయడం. ఎక్కువ ప్రమాదం ఉందని అంచనా వేసినవారికి, డాక్టర్ నిర్ణయంతో ఎముకలను కాపాడే మందు జోడిస్తారు.
స్టెరాయిడ్ డోస్ స్వయంగా
అతి పెద్ద రక్షణ: ప్రభావం చూపే అతి తక్కువ కాలం, అతి తక్కువ డోస్. ఈ నిర్ణయం ఇమ్యూన్ రియాక్షన్ను చూస్తున్న ఆంకాలజిస్ట్ది. స్టెరాయిడ్ను మీ అంతట మీరు తగ్గించకండి, ఆపకండి — ఎక్కువ కాలం వాడిన తర్వాత ఒక్కసారిగా ఆపడం ప్రమాదకరం. ఇది మీ చికిత్స బృందం సాధారణంగా ఇచ్చే సలహా; ఏ మార్పైనా వారితోనే నిర్ధారించుకోండి.
క్యాల్షియం, ఎక్కువగా ఆహారం నుంచి
చాలామంది పెద్దవారికి మొత్తం కలిపి రోజుకు సుమారు 1,000 నుంచి 1,200 mg — ముందు ఆహారాన్ని లెక్కించాలి: పాలు, పెరుగు, పనీర్, రాగులు, నువ్వులు, ఆకుకూరలు. సప్లిమెంట్ లోటును పూరిస్తుంది, ఆహారానికి బదులు కాదు.
విటమిన్ D, ఊహించి కాదు, కొలిచి
ఇంత ఎండ ఉన్నా భారత్లో విటమిన్ D లోపం సాధారణం. రక్తంలో స్థాయిని కొలిచి, దాని ఆధారంగా నిర్ణయించిన డోస్ — ఊహించి వేసుకునే సప్లిమెంట్ కంటే మేలు.
బరువుతో, బరువు మోసే వ్యాయామం
నడక, మెట్లు ఎక్కడం, తేలికపాటి రెసిస్టెన్స్ వ్యాయామం అస్థిపంజరంపై బరువు పెడతాయి, స్టెరాయిడ్లు బలహీనపరిచిన తొడ కండరాలను మళ్లీ నిర్మిస్తాయి. నెలల తరబడి ఆరోగ్యం బాగోలేకపోతే ఫిజియోథెరపీ సలహా అడగండి.
పడిపోకుండా ఇంటిని సిద్ధం చేయడం
ఆకర్షణీయంగా అనిపించదు, కానీ పనిచేస్తుంది. వదులుగా ఉండే చాపలు, తడి బాత్రూమ్ నేల, మసక వెలుతురు ఉన్న మెట్లు, అడ్డంగా ఉండే వైర్లు, రాత్రి మత్తు కలిగించే మందులు. ఫ్రాక్చర్కు సాధారణంగా పలుచబడిన ఎముక, పడిపోవడం — రెండూ కావాలి. ఆపడానికి చౌకైన సగం పడిపోవడమే.
ప్రమాదం ఎక్కువైతే ఎముకలను కాపాడే మందు
బిస్ఫాస్ఫోనేట్లు (bisphosphonates), డెనోసుమాబ్ (Denosumab), టెరిపారటైడ్ (Teriparatide) — ఇవన్నీ స్టెరాయిడ్ సంబంధిత ఎముకల నష్టంలో వాడతారు. ఏది వర్తిస్తుంది, అసలు ఏదైనా వర్తిస్తుందా అనేది మీ స్కాన్, ఫ్రాక్చర్ చరిత్ర, కిడ్నీ పనితీరు, దంతాల ఆరోగ్యంపై ఆధారపడుతుంది. మీ రిపోర్ట్లు చదివిన డాక్టర్ సూచిస్తారు.
పొగతాగడం, మద్యం
రెండూ ఒక్కొక్కటిగా ఫ్రాక్చర్ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి.
ముందు దంతాల చెకప్
బిస్ఫాస్ఫోనేట్ లేదా డెనోసుమాబ్ ఆలోచిస్తుంటే, ముందుగా దంత పరీక్ష ప్రామాణిక పద్ధతి. మీరు పన్ను తీయించుకోవాలని ప్లాన్ చేసి ఉంటే చెప్పండి.
ఒక్కసారిగా తీవ్రమైన నడుము నొప్పి, ముఖ్యంగా దగ్గు, తుమ్ము లేదా బరువు ఎత్తిన తర్వాత.
ఎత్తు తగ్గడం, లేదా నెలల వ్యవధిలో కొత్తగా వంగిపోవడం.
నిలబడిన ఎత్తు నుంచి లేదా అంతకంటే తక్కువ ఎత్తు నుంచి పడి ఎముక విరగడం.
నిద్రపట్టనివ్వని కొత్త లేదా పెరుగుతున్న ఎముకల నొప్పి.
ఓపిక పట్టి ఆగకండి. క్యాన్సర్ చికిత్స జరిగింది కదా అని దాన్ని మామూలు నడుము నొప్పిగా సరిపెట్టకండి. ఎక్కువ కాలం స్టెరాయిడ్లు వాడిన తర్వాత వచ్చిన కొత్త తీవ్రమైన నడుము నొప్పికి డాక్టర్ పరీక్ష, ఇమేజింగ్ అవసరం. ఎందుకంటే వెన్నెముక ఫ్రాక్చర్నూ, క్యాన్సర్ చికిత్స తర్వాత వచ్చే ఇతర నడుము నొప్పి కారణాలనూ వేరు చేసేది టెస్టులే — నొప్పి ఎలా అనిపిస్తుంది అనేది కాదు.
మీ తర్వాతి ఫాలో-అప్లో
ఫాలో-అప్లో ఎముకల గురించి ఏమి అడగాలి?
మీ స్టెరాయిడ్ వాడకాన్ని రాసి ఇవ్వమని అడగండి. అది స్కాన్ పరిమితిని దాటుతుందా అని అడగండి. ఇకపై ఎముకల ప్రశ్న బాధ్యత ఎవరిదో అడగండి. ఈ మూడు ప్రశ్నలు, ఎవరూ ప్రస్తావించని విషయాన్ని ఒకరి పేరు మీద ఉండే బాధ్యతగా మారుస్తాయి.
- స్టెరాయిడ్ చరిత్ర కాగితం మీద తీసుకోండి. మందు పేరు, అత్యధిక డోస్, మొత్తం కాల వ్యవధి, ఎన్ని వేర్వేరు కోర్సులు. హాస్పిటల్ సిస్టమ్లు మారుతుంటాయి; ఐదు సంవత్సరాల తర్వాత సమీక్ష ఉపయోగపడాలంటే మీ సొంత కాపీనే ఆధారం.
- మొత్తం వాడకం DEXA స్కాన్కు అర్హమా అని అడగండి. సమాధానం "ఇప్పుడే కాదు" అయితే, ఏమి మారితే అవసరమవుతుందో అడగండి.
- దీని బాధ్యత ఎవరిదో అడగండి. ఆంకాలజిస్ట్, ఎండోక్రినాలజిస్ట్ లేదా ఫ్యామిలీ డాక్టర్ — చికిత్స తర్వాతి జీవితంలో దాదాపు అన్నిటికంటే ఎక్కువగా ఎముకలే ఎవరి బాధ్యతా కాకుండా మధ్యలో పడిపోతాయి.
- మీ విటమిన్ D స్థాయి ఎంత, ఎప్పుడు కొలిచారు అని అడగండి. ఎప్పుడూ కొలవకపోతే, ఈ జాబితాలో అన్నిటికంటే చౌకగా పూరించగల లోటు అదే.
- కొనసాగే ఇతర ప్రభావాల గురించి అడగండి. పెద్ద జాబితాలో ఎముకలు ఒక అంశం మాత్రమే. ఇంకా ఏమి మిగిలిపోతాయో, వాటిని ఎవరు పర్యవేక్షిస్తారో తగ్గకుండా కొనసాగే ఇమ్యూన్ ప్రభావాల పేజీ వివరిస్తుంది.
- పత్రాల గురించి కూడా ఆలోచించండి. క్యాన్సర్ చికిత్స తర్వాత కొత్తగా చేరిన ఎముకల నిర్ధారణ ఇన్సూరెన్స్ కవర్కూ, ఉద్యోగంలోనూ ప్రభావం చూపవచ్చు — దాని గురించి ఇమ్యూనోథెరపీ తర్వాత ఇన్సూరెన్స్, ఉద్యోగం పేజీ చూడండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
స్టెరాయిడ్లు వాడిన తర్వాత ఎముకల ఆరోగ్యం: సాధారణ ప్రశ్నలు
ఎక్కువ కాలం స్టెరాయిడ్లు వాడితే ఎముకలకు ఎందుకు ప్రమాదం?
స్టెరాయిడ్లు ఒకేసారి చాలా విధాలుగా ఎముకలపై పనిచేస్తాయి. ఎముకను నిర్మించే కణాల సంఖ్యను, వాటి పనిచేసే కాలాన్ని తగ్గిస్తాయి; ఎముకను కరిగించే కణాల జీవితకాలాన్ని పెంచుతాయి; పేగులు గ్రహించే క్యాల్షియంను తగ్గిస్తాయి; మూత్రంలో పోయే క్యాల్షియంను పెంచుతాయి. సెక్స్ హార్మోన్లను అణచివేస్తాయి, తొడల్లోని పెద్ద కండరాలను బలహీనపరుస్తాయి — దాంతో పడిపోయే అవకాశం పెరుగుతుంది. పలుచబడిన ఎముక, పడిపోయే ఎక్కువ అవకాశం — ఈ రెండూ కలిసే ఫ్రాక్చర్లు వస్తాయి. ఇమ్యూనోథెరపీలో స్టెరాయిడ్లు కొలైటిస్, న్యుమోనైటిస్ లేదా హైపోఫైసైటిస్ లాంటి ఇమ్యూన్ సంబంధిత సైడ్ ఎఫెక్ట్ను తగ్గించడం వల్ల వస్తాయి, చెక్పాయింట్ ఇన్హిబిటర్ వల్ల కాదు.
ఇమ్యూన్ సైడ్ ఎఫెక్ట్ కోసం స్టెరాయిడ్లు వాడిన తర్వాత DEXA స్కాన్ ఎవరికి అవసరం?
రోజుకు సుమారు 5 mg ప్రెడ్నిసొలోన్ లేదా దానికి సమానమైనది, అంతకంటే ఎక్కువ, మూడు నెలలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం వాడిన ఎవరికైనా, మళ్లీ మళ్లీ ఎగసిపడే రియాక్షన్ కోసం పదే పదే కోర్సులు తీసుకున్నవారికీ ఈ ప్రశ్న అడగాలి. వయసు, లింగం, ఇంతకుముందు విరిగిన ఎముకలు, కుటుంబంలో తుంటి ఫ్రాక్చర్ చరిత్ర, తక్కువ శరీర బరువు, పొగతాగడం, ఎక్కువగా మద్యం, ఎముకలపై ప్రభావం చూపే ఇతర క్యాన్సర్ చికిత్సలు — ఇవన్నీ నిర్ణయంలోకి వస్తాయి. త్వరగా మెనోపాజ్ రావడం లేదా హైపోఫైసైటిస్ తర్వాత హార్మోన్ లోపం కూడా. ఆ పరిమితిని మీ రికార్డులు ముందు పెట్టుకుని మీ చికిత్స బృందం వర్తింపజేస్తుంది, వెబ్సైట్ చదివి కాదు. CION కు సొంత DEXA స్కానర్ లేదు; స్కాన్ అవసరమైనప్పుడు భాగస్వామి ఇమేజింగ్ కేంద్రంలో ఏర్పాటు చేస్తారు.
DEXA రిపోర్ట్లో T-score అంటే ఏమిటి?
T-score మీ ఎముకల సాంద్రతను ఆరోగ్యంగా ఉన్న యువకుడి సాంద్రతతో పోలుస్తుంది. ఆస్టియోపోరోసిస్ను నిర్వచించడానికి ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వాడే ఆధారం ఇదే. T-score -1.0 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటే సాధారణం. -1.0 మరియు -2.5 మధ్య ఉంటే తక్కువ ఎముక ద్రవ్యరాశి, దీన్ని తరచుగా ఆస్టియోపీనియా అంటారు. -2.5 లేదా అంతకంటే తక్కువ ఉంటే ఆస్టియోపోరోసిస్. మెనోపాజ్ రాని మహిళలకు, 50 లోపు పురుషులకు Z-score వాడతారు — మీ వయసు, లింగం ఉన్నవారితో పోలుస్తుంది; -2.0 లేదా అంతకంటే తక్కువ ఉంటే వయసుకు ఆశించిన పరిధి కంటే తక్కువ అని రిపోర్ట్ చేస్తారు. ఒక జాగ్రత్త: స్టెరాయిడ్ల తర్వాత, సాధారణ ఆస్టియోపోరోసిస్ కంటే ఎక్కువ సాంద్రత ఉన్నప్పుడే ఫ్రాక్చర్లు వస్తాయి. కాబట్టి ఆ అంకెను ఒంటరిగా కాకుండా మీ స్టెరాయిడ్ చరిత్రతో కలిపి చదువుతారు.
స్టెరాయిడ్లు వాడుతున్నప్పుడు ఎముక విరగకుండా ఏది కాపాడుతుంది?
ఇమ్యూన్ రియాక్షన్ను అదుపులో ఉంచే అతి తక్కువ స్టెరాయిడ్ డోస్ — దీన్ని మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయిస్తారు. సరిపడా క్యాల్షియం, ఎక్కువగా ఆహారం నుంచి, చాలామంది పెద్దవారికి రోజుకు సుమారు 1,000 నుంచి 1,200 mg. ఊహించి కాకుండా, రక్తంలో కొలిచిన స్థాయి ఆధారంగా విటమిన్ D డోస్. బరువు మోసే, రెసిస్టెన్స్ వ్యాయామం — ఎముకలపై బరువు పెడుతుంది, స్టెరాయిడ్లు బలహీనపరిచిన తొడ కండరాలను మళ్లీ నిర్మిస్తుంది. ఇంట్లో పడిపోకుండా జాగ్రత్తలు — ఎందుకంటే చాలా ఫ్రాక్చర్లకు పలుచబడిన ఎముక, పడిపోవడం రెండూ కావాలి. ప్రమాదం ఎక్కువని అంచనా వేస్తే, మీ స్కాన్, కిడ్నీ పనితీరు, దంతాల చరిత్ర చూసిన డాక్టర్ బిస్ఫాస్ఫోనేట్ లేదా డెనోసుమాబ్ లాంటి ఎముకలను కాపాడే మందును జోడించవచ్చు. స్టెరాయిడ్ను మీ అంతట మీరు తగ్గించకండి, ఆపకండి — ఏ మార్పైనా మీ చికిత్స బృందంతోనే నిర్ధారించుకోండి.
స్టెరాయిడ్లు ఆపిన తర్వాత ఎముకలు మళ్లీ కోలుకుంటాయా?
పాక్షికంగా, నెమ్మదిగా. స్టెరాయిడ్ కోర్సులోని మొదటి మూడు నుంచి ఆరు నెలల్లో ఎముకల సాంద్రత అత్యంత వేగంగా తగ్గుతుంది, స్టెరాయిడ్ కొనసాగినంత కాలం నెమ్మదిగా తగ్గుతూనే ఉంటుంది. ఆపిన తర్వాత నెలల నుంచి సంవత్సరాల వ్యవధిలో కొంత సాంద్రత తిరిగి వస్తుంది; యువకులు ఎక్కువగా కోలుకుంటారు. కోలుకోవడం తరచుగా అసంపూర్తిగా ఉంటుంది. ఫ్రాక్చర్ ప్రమాదం తగ్గుతుంది, కానీ మొదట్లో ఉన్న స్థాయికి తప్పనిసరిగా తిరిగి రాదు. ఇమ్యూన్ సంబంధిత సైడ్ ఎఫెక్ట్ కోసం ఇచ్చిన స్టెరాయిడ్ కోర్సు తర్వాత ప్రత్యేకంగా ఎంత కోలుకుంటాయో సరిగ్గా అధ్యయనం చేయలేదు, ఎందుకంటే చెక్పాయింట్ ఇన్హిబిటర్లపై దీర్ఘకాల ఫాలో-అప్ ఇంకా పోగవుతోంది. సమాచారం నిజంగా అపరిపక్వంగా ఉన్న చోట, ఒక అంకె చెప్పడం కంటే ఆ మాటే చెప్పడానికి మేము ఇష్టపడతాం.
జీవితాంతం తీసుకునే స్టెరాయిడ్ రీప్లేస్మెంట్కూ, ఎక్కువ డోస్ కోర్సుకూ ఎముకల ప్రమాదం ఒకటేనా?
ఒకటే అని భావించరు, ఈ రెండింటినీ కలిపి గందరగోళపడకూడదు. ఇమ్యూనోథెరపీ వల్ల పిట్యూటరీ గ్రంథి లేదా అడ్రినల్ గ్రంథులు దెబ్బతిన్న తర్వాత ఇచ్చే రీప్లేస్మెంట్ థెరపీ, శరీరం సొంతంగా తయారుచేసే కార్టిసాల్ మోతాదును దాదాపుగా తిరిగి ఇవ్వడానికే. ఇమ్యూన్ రియాక్షన్ను ఆపడానికి వాడే ఎక్కువ డోస్ల కంటే ఇది చాలా తక్కువ. అయినా దీర్ఘకాలం అవసరానికి మించి ఇస్తే ఎముకలపై ప్రభావం ఉండవచ్చు — అందుకే ఆ డోస్ను జీవితాంతం ఒకేలా ఉంచకుండా సమీక్షిస్తారు. మీరు రీప్లేస్మెంట్ తీసుకుంటుంటే, మిమ్మల్ని బాగా ఉంచే తక్కువ స్థాయిలోనే మీ డోస్ ఉందా, మీ ఎముకలను చెక్ చేయించాలా అని మీ ఎండోక్రినాలజిస్ట్ను అడగండి.
ఎముకలు పలుచబడుతుంటే ముందే ఏదైనా లక్షణం కనిపిస్తుందా?
కనిపించదు. ఎముక విరిగే వరకు ఎముకల నష్టం ఏ లక్షణాన్నీ చూపించదు. పలుచబడిన ఎముకను విరగకముందే నమ్మదగిన విధంగా పట్టుకునే లక్షణం గానీ, రక్త పరీక్ష గానీ, డాక్టర్ పరీక్షలో సంకేతం గానీ లేదు. అందుకే DEXA స్కాన్ గురించి అడగడం విలువైనది. ఒక్కసారిగా తీవ్రమైన నడుము నొప్పి, ఎత్తు తగ్గడం, చిన్న దెబ్బకే ఎముక విరగడం, నిద్రపట్టనివ్వని ఎముకల నొప్పి వస్తే తర్వాతి రొటీన్ విజిట్ వరకు ఆగకుండా వెంటనే చూపించుకోండి.
ఎముకల ప్రశ్నను ఏ డాక్టర్ చూసుకుంటారు?
ఆంకాలజిస్ట్, ఎండోక్రినాలజిస్ట్ లేదా ఫ్యామిలీ డాక్టర్ — ఎవరైనా కావచ్చు. చికిత్స తర్వాతి జీవితంలో ఎముకలే ఎక్కువగా ఎవరి బాధ్యతా కాకుండా మధ్యలో పడిపోతాయి. అందుకే మీ తర్వాతి ఫాలో-అప్లో "ఇకపై దీని బాధ్యత ఎవరిది?" అని నేరుగా అడగండి, మీ స్టెరాయిడ్ చరిత్రను కాగితం మీద తీసుకోండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ ఇమ్యూనోథెరపీ ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
PD-L1 వంటి బయోమార్కర్ రిపోర్టు చదవడం నుంచి ఇమ్యూన్ రియాక్షన్ల మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Immunotherapy Side Effects
- NCCN — NCCN Guidelines for Patients
- ESMO — Patient Guides
- ASCO Cancer.Net — Immunotherapy and Vaccines
- Macmillan Cancer Support — Immunotherapy
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మీ ఎముకల ప్రశ్నను ఫాలో-అప్లో అడగండి
ఇమ్యూన్ రియాక్షన్ కోసం మీరు ఎంత కాలం, ఏ డోస్లో స్టెరాయిడ్లు వాడారో మాకు చెప్పండి. స్కాన్ అవసరమా, బాధ్యత ఎవరిది అనేది మీ చికిత్స బృందంతో స్పష్టం చేసుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం.