ఒలాపారిబ్ రెసిస్టెన్స్
ఒలాపారిబ్ రెసిస్టెన్స్: మందు పనిచేయడం ఆగిపోతే తర్వాత ఏమిటి
ఒలాపారిబ్ క్యాన్సర్ కణాల్లోని ఒక ప్రత్యేక బలహీనతను ఉపయోగించుకుని పనిచేస్తుంది. కణాలు ఆ బలహీనతను మూసేసే దారులు కనుక్కుంటే, మందు ప్రభావం ఆగిపోతుంది. అప్పుడు మీ ఆంకాలజిస్ట్ చికిత్స ప్లాన్ను మళ్లీ అంచనా వేస్తారు. రెసిస్టెన్స్ అంటే అన్ని దారులు మూసుకుపోయాయని కాదు. మీ క్యాన్సర్ రకాన్ని బట్టి కొన్ని చికిత్సలు మిగిలే ఉంటాయి. లిక్విడ్ బయాప్సీ, మళ్లీ టిష్యూ టెస్టింగ్ కొన్నిసార్లు తర్వాతి అడుగును చూపించగలవు. క్లినికల్ ట్రయల్స్ కూడా నిజమైన అవకాశమే.
సూటిగా సమాధానం
ఒలాపారిబ్ ఎందుకు పనిచేయడం ఆగిపోతుంది?
మందు ఉన్నా కూడా క్యాన్సర్ కణాలు తమ DNA ను మళ్లీ రిపేర్ చేసుకునే దారి కనుక్కున్నప్పుడు ఒలాపారిబ్ (Olaparib) పనిచేయడం ఆగిపోతుంది. చాలాసార్లు దీనికి కారణం BRCA జన్యువులో వచ్చే రివర్షన్ మ్యుటేషన్ (reversion mutation). అలా జరిగినప్పుడు ఇంకా ఏ చికిత్సలు మీకు వర్తిస్తాయో మీ ఆంకాలజిస్ట్ మళ్లీ అంచనా వేస్తారు. ప్లాటినం ఆధారిత కీమోథెరపీ, వేరే టార్గెటెడ్ మందులు, లేదా ఒక క్లినికల్ ట్రయల్ అవకాశాలుగా ఉండవచ్చు.
ఒలాపారిబ్ మొదట ఎలా పనిచేస్తుంది?
ఒలాపారిబ్ క్యాన్సర్ కణాల్లోని ఒక ప్రత్యేక బలహీనతను ఉపయోగించుకుంటుంది. BRCA జన్యువులో లోపం ఉన్న కణాలు DNA ను సరిగ్గా రిపేర్ చేసుకోలేవు. ఒలాపారిబ్ మిగిలిన రిపేర్ దారిని కూడా అడ్డుకుంటుంది, దాంతో ఆ కణాలు బతకలేవు. కణాలు తమ DNA ను మళ్లీ రిపేర్ చేసుకోగలిగితే, మందుకు లొంగిపోయే ఆ బలహీనత పోతుంది. అదే రెసిస్టెన్స్ (మందు పనిచేయడం ఆగిపోవడం).
అత్యంత సాధారణ కారణం: రివర్షన్ మ్యుటేషన్
BRCA జన్యువులో రెండో మార్పు వచ్చి, దాని పనితీరును పాక్షికంగా తిరిగి తెస్తుంది. దాంతో క్యాన్సర్ మళ్లీ హోమోలోగస్ రీకాంబినేషన్ రిపేర్ (homologous recombination repair) అనే DNA రిపేర్ పద్ధతిని వాడుకోగలుగుతుంది.
రెండో కారణం: మందును బయటకు పంపేయడం
కొన్ని క్యాన్సర్ కణాలు ప్రత్యేక ప్రొటీన్లను తయారు చేసుకుంటాయి. అవి ఒలాపారిబ్ పనిచేసే లోపే దాన్ని కణం బయటకు పంపేస్తాయి (drug efflux). దాంతో కణం లోపల మందు పనిచేసేంత స్థాయికి ఎప్పటికీ చేరదు.
తక్కువగా కనిపించే కారణాలు
కొన్నిసార్లు ఒలాపారిబ్ టార్గెట్ చేసే PARP ఎంజైమ్నే కణాలు కోల్పోతాయి, లేదా DNA రిపేర్ను తిరిగి పొందడానికి వేరే దారులు కనుక్కుంటాయి. ఒకేసారి ఒకటి కంటే ఎక్కువ కారణాలు పనిచేస్తూ ఉండవచ్చు.
తర్వాతి అడుగు
ఒలాపారిబ్ పనిచేయడం ఆగిపోతే తర్వాత ఏ చికిత్సలు ఉన్నాయి?
ఒలాపారిబ్ ఆగిపోయిన తర్వాత కూడా కొన్ని దారులు మిగిలే ఉంటాయి. వాటిలో మీకు ఏవి వర్తిస్తాయి అనేది మీ క్యాన్సర్ రకం, రెసిస్టెన్స్ ఎలా వచ్చింది, ఇప్పటికే మీరు ఏ చికిత్సలు తీసుకున్నారు అనే వాటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ప్లాటినం ఆధారిత కీమోథెరపీ
అండాశయ, రొమ్ము క్యాన్సర్లలో కార్బోప్లాటిన్ (carboplatin) లాంటి ప్లాటినం కీమోథెరపీ తరచుగా తర్వాతి అడుగు. ఒలాపారిబ్కు రెసిస్టెన్స్ వచ్చిన కొందరిలో కూడా ప్లాటినంకు స్పందన ఉంటుంది. ఒలాపారిబ్ మొదలుపెట్టక ముందు ప్లాటినంకు బాగా స్పందించినవారిలో ఇది ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్ అయితే
NCCN, ESMO మార్గదర్శకాలు కొన్ని వరుస చికిత్సలను సూచిస్తాయి. గతంలో తీసుకున్న చికిత్సను బట్టి వాటిలో హార్మోన్ ఆధారిత చికిత్సలు, డోసెటాక్సెల్ (docetaxel), లేదా కాబాజిటాక్సెల్ (cabazitaxel) ఉండవచ్చు.
వేరే PARP మందుకు మారడం
రెసిస్టెన్స్ నిర్ధారణ అయిన తర్వాత ఇంకో PARP inhibitor కు మారడాన్ని సాధారణంగా సిఫార్సు చేయరు. ఈ వర్గంలో ఒక మందుకు వచ్చిన రెసిస్టెన్స్ మిగతా మందులకూ వర్తించే అవకాశం ఎక్కువ.
ఇది సాధారణ తర్వాతి అడుగు కాదు.క్లినికల్ ట్రయల్స్
PARP inhibitors ను సంబంధిత DNA నష్ట మార్గాలను టార్గెట్ చేసే మందులతో కలిపి ఇచ్చే కాంబినేషన్లు, యాంటీబాడీ-డ్రగ్ కాంజుగేట్లు (antibody-drug conjugates) పై ట్రయల్స్ జరుగుతున్నాయి. ఇది నిజమైన, సరైన అవకాశం. మీ పరిస్థితికి సరిపోయే ట్రయల్ ఏదైనా ఉందేమో మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిరిపోర్ట్లో కనిపించే పదాలు
ఈ పదాలకు అసలు అర్థం ఏమిటి?
- రివర్షన్ మ్యుటేషన్ (Reversion mutation)
- BRCA జన్యువులో వచ్చే రెండో మార్పు. అది అసలు లోపాన్ని పాక్షికంగా సరిచేసి, క్యాన్సర్ కణాలు మళ్లీ హోమోలోగస్ రీకాంబినేషన్ వాడుకునేలా చేస్తుంది. ఒలాపారిబ్ రెసిస్టెన్స్కు ఎక్కువగా గుర్తించే కారణం ఇదే.
- సింథటిక్ లీథాలిటీ (Synthetic lethality)
- ఒలాపారిబ్ వెనుక ఉన్న సూత్రం. BRCA మ్యుటేషన్ ఒక్కటే ఉన్నా, PARP ను అడ్డుకోవడం ఒక్కటే జరిగినా కణం బతుకుతుంది. రెండూ కలిస్తే క్యాన్సర్ కణం చనిపోతుంది. DNA రిపేర్ తిరిగి రావడంతో రెసిస్టెన్స్ ఈ కలయికను విడగొడుతుంది.
- డ్రగ్ ఎఫ్లక్స్ (Drug efflux)
- క్యాన్సర్ కణాలు కొన్ని ప్రొటీన్లను తయారుచేసి, మందు పనిచేసే లోపే దాన్ని బయటకు పంపేయడం. దాంతో కణం లోపల మందు స్థాయి పనిచేసే స్థాయి కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
- ప్లాటినం సెన్సిటివిటీ (Platinum sensitivity)
- కార్బోప్లాటిన్ లాంటి ప్లాటినం కీమోథెరపీకి క్యాన్సర్ ఎంత బాగా స్పందిస్తుంది అనేది. తర్వాత ఏ చికిత్స ఇవ్వాలో దీని మీదే నేరుగా ఆధారపడుతుంది కాబట్టి, ఒలాపారిబ్ రెసిస్టెన్స్ తర్వాత దీన్ని తరచుగా మళ్లీ అంచనా వేస్తారు. అండాశయ క్యాన్సర్లో ఇది మరింత ముఖ్యం.
- క్రాస్-రెసిస్టెన్స్ (Cross-resistance)
- ఒక PARP inhibitor కు వచ్చిన రెసిస్టెన్స్ అదే వర్గంలోని ఒలాపారిబ్, నిరాపారిబ్ (niraparib), రుకాపారిబ్ (rucaparib) లాంటి మిగతా మందులకూ విస్తరించడం. రెసిస్టెన్స్ నిర్ధారణ అయ్యాక వీటి మధ్య మారడం అరుదుగా మాత్రమే ఫలితం ఇవ్వడానికి కారణం ఇదే.
క్లినికల్ ట్రయల్స్ చివరి ప్రయత్నం కాదు. పరిశోధన బయట ఇంకా అందుబాటులోకి రాని చికిత్సలను చేరుకోవడానికి చాలాసార్లు అవే దారి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
తర్వాతి అపాయింట్మెంట్
తర్వాతి అపాయింట్మెంట్లో డాక్టర్ను ఏమి అడగాలి?
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఒలాపారిబ్ రెసిస్టెన్స్ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
ఒలాపారిబ్ పనిచేయడం ఆగిపోతే వేరే PARP inhibitor కు మారవచ్చా?
ఒలాపారిబ్కు రెసిస్టెన్స్ నిర్ధారణ అయ్యాక దీన్ని సాధారణంగా సిఫార్సు చేయరు. వచ్చే రెసిస్టెన్స్ కారణాలు, ముఖ్యంగా రివర్షన్ మ్యుటేషన్లు, ఒక్క ఒలాపారిబ్నే కాకుండా మొత్తం PARP inhibitor వర్గాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. ఈ పరిస్థితిలో PARP inhibitors ను ఒకదాని తర్వాత ఒకటి వాడవద్దని NCCN, ESMO మార్గదర్శకాలు చెబుతాయి. మీ పరిస్థితి అసాధారణంగా ఉంటే మీ ఆంకాలజిస్ట్ దీని గురించి మాట్లాడవచ్చు, కానీ ఇది సాధారణ తర్వాతి అడుగు కాదు.
ఒలాపారిబ్ రెసిస్టెన్స్ వస్తే కీమోథెరపీ కూడా పనిచేయదా?
తప్పనిసరిగా అలా కాదు. కీమోథెరపీ వేరే విధానాల్లో పనిచేస్తుంది. ఒలాపారిబ్కు రెసిస్టెన్స్ వచ్చిన కొందరిలో కూడా కార్బోప్లాటిన్ లాంటి ప్లాటినం మందులకు స్పందన ఉంటుంది. మీకు లాభం ఉండే అవకాశం, ఒలాపారిబ్కు ముందు మీ క్యాన్సర్ ప్లాటినంకు ఎంత స్పందించింది అనే దానిపై కొంతవరకు ఆధారపడుతుంది. మీ చికిత్స చరిత్ర చూసి మీ ఆంకాలజిస్ట్ దీన్ని అంచనా వేయగలరు. ఒలాపారిబ్ రెసిస్టెన్స్, కీమోథెరపీ రెసిస్టెన్స్ వేర్వేరు ప్రశ్నలు.
ఒలాపారిబ్ ఎందుకు ఆగిపోయిందో తెలుసుకునే టెస్ట్ ఉందా?
ఉంది, కానీ ఎప్పుడూ ఖచ్చితమైన ఫలితం రాకపోవచ్చు. రక్తంలో తిరిగే ట్యూమర్ DNA ను చూసే బ్లడ్ టెస్ట్ అయిన లిక్విడ్ బయాప్సీ, కొత్త టిష్యూ బయాప్సీ లేకుండానే కొన్నిసార్లు రివర్షన్ మ్యుటేషన్లను గుర్తించగలదు. లిక్విడ్ బయాప్సీ స్పష్టమైన ఫలితం ఇవ్వకపోతే, మళ్లీ టిష్యూ బయాప్సీ చేస్తే ఎక్కువ వివరాలు తెలియవచ్చు. కారణం తెలిస్తే, తర్వాతి లైన్ చికిత్సల్లో ఏవి పనిచేసే అవకాశం ఎక్కువో తక్కువో తేల్చడానికి సహాయపడుతుంది. మీ విషయంలో ఈ టెస్ట్ అవసరమా అని మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
రెసిస్టెన్స్ రావడానికి సాధారణంగా ఎంత కాలం పడుతుంది?
ఇది మనిషి మనిషికీ నిజంగానే మారుతుంది. ప్రచురించిన ఆధారాలు ఒక నిర్ణీత కాలాన్ని కాకుండా విస్తృతమైన పరిధిని చూపిస్తాయి. ఒలాపారిబ్ వాడుతూ ఉండగానే క్యాన్సర్ పెరగడం మొదలైందని స్కాన్లలో కనిపించినప్పుడు సాధారణంగా రెసిస్టెన్స్ను గుర్తిస్తారు. ఇది కొన్ని నెలల తర్వాత జరగవచ్చు, లేదా చాలా ఎక్కువ కాలం తర్వాత కూడా జరగవచ్చు. ఈ సమయం మీ ట్యూమర్ జీవశాస్త్రానికి సంబంధించిన అంశాలపై ఆధారపడుతుంది. అందరి సగటుల నుంచి మీకు అర్థవంతమైన అంకె తీయలేం. మీ విషయంలో ఇప్పటివరకు తీరు ఎలా ఉందో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు.
కొంత విరామం తర్వాత ఒలాపారిబ్ మళ్లీ పనిచేస్తుందా?
చాలామందిలో, రెసిస్టెన్స్ నిర్ధారణ అయ్యాక మళ్లీ ఒలాపారిబ్ ఇస్తే పనిచేస్తుందని ఆశించరు. విరామం ఇచ్చినంత మాత్రాన రెసిస్టెన్స్ కారణాలు వెనక్కి పోవు. ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో మళ్లీ ఇవ్వడాన్ని పరిశీలించిన అరుదైన వ్యక్తిగత రిపోర్ట్లు ఉన్నాయి. కానీ అది సాధారణ పద్ధతి కాదు, దాని మీద ఆధారపడి ప్లాన్ చేసుకోవద్దు. అందుబాటులో ఉన్న తర్వాతి లైన్ చికిత్సల్లో మీ పరిస్థితికి ఏది సరిపోతుంది అనేదే మరింత ఉపయోగకరమైన ప్రశ్న. దానికి మీ ఆంకాలజిస్ట్ నేరుగా సమాధానం చెప్పగలరు.
ఒలాపారిబ్ రెసిస్టెన్స్ తర్వాత ఏ క్లినికల్ ట్రయల్స్ ఉన్నాయి?
PARP inhibitors వాడుతూ వ్యాధి పెరిగినవారి కోసం ప్రత్యేకంగా కొన్ని ట్రయల్స్ చికిత్సలను పరిశీలిస్తున్నాయి. వాటిలో PARP inhibitor ను సంబంధిత DNA నష్ట మార్గాలను టార్గెట్ చేసే మందులతో కలిపి ఇచ్చే కాంబినేషన్లు, యాంటీబాడీ-డ్రగ్ కాంజుగేట్లు, కొత్త టార్గెటెడ్ పద్ధతులు ఉన్నాయి. ఏ ట్రయల్ తెరిచి ఉంది అనేది మీ క్యాన్సర్ రకం, మీ BRCA స్థితి, మీరు ఇప్పటికే తీసుకున్న చికిత్సలపై ఆధారపడుతుంది. మీ ఆంకాలజిస్ట్ను, లేదా చురుకైన ట్రయల్స్ కార్యక్రమం ఉన్న కేంద్రంలో సెకండ్ ఒపీనియన్ను అడగండి. ట్రయల్స్ తెరుచుకుంటూ, మూసుకుంటూ ఉంటాయి కాబట్టి సమాధానం మారుతూ ఉంటుంది.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ టార్గెటెడ్ థెరపీ ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
బయోమార్కర్ రిపోర్టు చదవడం నుంచి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Olaparib
- Cancer Research UK — Olaparib (Lynparza)
- Macmillan Cancer Support — Olaparib
- National Cancer Institute — Clinical Trials Information for Patients and Caregivers
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
ఒలాపారిబ్ తర్వాత ఏమి చేయాలో తేల్చుకోలేకపోతున్నారా?
ఇప్పటివరకు ఏ చికిత్సలు తీసుకున్నారో, స్కాన్లు ఏమి చూపించాయో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.