మీ బిడ్డ క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో ఎమర్జెన్సీ సంకేతాలు — ఎప్పుడు, ఎంత త్వరగా స్పందించాలి

చికిత్స జరుగుతున్నప్పుడు తల్లిదండ్రులను ఎక్కువగా ఉలిక్కిపడేలా చేసే పరిస్థితులు ఇవే. వీటిలో ఏదీ "ఏదో శాశ్వతంగా చెడిపోయింది" అని అర్థం కాదు — త్వరగా గుర్తిస్తే చాలావరకు అదుపులోకి తీసుకురావచ్చు. ఏం గమనించాలో ముందే తెలుసుకోవడం, అవసరమైనప్పుడు ధైర్యంగా వెంటనే స్పందించడం — ఇదే అసలు విషయం.

1. 38°C లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జ్వరం — అదే గంటలో స్పందించండి

చికిత్స మొదలయ్యే ముందే అర్థం చేసుకోవాల్సిన అతి ముఖ్యమైన ఎమర్జెన్సీ సంకేతాల్లో కీమో సమయంలో వచ్చే జ్వరం ఒకటి. కీమోథెరపీ తెల్ల రక్తకణాల సంఖ్యను తగ్గించినప్పుడు (దీన్ని న్యూట్రోపీనియా అంటారు), ఇన్ఫెక్షన్‌తో పోరాడే శరీర శక్తి చాలా వరకు తగ్గిపోతుంది. అప్పుడు లోపల తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ మొదలవుతోందని బయటకు కనిపించే ఏకైక సంకేతం 38°C లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జ్వరం మాత్రమే కావచ్చు — కొన్నిసార్లు మరే క్లూ ఉండదు.

జ్వరం ఇంకా పెరుగుతుందేమో చూద్దాం అని ఎదురుచూడకండి. జ్వరం తగ్గించే మందు ఇచ్చి గమనిస్తూ కూర్చోకండి. వెంటనే మీ ఆంకాలజీ బృందం ఇచ్చిన రాత్రి వేళ / సెలవు రోజుల హెల్ప్‌లైన్‌కు కాల్ చేయండి, లేదా నేరుగా హాస్పిటల్ ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. మీ బిడ్డ కీమోథెరపీ తీసుకుంటోందని అక్కడ చెప్పండి — అప్పుడు బిడ్డను అత్యవసర కేసుగా ముందుగా చూస్తారు. ఈ పరిస్థితిని ఫెబ్రైల్ న్యూట్రోపీనియా (Febrile neutropenia) అంటారు; త్వరగా చికిత్స మొదలుపెడితే పెద్ద తేడా వస్తుంది.

2. ఆగని రక్తస్రావం, లేదా అసాధారణంగా కమిలిన మచ్చలు

కీమోథెరపీ రక్తంలోని ప్లేట్‌లెట్ల సంఖ్యను తగ్గించవచ్చు (థ్రాంబోసైటోపీనియా). దెబ్బ తగిలినప్పుడు రక్తం గడ్డకట్టడానికి సహాయపడే చిన్న కణాలే ప్లేట్‌లెట్లు. ప్లేట్‌లెట్లు చాలా తక్కువగా ఉన్నప్పుడు చిన్న దెబ్బకే పెద్దగా కమిలిపోవచ్చు; చిన్న గాయాలు, ముక్కు నుంచి కారే రక్తం మామూలు కంటే చాలా ఎక్కువసేపు ఆగకుండా ఉండవచ్చు.

వీటిని గమనించండి: 10 నుంచి 15 నిమిషాలు స్థిరంగా నొక్కి పట్టినా ఆగని ముక్కు రక్తం; చిగుళ్ల నుంచి రక్తం; దద్దుర్లలా కనిపించే, చర్మం మీద చదునుగా ఉండే చిన్న ఎర్రటి లేదా ఊదా రంగు చుక్కలు (వీటిని పెటీకియే అంటారు); మూత్రంలో రక్తం; నల్లగా, తారు లాంటి మలం. వీటిలో ఏది కనిపించినా అదే రోజు మీ ఆంకాలజీ బృందానికి కాల్ చేయాలి. రక్తం ఎక్కువగా పోతుంటే, లేదా ఆపలేకపోతుంటే నేరుగా ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి.

3. చికిత్సకు అలర్జీ రియాక్షన్ సంకేతాలు

కొందరు పిల్లలకు కొన్ని క్యాన్సర్ మందుల వల్ల అలర్జీ రియాక్షన్ రావచ్చు — కొన్నిసార్లు మొదటి ఇన్ఫ్యూజన్ (సెలైన్ ద్వారా మందు ఎక్కించడం) సమయంలోనే, అప్పుడప్పుడు ఏ సమస్యా లేకుండా కొన్ని సైకిళ్లు గడిచిన తర్వాత కూడా. కొన్ని రకాల చికిత్సల్లో ఇది ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది; క్యాన్సర్ మందులను ఎప్పుడూ పర్యవేక్షణ ఉన్న చోటే ఇవ్వడానికి ఇది కూడా ఒక కారణం.

రియాక్షన్ సంకేతాలు: ఉన్నట్టుండి దురద లేదా చర్మంపై దద్దుర్లు (హైవ్స్); ముఖం, పెదవులు లేదా గొంతు వాపు; శ్వాస తీసుకోవడం కష్టంగా ఉండటం లేదా ఛాతీ బిగుసుకుపోయినట్టు అనిపించడం; గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం; తల తిరగడం లేదా స్పృహ తప్పుతున్నట్టు అనిపించడం; వాంతులు. ఇన్ఫ్యూజన్ జరుగుతుండగా ఇలా జరిగితే — నర్సులకు దీన్ని గుర్తించి, అదుపు చేయడంలో శిక్షణ ఉంటుంది — వెంటనే వారికి చెప్పండి. క్లినిక్ నుంచి బయలుదేరిన తర్వాత ఈ సంకేతాలు కనిపిస్తే, ఎమర్జెన్సీ సేవలకూ, ఆంకాలజీ బృందానికీ ఒకేసారి కాల్ చేయండి. రియాక్షన్ దానంతట అదే తగ్గుతుందేమో అని ఎదురుచూడకండి.

4. ఆగకుండా వాంతులు, డీహైడ్రేషన్ (ఒంట్లో నీరు తగ్గడం) సంకేతాలు

వికారం, కొంత వాంతులు కీమోలో సాధారణంగా కనిపించేవే. ఆంకాలజీ బృందం ఇచ్చే వాంతి నివారణ మందులతో తల్లిదండ్రులు వీటిని ఇంట్లోనే చూసుకోవడం నేర్చుకుంటారు. అయితే బృందం ముందుగా ఊహించిన దానికి మించి వాంతులు అవుతుంటే — ముఖ్యంగా బిడ్డ ఏ ద్రవాన్నీ కడుపులో నిలుపుకోలేకపోతుంటే — అది ఆందోళన కలిగించే విషయం.

ఈ సందర్భాల్లో మీ ఆంకాలజీ బృందానికి కాల్ చేయండి: బిడ్డ 6 గంటలకు పైగా వాంతులు చేసుకుంటూ ఏ ద్రవాన్నీ నిలుపుకోలేకపోతుంటే; డీహైడ్రేషన్ సంకేతాలు కనిపిస్తే — నోరు, పెదవులు ఎండిపోవడం, 6 గంటలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువసేపు మూత్రం చాలా తక్కువగా రావడం లేదా అసలు రాకపోవడం, కళ్లు లోపలికి పోయినట్టు కనిపించడం, అసాధారణంగా మగతగా ఉండటం; లేదా వాంతిలో రక్తం ఉన్నా, అది కాఫీ పొడిలా కనిపించినా. పెద్దవాళ్ల కంటే పిల్లల్లో ఒంట్లో నీరు త్వరగా తగ్గిపోతుంది; డీహైడ్రేషన్ వల్ల మిగతా సైడ్ ఎఫెక్ట్స్‌ను అదుపు చేయడం కూడా కష్టమవుతుంది.

5. ఉన్నట్టుండి స్పృహలో మార్పులు, ఫిట్స్, అయోమయం

మీ బిడ్డ స్పృహ స్థాయిలో ఉన్నట్టుండి ఏ మార్పు వచ్చినా అది మెడికల్ ఎమర్జెన్సీ. ఇందులో ఇవన్నీ ఉంటాయి: ఫిట్స్ (మూర్ఛ — శరీరం బిగుసుకుపోవడం, వణకడం); ఉన్నట్టుండి తీవ్రమైన అయోమయం; బిడ్డను మామూలుగా లేపలేకపోవడం; "జీవితంలో ఎప్పుడూ ఇంత తలనొప్పి రాలేదు" అని బిడ్డ చెప్పేంత ఉన్నట్టుండి వచ్చే తీవ్రమైన తలనొప్పి; ఇంతకు ముందు లేని మాట పడిపోవడం లేదా శరీర సమన్వయం (బ్యాలెన్స్) తప్పడం.

ఈ సంకేతాలకు ఎన్నో కారణాలు ఉండవచ్చు — కొన్ని క్యాన్సర్ లేదా చికిత్సకు సంబంధించినవి, కొన్ని కాదు — కానీ వీటన్నిటికీ వెంటనే ఎమర్జెన్సీ పరీక్ష అవసరం. ముందు ఆంకాలజీ బృందానికి కాల్ చేస్తూ సమయం పోగొట్టుకోకండి. ఎమర్జెన్సీ సేవలకు (భారతదేశంలో 108) కాల్ చేసి, మీ బిడ్డ క్యాన్సర్ చికిత్సలో ఉందని చెప్పండి. ఎమర్జెన్సీ బృందం ముందుగా బిడ్డ పరిస్థితిని స్థిరపరిచి, మీ తరఫున ఆంకాలజీ బృందాన్ని సంప్రదిస్తుంది.

6. సెంట్రల్ లైన్ సమస్యలు — పోర్ట్ దగ్గర నొప్పి, ఎరుపు, లీకేజీ

క్యాన్సర్ చికిత్స తీసుకుంటున్న చాలా మంది పిల్లలకు సెంట్రల్ వీనస్ క్యాథెటర్ (సెంట్రల్ లైన్ / పోర్ట్) ఉంటుంది — చర్మం కింద అమర్చే చిన్న పరికరం ఇది; దీని ద్వారా మందులు ఇవ్వడానికి, రక్త పరీక్షలకు బృందానికి నమ్మకమైన దారి దొరుకుతుంది. ఇంట్లో లైన్‌ను ఎలా చూసుకోవాలో తల్లిదండ్రులకు నేర్పిస్తారు; చాలాసార్లు ఇది ఏ ఇబ్బందీ లేకుండా పనిచేస్తుంది.

ఇవి గమనిస్తే అదే రోజు మీ ఆంకాలజీ బృందాన్ని సంప్రదించండి: పోర్ట్ లేదా లైన్ అమర్చిన చోట ఎరుపు, వాపు, వేడి; ఆ చోట నొప్పి, మంట లేదా చురుక్కుమంటోందని బిడ్డ చెప్పడం; ఆ చోట నుంచి ఏదైనా కారడం (లీకేజీ); లేదా లైన్ కదిలినట్టు, లాగినట్టు అనిపించడం, మామూలుగా ఫ్లష్ కాకపోవడం. సెంట్రల్ లైన్ చుట్టూ ఇన్ఫెక్షన్ సంకేతాలు — ముఖ్యంగా బిడ్డకు జ్వరం కూడా ఉంటే — అత్యవసరంగా చూడాల్సిన విషయం. ఇంట్లో మీరే లైన్‌ను సరిచేయడానికి గానీ, దాని స్థానం మార్చడానికి గానీ ఎప్పుడూ ప్రయత్నించకండి. లైన్ సంరక్షణ గురించి వివరంగా: ఇంట్లో సెంట్రల్ లైన్, పోర్ట్ సంరక్షణ.

ఈ పేజీ క్యాన్సర్ చికిత్స జరుగుతున్న పిల్లల తల్లిదండ్రుల కోసం రాసిన సాధారణ అవగాహన సమాచారం మాత్రమే. మీ బిడ్డ ఆంకాలజీ బృందం ఇచ్చిన ప్రత్యేక ఎమర్జెన్సీ ప్రోటోకాల్‌కు ఇది ప్రత్యామ్నాయం కాదు — ఎప్పుడూ ఆ ప్రోటోకాల్‌కే మొదటి ప్రాధాన్యం. ఏం చేయాలో తెలియక సందేహంగా ఉంటే, మీ ఆంకాలజీ బృందానికి గానీ 108 (భారతదేశ ఎమర్జెన్సీ సేవలు) కు గానీ కాల్ చేయండి.

ఆంకాలజీ బృందం నంబర్, ఎమర్జెన్సీ నంబర్ — రెండూ మీ ఫోన్‌లో సేవ్ చేసుకోండి. జ్వర ప్రోటోకాల్‌ను రాత్రి ఏ సమయంలోనైనా వెంటనే దొరికే చోట పెట్టుకోండి. మీ బిడ్డ "ఎందుకో మామూలుగా లేదు" అని మీ మనసుకు అనిపిస్తే, ఆ భావనను నమ్మి కాల్ చేయండి — మరీ జాగ్రత్తగా చేసిన కాల్‌ను బృందం ఎప్పుడూ తప్పుగా చూడదు.

చికిత్స ప్రయాణంలో ఉన్న తల్లిదండ్రులకు మరిన్ని గైడ్‌లు: పిల్లల క్యాన్సర్ నిర్ధారణ తర్వాత మొదటి వారం — ఏం జరుగుతుంది, పిల్లల్లో క్యాన్సర్ — పూర్తి గైడ్.