Medical Oncologist
కీమో · నోటి సంరక్షణ
కీమో సమయంలో నోటి పుండ్లు — మీ బిడ్డకు సంరక్షణ, ఉపశమనం
నోటి పుండ్లు — వైద్య భాషలో మ్యూకోసైటిస్ — పిల్లలకు కీమోథెరపీ వల్ల ఎక్కువగా వచ్చే, బాగా నొప్పి పెట్టే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్‌లో ఒకటి. వీటి వల్ల మీ బిడ్డకు తినడం, తాగడం, మింగడం చాలా కష్టమవుతుంది. కీమో సమయంలో నోటి పుండ్లు ఎందుకు వస్తాయి, అవి ఎప్పుడు తీవ్రమైనవో ఎలా గుర్తించాలి, ఇంట్లో మీ బిడ్డకు ఉపశమనం ఎలా ఇవ్వాలి, చికిత్స బృందానికి సరిగ్గా ఎప్పుడు కాల్ చేయాలి — ఇవన్నీ ఈ పేజీ ఒక్కో అడుగుగా వివరిస్తుంది.
NG
వైద్యపరంగా సమీక్షించినవారు: Dr. Naresh GunduConsultant Medical Oncologist · MBBS, DNB (Internal Medicine), DM (Medical Oncology, AIIMS) · చివరి సమీక్ష అక్టోబర్ 2026, తదుపరి సమీక్ష అక్టోబర్ 2027
17+ప్యానెల్‌లో స్పెషలిస్టులు
15,000+చికిత్స పొందిన పేషెంట్లు
35+తెలంగాణ & ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కేంద్రాలు
12+హైదరాబాద్‌లో బ్రాంచీలు
ఈ పేజీలో
- కీమో సమయంలో నోటి పుండ్లు — మీ కుటుంబానికి ఏ తోడు ఉంటుంది?
- కీమో వల్ల పిల్లలకు నోటి పుండ్లు (మ్యూకోసైటిస్) ఎందుకు వస్తాయి?
- నోటి పుండ్లను ఎలా గుర్తించాలి? స్వల్ప అసౌకర్యం నుంచి అత్యవసర సంకేతాల వరకు
- రోజూ పాటించాల్సిన నోటి సంరక్షణ పద్ధతి ఏమిటి?
- మ్యూకోసైటిస్ ఉన్నప్పుడు మీ బిడ్డకు ఏం పెట్టాలి, ఏం పెట్టకూడదు?
- కీమో సమయంలో పిల్లలకు నోటి పుండ్లు, మ్యూకోసైటిస్ — మీ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు
ముందుగా తెలుసుకోండి
కీమో సమయంలో నోటి పుండ్లు — మీ కుటుంబానికి ఏ తోడు ఉంటుంది?
నోటి పుండ్లు మీ బిడ్డను బాధపెడతాయి, మిమ్మల్ని కంగారుపెడతాయి. కానీ ఇవి ముందే ఊహించగలిగే సైడ్ ఎఫెక్ట్. సిద్ధంగా ఉంటే, వీటిని ఇంట్లోనే చాలావరకు అదుపులో ఉంచవచ్చు.
- ప్రతి సందేహానికీ సమయం. చికిత్స బృందంతో వివరంగా మాట్లాడే అవకాశం ఉంటుంది — సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ గురించిన మీ ప్రతి ప్రశ్నకూ సమాధానం దొరుకుతుంది; హడావిడిగా తీసుకునే నిర్ణయాలు ఉండవు.
- ప్రతి బిడ్డకూ ట్యూమర్ బోర్డు. ఒక్క డాక్టర్ అభిప్రాయం మీదే ఆధారపడరు; వివిధ విభాగాల నిపుణుల బృందం ప్రతి బిడ్డ కేసునూ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
- న్యూట్రిషనిస్ట్, సపోర్ట్ బృందం. చికిత్స జరుగుతున్నంత కాలం మీ బిడ్డకు సరిపడా పోషణ అందేలా నిపుణుల సలహా దొరుకుతుంది.
- మీరు చేయగలిగేది చాలా ఉంది. పుండ్లు రాకముందే మొదలుపెట్టే నోటి సంరక్షణ, సరైన ఆహారం, జ్వరం లేదా తీవ్రమైన నొప్పి వస్తే వెంటనే బృందానికి చెప్పడం — ఈ మూడే ఎక్కువ తేడా తెస్తాయి.
నోటి పుండ్లను అర్థం చేసుకోవడం
కీమో వల్ల పిల్లలకు నోటి పుండ్లు (మ్యూకోసైటిస్) ఎందుకు వస్తాయి?
మీ బిడ్డ నోటి లోపలి భాగం — బుగ్గలు, చిగుళ్లు, నాలుక, గొంతు — ఒక పలుచని కణాల పొరతో కప్పి ఉంటుంది. ఈ పొర 7 నుంచి 14 రోజులకు ఒకసారి తనను తాను కొత్తగా మార్చుకుంటూ ఉంటుంది. కీమోథెరపీ వేగంగా విభజన చెంది పెరిగే కణాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని పనిచేస్తుంది. క్యాన్సర్ కణాలు వేగంగా విభజన చెందుతాయి కాబట్టే కీమో వాటిపై బాగా పనిచేస్తుంది. కానీ నోటి లోపలి పొర కణాలు కూడా వేగంగానే విభజన చెందుతాయి — అందుకే కీమో ప్రభావం వాటిపైనా పడుతుంది.
మ్యూకోసైటిస్ అంటే ఏమిటి?
నోటి లోపలి పొర తిరిగి బాగుపడే వేగం కంటే ఎక్కువ వేగంగా దెబ్బతిన్నప్పుడు వచ్చేదే ఓరల్ మ్యూకోసైటిస్ — నొప్పితో కూడిన వాపు. ఇది పెరిగి తెరుచుకున్న పుండ్లుగా (అల్సర్లుగా) మారవచ్చు. మనం మామూలుగా "నోటి పూత" అనేదానికంటే ఇది ఎక్కువ బాధ కలిగించవచ్చు.
కీమో వల్ల పిల్లలకు వచ్చే నోటి పుండ్లు వైరస్ వల్లనో, బ్యాక్టీరియా వల్లనో రావు; ఇవి ఒకరి నుంచి ఒకరికి అంటుకోవు కూడా. మందులు పనిచేసే విధానం వల్ల నేరుగా వచ్చే సైడ్ ఎఫెక్ట్ ఇది. ఇందులో మీ తప్పు గానీ, మీ బిడ్డ తప్పు గానీ ఏమీ లేదు.
గ్రేడ్లు — స్వల్పం నుంచి తీవ్రం వరకు
వైద్యులు ఉపయోగించే గ్రేడింగ్ విధానాల్లో మ్యూకోసైటిస్‌కు గ్రేడ్ 1 నుంచి గ్రేడ్ 4 వరకు స్కోర్ ఇస్తారు. గ్రేడ్ 1 అంటే కొంచెం ఎరుపు, కొంత అసౌకర్యం. గ్రేడ్ 4 అంటే బిడ్డ అసలు మింగలేనంత తీవ్రమైన స్థితి — అప్పుడు హాస్పిటల్ సపోర్ట్ అవసరం. ఒక్కో గ్రేడ్‌లో ఏం కనిపిస్తుందో కింద వివరంగా ఉంది.
ప్రతి బిడ్డకూ ఒకేలా రాదు
కీమో తీసుకునే ప్రతి బిడ్డకూ తీవ్రమైన నోటి పుండ్లు రావు. ఎంత తీవ్రంగా వస్తాయనేది ఏ మందులు వాడుతున్నారు, ఎంత మోతాదులో ఇస్తున్నారు, మీ బిడ్డ శరీరం ఎలా స్పందిస్తుంది అనే వాటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్లాన్ చేసిన చికిత్సా విధానంలో మ్యూకోసైటిస్ వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుందని తెలిస్తే, మీ బిడ్డ ఆంకాలజీ బృందం ముందుగానే మీకు చెబుతుంది.
చికిత్సలో ముందుగా ఊహించగలిగే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్‌లో ఇది ఒకటి. అంటే దీనికి ముందే సిద్ధపడవచ్చు, దీన్ని అదుపులో ఉంచవచ్చు — ఏ ప్రణాళికా లేకుండా మీరు దీన్ని ఎదుర్కోవడం లేదు.
పేగుల్లో కూడా మ్యూకోసైటిస్ రావచ్చు
జీర్ణవ్యవస్థ లోపలి పొర కూడా ఇలాగే వేగంగా విభజన చెందే కణాలతో ఉంటుంది. అందుకే మ్యూకోసైటిస్ పేగుల లోపలి పొరపైనా ప్రభావం చూపవచ్చు — వికారం, కడుపులో మెలిపెట్టినట్టు నొప్పి, విరేచనాలు రావచ్చు. ఈ పేజీ మాత్రం తల్లిదండ్రులు ఎక్కువగా అడిగే విషయంపైనే దృష్టి పెడుతుంది: నోట్లో, గొంతులో కనిపించే, నొప్పి పెట్టే పుండ్లు. మీ బిడ్డకు జీర్ణ సంబంధ సమస్యలు కూడా ఎక్కువగా ఉంటే, తదుపరి ఆంకాలజీ విజిట్‌లో వాటి గురించి తప్పకుండా చెప్పండి; వాటికి వేరుగా చికిత్స అవసరం కావచ్చు.
మీరు నిస్సహాయులు కాదు
పుండ్లు రాకముందే మొదలుపెట్టే క్రమమైన నోటి సంరక్షణ, సరైన ఆహార ఎంపికలు, జ్వరం లేదా తీవ్రమైన నొప్పి వస్తే వెంటనే బృందానికి చెప్పడం — ఈ మూడే అన్నిటికంటే ఎక్కువ తేడా తెస్తాయి. కింది విభాగాలు ఒక్కోదాన్నీ దశలవారీగా వివరిస్తాయి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్‌ను అడగండి
మీకు తెలుసా?
కీమో వల్ల వచ్చే నోటి పుండ్లు దాదాపు ఎప్పుడూ చికిత్స ముగిశాక మానిపోతాయి. శరీరంలో అత్యంత వేగంగా కొత్తగా తయారయ్యే కణజాలాల్లో నోటి లోపలి పొర ఒకటి. కీమో మొదలవగానే ముందుగా ప్రభావితమయ్యేది ఇదే అయినా, ఒక సైకిల్ ముగిశాక ముందుగా కోలుకునేవాటిలో కూడా ఇదే ఉంటుంది. చాలా మంది పిల్లల్లో ఒక చికిత్స సైకిల్ పూర్తయిన 1 నుంచి 2 వారాల్లో స్పష్టమైన మెరుగుదల కనిపిస్తుంది. పుండ్లు రాకముందే మొదలుపెట్టే మంచి నోటి సంరక్షణే వాటి తీవ్రతను తగ్గించడానికి అన్నిటికంటే ప్రభావవంతమైన మార్గం.
ఏం గమనించాలి
నోటి పుండ్లను ఎలా గుర్తించాలి? స్వల్ప అసౌకర్యం నుంచి అత్యవసర సంకేతాల వరకు
కీమో వల్ల పిల్లలకు వచ్చే నోటి పుండ్లు గంటల్లో కాదు, రోజుల వ్యవధిలో పెరుగుతాయి. ఏం గమనించాలో, ఏ సంకేతాలు కనిపిస్తే వెంటనే బృందానికి కాల్ చేయాలో తెలిస్తే, సరైన సమయంలో మీరు స్పందించగలుగుతారు.
గ్రేడ్ 1 (స్వల్పం) — ఎరుపు, సున్నితత్వం
నోటి లోపలి పొర మామూలు కంటే ఎర్రగా కనిపిస్తుంది; ముట్టుకుంటే నొప్పిగా లేదా జివ్వుమన్నట్టు అనిపిస్తుంది. "నోరు ఏదోలా ఉంది" అని మీ బిడ్డ చెప్పవచ్చు, లేదా వేడి పదార్థాలు తినడానికి ఇష్టపడకపోవచ్చు. ఈ దశలో తెరుచుకున్న పుండ్లు ఇంకా ఉండవు.
- సాధారణంగా కీమో సైకిల్ తర్వాత 5–7 రోజులకు కనిపిస్తుంది
- మంచి నోటి సంరక్షణతో ఇది ముందుకు పెరగకుండా ఆపవచ్చు
- తదుపరి విజిట్‌లో బృందానికి చెప్పండి; ఇంట్లో గమనిస్తూ ఉండండి
గ్రేడ్ 2 (మధ్యస్థం) — అక్కడక్కడ పుండ్లు, ఇంకా తినగలుగుతారు
బుగ్గల లోపల, నాలుకపై, లేదా గొంతు వెనక భాగంలో చిన్న తెరుచుకున్న పుండ్లు లేదా తెల్లటి మచ్చలు కనిపిస్తాయి. తినేటప్పుడు నొప్పిగా ఉంటుంది, కానీ మెత్తటి ఆహారం, ద్రవాలు మీ బిడ్డ ఇంకా తీసుకోగలుగుతారు.
- ఇప్పుడే మెత్తటి, చల్లటి, మసాలా లేని ఆహారానికి మారండి
- ప్రతి భోజనం తర్వాత ఉప్పునీటితో పుక్కిలించేలా చూడండి
- ఆంకాలజీ బృందానికి చెప్పండి; మందుల మౌత్ రిన్స్ రాసివ్వవచ్చు
గ్రేడ్ 3 (తీవ్రం) — నోరంతా పుండ్లు, తినడం చాలా కష్టం
నోట్లో లేదా గొంతులో పెద్ద భాగాల్లో పుండ్లు పరుచుకుంటాయి. మింగడం చాలా నొప్పిగా ఉంటుంది. మీ బిడ్డ ఆహారం మొత్తం వద్దనవచ్చు; ద్రవాలు తాగడానికి కూడా కష్టపడవచ్చు. బరువు తగ్గడం నిజమైన ఆందోళనగా మారుతుంది.
- నొప్పి తగ్గించే మందులు అవసరం — బృందాన్ని అడగండి
- న్యూట్రిషనల్ సప్లిమెంట్లు లేదా ట్యూబ్ ద్వారా ఆహారం అవసరం కావచ్చు
- అదే రోజు ఆంకాలజీ బృందాన్ని సంప్రదించండి
గ్రేడ్ 4 — మింగలేని స్థితి, అత్యవసర చికిత్స అవసరం
నోరు, గొంతు లోపలి పొర మొత్తం దెబ్బతింటుంది. మీ బిడ్డ ఉమ్మిని గానీ, ఏ ద్రవాన్ని గానీ మింగలేరు. ఇది మెడికల్ ఎమర్జెన్సీ — నొప్పిని అదుపు చేయడానికి, సిర ద్వారా (IV) ద్రవాలు ఎక్కించడానికి, ఇన్ఫెక్షన్ రాకుండా దగ్గరగా గమనించడానికి హాస్పిటల్‌లో చేర్చడం అవసరం.
- వెంటనే హాస్పిటల్‌కు వెళ్లండి — ఎదురుచూడకండి
- దారిలోనే ఆంకాలజీ బృందానికి కాల్ చేయండి
- సిర ద్వారా పోషణ (IV న్యూట్రిషన్) అవసరం కావచ్చు
నోట్లో తెల్లటి మచ్చలు — ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్ (థ్రష్) కావచ్చు
తుడిస్తే పోయే క్రీమ్ లాంటి తెల్లటి మచ్చలు, లేదా నాలుకపై మందపాటి తెల్లటి పూత కనిపిస్తే, అది ఓరల్ థ్రష్ కావచ్చు — కీమో సమయంలో రోగనిరోధక శక్తి తగ్గడం వల్ల ఎక్కువగా వచ్చే ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్. దీనికి కేవలం నోటి సంరక్షణ సరిపోదు; ప్రత్యేకమైన యాంటీఫంగల్ చికిత్స అవసరం.
- మామూలు మ్యూకోసైటిస్ పుండ్లతో దీన్ని పొరబడకండి
- పరీక్షించి మందు రాసివ్వడానికి ఆంకాలజీ బృందాన్ని సంప్రదించండి
- థ్రష్‌కు చికిత్స ఉంది; దాన్ని అలాగే వదిలేయకూడదు
!
జ్వరంతో పాటు నోటి పుండ్లు — ఏ గ్రేడ్ అయినా ఇది అత్యవసరమే
దెబ్బతిన్న నోటి కణజాలం ద్వారా బ్యాక్టీరియా రక్తంలోకి ప్రవేశించవచ్చు. కీమో వల్ల రోగనిరోధక శక్తి అప్పటికే తగ్గి ఉన్నప్పుడు, ఇది చాలా త్వరగా తీవ్రమవుతుంది. నోటి పుండ్లతో పాటు 38°C లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జ్వరం ఉంటే, అది ఎప్పుడూ అత్యవసరమే. వెంటనే ఆంకాలజీ ఎమర్జెన్సీ నంబర్‌కు కాల్ చేయండి. పారాసిటమాల్ ఇచ్చి ఎదురుచూడకండి — ముందు కాల్ చేయండి. పుండ్లు స్వల్పంగానే కనిపిస్తున్నా ఇదే నియమం. మీ బిడ్డ పుండ్లు ఏ గ్రేడ్‌వో అర్థం కాకపోయినా, బృందానికి కాల్ చేసి మీకు కనిపిస్తున్నది వివరించండి — హాస్పిటల్‌కు రావాలా, ఇంట్లోనే చూసుకోవచ్చా అని వాళ్లు ఫోన్‌లోనే చెబుతారు. కాల్ చేయడానికి ఎప్పుడూ వెనకాడకండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్‌కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
కీమో సమయంలో నోటి సంరక్షణ
రోజూ పాటించాల్సిన నోటి సంరక్షణ పద్ధతి ఏమిటి?
పుండ్లు వచ్చిన తర్వాత కాదు — అవి రాకముందే క్రమమైన నోటి సంరక్షణ మొదలుపెడితే అన్నిటికంటే ఎక్కువ తేడా ఉంటుంది. ఈ దశలు పిల్లల క్యాన్సర్ చికిత్సలో సాధారణంగా పాటించే నోటి సంరక్షణ మార్గదర్శకాలపై ఆధారపడినవి. మొదటి సైకిల్ మొదటి రోజు నుంచే వీటిని పాటించండి.
-
ప్రతి భోజనం తర్వాత, పడుకునే ముందు — మెల్లగా పుక్కిలించడం
తేలికపాటి ఉప్పునీటిని వాడండి: ఒక కప్పు గోరువెచ్చని (వేడి కాని) నీటిలో అయోడిన్ లేని ఉప్పు చిటికెడు కలపండి. ఆ నీటిని నోట్లో 30 సెకన్ల పాటు మెల్లగా పుక్కిలించి ఉమ్మేయమని మీ బిడ్డకు చెప్పండి. మింగకూడదు. ప్రతి భోజనం, ప్రతి చిరుతిండి తర్వాత, మళ్లీ పడుకునే ముందు ఇలా చేయించండి.
- ఆల్కహాల్ ఉన్న మౌత్‌వాష్‌లు వాడకండి — అవి దెబ్బతిన్న కణజాలాన్ని ఎండబెట్టి, మంట పెంచుతాయి
- ఉప్పునీరు అందుబాటులో లేకపోతే, భోజనాల మధ్య మామూలు నీళ్లు సరిపోతాయి
- ఆంకాలజీ బృందం ప్రత్యేకమైన మందుల మౌత్ రిన్స్ రాసివ్వవచ్చు — వాళ్లు చెప్పినట్టే వాడండి
-
రోజుకు రెండుసార్లు, ప్రతి రోజూ — మెల్లగా పళ్లు తోమడం
చాలా మెత్తటి కుచ్చులున్న టూత్‌బ్రష్, కొంచెం ఫ్లోరైడ్ టూత్‌పేస్ట్ వాడండి. చిన్న చిన్న గుండ్రటి కదలికలతో 2 నిమిషాల పాటు మెల్లగా తోమండి. బ్రష్‌తో నొప్పి ఎక్కువగా ఉంటే, మెత్తటి ఫోమ్ స్వాబ్‌కు మారండి; అది పుండ్లు ఉన్న కణజాలాన్ని తక్కువగా రాసుకుంటుంది. నోరు నొప్పిగా ఉన్నా పళ్లు శుభ్రం చేయడం మానకండి — పళ్లపై పేరుకునే గారలో (ప్లాక్) ఉండే బ్యాక్టీరియా మ్యూకోసైటిస్‌ను మరింత పెంచుతుంది.
- 4 వారాలకు ఒకసారి, లేదా కుచ్చులు విచ్చుకుపోతే అంతకంటే ముందే, బ్రష్ మార్చండి
- తోబుట్టువులతో టూత్‌బ్రష్ పంచుకోనివ్వకండి
- చికిత్స సమయంలో డెంటల్ అపాయింట్‌మెంట్లు కొనసాగించడం గురించి డెంటిస్ట్‌ను అడగండి
-
రోజంతా నోరు తడిగా ఉండేలా చూడటం
నోరు ఎండిపోతే మ్యూకోసైటిస్ నొప్పి ఎక్కువవుతుంది. మీ బిడ్డ తరచూ నీళ్లు లేదా నీళ్లు కలిపిన జ్యూస్ కొంచెం కొంచెంగా తాగేలా ప్రోత్సహించండి — ఒకేసారి ఎక్కువ కాకుండా, చిన్న గుక్కలుగా, తరచుగా. మింగడం నొప్పిగా ఉందని ద్రవాలు వద్దంటే, ఐస్ ముక్కలు, ఐస్ లాలీలు, లేదా చప్పరించగలిగే గడ్డకట్టిన పండ్ల ముక్కలు ఇవ్వండి. ఐస్ చప్పరించడం వల్ల శరీరానికి నీరు అందుతుంది, కాసేపు ఆ భాగం తిమ్మిరిగా ఉండి నొప్పి తక్కువగా తెలుస్తుంది.
- గ్యాస్ ఉన్న కూల్ డ్రింక్స్, నీళ్లు కలపని పండ్ల రసాలు వద్దు — వాటి పులుపు మంట పెడుతుంది
- పెదవులు పగిలి ఎండిపోకుండా లిప్ బామ్ సహాయపడుతుంది; పగిలిన పెదవులు అసౌకర్యాన్ని పెంచుతాయి
- మీ బిడ్డ ద్రవాలు చాలావరకు వద్దంటుంటే, అదే రోజు ఆంకాలజీ బృందానికి చెప్పండి
-
మంచి వెలుతురులో రోజూ నోటిని పరిశీలించడం
ప్రతి సాయంత్రం, దీపం లేదా టార్చ్ దగ్గర మీ బిడ్డను నోరు బాగా తెరవమనండి; కొత్తగా ఏమైనా ఎరుపు, తెల్లటి మచ్చలు, తెరుచుకున్న పుండ్లు ఉన్నాయేమో చూడండి. దీనికి ఎక్కువ సమయం పట్టదు. పుండ్లు నోరంతా పరుచుకోకముందే — గ్రేడ్ 1 దశలో లేదా గ్రేడ్ 2 మొదట్లోనే — గుర్తిస్తే, ఇంట్లోనే వాటిని చూసుకునే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.
- ముందు రోజుతో పోలిస్తే ఏం మారిందో రాసి పెట్టుకోండి
- సందేహంగా ఉంటే మార్పులను ఫోటో తీయండి — తదుపరి విజిట్‌లో గానీ, క్లినిక్ మెసేజింగ్ ద్వారా గానీ బృందానికి చూపించండి
- మీ మనసు చెప్పేది నమ్మండి: ఏదైనా తేడాగా కనిపించినా, అనిపించినా కాల్ చేయండి
-
నొప్పిని ముందే అదుపు చేయడం — పెరగనివ్వకండి
మీ బిడ్డకు నొప్పిగా ఉంటే, బిడ్డ బాగా బాధపడే స్థితికి చేరకముందే నొప్పి ఉపశమన మార్గాల గురించి ఆంకాలజీ బృందంతో మాట్లాడండి. తినడానికి ముందు పుండ్లపై నేరుగా రాసే, తిమ్మిరి కలిగించే జెల్ (నంబింగ్ జెల్) బృందం రాసివ్వవచ్చు; లేదా తగిన ద్రవ రూపంలోని నొప్పి మందును సూచించవచ్చు. తీవ్రమైన సందర్భాల్లో కొంతకాలం పాటు బలమైన నొప్పి మందులు అవసరం కావచ్చు. అదుపులో లేని నొప్పి వల్ల మీ బిడ్డ ఆహారం, ద్రవాలు అన్నీ వద్దంటారు; దాంతో మరిన్ని సమస్యలు మొదలవుతాయి.
- బృందాన్ని అడగకుండా పెద్దల కోసం మందుల షాపుల్లో అమ్మే మందులు వాడకండి
- భోజన సమయంలో నొప్పి ఉంటే: బృందం చెప్పి ఉంటే, తినడానికి 10 నిమిషాల ముందు రాసిచ్చిన జెల్ రాయండి
- నొప్పి ఎంత ఉందో పిల్లలకు తగిన స్కేల్‌తో బృందానికి వివరించండి (చిన్న పిల్లలకు ముఖాల బొమ్మలతో ఉండే "ఫేసెస్ స్కేల్")
మీకు తెలుసా?
పుండ్లు వచ్చిన తర్వాత చికిత్స చేయడం కంటే, అవి రాకముందే నోటి సంరక్షణ మొదలుపెట్టడం ఎక్కువ ప్రభావం చూపుతుంది. నోటి లోపలి పొర కంటికి దెబ్బతిన్నట్టు కనిపించకముందే లోపల దెబ్బతినడం మొదలవుతుంది. చికిత్స మొదటి రోజు నుంచే మెల్లగా ఉప్పునీటితో పుక్కిలించడం, మెత్తగా బ్రష్ చేయడం — కీమో ప్రభావాలను తట్టుకోవడానికి ఆ కణజాలానికి మంచి అవకాశం ఇస్తాయి. దీన్ని సన్‌స్క్రీన్ లాగా అనుకోండి: ఎండ తగలకముందే రాసుకుంటే బాగా పనిచేస్తుంది, చర్మం కాలిపోయిన తర్వాత కాదు.
నోటి పుండ్లు ఉన్నప్పుడు పోషణ
మ్యూకోసైటిస్ ఉన్నప్పుడు మీ బిడ్డకు ఏం పెట్టాలి, ఏం పెట్టకూడదు?
కీమో వల్ల మీ బిడ్డ నోట్లో నొప్పిగా పుండ్లు ఉన్నప్పుడు సరిపడా పోషణ అందించడం — ఇంట్లో సంరక్షణలో అన్నిటికంటే కష్టమైన పనుల్లో ఒకటి. ఈ సమయంలో లక్ష్యం ఒక్కటే: వీలైనంత తక్కువ నొప్పితో క్యాలరీలు, ద్రవాలు అందేలా చూడటం. మామూలు భోజనం పెట్టాలని పట్టుబట్టాల్సిన అవసరం లేదు — సరిపడా అందితే చాలు.
సులభంగా తినగలిగే ఆహారాలు
నోటి పుండ్లు ఉన్నప్పుడు సాధారణంగా తేలికగా తినగలిగేవి ఇవి:
- మెత్తటి పెరుగు; గది ఉష్ణోగ్రతలో ఉన్న లేదా చల్లారిన జావ
- మెదిపిన బంగాళాదుంప లేదా అరటిపండు; స్క్రాంబుల్డ్ ఎగ్స్ (గిలకొట్టి వండిన గుడ్లు)
- మెత్తటి అన్నం; కస్టర్డ్
- నిమ్మజాతి పండ్లు లేకుండా చేసిన మిల్క్‌షేక్‌లు; అరటి లేదా మామిడితో చేసిన స్మూతీలు
- మెత్తగా ఉడికించిన లేదా ఆవిరిపై ఉడికించిన చేప
- ఐస్‌క్రీమ్, ఐస్ లాలీలు
- కారం లేని పప్పులో నానబెట్టిన మెత్తటి ఇడ్లీ లేదా మెత్తటి దోస
వేడి పదార్థాల కంటే చల్లటి లేదా గది ఉష్ణోగ్రతలో ఉన్న ఆహారం సాధారణంగా ఎక్కువ సౌకర్యంగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే వేడి వల్ల అప్పటికే మంటగా ఉన్న కణజాలానికి రక్తప్రవాహం పెరుగుతుంది.
దూరంగా ఉంచాల్సిన ఆహారాలు, డ్రింక్స్
- పదునైన అంచులున్నవి — పొడి బిస్కెట్లు, టోస్ట్, చిప్స్, అప్పడాలు
- పులుపు ఉన్నవి — నిమ్మజాతి పండ్లు, వాటి రసాలు, టమాటాలు, చింతపండు, పచ్చి మామిడి
- కారం, మసాలా ఎక్కువగా ఉన్న ఆహారం
- బాగా వేడిగా ఉన్న ఆహారం, డ్రింక్స్
- ఆల్కహాల్ — పెద్ద టీనేజ్ పిల్లల విషయంలో వంటలో వాడేది కూడా
- గ్యాస్ ఉన్న కూల్ డ్రింక్స్
ఇవన్నీ అప్పటికే దెబ్బతిన్న కణజాలంలో వాపు, నొప్పిని పెంచుతాయి. ఉప్పగా ఉండే ఆహారం మంట పెట్టవచ్చు; కానీ పుక్కిలించే నీటిలో కలిపే కొద్దిపాటి ఉప్పు ఫర్వాలేదు — ఆహారంలో ఉప్పు గాఢత సాధారణంగా దానికంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది.
న్యూట్రిషనిస్ట్ సహాయం ఎప్పుడు తీసుకోవాలి?
మీ బిడ్డ 2 రోజులకు మించి సరిగా తినలేకపోతుంటే, లేదా చికిత్స సమయంలో కొంచెం కంటే ఎక్కువ బరువు తగ్గితే, న్యూట్రిషనిస్ట్‌కు రిఫర్ చేయమని ఆంకాలజీ బృందాన్ని అడగండి. CION సంరక్షణ బృందంలో వైద్య బృందంతో కలిసి పనిచేసే ఆంకాలజీ న్యూట్రిషన్ నిపుణులు ఉన్నారు. పోషణ సహాయం — అది మెత్తగా మార్చిన ఆహారం కావచ్చు, న్యూట్రిషనల్ సప్లిమెంట్లు కావచ్చు, తీవ్రమైన సందర్భాల్లో ట్యూబ్ ద్వారా ఆహారం కావచ్చు — చికిత్సా ప్రణాళికలో భాగమే; ఏదో తర్వాత ఆలోచించే విషయం కాదు.
స్ట్రా, వెడల్పాటి కప్పు — చిన్న చిట్కాలు
స్ట్రాతో తాగితే పులుపు లేదా రుచి ఉన్న ద్రవాలు నొప్పిగా ఉన్న భాగాలకు తక్కువగా తగులుతాయని కొంతమంది పిల్లలకు అనిపిస్తుంది. మరికొందరు పెదవులకు తగలకుండా వెడల్పాటి అంచు ఉన్న కప్పులను ఇష్టపడతారు. ఏది తక్కువ నొప్పిగా ఉందో మీ బిడ్డే మీకు దారి చూపనివ్వండి — పిల్లలకు తరచూ స్పష్టమైన ఇష్టాలు ఉంటాయి. వాటిని గౌరవిస్తే, చాలా విషయాలు తమ చేతుల్లో లేని ఈ సమయంలో కొన్నైనా తమ మాట ప్రకారం జరుగుతున్నాయనే భావన వాళ్లకు కలుగుతుంది.
చికిత్స కాలమంతా మీ బిడ్డకు తోడుగా ఉండటంపై విస్తృతమైన మార్గదర్శనం కోసం ఇంట్లో కీమో తీసుకుంటున్న బిడ్డను చూసుకోవడం పేజీ చూడండి. పిల్లల క్యాన్సర్ సంరక్షణలోని అన్ని అంశాల కోసం పిల్లల్లో క్యాన్సర్ — పూర్తి గైడ్కు వెళ్లండి.
తల్లిదండ్రులు అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో సమయంలో పిల్లలకు నోటి పుండ్లు, మ్యూకోసైటిస్ — మీ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు
కీమో మొదలయ్యాక పిల్లలకు నోటి పుండ్లు ఎన్ని రోజులకు వస్తాయి?
కీమో వల్ల నోటి పుండ్లు సాధారణంగా ఒక చికిత్స సైకిల్ మొదలైన 5 నుంచి 10 రోజుల మధ్య కనిపిస్తాయి; అయితే ఏ మందులు వాడుతున్నారు, బిడ్డ శరీరం ఎలా స్పందిస్తుంది అనే దాన్ని బట్టి ఈ సమయం మారుతుంది. నోటి లోపలి పొర చాలా వేగంగా — 7 నుంచి 14 రోజులకు ఒకసారి — కొత్తగా తయారవుతుంది; కీమో ఈ వేగమైన పునరుద్ధరణను అడ్డుకోవడం వల్ల పుండ్లు వస్తాయి. పుండ్లు కంటికి స్పష్టంగా కనిపించకముందే, మీ బిడ్డ తినడానికి, తాగడానికి, మింగడానికి ఇష్టపడకపోవడం, లేదా నోట్లో నొప్పిగా, మంటగా ఉందని చెప్పడం తల్లిదండ్రులు తరచూ గమనిస్తారు. ఇలాంటి సంకేతాలు ఏవి కనిపించినా, తదుపరి విజిట్ వరకు ఆగకుండా వెంటనే ఆంకాలజీ బృందానికి తెలియజేయండి.
కీమో సమయంలో నోటి పుండ్లు (మ్యూకోసైటిస్) ప్రమాదకరమా?
మ్యూకోసైటిస్ స్వల్పంగానూ ఉండవచ్చు, తీవ్రంగానూ ఉండవచ్చు. స్వల్ప నోటి పుండ్లు నొప్పిగా, అసౌకర్యంగా ఉంటాయి కానీ మంచి నోటి సంరక్షణ, సరైన ఆహారంతో ఇంట్లోనే చూసుకోవచ్చు. తీవ్రమైన మ్యూకోసైటిస్‌లో — నోరు, గొంతు లోపలి పొర మొత్తం దెబ్బతిన్నప్పుడు — బిడ్డ అసలు మింగలేకపోవచ్చు; దెబ్బతిన్న కణజాలం ద్వారా బ్యాక్టీరియా రక్తంలోకి చేరవచ్చు, ముఖ్యంగా చికిత్స వల్ల తెల్ల రక్తకణాల సంఖ్య అప్పటికే తక్కువగా ఉన్నప్పుడు. అందుకే చికిత్స కాలమంతా వైద్య బృందం నోటి ఆరోగ్యాన్ని శ్రద్ధగా గమనిస్తుంది. మీ బిడ్డకు నోటి పుండ్లతో పాటు జ్వరం వస్తే, లేదా నోటి ద్వారా ఏ ద్రవమూ తీసుకోలేకపోతే, అదే రోజు వైద్య సహాయం తీసుకోండి.
నోటి పుండ్లు ఉన్నప్పుడు నా బిడ్డకు ఏం తినిపించాలి?
నోటి పుండ్లు ఉన్నప్పుడు మెత్తటి, చల్లటి, మసాలా లేని ఆహారం తినడం సులభం. పెరుగు, మెత్తటి జావ, మెదిపిన అరటిపండు, చల్లటి అన్నం, మెత్తగా ఉడికించిన గుడ్లు, నిమ్మజాతి పండ్లు లేని స్మూతీలు, ఐస్ ముక్కలు లేదా ఐస్ లాలీలు మంచి ఎంపికలు. గట్టిగా, కరకరలాడేవి, పదునైన అంచులున్నవి (క్రాకర్స్, టోస్ట్), పులుపు ఉన్నవి (నిమ్మజాతి పండ్లు, టమాటా), కారంగా ఉన్నవి, బాగా వేడిగా ఉన్నవి పెట్టకండి — ఇవి దెబ్బతిన్న కణజాలాన్ని రేపి నొప్పిని పెంచుతాయి. వేడి ఆహారం కంటే చల్లటి లేదా గది ఉష్ణోగ్రతలో ఉన్న ఆహారం సాధారణంగా ఎక్కువ సౌకర్యంగా ఉంటుంది. నోటి ద్వారా సరిపడా క్యాలరీలు అందకపోతే, న్యూట్రిషనిస్ట్, ఆంకాలజీ బృందం అదనపు ఆహార మార్గాల గురించి మీతో చర్చిస్తారు.
కీమో సమయంలో నా బిడ్డ ఏ నోటి సంరక్షణ పద్ధతి పాటించాలి?
కీమో సమయంలో సాధారణంగా సూచించే పద్ధతిలో — రోజుకు చాలాసార్లు, ముఖ్యంగా భోజనాల తర్వాత, పడుకునే ముందు, తేలికపాటి ఉప్పునీటితో (గోరువెచ్చని నీటిలో కొంచెం అయోడిన్ లేని ఉప్పు) పుక్కిలించడం ఉంటుంది. రోజుకు రెండుసార్లు చాలా మెత్తటి కుచ్చుల టూత్‌బ్రష్‌తో — బ్రష్ ఇబ్బందిగా ఉంటే మెత్తటి ఫోమ్ స్వాబ్‌తో — పళ్లను మెల్లగా శుభ్రం చేయాలి. ఆల్కహాల్ ఉన్న మౌత్‌వాష్‌లు వద్దు; అవి నోటి లోపలి పొరను మరింత ఎండబెట్టి, మంట పెంచుతాయి. మీ బిడ్డ పరిస్థితికి తగినట్టు ఆంకాలజీ బృందం మందుల మౌత్ రిన్స్ గానీ, ఉపశమనం ఇచ్చే జెల్ గానీ రాసివ్వవచ్చు. ముందుగా బృందాన్ని అడగకుండా మందుల షాపులో కొనే వాటిని బదులుగా వాడకండి.
నా బిడ్డ నోటి పుండ్ల గురించి డాక్టర్‌కు ఎప్పుడు కాల్ చేయాలి?
మీ బిడ్డకు నోటి పుండ్లతో పాటు 38°C లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జ్వరం ఉంటే; చాలా గంటల పాటు ఏ ద్రవాన్నీ మింగలేకపోతుంటే; నోట్లో కొత్తగా లేదా పెరుగుతున్న తెల్లటి మచ్చలు కనిపిస్తే (ఇవి ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్ సంకేతం కావచ్చు); నోటి నుంచి లేదా చిగుళ్ల నుంచి రక్తం వస్తుంటే; లేదా ఇప్పటికే రాసిచ్చిన మందులతో తగ్గని తీవ్రమైన నొప్పితో బాధపడుతుంటే — వెంటనే ఆంకాలజీ బృందానికి కాల్ చేయండి, లేదా దగ్గర్లోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. మీకు కేవలం ఆందోళనగా ఉన్నా కాల్ చేయండి. పరిస్థితి ముదిరిన తర్వాత కాకుండా, ఆందోళనగా ఉన్న తల్లిదండ్రుల నుంచి ముందుగానే వినడాన్నే మీ బిడ్డ సంరక్షణ బృందం ఎప్పుడూ ఇష్టపడుతుంది.
కీమో ముగిశాక నా బిడ్డ నోరు మానిపోతుందా?
అవును — చాలా ఎక్కువ సందర్భాల్లో, కీమో ముగిశాక మ్యూకోసైటిస్ పూర్తిగా మానిపోతుంది. నోటి లోపలి పొర వేగంగా విభజన చెందే కణాలతో ఉంటుంది కాబట్టి, కీమో ప్రభావం ముందుగా పడేది దానిపైనే — కానీ ముందుగా కోలుకునేవాటిలో కూడా అదే ఉంటుంది. చాలా మంది పిల్లల్లో ఒక చికిత్స సైకిల్ లేదా మొత్తం కోర్సు పూర్తయిన 1 నుంచి 2 వారాల్లో స్పష్టమైన మెరుగుదల కనిపిస్తుంది. తీవ్రమైన మ్యూకోసైటిస్ తగ్గడానికి కొంచెం ఎక్కువ సమయం పట్టవచ్చు. చికిత్సలో తల లేదా మెడకు రేడియేషన్ కూడా ఉంటే, కోలుకునే విషయంలో అదనంగా గమనించాల్సినవాటి గురించి బృందం మీతో చర్చిస్తుంది.
మా స్పెషలిస్ట్ డాక్టర్లు
CION పిల్లల క్యాన్సర్ బృందం. మీ బిడ్డ చికిత్స ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రక్త పరీక్షలు, స్కాన్లు, బయాప్సీ రిపోర్టులు చదవడం నుంచి కీమో, సపోర్టివ్ కేర్, చికిత్స తర్వాతి ఫాలో-అప్ వరకు — మీ బిడ్డ కేసును మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు, హెమటాలజిస్టులు, సర్జికల్ ఆంకాలజిస్టులు, రేడియేషన్ ఆంకాలజిస్టులు కలిసి సమీక్షిస్తారు. పిల్లల సర్జరీ, బోన్ మ్యారో ట్రాన్స్‌ప్లాంట్, సంక్లిష్టమైన రేడియేషన్‌ను NABH గుర్తింపు ఉన్న భాగస్వామ్య హాస్పిటళ్లతో CION సమన్వయం చేస్తుంది.
Medical Oncologist
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Medical Oncologist
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Medical Oncologist
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Medical Oncologist
Medical Oncologist
Surgical Oncologist
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Surgical Oncologist
Surgical Oncologist
Surgical Oncologist
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Surgical Oncologist
Radiation Oncologist
Radiation Oncologist
Radiation Oncologist
Hematologist
Surgical Oncologist
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
Surgical Oncologist
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Chemotherapy and You — side effects
- National Cancer Institute — Side Effects of Cancer Treatment
- St. Jude Together — Parent and patient education
- American Cancer Society — Cancer in Children
- Children's Oncology Group — Children's Oncology Group
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్‌లైన్‌కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్‌ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
ఇంట్లో కీమో తీసుకుంటున్న బిడ్డను ఎలా చూసుకోవాలిచికిత్స కాలమంతా ఇంట్లో సంరక్షణ గురించి పూర్తి గైడ్క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో బిడ్డకు ఆహారం — ఆకలి, వికారం, సురక్షిత ఆహారంతినడం కష్టమైనప్పుడు బిడ్డకు పోషణ ఎలా అందించాలికీమో సమయంలో జ్వరం, న్యూట్రోపీనియా — ఎప్పుడు హాస్పిటల్‌కు పరుగెత్తాలినోటి పుండ్లతో పాటు జ్వరం వస్తే ఏం చేయాలిక్యాన్సర్ ఉన్న పిల్లల్లో నొప్పి నివారణనొప్పిని ముందుగానే అదుపులో ఉంచడం ఎలాపిల్లల్లో క్యాన్సర్పిల్లల క్యాన్సర్ సంరక్షణ గురించి అన్నీ ఒకే చోట
మాతో మాట్లాడండి
మీ బిడ్డ నోటి పుండ్లు ఎక్కువవుతున్నాయా? చికిత్స బృందానికి వెంటనే చెప్పండి
నోటి పుండ్లతో పాటు జ్వరం ఉన్నా, ద్రవాలు కూడా మింగలేకపోతున్నా ఆలస్యం చేయకండి. సందేహం ఉంటే మీ బిడ్డ చికిత్స బృందానికి లేదా CION హెల్ప్‌లైన్‌కు కాల్ చేయండి.