వాపు, PET-CT
వాస్క్యులైటిస్ కోసం PET-CT: ఏ పరిస్థితుల్లో, ఏమి చూపిస్తుంది?
బృహద్ధమని, దాని ప్రధాన శాఖల గోడల్లో వాపు వచ్చే పరిస్థితులను పెద్ద రక్తనాళాల వాస్క్యులైటిస్ అంటారు. వాటి కోసం PET-CT గుర్తించబడిన పరిశీలన పద్ధతి. మీ డాక్టర్ ఈ స్కాన్ చెప్పారంటే — వాపు ఎక్కడ ఉంది, ఎంత చురుకుగా ఉంది, లేదా చికిత్స పనిచేస్తోందా అని తెలుసుకోవడానికే. ఈ స్కాన్ ఏమి చూపిస్తుంది, స్టెరాయిడ్లు దాన్ని ఎలా మారుస్తాయి అనేది ఇక్కడ ఉంది.
సూటిగా సమాధానం
వాస్క్యులైటిస్లో PET-CT ను ఏ పరిస్థితులకు వాడతారు?
పెద్ద రక్తనాళాల గోడల్లో చురుకుగా ఉన్న వాపును PET-CT గుర్తిస్తుంది. Takayasu arteritis, giant cell arteritis వంటి పెద్ద రక్తనాళాల వాస్క్యులైటిస్కు ఇది గుర్తించబడిన పరిశీలన పద్ధతి. క్యాన్సర్ను చూపించే అదే ట్రేసర్, వాపు ఉన్న కణజాలాన్ని కూడా చూపిస్తుంది. స్కాన్ ఏర్పాటు చేయకముందే మీరు వాడుతున్న మందుల గురించి — ముఖ్యంగా స్టెరాయిడ్ల గురించి — మీ బృందానికి తెలియాలి.
పెద్ద రక్తనాళాల వాస్క్యులైటిస్ అంటే బృహద్ధమని (aorta) గోడల్లో, దాని నుంచి విడిపోయే ప్రధాన రక్తనాళాల గోడల్లో వచ్చే వాపు. ఏ రక్తనాళాలు ప్రభావితమయ్యాయి, వాపు ఎంత చురుకుగా ఉంది అనేది తెలుసుకోవాల్సి వచ్చినప్పుడు PET-CT ను వాడతారు.
ఎక్కువగా ఏ రెండు పరిస్థితులకు
ఒకటి — Takayasu arteritis; ఇది ఎక్కువగా చిన్న వయసు మహిళల్లో కనిపిస్తుంది, దక్షిణాసియాలో ఎక్కువ. రెండు — giant cell arteritis; ఇది పెద్ద వయసువారిలో వస్తుంది, ఒక్క టెంపోరల్ ధమని బయాప్సీతో తెలియకుండా పోయే రక్తనాళాలను కూడా ఇది తాకవచ్చు.
పాలీమయాల్జియా రుమాటికా, బృహద్ధమనిని తాకే IgG4-సంబంధిత వ్యాధి, అలాగే కారణం తెలియని జ్వరం — వీటిలో కూడా దీన్ని వాడతారు. ఇతర పరీక్షల్లో కారణం దొరకనప్పుడు, శరీరమంతటా చురుకుదనం ఎక్కడ ఉందో ఈ స్కాన్ వెతుకుతుంది.
ముందే చెప్పాల్సినవి
స్కాన్కు ముందు మీ బృందానికి ఏమి తెలియాలి?
- ప్రెడ్నిసోలోన్, డెక్సామెథాసోన్ వంటి స్టెరాయిడ్ మందు వాడుతున్నారా, ఎంత మోతాదులో
- చివరిసారి స్టెరాయిడ్ మాత్ర లేదా ఇంజెక్షన్ తీసుకున్న తేదీ, సమయం
- మిగతా అన్ని మందులు — డాక్టర్ రాయకుండా కొన్నవి, మూలికా మందులతో సహా
- మీకు షుగర్ వ్యాధి ఉందా, ఇటీవలి షుగర్ లెవెల్ ఎంత వచ్చింది
- ఇటీవల లక్షణాల్లో ఏదైనా మార్పు — కొత్త నొప్పి, జ్వరం, కాలు లేదా చేయి వాపు
- గత కొన్ని వారాల్లో బయాప్సీ లేదా ఏదైనా ప్రక్రియ జరిగిందా
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిస్కాన్ రోజు
PET-CT రోజున ఏమేమి జరుగుతాయి?
-
స్కాన్కు ముందు ఉపవాసం
అపాయింట్మెంట్కు ముందు కొన్ని గంటలు ఏమీ తినకూడదని చెబుతారు. ఎంతసేపు అనేది మీ బృందం కచ్చితంగా చెబుతుంది. మంచి నీళ్లు తాగవచ్చు.
-
వచ్చాక షుగర్ చెక్
మీరు వచ్చిన తర్వాత రక్తంలో చక్కెర స్థాయిని ఒక టెస్ట్తో చూస్తారు. అది మరీ ఎక్కువ ఉంటే స్కాన్ను వేరే రోజుకు మార్చవచ్చు — ఎందుకంటే ఎక్కువ గ్లూకోజ్ ట్రేసర్తో పోటీ పడి ఇమేజ్ నాణ్యతను తగ్గిస్తుంది.
-
ట్రేసర్ ఇంజెక్షన్, విశ్రాంతి
తక్కువ మోతాదులో ట్రేసర్ను నరం ద్వారా ఇస్తారు. తర్వాత అది శరీరమంతా వ్యాపించేందుకు సుమారు ఒక గంట మీరు నిశ్శబ్దంగా విశ్రాంతి తీసుకోవాలి — ఈ సమయంలో ఏమీ తినకూడదు, ఫోన్ వాడకూడదు.
-
స్కాన్
స్కానర్ బెడ్ నెమ్మదిగా మెషిన్ లోపలికి కదులుతుండగా మీరు కదలకుండా పడుకోవాలి. ఛాతీ, పొట్ట, పొత్తికడుపు స్కాన్ చేయడానికి సాధారణంగా సుమారు అరగంట పడుతుంది. స్కాన్ సమయంలో మీకు నొప్పి అనిపించదు.
-
ఇమేజ్లు రిపోర్టింగ్కు వెళ్తాయి
ఇమేజ్లను న్యూక్లియర్ మెడిసిన్ డాక్టర్, రేడియాలజిస్ట్ పరిశీలిస్తారు. CION లో PET-CT ను భాగస్వామ్య ఇమేజింగ్ కేంద్రాలతో సమన్వయం చేస్తారు; స్కాన్ ఆ కేంద్రంలోనే జరుగుతుంది.
-
ఫలితాన్ని మీ బృందంతో చర్చిస్తారు
మీ రుమటాలజిస్ట్ లేదా చికిత్స చేస్తున్న డాక్టర్ — రిపోర్ట్ను మీ బ్లడ్ టెస్టులు, పరీక్షలో కనిపించినవి, ఇతర పరిశీలనలతో కలిపి చూశాకే ఏదైనా నిర్ణయానికి వస్తారు.
ఏమి కనిపిస్తుంది
వాస్క్యులైటిస్లో PET-CT నిజానికి ఏమి చూపిస్తుంది?
FDG (గ్లూకోజ్ లాంటి ట్రేసర్) ను జీవక్రియ చురుకుదనం ఎక్కువగా ఉన్న కణజాలం తీసుకుంటుంది. వాపు ఉన్న రక్తనాళ గోడలు చురుకుగా ఉంటాయి; అందుకే కణితి పోగు చేసుకున్నట్టే అవి కూడా దీన్ని పోగు చేసుకుంటాయి.
ఏ ధమనులు ప్రభావితమయ్యాయి, ఎంత వరకు, ఎంత గాఢంగా — ఇవి స్కాన్లో కనిపిస్తాయి. ఇది ఉపయోగపడేది ఎందుకంటే — బృహద్ధమని, సబ్క్లావియన్, కరోటిడ్, ఇలియాక్ ధమనులు వంటి వాటిని వేరే మార్గాల్లో నేరుగా పరీక్షించడం కష్టం.
చికిత్స పనిచేస్తోందా అని చూడటం
ఇప్పటికే చికిత్స తీసుకుంటున్నవారిలో, మళ్లీ చేసే PET-CT — వాపు స్పందిస్తోందా, అలాగే ఉందా, పెరుగుతోందా అనేది చూపించగలదు. రోగ నిర్ధారణ సమయంలోనూ, చికిత్స స్పందనను గమనించడానికీ దీన్ని వాడటానికి EULAR, EANM మార్గదర్శకాల మద్దతు ఉంది.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
Takayasu arteritis ఎక్కువగా చిన్న వయసు మహిళల్లో కనిపిస్తుంది; ప్రపంచంలో ఎక్కువ కేసులు నమోదయ్యే ప్రాంతాల్లో దక్షిణాసియా ఒకటి. రక్తనాళాలు సన్నబడటం లేదా ఉబ్బడం వంటి శాశ్వత నిర్మాణ మార్పులు మామూలు యాంజియోగ్రఫీలో కనిపించకముందే, గోడల్లోని చురుకైన వాపును PET-CT గుర్తించగలదు. అంటే — ధమనుల ఆకారం మారకముందే చికిత్స గురించి నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం కొన్నిసార్లు ఉంటుంది.
నిజాయితీగా
మన దగ్గర స్కాన్ ఫలితం ఒక్కటే తుది సమాధానం ఎందుకు కాదు?
వాస్క్యులైటిస్ను సూచించే అదే ట్రేసర్ తీరు — TB (క్షయ), సార్కాయిడోసిస్, మన ప్రాంతంలో ఎక్కువగా కనిపించే ఇతర గ్రాన్యులోమా ఇన్ఫెక్షన్ల వల్ల కూడా రావచ్చు. స్కాన్ ఇమేజ్లో ఈ తీరులను వేరు చేయడం చాలా కష్టం.
మీ బ్లడ్ టెస్టులు, మీ లక్షణాలు, ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చే ప్రమాద కారకాలు — వీటితో కలిపి మీ చికిత్స బృందం రిపోర్ట్ను చదువుతుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో కచ్చితమైన రోగ నిర్ధారణకు ముందు కణజాల బయాప్సీ అవసరం అవుతుంది.
రిపోర్ట్ చేతిలో ఉన్నప్పుడు ఏమి చేయాలి
పెద్ద రక్తనాళాల్లో లేదా లింఫ్ నోడ్లలో (గ్రంథులు) ట్రేసర్ కనిపించిందని మీ రిపోర్ట్లో రాసి ఉంటే — తర్వాతి అడుగు మీ రుమటాలజిస్ట్తో లేదా డాక్టర్తో మాట్లాడటమే; రిపోర్ట్ ఒక్కటే చదివి ఒక నిర్ణయానికి రావడం కాదు.
ఈ పేజీ మీ సొంత స్కాన్ ఫలితం ఏమిటో చెప్పలేదు. మందుల విషయంలో మీ అంతట మీరు ఏ మార్పూ చేసుకోవద్దు — ముఖ్యంగా స్టెరాయిడ్లను ఆకస్మికంగా ఆపవద్దు; ఆ నిర్ణయం మీ డాక్టర్దే.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
వాస్క్యులైటిస్, PET-CT గురించి ప్రశ్నలు
పెద్ద రక్తనాళాల వాస్క్యులైటిస్కు అల్ట్రాసౌండ్, MRI కంటే PET-CT మేలా?
ఒక్కొక్కటి ఒక్కో రకమైన సమాచారం ఇస్తుంది; వీటిని ఒకదానికి బదులు ఒకటిగా కాకుండా కలిపి వాడటమే ఎక్కువ. అల్ట్రాసౌండ్ వేగంగా అయిపోతుంది; పై పొరలకు దగ్గరగా ఉండే ధమనుల్లో — ముఖ్యంగా కరోటిడ్, టెంపోరల్ ధమనుల్లో — గోడ మందం, రక్త ప్రవాహాన్ని చూపిస్తుంది. MRI విస్తృత ప్రాంతంలో గోడ వాపును, మందాన్ని చూపిస్తుంది. PET-CT వీటికి జీవక్రియ సమాచారాన్ని కలుపుతుంది — ఒకే స్కాన్లో బృహద్ధమని, దాని శాఖలన్నిటిలో వాపు ఎక్కడ ఎక్కువ చురుకుగా ఉందో చూపిస్తుంది. వ్యాధి ఎంత వరకు వ్యాపించిందో స్పష్టత లేనప్పుడు, లేదా మొత్తం ధమనుల వ్యవస్థలో చికిత్స స్పందనను చూడాల్సి వచ్చినప్పుడు దీన్ని తోడుగా వాడటానికి EULAR మార్గదర్శకాల మద్దతు ఉంది.
నేను ఇప్పటికే వాడుతున్న స్టెరాయిడ్ల వల్ల ఫలితం మారుతుందా?
అవును, ఇది ముఖ్యమైన విషయం. కార్టికోస్టెరాయిడ్లు వాపు ఉన్న రక్తనాళ గోడల్లో FDG తీసుకోవడాన్ని తగ్గిస్తాయి; దాంతో చురుకుగా ఉన్న వాస్క్యులైటిస్ కూడా ఉన్నదానికంటే తక్కువ చురుకుగా కనిపించవచ్చు. అందుకే స్కాన్ తేదీ నిర్ణయించే ముందు మీ మోతాదు ఎంత, చివరి మాత్ర ఎప్పుడు వేసుకున్నారు అని మీ బృందం అడుగుతుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో స్టెరాయిడ్లు మొదలుపెట్టకముందే స్కాన్ చేయమని, లేదా మోతాదు తక్కువగా ఉన్న సమయంలో చేయమని సూచించవచ్చు — వ్యాధి చురుకుదనం స్పష్టంగా కనిపించడానికి. సలహా లేకుండా మీ మందును మార్చవద్దు, ఆపవద్దు; ఆ సమయ నిర్ణయాన్ని మీ బృందానికే వదిలేయండి.
వాస్క్యులైటిస్కూ, TB కీ మధ్య తేడాను PET-CT చెప్పగలదా?
స్కాన్ ఇమేజ్ ఒక్కదాన్ని చూసి చెప్పలేదు. ఈ రెండు పరిస్థితుల్లోనూ రక్తనాళ గోడల్లో, లింఫ్ నోడ్లలో ట్రేసర్ కనిపిస్తుంది; కనిపించే తీరు కూడా చాలా పోలికగా ఉండవచ్చు. మీ బ్లడ్ టెస్టులు, ఛాతీ ఇమేజింగ్, లక్షణాలు, ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాద కారకాలతో కలిపి మీ బృందం రిపోర్ట్ను చదువుతుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో కచ్చితమైన నిర్ధారణకు ముందు కణజాల నమూనా అవసరం అవుతుంది. పెద్ద రక్తనాళాల్లో ట్రేసర్ కనిపించిందని, లేదా లింఫ్ నోడ్లు పెద్దవయ్యాయని రిపోర్ట్లో ఉంటే — మీ విషయంలో దాని అర్థం ఏమిటో మీ రుమటాలజిస్ట్ను లేదా డాక్టర్ను అడగాల్సిన ప్రశ్న; రిపోర్ట్ చూసి మీరే నిర్ణయానికి రావాల్సినది కాదు.
క్యాన్సర్ కోసం చేసే PET-CT కంటే సన్నద్ధత వేరుగా ఉంటుందా?
చేసే పనులు దాదాపు ఒకటే — ఉపవాసం, వచ్చాక షుగర్ చెక్, ట్రేసర్ ఇంజెక్షన్, స్కాన్కు ముందు విశ్రాంతి. ముఖ్యమైన తేడా ఏమిటంటే — ముందుగా మీ బృందానికి ఏమి తెలియాలి అనేది. వాస్క్యులైటిస్ స్కాన్ విషయంలో మీ స్టెరాయిడ్ మోతాదు, చివరి మాత్ర ఎప్పుడు వేసుకున్నారు అనేవి స్కాన్ను ఎప్పుడు పెట్టాలో నేరుగా ప్రభావితం చేస్తాయి; ఎందుకంటే కార్టికోస్టెరాయిడ్లు వాపు ఉన్న కణజాలంలో FDG తీసుకోవడాన్ని తగ్గిస్తాయి. మీరు ఏమి వాడుతున్నారు, ఎప్పుడు వాడుతున్నారు అనేది కచ్చితంగా చెప్పండి — అప్పుడే స్కాన్ ఎక్కువ ఉపయోగపడే ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
మొత్తం అపాయింట్మెంట్కు ఎంత సమయం పడుతుంది?
వచ్చిన దగ్గరి నుంచి బయటికి వెళ్లే వరకు సుమారు మూడు గంటలు అనుకోండి. అందులో ఎక్కువ భాగం ట్రేసర్ ఇంజెక్షన్ తర్వాత ఎదురుచూసే సమయమే — సాధారణంగా సుమారు ఒక గంట; ఈ సమయంలో ట్రేసర్ శరీరమంతా వ్యాపిస్తుండగా మీరు నిశ్శబ్దంగా కూర్చుంటారు. స్కాన్ మాత్రం సుమారు అరగంట. అది పూర్తయ్యాక మీరు వెళ్లిపోవచ్చు, మామూలు పనులు చేసుకోవచ్చు. మిమ్మల్ని ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి ఎవరైనా రావాల్సిన అవసరం లేదు; అయినా ఎదురుచూసే సమయంలో తోడుగా ఎవరైనా ఉంటే మంచిదే.
వాస్క్యులైటిస్ చికిత్స పనిచేస్తోందా అని PET-CT చూపించగలదా?
అవును; మొదటి రోగ నిర్ధారణతో పాటు గుర్తించబడిన ఉపయోగాల్లో ఇది ఒకటి. చికిత్సకు ముందు తీసిన స్కాన్ను, కొన్ని నెలల చికిత్స తర్వాత తీసిన స్కాన్తో పోలిస్తే — రక్తనాళ గోడల్లో ట్రేసర్ తగ్గిందా, అలాగే ఉందా, పెరిగిందా అనేది తెలుస్తుంది. ట్రేసర్ తగ్గడం సాధారణంగా వాపు స్పందిస్తోందని సూచిస్తుంది. తగిన సందర్భాల్లో ఈ ఉద్దేశంతో మళ్లీ PET-CT చేయడానికి EULAR మార్గదర్శకాల మద్దతు ఉంది. మీ విషయంలో ఫాలో-అప్ స్కాన్ అదనపు సమాచారం ఇస్తుందా, లేక బ్లడ్ మార్కర్లు, వైద్య పరీక్షే సరిపోతాయా అనేది మీ రుమటాలజిస్ట్ నిర్ణయిస్తారు.
CION ఆంకాలజిస్టులు. మీ PET-CT రిపోర్ట్ను స్పెషలిస్ట్ చదివి, తర్వాత ఏం చేయాలో చెబుతారు.
స్కాన్ ఎందుకు అవసరమో చెప్పడం నుంచి రిపోర్ట్లోని SUV, ఇతర ఫలితాలను మీ కేసుతో కలిపి చూడటం వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- RadiologyInfo.org — Positron Emission Tomography - Computed Tomography (PET/CT)
- NHS — Vasculitis
- MedlinePlus — Vasculitis
- MedlinePlus — Tuberculosis
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మీ స్కాన్ రిపోర్ట్ గురించి CION స్పెషలిస్ట్తో మాట్లాడండి
రిపోర్ట్లో రాసింది మీ విషయంలో ఏమిటో తెలుసుకోవాలా? మీ దగ్గరి CION కేంద్రంలో అపాయింట్మెంట్ కోసం సహాయం చేస్తాం.