కుటుంబ ప్రణాళిక మార్గాలు
క్యాన్సర్ జన్యువు ఉన్నప్పుడు దాత అండాలు, దాత వీర్యం: ఒక సంతాన మార్గం
క్యాన్సర్ జన్యు లోపం ఉన్న భాగస్వామి అండం గానీ వీర్యం గానీ ఇవ్వకపోతే, ఆ లోపం వారి నుంచి బిడ్డకు రాదు. దాత అండాలు, దాత వీర్యం దీన్ని సాధ్యం చేస్తాయి. రెండో భాగస్వామి తమ జన్యువులను బిడ్డకు అందిస్తూనే ఉంటారు. ఏ మార్గం ఎవరికి సరిపోతుంది, భారతదేశంలో ఈ చికిత్స ఎలా జరుగుతుంది, దాత మార్గం వల్ల ఏమి మారదు అనేది ఈ పేజీ వివరిస్తుంది.
ఈ పేజీలో
- దాత అండాలు లేదా దాత వీర్యంతో జన్యు లోపం పిల్లలకు రాకుండా ఎలా ఆగుతుంది?
- దాత అండాలు, దాత వీర్యం, దాత పిండాలు: ఏది ఎవరికి సరిపోతుంది?
- దాత చికిత్స వైపు దారి సాధారణంగా ఎలా ఉంటుంది?
- ఫెర్టిలిటీ క్లినిక్లో వాడే పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- దాత చికిత్స, పిండాల టెస్టింగ్: రెండింటి పోలిక
- ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
- దంపతులు తరచుగా అనుకునే నాలుగు విషయాలు, అసలు నిజం ఏమిటి?
- దాత అండాలు, దాత వీర్యం గురించి సాధారణ ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
దాత అండాలు లేదా దాత వీర్యంతో జన్యు లోపం పిల్లలకు రాకుండా ఎలా ఆగుతుంది?
లోపం ఉన్న భాగస్వామి అండం గానీ వీర్యం గానీ ఇవ్వకపోతే, ఆ లోపం వారి నుంచి బిడ్డకు వారసత్వంగా రాదు. క్యారియర్ (ఆ జన్యు మార్పు ఉన్న వ్యక్తి) అండానికి లేదా వీర్యానికి బదులుగా ఒక దాత అండాన్ని లేదా వీర్యాన్ని వాడితే, ఆ దారి పూర్తిగా మూసుకుపోతుంది. రెండో భాగస్వామి తమ సొంత జన్యువులను బిడ్డకు అందిస్తూనే ఉంటారు. గర్భం కూడా మామూలుగానే కొనసాగుతుంది.
కొందరు దంపతులు పిండాల టెస్టింగ్ కంటే దీన్ని ఎందుకు ఇష్టపడతారు?
పిండాల టెస్టింగ్కు IVF కావాలి, మీ కుటుంబంలోని లోపం కోసం ప్రత్యేకంగా తయారుచేసిన టెస్ట్ కావాలి, ఎంచుకోవడానికి సరిపడా ఆరోగ్యకరమైన పిండాలు కావాలి. దాత వీర్యాన్ని చాలాసార్లు IVF కంటే సులువైన ప్రక్రియతోనే వాడవచ్చు. పిండాల మధ్య ఎంపిక చేయాల్సిన అవసరం లేకపోవడం కొందరు దంపతులకు సులువుగా అనిపిస్తుంది. మరికొందరు, క్యాన్సర్ చికిత్స లేదా సర్జరీ వల్ల క్యారియర్ సంతాన సామర్థ్యం (fertility) అప్పటికే ప్రభావితమైనందువల్ల దాత మార్గాన్ని ఎంచుకుంటారు.
దీని కోసం మీరు ఏమి ఆలోచించాలి?
మీ బిడ్డకు మీలో ఒకరి జన్యువులు ఉండవు. చాలామంది దంపతులకు ఇది పెద్ద విషయం కాదు. మరికొందరికి — ముఖ్యంగా కుటుంబం, సమాజం రక్త సంబంధానికి ఎక్కువ విలువ ఇచ్చే చోట — ఇది చాలా పెద్ద విషయం. మొదలుపెట్టే ముందే, కౌన్సెలర్తో, మీరిద్దరూ ఒకరితో ఒకరు, ఈ భావన గురించి బహిరంగంగా మాట్లాడుకోవడం మంచిది.
దాత మార్గం వల్ల మీ కుటుంబ లోపం బిడ్డకు వెళ్లే అవకాశం పోతుంది. కానీ క్యారియర్ సొంత రిస్క్ గానీ, వారికి స్క్రీనింగ్ అవసరం గానీ మారదు.ఏ దాత మార్గం సరిపోతుంది
దాత అండాలు, దాత వీర్యం, దాత పిండాలు: ఏది ఎవరికి సరిపోతుంది?
ఏ రకమైన దాత మార్గం సంబంధితం అనేది, మీలో ఎవరికి లోపం ఉంది అనే దాని మీద ఆధారపడుతుంది. ఒక్కో మార్గంలో చికిత్స ఎంత ఉంటుందనేది వేరువేరుగా ఉంటుంది.
దాత వీర్యం (donor sperm)
భర్తలో లోపం ఉన్న దంపతులకు. దాత వీర్యాన్ని చాలాసార్లు నేరుగా గర్భాశయంలోకి ప్రవేశపెట్టవచ్చు, ఇది IVF కంటే సులువైనది. భార్య సొంత అండాలనే వాడతారు, కాబట్టి బిడ్డకు ఆమె జన్యువులు ఉంటాయి.
దాత అండాలు (donor eggs)
భార్యలో లోపం ఉన్న దంపతులకు. దాత అండాలను IVF ద్వారా భర్త వీర్యంతో ఫలదీకరణం చేసి, ఆ పిండాన్ని భార్య గర్భాశయంలో ప్రవేశపెడతారు. బిడ్డను గర్భంలో మోసేది, జన్మనిచ్చేది ఆమే.
తరచుగా ఈ సందర్భాల్లో ఆలోచిస్తారు
- ఆమె సొంత అండాల నిల్వ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు
- రిస్క్ తగ్గించడానికి ఆమె అండాశయాలను తొలగించినప్పుడు
- క్యాన్సర్ చికిత్స ఆమె సంతాన సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేసినప్పుడు
దాత పిండాలు (donor embryos)
క్యాన్సర్ జన్యువుల విషయంలో ఇది అరుదుగానే అవసరమవుతుంది. ఇద్దరు భాగస్వాముల్లోనూ లోపం ఉన్నప్పుడు, లేదా వేరే కారణాల వల్ల ఇద్దరిలో ఎవరూ అండాలు గానీ వీర్యం గానీ ఇవ్వలేనప్పుడు దీని గురించి చర్చించవచ్చు.
ఏమీ మారనివి
గర్భం, ప్రసవం, పిల్లల్ని పెంచడం — ఇవన్నీ మామూలుగా ఎలా ఉంటాయో సరిగ్గా అలాగే ఉంటాయి. భారత చట్టం ఆ బిడ్డను ఆ దంపతుల చట్టబద్ధమైన బిడ్డగానే చూస్తుంది. దాతకు తల్లిదండ్రుల హక్కులు ఏవీ ఉండవు.
మొదలుపెట్టే ముందే, ఆ క్లినిక్ ART చట్టం కింద రిజిస్టర్ అయిందా అని అడగండి.ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఒక్కో అడుగు
దాత చికిత్స వైపు దారి సాధారణంగా ఎలా ఉంటుంది?
ముందుగా జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్
ఏ భాగస్వామిలో లోపం ఉందో కౌన్సెలర్ నిర్ధారిస్తారు, అది బిడ్డకు వెళ్లే అవకాశాన్ని వివరిస్తారు. మీరు అన్ని మార్గాలనూ న్యాయంగా పోల్చి చూడగలిగేలా, దాత మార్గాన్ని మిగతా ఆప్షన్ల పక్కన పెట్టి చూపిస్తారు.
రిజిస్టర్ అయిన క్లినిక్ను ఎంచుకోవడం
భారతదేశంలో ART క్లినిక్లు, బ్యాంకులు జాతీయ చట్టం కింద తప్పనిసరిగా రిజిస్టర్ అయి ఉండాలి. దాతలను ఎలా ఎంపిక చేస్తారు, ఎలా పరీక్షిస్తారు, వారి వివరాలను ఎలా గోప్యంగా ఉంచుతారు, చికిత్సలో ఏమేమి ఉంటాయి అనేది మీ ఫెర్టిలిటీ డాక్టర్ వివరిస్తారు.
స్క్రీనింగ్, మ్యాచింగ్
దాతలకు ఇన్ఫెక్షన్ల కోసం, కొన్ని జన్యు సమస్యల కోసం స్క్రీనింగ్ చేస్తారు. ఆ స్క్రీనింగ్లో ఖచ్చితంగా ఏమేమి ఉన్నాయో, మీ కుటుంబ జన్యువు అందులో ఉందో లేదో అడగండి. మ్యాచింగ్లో తరచుగా బ్లడ్ గ్రూప్, శరీర లక్షణాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు.
చికిత్స, గర్భం
దాత వీర్యంతో చికిత్సను చాలాసార్లు IVF లేకుండానే చేస్తారు, అయితే ఒక్కసారి కంటే ఎక్కువ ప్రయత్నాలు అవసరం కావచ్చు. దాత అండాలతో చికిత్స IVF ద్వారా జరుగుతుంది. గర్భం వచ్చాక, మిగతా ఏ గర్భానికైనా లాగే ప్రసూతి సంరక్షణ కొనసాగుతుంది.
మీరు వినే పదాలు
ఫెర్టిలిటీ క్లినిక్లో వాడే పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- గామీట్ (gamete)
- అండం లేదా వీర్యకణం. గామీట్ దానం అంటే, గర్భం రావడానికి వేరొకరి అండాన్ని లేదా వీర్యాన్ని వాడటం.
- IUI
- అండం విడుదలయ్యే సమయంలో, శుద్ధి చేసిన వీర్యాన్ని నేరుగా గర్భాశయంలోకి ప్రవేశపెట్టడం. దాత వీర్యంతో తరచుగా దీన్నే వాడతారు. ఇది IVF కంటే సులువైనది.
- IVF
- ల్యాబ్లో అండాలను, వీర్యాన్ని కలిపి, అలా తయారైన పిండాన్ని గర్భాశయంలో ప్రవేశపెట్టడం.
- ART చట్టం (ART Act)
- ఫెర్టిలిటీ క్లినిక్లు, అండాలు–వీర్యం బ్యాంకులు, దాత చికిత్సను నియంత్రించే భారత చట్టం. దాత వివరాల గోప్యత కూడా ఇందులో భాగమే.
- అజ్ఞాత దాత (anonymous donor)
- దంపతులకు గానీ, బిడ్డకు గానీ ఎవరో తెలియజేయని దాత. భారత చట్టం ప్రకారం సాధారణ పద్ధతి ఇదే.
- క్యారియర్ (carrier)
- వారసత్వంగా వచ్చిన జన్యు లోపం ఉండి, క్యాన్సర్ లేని వ్యక్తి. దాత మార్గం ఎంచుకున్నా, క్యారియర్ అన్ని విధాలుగా బిడ్డకు తల్లి లేదా తండ్రిగానే ఉంటారు.
పక్కపక్కన పెడితే
దాత చికిత్స, పిండాల టెస్టింగ్: రెండింటి పోలిక
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
మీతో సూటిగా
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
దాత మార్గం మీ కుటుంబానికి సరైనదా కాదా అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది ఏ భాగస్వామిలో లోపం ఉంది, మీ వయసులు, సంతాన సామర్థ్యం, మీ విశ్వాసం, తల్లిదండ్రుల్లో ఒకరి జన్యువులు లేని బిడ్డ గురించి మీకు, మీ పెద్ద కుటుంబానికి ఎలా అనిపిస్తుంది — వీటన్నిటి మీదా ఆధారపడుతుంది. మీలో ఉన్న ఆ ప్రత్యేక వేరియంట్కు అర్థం ఏమిటనేది, ఆ టెస్ట్ చేయించిన కౌన్సెలర్ను అడగాల్సిన ప్రశ్న.
ఒక క్లినిక్ స్క్రీనింగ్లో ఏమేమి ఉంటాయో ఇది చెప్పలేదు
దాతలకు చేసే స్క్రీనింగ్ ఒక్కో బ్యాంకులో, ఒక్కో క్లినిక్లో ఒక్కోలా ఉంటుంది. సాధారణంగా దాతలకు చేసే మామూలు స్క్రీనింగ్లో క్యాన్సర్ జన్యువులు ఉండవు. ఇది మీకు ముఖ్యమైతే, క్లినిక్ను నేరుగా, రాతపూర్వకంగా అడగండి. మీ కుటుంబ రిపోర్ట్ను మీ జెనెటిక్ కౌన్సెలర్కు కూడా చూపించండి.
ఇది ఎవరికి వర్తించదు?
కుటుంబంలో క్యాన్సర్ జన్యువు ఉన్న చాలామంది దంపతులకు దాత చికిత్స అవసరం ఉండదు. చాలామంది సహజంగానే గర్భం దాల్చి, టెస్టింగ్ నిర్ణయాన్ని బిడ్డ పెద్దయ్యాక వారికే వదిలేస్తారు. మీ ఫలితం VUS (అర్థం ఇంకా తేలని మార్పు) అయితే, కేవలం దాని ఆధారంగా దాత మార్గాన్ని సాధారణంగా సూచించరు. కేవలం కణితి (ట్యూమర్) లోపల మాత్రమే కనిపించిన లోపం అసలు వారసత్వంగా రాదు. ఆ టెస్టింగ్ టార్గెటెడ్ థెరపీ విభాగానికి చెందుతుంది.
సాధారణ నమ్మకాలు
దంపతులు తరచుగా అనుకునే నాలుగు విషయాలు, అసలు నిజం ఏమిటి?
దాతల సహాయం తీసుకున్న తల్లిదండ్రులు కూడా, మిగతా తల్లిదండ్రుల లాంటి బంధాన్నే అనుభవిస్తామని చెబుతారు. జన్యువులు ఇవ్వని భాగస్వామి కూడా ఆ బిడ్డను పెంచే, కాపాడే, ప్రేమించే తల్లి లేదా తండ్రే.
భారత చట్టం, రిజిస్టర్ అయిన బ్యాంకుల ద్వారా వచ్చే అజ్ఞాత దాతల చుట్టూనే రూపొందింది. బంధువును తెలిసిన దాతగా వాడటం సాధారణ పద్ధతి కాదు, అనుమతి లేకపోవచ్చు కూడా. మీకు ఏది వర్తిస్తుందో మీ ఫెర్టిలిటీ క్లినిక్ను అడగండి.
ఇన్ఫెక్షన్ల కోసం, కొన్ని సాధారణ జన్యు సమస్యల కోసం స్క్రీనింగ్ చేస్తారు. కానీ ఏ స్క్రీనింగ్ కూడా అన్నింటినీ కవర్ చేయదు. ప్రత్యేకంగా అడిగితే తప్ప, క్యాన్సర్ జన్యువులు సాధారణంగా అందులో ఉండవు.
దాత మార్గం బిడ్డను కాపాడుతుంది, క్యారియర్ను కాదు. క్యారియర్ సొంత రిస్క్ అలాగే ఉంటుంది. వారి స్క్రీనింగ్ ప్లాన్ ఇంతకుముందు లాగే కొనసాగాలి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
దాత అండాలు, దాత వీర్యం గురించి సాధారణ ప్రశ్నలు
భారతదేశంలో దాత అండాలు లేదా వీర్యంతో చికిత్స చట్టబద్ధమేనా?
చట్టబద్ధమే. దీన్ని అసిస్టెడ్ రీప్రొడక్టివ్ టెక్నాలజీ (రెగ్యులేషన్) చట్టం నియంత్రిస్తుంది. క్లినిక్లు, బ్యాంకులు తప్పనిసరిగా రిజిస్టర్ అయి ఉండాలి. దాతలు నిర్ణీత షరతులను పాటించాలి, వారి వివరాలను గోప్యంగా ఉంచుతారు. ఈ విధంగా పుట్టిన బిడ్డ ఆ దంపతుల చట్టబద్ధమైన బిడ్డే.
దాత సహాయంతో పుట్టాడని మా బిడ్డకు చెప్పాలా?
అది మీ నిర్ణయం. తర్వాత బయటపడే రహస్యాలు బాధ కలిగించవచ్చు కాబట్టి, వయసుకు తగిన మాటల్లో నిజాయితీగా చెప్పమని చాలామంది కౌన్సెలర్లు ప్రోత్సహిస్తారు. దీని గురించి ఎలా, ఎప్పుడు మాట్లాడాలో ప్లాన్ చేసుకోవడంలో కౌన్సెలర్ సహాయం చేయగలరు.
ఇంకెవరికైనా ఈ విషయం తెలియాల్సి ఉంటుందా?
మీ మెడికల్ రికార్డుల్లో ఈ చికిత్స నమోదవుతుంది, అవి గోప్యంగా ఉంటాయి. తల్లిదండ్రులకు, అత్తమామలకు, స్నేహితులకు చెప్పాలా వద్దా అనేది పూర్తిగా మీ ఇష్టం. కొందరు దంపతులు ఎవరికీ చెప్పరు, మరికొందరు బహిరంగంగా పంచుకుంటారు. రెండూ తప్పు కాదు.
గర్భంలో క్యారియర్ పాత్ర ఇంకా ఉంటుందా?
పూర్తిగా ఉంటుంది. దాత అండాలను వాడే మహిళే బిడ్డను గర్భంలో మోస్తారు, జన్మనిస్తారు. భార్య దాత వీర్యాన్ని వాడితే, భర్తే చట్టపరంగా, కుటుంబంలో ఆ బిడ్డకు తండ్రి. దాత మార్గం వల్ల మారేది ఒక్కటే — ఒక జత జన్యువులు ఎక్కడి నుంచి వస్తాయనేది.
దాత చికిత్సకు ఆరోగ్యశ్రీ లేదా ఇన్సూరెన్స్ వర్తిస్తుందా?
ఫెర్టిలిటీ చికిత్స ఖర్చును సాధారణంగా సొంతంగానే భరించాల్సి వస్తుంది. చాలా హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ పాలసీలు దీన్ని కవర్ చేయవు. కవరేజ్ నియమాలు మారుతుంటాయి కాబట్టి, మొదలుపెట్టే ముందే మీ పాలసీని చెక్ చేసుకోండి, క్లినిక్ బిల్లింగ్ డెస్క్ను పూర్తి అంచనా అడగండి.
PGT-M కంటే దాత మార్గంలో విజయావకాశం ఎక్కువా?
అది మీ వయసులు, మీ సంతాన సామర్థ్యం, క్లినిక్ మీద ఆధారపడుతుంది. మహిళ సొంత అండాలు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు, చిన్న వయసు దాత అండాలతో మంచి అవకాశాలు ఉండవచ్చు. మీ పరిస్థితికి సంబంధించిన అంకెలను మీ ఫెర్టిలిటీ నిపుణులు చెప్పగలరు.
దాతను వాడే విషయంలో నాకు, నా భాగస్వామికి అభిప్రాయాలు కలవకపోతే?
ఇది చాలా సాధారణం. జెనెటిక్ కౌన్సెలర్తో ఇద్దరూ కలిసి ఒక సెషన్, విడిగా ఫెర్టిలిటీ క్లినిక్ కౌన్సెలర్తో మరో సెషన్ — ఇవి మీలో ఒక్కొక్కరిని ఏది కలవరపెడుతోందో చెప్పుకోవడానికి సహాయపడతాయి. ఎలాంటి గడువూ లేదు. మిగతా ఆప్షన్లు కూడా తెరిచే ఉంటాయి.
మేము ఎక్కడ మొదలుపెట్టాలి?
జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్తో మొదలుపెట్టండి. అలా చేస్తే దాత మార్గాన్ని మిగతా అన్ని ఆప్షన్లతో పోల్చి చూడగలుగుతారు. CION హెల్ప్లైన్కు ఫోన్ చేసి, జెనెటిక్ రిపోర్ట్ వచ్చిన తర్వాత కుటుంబ ప్రణాళిక గురించి చర్చించాలని అడగండి. క్యారియర్ రిపోర్ట్ను, సంతాన సామర్థ్యానికి సంబంధించిన పాత వివరాలు ఏవైనా ఉంటే అవీ వెంట తీసుకురండి.
CION ఆంకాలజిస్టులను కలవండి. మీ కుటుంబ చరిత్ర లేదా జెనెటిక్ రిపోర్ట్ను వారి దగ్గరకు తీసుకురండి.
కుటుంబంలో క్యాన్సర్ ఎక్కువగా కనిపించినవారిని మా మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు చూస్తారు, అవసరమైన చోట జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్, టెస్టింగ్ ఏర్పాటు చేస్తారు, ఆ తర్వాతి తనిఖీలను ప్లాన్ చేస్తారు.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- Human Fertilisation and Embryology Authority — Using donated eggs, sperm or embryos in treatment
- Department of Health Research, Government of India — National ART & Surrogacy Portal
- NHS — IVF
- National Cancer Institute — Genetic Testing for Inherited Cancer Susceptibility Syndromes
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
దాత మార్గం మీకు సరిపోతుందా అని ఆలోచిస్తున్నారా?
జెనెటిక్ కౌన్సెలర్ దాత మార్గాన్ని మీ మిగతా ఆప్షన్ల పక్కన పెట్టి, వాటిని కలిసి బేరీజు వేసుకోవడంలో సహాయం చేస్తారు, మీరు కోరుకుంటే తెలుగులో. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.