మందుల సురక్షిత నిర్వహణ
వాడని క్యాన్సర్ మందులను ఎలా పారవేయాలి: సురక్షితంగా తిరిగి ఇచ్చే మార్గం
వాడని క్యాన్సర్ మందులను ఎప్పుడూ ఇంటి చెత్తలో వేయవద్దు, డ్రైనేజీలోకి పోనీయవద్దు. చెత్తలో పడిన మందులను పిల్లలు, జంతువులు, చెత్త కార్మికులు ప్రమాదం తెలియకుండా తాకవచ్చు. ఫ్లష్ చేసిన మందులు నీటి శుద్ధి తర్వాత కూడా మారకుండా నదుల్లో, భూగర్భ జలాల్లో కనిపించాయి. వాటిని అసలు ప్యాకింగ్లో హాస్పిటల్ ఫార్మసీకి తిరిగి ఇవ్వడమే సరైన మార్గం. అది మీ కుటుంబాన్ని, మీ చుట్టుపక్కల వారిని, తాగునీటిని కాపాడుతుంది.
సూటిగా సమాధానం
వాడని క్యాన్సర్ మందులను చెత్తలో వేయవచ్చా?
వేయకూడదు. వాడని క్యాన్సర్ మందులను ఇంటి చెత్తలో వేయవద్దు, సింక్లో గానీ టాయిలెట్లో గానీ ఫ్లష్ చేయవద్దు. అవి ఇచ్చిన హాస్పిటల్ ఫార్మసీకి లేదా క్యాన్సర్ సెంటర్కు తిరిగి ఇవ్వండి.
ఎందుకు ఇంత జాగ్రత్త?
క్యాన్సర్ మందులు కణాలను దెబ్బతీసే (cytotoxic) మందులు. శరీరం బయట కూడా అవి చురుకుగానే ఉంటాయి. అవి ఏమిటో తెలియకుండా పట్టుకునే ఎవరికైనా హాని చేయగలవు. మందులను తిరిగి ఇవ్వడం వల్ల మీ కుటుంబం, మీ చుట్టుపక్కల వారు, తాగునీటి వనరులు సురక్షితంగా ఉంటాయి.
చెత్తలో వేస్తే ఏమవుతుంది?
ఇంటి చెత్తలో పడిన క్యాన్సర్ మందులను పిల్లలు, జంతువులు, లేదా చెత్త సేకరించే కార్మికులు తాకవచ్చు. వారికి అందులో ఏముందో, ఎంత ప్రమాదమో తెలుసుకునే మార్గమే ఉండదు.
ఫ్లష్ చేస్తే ఏమవుతుంది?
ఈ మందులు నీటి శుద్ధి ప్రక్రియ దాటిన తర్వాత కూడా చాలావరకు మారకుండా అలాగే ఉంటాయి. నదుల్లో, భూగర్భ జలాల్లో ఇవి కనిపించాయి.
సరైన పద్ధతి
వాడని క్యాన్సర్ మందులను సురక్షితంగా ఎలా పారవేయాలి?
అసలు ప్యాకింగ్లోనే ఉంచండి
వాడని లేదా గడువు ముగిసిన మందులను అవి వచ్చిన అసలు ప్యాకింగ్లోనే ఉంచండి. లేబుల్ చూసి ఫార్మసిస్ట్ మందును గుర్తించి, సరిగ్గా నమోదు చేసి, సరైన వర్గంలో వేయగలుగుతారు.
ముందుగా ఫోన్ చేసి అడగండి
మీ సెంటర్ మందులను తిరిగి తీసుకుంటుందో లేదో తెలియకపోతే, వెళ్లే ముందు ఫోన్ చేసి అడగండి. ఎక్కువ మొత్తంలో మందులు ఉంటే ముందుగా చెప్పడం మరింత మంచిది.
మందు రాసిన సెంటర్కే తీసుకెళ్లండి
మీ హాస్పిటల్ లేదా క్యాన్సర్ సెంటర్ ఫార్మసీకి తిరిగి ఇవ్వండి. భారతదేశ Bio-Medical Waste Management Rules ప్రకారం వీటిని ప్రమాదకరమైన వైద్య వ్యర్థంగా నిర్వహించే ఏర్పాటు హాస్పిటల్ ఫార్మసీల్లో ఉంటుంది.
ఇంట్లో ఎక్కువ రోజులు ఉంచవద్దు
అవసరానికి మించి కణాలను దెబ్బతీసే మందులను ఇంట్లో దాచి ఉంచవద్దు. వీలైనంత త్వరగా తిరిగి ఇవ్వండి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఎక్కడ ఇవ్వాలి
దగ్గరలోని మెడికల్ షాపులో ఇవ్వవచ్చా?
సాధారణంగా వద్దు. మీ వీధిలోని కెమిస్ట్ షాపులో లేదా సాధారణ ఫార్మసీలో ఈ మందులను ప్రమాదకరమైన వైద్య వ్యర్థంగా నిర్వహించే సౌకర్యం సాధారణంగా ఉండదు. మందు రాసిన సెంటరే ఎప్పుడూ అత్యంత సురక్షితమైన చోటు.
టార్గెటెడ్ థెరపీ మందులకూ ఇదే నియమమా?
అవును, అదే సూత్రం వర్తిస్తుంది. టార్గెటెడ్ థెరపీ, ఇమ్యునోథెరపీ మందులు కూడా శరీరంలో చురుకుగా పనిచేసే పదార్థాలే. సంప్రదాయ కీమోథెరపీతో పోలిస్తే వాటి ప్రమాద తీరు వేరుగా ఉన్నా, వాటిని మామూలు ఇంటి మందుల్లా చూడకూడదు.
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు
మీ సెంటర్లో తిరిగి తీసుకునే ఏర్పాటు ఎలా ఉంటుంది, ఏ మందుకు ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు కావాలి అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. ఒక నిర్దిష్ట మందు గురించి సందేహం ఉంటే, ఏదైనా చేసే ముందు మీ ఫార్మసిస్ట్ను అడగండి.
క్యాన్సర్ మందుల్లోని కణాలను దెబ్బతీసే పదార్థాలు భారతదేశంతో సహా చాలా దేశాల్లో ఉపరితల నీటిలో, భూగర్భ జలాల్లో కనిపించాయి. మందులను ఫ్లష్ చేసినప్పుడు లేదా ఇంటి చెత్తలో వేసినప్పుడు అవి నీటి వనరులను చేరతాయి. దీన్ని ఆపడానికి ఒక కుటుంబం చేయగలిగే అత్యంత ప్రభావవంతమైన పని, వాడని మందులను హాస్పిటల్ ఫార్మసీకి తిరిగి ఇవ్వడం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
క్యాన్సర్ మందులను పారవేయడం గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
క్యాన్సర్ మందులను టాయిలెట్లో ఫ్లష్ చేయవచ్చా?
చేయకూడదు. క్యాన్సర్ మందులను పారవేసే పద్ధతుల్లో అత్యంత హానికరమైన వాటిలో ఫ్లష్ చేయడం ఒకటి. సాధారణ మురుగునీటి శుద్ధి ఈ పదార్థాలను పూర్తిగా తొలగించలేదు. నీటిలోని జీవులపై ప్రభావం చూపే స్థాయిల్లో ఇవి నదుల్లో, నీటి వనరుల్లో కనిపించాయి. సురక్షితమైన మార్గం ఎప్పుడూ ఒక్కటే: హాస్పిటల్ ఫార్మసీకి తిరిగి ఇవ్వడం.
వాడని క్యాన్సర్ మందులను ఇంటి చెత్త బుట్టలో వేయవచ్చా?
వేయకూడదు. ఇంటి చెత్తను అందులో ఏముందో తెలియని వ్యక్తులు చేతితో ఎత్తుతారు. క్యాన్సర్ మందులు కణాలను దెబ్బతీసేవి. చర్మానికి తగిలినా, విరిగిన టాబ్లెట్ల పొడి శ్వాసలోకి వెళ్లినా హాని చేయగలవు. చెత్త కార్మికుడు, పిల్లలు, లేదా జంతువులు ఎలాంటి హెచ్చరిక లేకుండా ప్రభావితం కావచ్చు. మందు ఇచ్చిన ఫార్మసీకి తిరిగి ఇవ్వండి.
మిగిలిపోయిన నోటి కీమో టాబ్లెట్లు, క్యాప్సూల్స్ ఏమి చేయాలి?
ఇతర క్యాన్సర్ మందుల లాగానే, అసలు ప్యాకింగ్లో హాస్పిటల్ ఫార్మసీకి తిరిగి ఇవ్వండి. తిరిగి ఇచ్చే ముందు టాబ్లెట్లను నూరవద్దు, క్యాప్సూల్స్ తెరవవద్దు, విరగ్గొట్టవద్దు. ప్యాకింగ్ చెక్కుచెదరకుండా ఉంటే ఫార్మసిస్ట్ మందును సురక్షితంగా గుర్తించి నమోదు చేయగలరు. క్యాప్సూల్ ఇప్పటికే విరిగి ఉంటే, అన్నింటినీ జిప్ కవర్లో మూసి, ఇచ్చేటప్పుడు ఫార్మసిస్ట్కు చెప్పండి.
తిరిగి ఇచ్చే వరకు వాడని మందులను ఎలా దాచాలి?
అసలు మూసిన ప్యాకింగ్లోనే, చల్లగా, పొడిగా ఉండే చోట, పిల్లలకు, పెంపుడు జంతువులకు అందకుండా ఉంచండి. వేరే డబ్బాలోకి మార్చవద్దు. మందును ఫ్రిజ్లో ఉంచాల్సి ఉంటే, తిరిగి ఇచ్చే వరకు ఫ్రిజ్లోనే ఉంచండి. త్వరగా సెంటర్కు వెళ్లలేకపోతే మీ కేర్ టీమ్కు చెప్పండి. ఆ మధ్యలో అత్యంత సురక్షితమైన ఏర్పాటు ఏమిటో వారు సూచిస్తారు.
మందులు తిరిగి తీసుకెళ్లే ముందు ఫోన్ చేయాలా?
ముందుగా ఫోన్ చేయడం మంచి అలవాటు, ముఖ్యంగా ఎక్కువ మొత్తంలో మందులు ఉంటే. ప్రమాదకరమైన మందును తీసుకుని నమోదు చేయడానికి సరైన సిబ్బందిని ఫార్మసీ సిద్ధంగా ఉంచుకోగలుగుతుంది. కొన్ని టాబ్లెట్లు లేదా సగం వాడిన ప్యాక్ అయితే సాధారణంగా ముందుగా చెప్పకుండానే తీసుకెళ్లవచ్చు. అయినా ఫోన్ చేస్తే కౌంటర్ దగ్గర ఆలస్యం ఉండదు.
గడువు ముగిసిన (expired) మందులను కూడా తిరిగి ఇవ్వవచ్చా?
ఇవ్వవచ్చు. గడువు ముగిసిన క్యాన్సర్ మందులను కూడా వాడని మందుల లాగానే హాస్పిటల్ ఫార్మసీకి తిరిగి ఇవ్వాలి. గడువు ముగిసినంత మాత్రాన కణాలను దెబ్బతీసే మందు చెత్తలో వేయడానికి గానీ ఫ్లష్ చేయడానికి గానీ సురక్షితం కాదు. దాన్ని పట్టుకోవడం ఇంకా హానికరం కావచ్చు. గడువు తేదీ ఏదైనా, హాస్పిటల్ ఫార్మసీ దాన్ని ప్రమాదకరమైన వ్యర్థంగానే పారవేస్తుంది.
టార్గెటెడ్ థెరపీ, ఇమ్యునోథెరపీ మందుల పారవేత నియమాలు వేరుగా ఉంటాయా?
అదే సూత్రం వర్తిస్తుంది: చెత్తలో వేయకుండా, ఫ్లష్ చేయకుండా హాస్పిటల్ లేదా క్యాన్సర్ సెంటర్ ఫార్మసీకి తిరిగి ఇవ్వండి. టార్గెటెడ్ థెరపీ, ఇమ్యునోథెరపీ మందులు శరీరంలో చురుకుగా పనిచేసే పదార్థాలు. సంప్రదాయ కీమోథెరపీతో పోలిస్తే వాటి ప్రమాద తీరు వేరు అయినా, వాటిని మామూలు ఇంటి మందుల్లా చూడకూడదు. ఒక నిర్దిష్ట మందు గురించి సందేహం ఉంటే, ఏదైనా చేసే ముందు ఫార్మసిస్ట్ను అడగండి.
క్యాప్సూల్ పొరపాటున విరిగినా, ద్రవ మందు ఒలికినా ఏమి చేయాలి?
ఒలికిన మందును ఉత్త చేతులతో తాకవద్దు. గ్లవ్స్ ఉంటే వేసుకోండి, లేదా తడి డిస్పోజబుల్ గుడ్డతో మందు ఎక్కువ విస్తరించకుండా అదుపు చేయండి. ఆ గుడ్డ, విరిగిన ప్యాకింగ్, మిగిలిన మందు అన్నింటినీ మూసిన కవర్లో వేయండి. తర్వాత సబ్బు, నీళ్లతో చేతులు బాగా కడుక్కోండి. పారవేయడానికి తీసుకెళ్లే ముందు జరిగినది మీ కేర్ టీమ్కు చెప్పండి. ఏమి తీసుకురావాలో, సురక్షితంగా ఎలా అప్పగించాలో వారు చెబుతారు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ టార్గెటెడ్ థెరపీ ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
బయోమార్కర్ రిపోర్టు చదవడం నుంచి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- World Health Organization — Safe management of wastes from health-care activities
- Cancer.Net (ASCO) — Understanding Chemotherapy
- National Cancer Institute — Chemotherapy to Treat Cancer
- US Food and Drug Administration — Disposal of Unused Medicines
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మీ మందుల గురించి సందేహం ఉందా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో, ఏ మందులు వాడుతున్నారో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.