టార్గెటెడ్ థెరపీ
ఒలాపారిబ్ (Olaparib, Lynparza, Olanib): రోగులకు పూర్తి గైడ్
ఒలాపారిబ్ అంటే ఇంట్లోనే వేసుకునే ఒక టాబ్లెట్. BRCA జన్యు మార్పు, లేదా DNA మరమ్మతుకు సంబంధించిన అదే రకమైన లోపం ఉన్న క్యాన్సర్లలో దీన్ని వాడతారు. ప్రతి డోస్ కోసం హాస్పిటల్కు రావాల్సిన అవసరం లేదు, కానీ ముందుగా బయోమార్కర్ టెస్ట్ తప్పనిసరి. ఈ మందు ఏమి చేస్తుంది, ఎవరికి ఇస్తారు, సురక్షితంగా ఎలా వేసుకోవాలి, ఏమి గమనించాలి అనేది ఈ పేజీలో ఉంది.
సూటిగా సమాధానం
ఒలాపారిబ్ అంటే ఏమిటి, ఎవరికి ఇస్తారు?
ఒలాపారిబ్ (Olaparib) అనేది ఇంట్లోనే వేసుకునే టాబ్లెట్. BRCA జన్యు మార్పు (mutation), లేదా DNA మరమ్మతుకు సంబంధించిన అదే రకమైన లోపం ఉన్న క్యాన్సర్లలో దీన్ని వాడతారు. దీన్ని రోజూ ఒక నిర్ణీత షెడ్యూల్ ప్రకారం వేసుకుంటారు.
ఇది PARP inhibitors అనే మందుల తరగతికి చెందినది. క్యాన్సర్ కణాలు బతకడానికి ఆధారపడే ఒక మరమ్మతు వ్యవస్థను ఈ మందు అడ్డుకుంటుంది. మీ కణితి (ట్యూమర్) కణజాలాన్ని పరీక్షించి, మీకు ఈ మందు సరిపోతుందని నిర్ధారించుకున్న తర్వాతే మీ ఆంకాలజిస్ట్ దీన్ని రాస్తారు.
ఇది ఎవరికి పనిచేయదు
ఈ మందు అందరికీ పనిచేయదు. BRCA జన్యు మార్పు కూడా లేకపోతే, HRD కూడా కనిపించకపోతే, ఒలాపారిబ్ పట్టుకోవడానికి క్యాన్సర్ కణంలో ఆ బలహీనతే ఉండదు. అలాంటప్పుడు వేరే చికిత్స మీకు ఎక్కువ సరిపోతుంది. దాన్ని ఎందుకు ఎంచుకున్నారో మీ ఆంకాలజిస్ట్ మీకు వివరిస్తారు. అందుకే ప్రిస్క్రిప్షన్ కంటే ముందు బయోమార్కర్ టెస్ట్ చేస్తారు.
ఏమి ఆశించాలి
ప్రతి డోస్ కోసం హాస్పిటల్కు రావాల్సిన అవసరం లేదు, ఇంజెక్షన్లు, డ్రిప్లు ఉండవు. కానీ రెగ్యులర్ బ్లడ్ టెస్ట్లు ఈ చికిత్సలో భాగం. రక్త కణాల సంఖ్య తగ్గడం సాధారణం, దాన్ని ముందే పట్టుకోవడం ముఖ్యం. వాంతి రావడం, వికారం, అలసట మొదటి కొన్ని వారాల్లో ఎక్కువ మందికి కనిపిస్తాయి.
ఈ పేజీ మీ చికిత్స ప్లాన్కు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. మీ రిపోర్ట్లు, మీ క్యాన్సర్ రకం చూసి ఏ మోతాదు, ఎంతకాలం అనేది మీ ఆంకాలజిస్ట్ మాత్రమే నిర్ణయిస్తారు.హఠాత్తుగా జ్వరం రావడం, చలి వణుకు, లేదా ఒక్కసారిగా బాగా నలతగా అనిపించడం — ఇవి తెల్ల రక్త కణాల సంఖ్య తగ్గి ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం పెరిగిందనడానికి సంకేతం కావచ్చు. తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగవద్దు.
కొత్తగా ఊపిరి ఆడకపోవడం, ఉన్న ఆయాసం ఎక్కువ అవడం, లేదా తగ్గని దగ్గు — అరుదుగా ఇవి ఊపిరితిత్తుల ప్రతిచర్యకు సంకేతం కావచ్చు. ఇలాంటి లక్షణం వస్తే అదే రోజు మీ ట్రీట్మెంట్ టీమ్కు ఫోన్ చేయండి, లేదా దగ్గరి ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమీ రిపోర్ట్లో కనిపించే మాటలు
ప్రిస్క్రిప్షన్, టెస్ట్ రిపోర్ట్లోని పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- PARP inhibitor
- PARP అనే ఎంజైమ్ను అడ్డుకునే టార్గెటెడ్ మందుల తరగతి. దెబ్బతిన్న కణాలు తమ DNAను బాగుచేసుకోవడానికి PARP సహాయపడుతుంది. ఇప్పటికే BRCA మార్పు ఉన్న క్యాన్సర్ కణంలో PARPను అడ్డుకుంటే, ఆ కణం దెబ్బతిన్న DNAను బాగుచేసుకోలేక చనిపోతుంది. భారతదేశంలో ఎక్కువగా వాడే PARP inhibitor ఒలాపారిబ్.
- BRCA జన్యు మార్పు
- BRCA1 లేదా BRCA2 జన్యువులో వచ్చే మార్పు. దీనివల్ల కొన్ని రకాల DNA విరుగుళ్లను బాగుచేసుకునే కణం సామర్థ్యం తగ్గుతుంది. ఈ మార్పు ఉన్న క్యాన్సర్లు PARP inhibitors ప్రభావానికి ఎక్కువగా లొంగుతాయి. ఈ మార్పు తల్లిదండ్రుల నుంచి వారసత్వంగా రావచ్చు, లేదా కణితిలో మాత్రమే కొత్తగా ఏర్పడవచ్చు.
- మెయింటెనెన్స్ థెరపీ
- కీమోథెరపీతో మంచి స్పందన వచ్చిన తర్వాత ఒలాపారిబ్ మొదలుపెట్టడం సాధారణం. కణితిని ఇంకా తగ్గించడానికి కాదు, తిరిగి రావడాన్ని ఆలస్యం చేయడానికి లేదా నెమ్మదింపజేయడానికి. మొదటి స్పందన తర్వాత వ్యాధిని అదుపులో ఉంచడానికి ఇచ్చే ఈ చికిత్సనే మెయింటెనెన్స్ థెరపీ అంటారు.
- HRD (Homologous Recombination Deficiency)
- BRCA మార్పు లేకపోయినా, BRCA క్యాన్సర్ల్లో పోయే అదే DNA మరమ్మతు మార్గాన్ని కోల్పోయిన కణితుల విస్తృత విభాగం. BRCA మార్పు లేని కొందరికి, కణితి HRD పాజిటివ్ అని తేలితే ఒలాపారిబ్ ఇవ్వవచ్చు. మీ కణజాల రిపోర్ట్లో ఇది చూశారా లేదా అని మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెబుతారు.
ఎలా పనిచేస్తుంది
ఒలాపారిబ్ మీ క్యాన్సర్పై ఎలా పనిచేస్తుంది?
BRCA మార్పు ఉన్న క్యాన్సర్ కణంలో DNA మరమ్మతు మార్గాల్లో ఒకటి ఇప్పటికే పనిచేయడం మానేసి ఉంటుంది. ఒలాపారిబ్ PARP అనే రెండో మరమ్మతు మార్గాన్ని అడ్డుకుంటుంది. రెండు మార్గాలూ మూసుకుపోయాక, రోజువారీ కణ కార్యకలాపాల్లో పోగుపడే దెబ్బలను ఆ కణాలు బాగుచేసుకోలేవు, చనిపోతాయి.
మామూలు కణాలకు ఎందుకు తక్కువ ప్రభావం
చాలామందిలో ఆరోగ్యకరమైన కణాల్లో ఒక ప్రత్యామ్నాయ మరమ్మతు మార్గం పనిచేస్తూనే ఉంటుంది. అందుకే వాటిపై ప్రభావం తక్కువ. వేగంగా విభజించే అన్ని కణాలపై విస్తృతంగా పనిచేసే కీమోథెరపీకి, ఒలాపారిబ్కు ఉన్న అసలు తేడా ఇదే.
టెస్ట్ ముందు, మందు తర్వాత
ఆ ప్రత్యేక బలహీనత ఉన్నచోట మాత్రమే ఈ మందు పనిచేస్తుంది. అందుకే ప్రిస్క్రిప్షన్కు ముందు బయోమార్కర్ టెస్ట్ తప్పనిసరి. BRCA మార్పు లేకపోయినా, HRD లేకపోయినా, ఒలాపారిబ్ ఉపయోగించుకోవడానికి బలహీనతే ఉండదు. ఇది ఒక వాగ్దానం కాదు — ఈ బలహీనత ఉన్నప్పుడు మాత్రమే మందు తన పని చేయగలదు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
రోజువారీ అలవాట్లు
ఒలాపారిబ్ వేసుకుంటున్నప్పుడు మీరు ఏమి చేయాలి?
- మీ టీమ్ చెప్పిన సమయాలకే ప్రతిరోజూ టాబ్లెట్ వేసుకోండి. వారిని అడగకుండా డోస్ మానేయవద్దు.
- చికిత్స మొత్తం కాలంలో గ్రేప్ఫ్రూట్ (grapefruit), దాని జ్యూస్ తీసుకోవద్దు — శరీరం ఒలాపారిబ్ను ఎలా జీర్ణం చేసుకుంటుందో అది మారుస్తుంది.
- మీరు కలిసే ప్రతి డాక్టర్కు, డెంటిస్ట్కు, ఫార్మసిస్ట్కు కొత్త మందు రాయడానికి ముందే మీరు ఒలాపారిబ్ వాడుతున్నారని చెప్పండి.
- చికిత్స కాలంలో, మందు ఆపిన తర్వాత ఒక నెల పాటు నమ్మదగిన గర్భనిరోధక పద్ధతి పాటించండి — ఒలాపారిబ్ పుట్టబోయే బిడ్డకు హాని చేయగలదు.
- షెడ్యూల్ చేసిన ప్రతి బ్లడ్ కౌంట్ అపాయింట్మెంట్కు వెళ్లండి — కణాల సంఖ్య తగ్గడం సాధారణం, ముందే తెలిస్తే మీ టీమ్ వెంటనే చర్య తీసుకోగలదు.
- కొత్తగా ఊపిరి ఆడకపోవడం, ఉన్న ఆయాసం ఎక్కువ అవడం, లేదా తగ్గని దగ్గు ఉంటే అదే రోజు మీ టీమ్కు చెప్పండి.
సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
ఎక్కువ మందికి ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వస్తాయి, ఏవి వెంటనే చూపించాలి?
కింద ఉన్నవి సాధారణంగా కనిపించేవి. ఏది ఆగవచ్చు, ఏది ఆగకూడదు అనేదే ముఖ్యమైన తేడా.
వికారం, అలసట, వాంతులు
ఇవే ఎక్కువగా కనిపించేవి. మొదటి కొన్ని వారాల్లో ఎక్కువగా ఇబ్బంది పెడతాయి. ఆహారంతో పాటు ఒలాపారిబ్ వేసుకుంటే వికారం తగ్గవచ్చు. శరీరం అలవాటు పడుతున్న కొద్దీ ఇవి చాలామందికి భరించగలిగే స్థాయికి వస్తాయి.
రక్త కణాల సంఖ్య తగ్గడం
ప్రత్యేకించి రక్తహీనత (anaemia) సాధారణం. మీరు ఊహించినదాని కంటే ఎక్కువ అలసట అనిపించవచ్చు, కొద్దిపాటి శ్రమకే ఊపిరి ఆడకపోవచ్చు. దీన్ని ముందే పట్టుకోవడానికే బ్లడ్ టెస్ట్లు షెడ్యూల్ చేస్తారు. అందుకే ఆ అపాయింట్మెంట్లు మిస్ కాకూడదు.
అదే రోజు చర్య కోరే రెండు లక్షణాలు
ఇవి తక్కువ మందికే వస్తాయి, కానీ వెంటనే చూపించాలి. హఠాత్తుగా జ్వరం, చలి వణుకు, లేదా ఒక్కసారిగా బాగా నలతగా అనిపించడం తెల్ల రక్త కణాలు తగ్గాయనడానికి సంకేతం కావచ్చు.
రెండోది
- కొత్తగా ఊపిరి ఆడకపోవడం
- తగ్గకుండా కొనసాగే దగ్గు
దీర్ఘకాలంలో అరుదైన ప్రమాదం
మైలోడిస్ప్లాస్టిక్ సిండ్రోమ్ (myelodysplastic syndrome) అనే రక్త సంబంధిత సమస్య దీర్ఘకాలంలో అరుదుగా రావచ్చని NCCN, ASCO మార్గదర్శకాలు చెబుతున్నాయి. మీ ఫాలో-అప్లో ఇప్పటికే ఉన్న బ్లడ్ టెస్ట్లతోనే మీ టీమ్ దీన్ని గమనిస్తుంది.
మీకు బాగున్నప్పుడు కూడా పర్యవేక్షణ ఎందుకు కొనసాగుతుందో ఇది తెలిస్తే అర్థమవుతుంది.తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఒలాపారిబ్ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
BRCA టెస్ట్ నెగటివ్ వచ్చింది, అయినా ఒలాపారిబ్ వేసుకోవచ్చా?
కొన్నిసార్లు వచ్చే అవకాశం ఉంది. అర్హత BRCA మార్పుకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. BRCA మార్పు లేకపోయినా, HRD పాజిటివ్ అని తేలిన కణితులు కూడా ఒలాపారిబ్కు స్పందించవచ్చు. మీ ఆంకాలజిస్ట్ రాసిన కణజాల టెస్ట్ మీ క్యాన్సర్ విషయంలో ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ఇస్తుంది. BRCA మార్పు, HRD రెండూ కనిపించకపోతే వేరే చికిత్స మీకు ఎక్కువ సరిపోతుంది. ఎందుకో మీ ఆంకాలజిస్ట్ మీకు వివరిస్తారు.
ఒలాపారిబ్ ఎంతకాలం వేసుకోవాలి?
మీ క్యాన్సర్ ఎలా స్పందిస్తోంది, కొనసాగించడం కష్టం చేసే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వస్తున్నాయా అనే రెండింటి మీద ఇది ఆధారపడుతుంది. కీమోథెరపీ తర్వాత మెయింటెనెన్స్ థెరపీగా ఇచ్చినప్పుడు, వ్యాధి పెరుగుతున్న ఆధారాలు కనిపించేవరకు లేదా భరించలేని సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వచ్చేవరకు కొనసాగించడానికి NCCN మార్గదర్శకాలు మద్దతు ఇస్తాయి. కొందరు కొన్ని నెలలు వాడతారు, కొందరు అంతకంటే ఎక్కువ కాలం. ప్రతి ఫాలో-అప్ విజిట్లో మీ ఆంకాలజిస్ట్ దీన్ని సమీక్షిస్తారు.
నా మామూలు మందులు, సప్లిమెంట్లు, ఆయుర్వేద మందులు ఒలాపారిబ్తో కలిపి వాడవచ్చా?
కొన్ని సాధారణంగా రాసే మందులు ఒలాపారిబ్తో పరస్పర ప్రభావం (interaction) చూపుతాయి, రక్తంలో మందు మోతాదును మారుస్తాయి. ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్ మందులు, కొన్ని యాంటీబయాటిక్స్, కొలెస్ట్రాల్ లేదా బీపీ మందులు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి. ఆయుర్వేద, నాటు మందులతోనూ ఈ ప్రమాదం ఉంది. చికిత్సకు ముందు, చికిత్స సమయంలో మీరు వాడుతున్న ప్రతిదీ — సప్లిమెంట్లతో సహా — మీ ఆంకాలజిస్ట్కు, ఫార్మసిస్ట్కు చెప్పండి. కొత్తగా ఏదైనా మొదలుపెట్టే ముందు అడిగి నిర్ధారించుకోండి.
భారతదేశంలో ఒలాపారిబ్ జెనరిక్ తక్కువ ధరకు దొరుకుతుందా?
అవును. ఒలానిబ్ (Olanib) అనేది భారతదేశంలో దొరికే ఒలాపారిబ్ జెనరిక్ రూపం. ఒరిజినల్ బ్రాండ్ లిన్పార్జా (Lynparza) కంటే దీని సూచన ధర తక్కువ. రెండింటిలోనూ క్రియాశీల పదార్థం ఒకటే. ధరలు మారుతూ ఉంటాయి, కాబట్టి మీ కేంద్రంలో ఇప్పుడున్న ధరల పోలికను మీ ఆంకాలజిస్ట్ను లేదా హాస్పిటల్ ఫార్మసిస్ట్ను అడగండి. కొన్ని కంపెనీలు ఆర్థిక సహాయ పథకాలు కూడా అందిస్తాయి. మీకు అర్హత ఉందా లేదా అని మీ ట్రీట్మెంట్ కోఆర్డినేటర్ చూడగలరు.
ఒక డోస్ మిస్ అయితే ఏమి చేయాలి?
మిస్ అయిన కొద్ది సమయంలోనే గుర్తొస్తే, అప్పుడే వేసుకుని మామూలు షెడ్యూల్ కొనసాగించమని సాధారణంగా చెబుతారు. తర్వాతి డోస్ సమయం దగ్గరపడితే, మిస్ అయినది వదిలేసి మామూలుగా కొనసాగించాలి — మిస్ అయిన డోస్ను తర్వాతి డోస్తో కలిపి ఒకేసారి వేసుకోవద్దు. సందేహం ఉంటే ఊహించకుండా మీ టీమ్ను సంప్రదించండి. అప్పుడప్పుడు ఒక డోస్ మిస్ కావడం, రెండింతలు వేసుకోవడం కంటే తక్కువ హానికరం.
ముందుముందు పిల్లలు పుట్టే అవకాశంపై ఒలాపారిబ్ ప్రభావం ఉంటుందా?
ఒలాపారిబ్ పుట్టబోయే బిడ్డకు హాని చేయగలదు. అందుకే చికిత్స కాలమంతా, మందు ఆపిన తర్వాత ఒక నెల పాటు నమ్మదగిన గర్భనిరోధక పద్ధతి అవసరం. దీర్ఘకాలంలో సంతానోత్పత్తి సామర్థ్యంపై ప్రభావం గురించి ఇప్పుడున్న ఆధారాలు పూర్తిగా స్పష్టం చేయలేదు — అన్ని ఫలితాలపై పూర్తి సమాచారం ఇంకా మన దగ్గర లేదు. సంతానం మీకు ముఖ్యమైతే, చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందే మీ ఆంకాలజిస్ట్తో ఈ విషయం మాట్లాడండి. సంతానోత్పత్తిని కాపాడుకునే మార్గాలు ఉండవచ్చు, కానీ కీమోథెరపీ, ఒలాపారిబ్ మొదలయ్యాక కాదు — ముందే వాటిని పరిశీలించాలి.
ఒలాపారిబ్ కీమోథెరపీ లాంటిదేనా?
కాదు. కీమోథెరపీ వేగంగా విభజించే అన్ని కణాలపై విస్తృతంగా పనిచేస్తుంది. ఒలాపారిబ్ ఒక ప్రత్యేక ఎంజైమ్ను — PARPను — అడ్డుకుంటుంది. BRCA మార్పు ఉన్న కణంలో ఆ మార్గాన్ని మూసేస్తే, ఆ కణం DNA దెబ్బలను బాగుచేసుకోలేదు. మామూలు కణాల్లో ప్రత్యామ్నాయ మరమ్మతు మార్గం పనిచేస్తూ ఉంటుంది, కాబట్టి వాటిపై ప్రభావం తక్కువ. అయినా ఒలాపారిబ్కు సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఉన్నాయి — వికారం, అలసట, రక్త కణాల సంఖ్య తగ్గడం. అందుకే బ్లడ్ కౌంట్లను క్రమం తప్పకుండా చూస్తారు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ టార్గెటెడ్ థెరపీ ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
బయోమార్కర్ రిపోర్టు చదవడం నుంచి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Olaparib
- MedlinePlus — Olaparib
- Cancer Research UK — Olaparib (Lynparza)
- Macmillan Cancer Support — Olaparib
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
ఒలాపారిబ్ రిపోర్ట్లు అర్థం కావడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.