టీకా తర్వాత uptake
ఇంజెక్షన్, టీకా, క్యాన్యులా తర్వాత PET స్కాన్లో వాపు
టీకా తర్వాత PET స్కాన్ చేయించుకుంటే, భుజం, అదే వైపు చంకలోని లింఫ్ నోడ్లు చురుకుగా కనిపించవచ్చు. రిపోర్టులో అది చూసి భయపడటం సహజం. కానీ ఇది నమోదైన నమూనానే — రేడియాలజిస్టులు దీని కోసం ప్రత్యేకంగా చూస్తారు. దీన్ని సరిగ్గా అర్థం చేసుకోవాలంటే మీ టీకా చరిత్ర వారికి తెలియాలి. ఎక్కడ కనిపిస్తుంది, ఎంతకాలం ఉంటుందో ఇక్కడ ఉంది.
సూటిగా సమాధానం
ఇటీవల వేసిన టీకా PET స్కాన్లో కనిపిస్తుందా?
అవును. ఇటీవల టీకా వేయించుకుంటే, ఇంజెక్షన్ వేసిన చోట, దాని పక్కనే ఉన్న లింఫ్ నోడ్లలో — ఎక్కువగా అదే వైపు చంకలో — PET-CT స్కాన్లో చురుకుదనం ఎక్కువగా కనిపించవచ్చు. ఇది గుర్తింపు పొందిన నమూనానే. రేడియాలజిస్టులకు దీన్ని గుర్తించే శిక్షణ ఉంటుంది; కానీ స్కాన్ను సరిగ్గా అర్థం చేసుకోవాలంటే మీరు ఏ టీకా ఎప్పుడు వేయించుకున్నారో వారికి తెలియాలి.
PET స్కాన్ చూసేది చురుకుదనాన్ని
PET స్కాన్ గుర్తించేది ఒక్కటే — ఏ కణాలు కష్టపడి పనిచేస్తున్నాయి అనేది. టీకా కండరంలోకి వెళ్లగానే మీ రోగనిరోధక వ్యవస్థ అక్కడ స్పందన మొదలుపెడుతుంది. ఆ స్పందనలో కణాల చురుకుదనం పెరుగుతుంది, దాన్ని స్కానర్ FDG (గ్లూకోజ్ లాంటి ట్రేసర్) పట్టుకోవడంగా చూపిస్తుంది.
భుజం నుంచి చంక వరకు
మన దేశంలో చాలా టీకాలను భుజం పైభాగంలోని డెల్టాయిడ్ కండరంలోకి వేస్తారు. ఆ కండరం నుంచి ద్రవం పారే లింఫ్ నోడ్లు అదే వైపు చంకలో ఉంటాయి. అందుకే ఇంజెక్షన్ వేసిన చోట, ఆ చంక నోడ్లలో — రెండు చోట్లా ట్రేసర్ పట్టుకోవడం కనిపించవచ్చు.
ఆందోళన ఎందుకంటే
ఈ నమూనా స్కాన్లో వ్యాధిలా కనిపించడమే ఇక్కడి ఇబ్బంది. టీకా సంగతి తెలియకపోతే, ఇమేజ్లను చూసి మాత్రమే ఈ పోలికను తేల్చడం కష్టం. అందుకే మీ చరిత్ర చెప్పడం ముఖ్యం.
CION హైదరాబాద్లోని భాగస్వామ్య PET-CT కేంద్రాల ద్వారా స్కాన్ ఏర్పాటు చేస్తుంది. స్కాన్ ఆ కేంద్రంలో జరుగుతుంది; రిపోర్ట్ వచ్చాక మీ CION ఆంకాలజిస్ట్ దాన్ని చదివి మీతో మాట్లాడతారు.
బృందం ఏం చేస్తుంది
స్కాన్లో టీకా వల్ల వచ్చిన uptake కనిపిస్తే ఏం జరుగుతుంది?
మీ టీకా చరిత్రను నమోదు చేస్తారు
ఇటీవల ఇంజెక్షన్ వేయించుకున్న విషయాన్ని — వీలైతే తేదీ, ఏ చోట, ఏ టీకా అనే వివరాలతో — మీరు బృందానికి చెబితే, రిపోర్ట్ రాసేటప్పుడు రేడియాలజిస్ట్ ఆ సమాచారాన్ని కూడా చేర్చుతారు.
రేడియాలజిస్ట్ నమూనాను వివరిస్తారు
టీకా వల్ల వచ్చే uptake సాధారణంగా డెల్టాయిడ్లో, అదే వైపు చంక నోడ్లలో కనిపిస్తుంది. ఈ నమూనా తెలిసిన రేడియాలజిస్ట్ సాధ్యమైన వివరణల జాబితాలో టీకాను కూడా చేరుస్తారు.
ఆంకాలజిస్ట్ క్లినికల్ చిత్రంతో కలిపి చూస్తారు
స్కాన్లో కనిపించిన దాన్ని మీ ప్రత్యక్ష పరీక్ష, మీ వ్యాధి చరిత్ర, ఇతర పరీక్షలతో కలిపి చదువుతారు. తర్వాత ఏమి చేయాలో ఈ కలయికే నిర్ణయిస్తుంది.
సందేహం మిగిలితే కణజాలమే సమాధానం
దీనికి కారణం టీకానే అని నమ్మకంగా చెప్పలేనప్పుడు, సంబంధిత నోడ్ నుంచి బయాప్సీ తీసి అక్కడ ఏముందో తేలుస్తారు. ఇమేజింగ్ వ్యాధిని నిర్ధారించలేదు, లేదని నిరూపించనూ లేదు — అది కణజాలం మాత్రమే చేయగలదు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఎంత కాలం ఉంటుంది
టీకా వల్ల వచ్చే uptake ఎన్ని రోజులు కనిపిస్తుంది?
స్థానికంగా వచ్చిన రోగనిరోధక స్పందన తగ్గుతూ వస్తుండగా ఈ uptake కూడా తగ్గుతుంది. అయితే ఇది కొన్ని రోజుల్లో మాయమైపోదు. ఇది కొన్ని వారాల పాటు ఉండవచ్చు, కొంతమందిలో ఇంకా ఎక్కువ కాలం కూడా ఉండవచ్చు.
COVID-19 టీకాల కాలంలో దీనిపై చాలా అధ్యయనాలు జరిగాయి — ఎందుకంటే అదే సమయంలో ఎంతోమంది క్యాన్సర్ రోగులు స్కాన్లు చేయించుకున్నారు. టీకా వేసిన తర్వాత వారాల తరబడి ఈ uptake కొనసాగిన విషయాన్ని ప్రచురితమైన రేడియాలజీ సాహిత్యం, ASCO మార్గదర్శకాలు గుర్తించాయి.
ఇటీవల మీరు ఏదైనా టీకా వేయించుకుని ఉంటే, స్కాన్కు ముందే మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పండి — తద్వారా ఆ సమయాన్ని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోగలుగుతారు.
మీ రిపోర్ట్లో
PET రిపోర్టులోని ఈ పదాల అర్థం ఏమిటి?
ఈ పదాలు రిపోర్ట్లో ఇంగ్లిష్లోనే ఉంటాయి. వాటి అర్థం ఇక్కడ తెలుగులో ఉంది.
- FDG uptake
- FDG అంటే స్కానర్ గుర్తించే ఒక రకమైన చక్కెర. వాపు ఉన్న కణజాలం, రోగనిరోధక కణాలు, కొన్ని కణితి కణాలు — ఇవన్నీ దీన్ని ఎక్కువగా తీసుకుంటాయి. ఒక చోట ఇలా ఎక్కువ తీసుకోవడం కనిపించింది అని uptake అంటే అర్థం.
- Axillary lymph nodes
- చంకలో ఉండే లింఫ్ నోడ్లు (గ్రంథులు). చేయి, ఛాతీ గోడ, భుజం నుంచి ద్రవం వీటిలోకి పారుతుంది. డెల్టాయిడ్లో ఇంజెక్షన్ వేసిన తర్వాత టీకా వల్ల uptake కనిపించే సాధారణ చోటు ఇదే.
- Ipsilateral
- అదే వైపు అని అర్థం. కుడి చేతిలో ఇంజెక్షన్ వేశాక ipsilateral axillary uptake అంటే కుడి చంకలోని నోడ్లు, ఎడమవి కాదు.
- Reactive lymphadenopathy
- ఏదైనా ఒక కారణానికి స్పందనగా లింఫ్ నోడ్లు చురుకుగా మారడం — ఇన్ఫెక్షన్, ఇంజెక్షన్, లేదా టీకా. "Reactive" అనేది కనిపించిన తీరును వివరిస్తుంది, కారణాన్ని కాదు; దీన్ని కూడా క్లినికల్ చిత్రంతో కలిపి చూడాల్సిందే.
- Differential diagnosis
- ఒక ఫలితానికి ఉండగల వివరణల జాబితా. ఆ జాబితాలో టీకా స్పందన ఉంది అంటే అదే తీర్పు అని కాదు — మిగతా వాటితో పోల్చి మీ బృందం బేరీజు వేసే ఒక అవకాశం మాత్రమే.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
ఎక్కువగా వచ్చే ప్రశ్నలు
టీకా వల్ల వచ్చే uptake గురించి బృందాన్ని ఎక్కువగా అడిగేవి
నెలల క్రితం COVID టీకా వేయించుకున్నా. ఇప్పటికీ అదే కారణమా?
కావచ్చు, కానీ సమయం గడిచేకొద్దీ ఆ అవకాశం తగ్గుతుంది. టీకా వల్ల వచ్చే uptake చాలావరకు కొన్ని వారాల్లో తగ్గిపోతుంది.
మీ చివరి టీకాకు, స్కాన్ తేదీకి మధ్య పెద్ద ఖాళీ ఉంటే ఆ సమయాన్ని మీ ఆంకాలజిస్ట్, రేడియాలజిస్ట్ జాగ్రత్తగా బేరీజు వేస్తారు. ఖాళీ ఎక్కువైతే టీకా అనేది పూర్తి వివరణ కాకపోవచ్చు; అప్పుడు కణజాల నిర్ధారణ మరింత ముఖ్యమవుతుంది.
నా బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ ఉన్న వైపే uptake ఉంది. అంటే వ్యాపించిందా?
వ్యాపించి ఉండవచ్చు, లేదా టీకా వల్ల వచ్చిన uptake కూడా కావచ్చు. ఆంకాలజీ PET లో ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన సందేహాల్లో ఒకటి, దీన్ని ఇమేజింగ్ ఒక్కటే తేల్చలేదు.
స్కాన్ను మీ ప్రత్యక్ష పరీక్ష, నోడ్ లక్షణాలు, టీకా చరిత్రతో కలిపి మీ ఆంకాలజిస్ట్ చూస్తారు. అప్పటికీ సందేహం మిగిలితే, సంబంధిత నోడ్ బయాప్సీయే ఖచ్చితమైన సమాధానం ఇస్తుంది. రిపోర్టును మాత్రమే నమ్మకండి — మీ విషయంలో దీని అర్థమేమిటో ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
చేతికి క్యాన్యులా, కీమో ఇంజెక్షన్ ఇచ్చారు. అవి కూడా కనిపిస్తాయా?
కనిపిస్తాయి. క్యాన్యులా (చేతికి పెట్టే సూది), గతంలో చేసిన బయాప్సీ, కండరంలోకి వేసిన ఇంజెక్షన్ — ఇలాంటి ఏ స్థానిక గాయమైనా, కణజాలం స్పందించి కోలుకునే క్రమంలో ఆ చోట FDG uptake కలిగించవచ్చు.
ఈ రకం uptake సాధారణంగా ప్రక్రియ జరిగిన కచ్చితమైన చోటే ఉంటుంది, లింఫ్ నోడ్లకు వ్యాపించదు; టీకా తర్వాతి uptake కంటే త్వరగా తగ్గిపోతుంది. PET స్కాన్కు ముందు టీకాలే కాదు, ఇటీవలి అన్ని ఇంజెక్షన్లు, ప్రక్రియల గురించీ బృందానికి చెప్పండి.
ఇప్పుడే టీకా వేయించుకున్నాను. స్కాన్ వాయిదా వేయాలా?
స్కాన్ ఎంత అత్యవసరమో దాన్ని బట్టి ఉంటుంది. వైద్యపరంగా వెసులుబాటు ఉంటే, uptake తగ్గడానికి కొన్ని వారాలు ఆగమని మీ ఆంకాలజిస్ట్ సూచించవచ్చు.
చికిత్సకు స్పందనను చూడటానికో, హఠాత్తుగా వచ్చిన సమస్య కోసమో స్కాన్ తక్షణం అవసరమైతే, టీకా చరిత్రను నమోదు చేసినంత వరకు ఇప్పుడే స్కాన్ చేయడం వల్ల వచ్చే ఉపయోగమే ఎక్కువ. దీన్ని స్కాన్ రోజున కాకుండా, ముందే మీ ఆంకాలజిస్ట్తో మాట్లాడండి.
చిన్నప్పుడు వేసిన BCG టీకా ఇప్పటికీ స్కాన్లో కనిపిస్తుందా?
చిన్నతనంలో వేసిన BCG సాధారణంగా ఇప్పటి uptake కు కారణం కాదు. అరుదుగా, ముఖ్యంగా రోగనిరోధక శక్తి తగ్గిన వారిలో, BCG మళ్లీ చురుకుగా మారవచ్చు; అది ఇమేజింగ్లో కనిపించవచ్చు.
చిన్నప్పటి BCG మచ్చ దగ్గర uptake ఉందని రిపోర్టులో ఉంటే, ఆ విషయం బృందానికి చెప్పండి. అది సంబంధితమా కాదా అనేది మీ క్లినికల్ పరిస్థితి, రోగనిరోధక స్థితిని బట్టి ఉంటుంది — ఇతర ఫలితాలతో కలిపి దాన్ని మీ చికిత్స ఆంకాలజిస్టే అంచనా వేయాలి.
COVID-19 టీకాల కాలంలో, టీకా వేయించుకున్న క్యాన్సర్ రోగుల PET-CT స్కాన్లలో చంక లింఫ్ నోడ్ uptake గణనీయంగా పెరిగినట్టు ఆంకాలజీ రేడియాలజీ సంఘాలు నమోదు చేశాయి. అందుకే ప్రతి ఆంకాలజీ PET స్కాన్కు ముందు టీకా చరిత్రను — ఏ చోట, ఏ తేదీన అనే వివరాలతో సహా — నమోదు చేయాలని ASCO, అంతర్జాతీయ రేడియాలజీ సంస్థలు ఇప్పుడు సిఫారసు చేస్తున్నాయి. ఇమేజింగ్ ఒక్కదాని ఆధారంగా టీకా uptake ను, నోడ్లకు వ్యాపించడాన్ని వేరు చేయలేము కాబట్టే ఈ మార్గదర్శకం ఉంది. చరిత్ర చెప్పడం ఒక లాంఛనం కాదు — అది రిపోర్ట్ రాసే తీరునే మారుస్తుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
టీకా, ఇంజెక్షన్ uptake గురించి ప్రశ్నలు
అన్ని టీకాలూ PET లో కనిపిస్తాయా, లేక కొన్నేనా?
కండరంలోకి వేసే చాలా టీకాలు కొంత స్థానిక uptake కలిగించగలవు. COVID-19 టీకాలపై ఎక్కువ అధ్యయనాలు జరిగాయి — ఎందుకంటే అవి వేసిన సమయమే సాధారణ ఆంకాలజీ స్కాన్ల సమయంతో కలిసింది. అయితే ఫ్లూ టీకా, హెపటైటిస్ టీకా, కండరంలోకి వేసే ఇతర ఇంజెక్షన్లు కూడా ఇదే ప్రభావం చూపగలవు. ఏ టీకా వేసినా — రకం, చోటు, తేదీ — ఆంకాలజీ PET స్కాన్కు ముందు నమోదు చేయాలని ASCO, అంతర్జాతీయ రేడియాలజీ సంస్థలు స్థిరంగా సిఫారసు చేస్తున్నాయి.
టీకా స్పందనకూ నోడ్లలో క్యాన్సర్కూ మధ్య తేడాను రేడియాలజిస్ట్ చెప్పగలరా?
కొన్నిసార్లు చెప్పగలరు — ఆ చోటు విలక్షణంగా ఉండి, టీకా చరిత్ర తెలిసినప్పుడు. ఒక వైపు ఇటీవల ఇంజెక్షన్ వేయించుకున్నట్టు తెలిసిన వ్యక్తిలో, డెల్టాయిడ్కు, అదే వైపు చంక నోడ్లకే పరిమితమైన ఫలితం హానికరం కాని వివరణకు మద్దతు ఇస్తుంది. కానీ కణజాలంలో ఏముందో ఇమేజింగ్ నిర్ధారించలేదు. బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ రోగిలో చంక నోడ్ల విషయంలో వలె పరిణామాలు పెద్దవైనప్పుడు, ఖచ్చితమైన సమాధానం కోసం బయాప్సీయే సరైన తర్వాతి అడుగు.
స్కాన్కు ముందు టీకా విషయం చెప్పడం మరచిపోయాను. ఇప్పుడేం చేయాలి?
తర్వాతి అపాయింట్మెంట్లో మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పండి, రిపోర్ట్ ఖరారు కాకముందే ఆ విషయాన్ని రేడియాలజిస్ట్కు చేరవేయాలా, లేక అధికారికంగా అనుబంధంగా చేర్చాలా అని అడగండి. ఆ రిపోర్ట్ ఆధారంగా ఏదైనా చికిత్స నిర్ణయం తీసుకుంటుంటే, దానిపై చర్య తీసుకునే ముందే టీకా విషయం బృందానికి తెలియాలి. సంబంధిత చరిత్రను చేర్చడానికి ఎప్పుడూ ఆలస్యం కాదు, అది రిపోర్ట్ అర్థాన్ని గణనీయంగా మార్చవచ్చు.
రిపోర్టులో "reactive axillary lymphadenopathy" అని ఉంది — అది టీకానేనా?
టీకా దీనికి ఒక సాధారణ కారణమే, కానీ "reactive" అనేది కనిపించిన తీరు గురించిన వర్ణన; నిర్ధారణ అయిన రోగ నిర్ణయం కాదు. ఆ నమూనాను బట్టి హానికరం కాని వివరణ సాధ్యమేనని రేడియాలజిస్ట్ భావిస్తున్నారని అర్థం — వ్యాధి లేదని నిర్ధారణ అయినట్టు కాదు. ఆ వివరణ మీ పూర్తి క్లినికల్ చిత్రానికి సరిపోతుందా, లేక ఇంకా పరిశీలన అవసరమా అనేది మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయిస్తారు. మీ విషయంలో దీని అర్థమేమిటో వారినే అడగండి.
టీకా వేసిన వైపు కాకుండా వేరే వైపు uptake ఉంది. అంటే ఏమిటి?
టీకా వల్ల వచ్చే uptake సాధారణంగా ఇంజెక్షన్ వేసిన చోటి నుంచి ద్రవం పారే దారినే అనుసరిస్తుంది, అంటే అదే వైపు చంక నోడ్లకు. అవతలి వైపు కనిపించే uptake కు టీకా ఒక్కటే వివరణ కాదు; దానికి విడిగా అంచనా అవసరం. ఏ చేతిలో ఇంజెక్షన్ వేశారో ఖచ్చితంగా మీ బృందానికి చెప్పండి — ఇక్కడ కుడి, ఎడమ అనే తేడా నిజంగా ముఖ్యం.
మేము సంప్రదాయ లేదా మూలికా చికిత్సలు కూడా వాడుతున్నాం. వాటి గురించి చెప్పాలా?
తప్పకుండా చెప్పండి, అన్నీ చెప్పండి. చర్మంపై రాసే కొన్ని మందులు, సంప్రదాయ వైద్య కేంద్రాల్లో ఇచ్చే కొన్ని చికిత్సలు స్థానికంగా కణజాలంలో మార్పులు కలిగించి ఇమేజింగ్లో కనిపించవచ్చు. మీరు ఏమి వాడుతున్నారో, ఏమి పూసుకుంటున్నారో — సంప్రదాయ, మూలికా చికిత్సలతో సహా — మీ చికిత్స బృందానికి చెప్పండి. తద్వారా మీ ఫలితాలను అర్థం చేసుకునేటప్పుడు వారికి పూర్తి చిత్రం ఉంటుంది. ఆ చరిత్రను ఎవరూ తప్పుపట్టరు; అది మీకు సహాయపడటానికే వాడతారు.
CION ఆంకాలజిస్టులు. మీ PET-CT రిపోర్ట్ను స్పెషలిస్ట్ చదివి, తర్వాత ఏం చేయాలో చెబుతారు.
స్కాన్ ఎందుకు అవసరమో చెప్పడం నుంచి రిపోర్ట్లోని SUV, ఇతర ఫలితాలను మీ కేసుతో కలిపి చూడటం వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- American Society of Clinical Oncology — COVID-19 Vaccines and Patients with Cancer
- RadiologyInfo.org — Positron Emission Tomography - Computed Tomography (PET/CT)
- Cancer Research UK — PET-CT scan
- NHS — Swollen glands
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
స్కాన్కు ముందు మీ టీకా చరిత్ర చెప్పండి
ఇటీవల టీకా లేదా ఇంజెక్షన్ వేయించుకున్నారా? PET స్కాన్కు ముందు ఆ వివరాలు నమోదు చేయించడానికి మీ దగ్గరి CION కేంద్రంలోని బృందంతో మాట్లాడండి.