చికిత్సలో లైంగిక ఆరోగ్యం
క్యాన్సర్ చికిత్సలో యోని పొడిబారడం, నొప్పి, లైంగిక కోరిక తగ్గడం
క్యాన్సర్ చికిత్సలో యోని పొడిబారడం, సెక్స్ సమయంలో నొప్పి, లైంగిక కోరిక తగ్గడం చాలా సాధారణం. కానీ వీటి గురించి ఎవరూ మాట్లాడరు. ఇవి ఊహించుకున్నవి కావు. అందరిలోనూ శాశ్వతంగా ఉండేవి కావు. వీటికి నిజమైన మార్గాలు ఉన్నాయి. చికిత్స ఈస్ట్రోజెన్ హార్మోన్ను తగ్గించడమే కారణం. హార్మోన్ లేని మార్గాలు చాలామందికి సురక్షితం. హార్మోన్ ఉన్న మార్గాలకు ముందుగా మీ ఆంకాలజిస్ట్తో మాట్లాడాలి. సంతాన సామర్థ్యం కాపాడుకోవాలంటే కీమోథెరపీ మొదలయ్యే ముందే అడగాలి.
సూటిగా సమాధానం
క్యాన్సర్ చికిత్స వల్ల యోని పొడిబారడం, నొప్పి ఎందుకు వస్తాయి?
యోని పొడిబారడం, సెక్స్ సమయంలో నొప్పి, లైంగిక కోరిక తగ్గడం (low libido) అనేవి క్యాన్సర్ చికిత్స శరీరంలో ఈస్ట్రోజెన్ (oestrogen) హార్మోన్ స్థాయిని మార్చడం వల్ల నేరుగా వచ్చే ప్రభావాలు. కీమోథెరపీ, పొత్తికడుపు భాగానికి ఇచ్చే రేడియేషన్, హార్మోన్ను అణిచే మందులు ఇవన్నీ ఈస్ట్రోజెన్ను తగ్గిస్తాయి. యోని లోపలి పొర దానికి వెంటనే స్పందిస్తుంది.
ఈస్ట్రోజెన్ తగ్గితే ఏమవుతుంది?
యోని లోపలి పొర మందంగా, సాగే గుణంతో, సహజంగా తడిగా ఉండేలా ఈస్ట్రోజెన్ చూస్తుంది. కీమోథెరపీ వల్ల వచ్చే మెనోపాజ్ అయినా, aromatase inhibitors అనే హార్మోన్ మందులు అయినా, పొత్తికడుపు రేడియేషన్ అయినా, చికిత్స ఈస్ట్రోజెన్ను తగ్గించగానే ఆ పొర పలుచబడి పొడిబారుతుంది.
ఇది చికిత్స మొదలుపెట్టిన కొన్ని వారాల్లోనే జరగవచ్చు. ఇది చికిత్స వల్ల వస్తుందని ముందే తెలిసిన ప్రభావం. దీన్ని అదుపులో ఉంచే మార్గాలు కూడా ముందే తెలిసినవే.
లైంగిక కోరిక తగ్గడం కూడా అదే కారణమా?
అవును. అదే హార్మోన్ మార్పు వల్ల లైంగిక కోరిక తగ్గుతుంది. దానికి అలసట, ఆందోళన, క్యాన్సర్ అనే మాట మోసుకొచ్చే భారం తోడవుతాయి. ఇవి శారీరక కారణాలతో వచ్చే శారీరక లక్షణాలు. మీలో వ్యక్తిగా ఏదో లోపం ఉందని దీని అర్థం కాదు.
చాలామంది పేషెంట్లకు ఈ లక్షణాలు వస్తాయని ఎవరూ ముందుగా చెప్పరు. అవి వస్తాయి, వాటికి చికిత్స ఉంది. హార్మోన్ లేని మార్గాలు చాలామందికి సురక్షితం; హార్మోన్ ఉన్న మార్గాలకు ముందుగా మీ ఆంకాలజిస్ట్తో మాట్లాడాలి.సమయం ముఖ్యం
క్యాన్సర్ నిర్ధారణ తర్వాత కూడా సంతాన సామర్థ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చా?
మీరు ఇంకా కీమోథెరపీ మొదలుపెట్టకపోతే, అండాలను లేదా పిండాలను (embryos) ఫ్రీజ్ చేసి భద్రపరచాలనుకుంటే, ఆ అవకాశం నిజమే కానీ ఆ గడువు చాలా తక్కువ. అండాలను ఫ్రీజ్ చేసే ఒక సైకిల్కు సాధారణంగా రెండు వారాలు పడుతుంది. చాలా ఫెర్టిలిటీ కేంద్రాలు దీన్ని మీ మొదటి కీమోథెరపీ డోస్ కంటే ముందే మొదలుపెట్టాలంటాయి.
ASCO ఏమి చెబుతోంది?
సంతానం కనే వయసులో ఉన్న ప్రతి పేషెంట్కు, క్యాన్సర్ చికిత్స మొదలయ్యే ముందే, సంతాన సామర్థ్యం కాపాడుకోవడం గురించి చర్చించే అవకాశం ఇవ్వాలని ASCO సిఫార్సు చేస్తుంది. ఇది తర్వాత గుర్తొచ్చి చేసే పని కాదు, మొదటి ప్లాన్లో భాగంగా ఉండాలి.
టమాక్సిఫెన్ వాడుతూ గర్భం గురించి ఆలోచిస్తున్నారా?
మీరు టమాక్సిఫెన్ (Tamoxifen) వాడుతూ, చికిత్స ముగిశాక గర్భం గురించి ఆలోచిస్తుంటే, గర్భం కోసం ప్రయత్నించే ముందు కనీసం మూడు నెలల పాటు టమాక్సిఫెన్ ఆపి ఉంచాలని ASCO మార్గదర్శకాలు చెబుతాయి. దీన్నే వాష్అవుట్ పీరియడ్ (washout period), అంటే మందు శరీరం నుంచి పూర్తిగా పోయే గడువు అంటారు. ఇది కూడా చికిత్సను ఆపడం సురక్షితమని మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ధారించిన తర్వాతే. ఈ నిర్ణయాలు మీ ఆంకాలజీ బృందం, ఫెర్టిలిటీ బృందం కలిసి తీసుకుంటాయి.
రెండు విషయాలూ ఒకే అపాయింట్మెంట్లో
యోని పొడిబారడం, లైంగిక లక్షణాలు, సంతాన సామర్థ్యం ఈ మూడూ ఒకే హార్మోన్ మార్పు వల్ల వస్తాయి. రెండింటినీ ఒకే అపాయింట్మెంట్లో డాక్టర్ ముందు పెడితే, ఏ విషయం మాట్లాడాలి, ఏది వదిలేయాలి అనే ఇబ్బంది ఉండదు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఏది మీకు సరిపోతుంది
యోని పొడిబారడానికి ఏ మార్గం మీకు సరైనది?
ప్రతి మార్గం ఏమి చేస్తుంది, హార్మోన్కు స్పందించే క్యాన్సర్ ఉన్నవారికి సురక్షితమా, ఎప్పుడు వాడితే ఎక్కువ ఉపయోగం అనేది కింద ఉంది.
వెజైనల్ మాయిశ్చరైజర్ (హార్మోన్ లేనిది)
ఏమి చేస్తుంది: క్రమం తప్పకుండా వాడితే యోని లోపలి పొరకు తేమను తిరిగి ఇస్తుంది. సెక్స్కు ముందు మాత్రమే కాదు, రోజువారీగా వాడేది.
హార్మోన్కు స్పందించే క్యాన్సర్లో సురక్షితమా: అవును. శరీరమంతటా హార్మోన్ ప్రభావం ఉండదు.
ఎప్పుడు బాగా పనిచేస్తుంది: పొడిబారడమే ప్రధాన సమస్య అయినప్పుడు. వారానికి కొన్నిసార్లు, ఒక అలవాటుగా వాడాలి.
నీటి ఆధారిత లూబ్రికెంట్
ఏమి చేస్తుంది: కలయిక సమయంలో రాపిడిని, నొప్పిని తగ్గిస్తుంది.
హార్మోన్కు స్పందించే క్యాన్సర్లో సురక్షితమా: అవును. హార్మోన్ ప్రభావం ఉండదు.
ఎప్పుడు బాగా పనిచేస్తుంది: సెక్స్ సమయంలో నొప్పే ప్రధాన ఇబ్బంది అయినప్పుడు. లోపల ఉన్న పొడిబారడాన్ని ఇది సరిచేయదు.
పెల్విక్ ఫ్లోర్ ఫిజియోథెరపీ
ఏమి చేస్తుంది: కండరాలు బిగుసుకుపోవడం, పొర పలుచబడటం, నొప్పి వంటి సమస్యలను నిపుణుల పర్యవేక్షణలో వ్యాయామాలు, డైలేటర్ల ద్వారా సరిచేస్తుంది.
హార్మోన్కు స్పందించే క్యాన్సర్లో సురక్షితమా: అవును. హార్మోన్ ప్రభావం ఉండదు.
ఎప్పుడు బాగా పనిచేస్తుంది: నొప్పి, బిగుతు, లేదా కలయిక కష్టంగా ఉండటం ప్రధాన సమస్యలు అయినప్పుడు.
తక్కువ డోస్ వెజైనల్ ఈస్ట్రోజెన్
ఏమి చేస్తుంది: నేరుగా ఆ కణజాలంపై పనిచేసి యోని లోపలి పొరను తిరిగి బలపరుస్తుంది.
హార్మోన్కు స్పందించే క్యాన్సర్లో సురక్షితమా: మీ ఆంకాలజిస్ట్తో మాట్లాడాలి. ఈస్ట్రోజెన్ రిసెప్టర్ పాజిటివ్ క్యాన్సర్లలో దీనిపై ఆధారాలు ఇంకా పూర్తిగా స్థిరపడలేదు.
ఎప్పుడు బాగా పనిచేస్తుంది: హార్మోన్ లేని మార్గాలు తగినంత ఉపశమనం ఇవ్వనప్పుడు, మీ ఆంకాలజిస్ట్ పరిశీలించి అనుమతించిన తర్వాత మాత్రమే.
కీమోథెరపీ, పొత్తికడుపు రేడియేషన్, లేదా అండాశయాలను అణిచే చికిత్స తీసుకునే మహిళల్లో ఎక్కువమందికి యోని, లైంగిక లక్షణాలు వస్తాయని ASCO చెబుతోంది. అయినా సర్వేల్లో పదేపదే తేలేది ఏమిటంటే, చాలామంది ఈ విషయాన్ని తమ డాక్టర్ల దగ్గర ప్రస్తావించరు. ఇది చికిత్సకు సంబంధం లేనిదని అనుకోవడం, లేదా చాలా వ్యక్తిగతమని మొహమాటపడటం దీనికి కారణాలు. మీ బృందానికి చెప్పడమే ఈ పేజీలోని ప్రతి మార్గానికి తలుపు తెరుస్తుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
క్యాన్సర్ చికిత్సలో యోని పొడిబారడం గురించి మహిళలు అడిగే ప్రశ్నలు
హార్మోన్కు స్పందించే క్యాన్సర్ ఉంటే వెజైనల్ ఈస్ట్రోజెన్ సురక్షితమా?
ఇది ఆంకాలజీలో ఇంకా చర్చ జరుగుతున్న అంశం, తేలిపోయిన ప్రశ్న కాదు. తక్కువ డోస్ వెజైనల్ ఈస్ట్రోజెన్ నుంచి శరీరమంతటా చేరే హార్మోన్ చాలా తక్కువని ప్రస్తుత ASCO, ESMO మార్గదర్శకాలు అంగీకరిస్తాయి. చాలామందికి దాని ప్రయోజనం, సిద్ధాంతపరమైన ముప్పు కంటే ఎక్కువ కావచ్చు. కానీ నిర్ణయం మీ క్యాన్సర్ రకం, దశ (స్టేజ్), హార్మోన్ లేని మార్గాలు మీకు ఎంత పనిచేశాయి అనే వాటిపై ఆధారపడుతుంది. మీ ఆంకాలజిస్ట్తో మాట్లాడకుండా వెజైనల్ ఈస్ట్రోజెన్ వాడవద్దు. హార్మోన్కు స్పందించే క్యాన్సర్ ఉన్న ప్రతి పేషెంట్కూ సరిపోయే ఒకే సమాధానం లేదు.
చికిత్స ముగిశాక యోని పొడిబారడం దానంతట అదే తగ్గుతుందా?
కొన్నిసార్లు తగ్గుతుంది, కానీ ఎప్పుడూ దానంతట అదే కాదు. కొన్ని కీమోథెరపీ మందుల వల్ల ఈస్ట్రోజెన్ తాత్కాలికంగా తగ్గినవారిలో, హార్మోన్ స్థాయి తిరిగి కోలుకున్నాక పరిస్థితి మెరుగుపడవచ్చు. దీర్ఘకాలం aromatase inhibitors వాడేవారిలో, లేదా శస్త్రచికిత్స వల్ల మెనోపాజ్ వచ్చినవారిలో ఈ మార్పు ఎక్కువ కాలం ఉంటుంది. వారికి ఎదురుచూడటం కంటే నిరంతర చికిత్సే ఎక్కువ ఉపయోగపడుతుంది. ఏ సందర్భంలోనైనా, చికిత్స సమయంలో మీ రోజువారీ జీవితాన్ని లేదా బంధాన్ని ప్రభావితం చేసే లక్షణాలను ఇప్పుడే చూసుకోవడం మంచిది. లక్షణాలు తక్కువగా ఉండి, మిమ్మల్ని బాధపెట్టనప్పుడు మాత్రమే ఎదురుచూడటం సరైన ఎంపిక.
నేను ఇప్పటికే కీమోథెరపీ మొదలుపెట్టాను. ఇంకా సంతాన సామర్థ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చా?
కీమోథెరపీ మొదలయ్యే ముందు అండాలను ఫ్రీజ్ చేయడం వల్ల ఫలితాలు బాగుంటాయి. అందుకే ఆ రెండు వారాల గడువు అంత ముఖ్యం. కీమోథెరపీ మొదలయ్యాక అండాశయాలపై ప్రభావం పడవచ్చు. అయినా, పరిస్థితి వాడుతున్న మందులు ఏవి, ఎన్ని సైకిల్స్ అయ్యాయి అనే దానిపై ఆధారపడుతుంది. మీరు సైకిల్స్ మధ్యలో ఉన్నా, అండాశయాలపై తక్కువ ప్రభావం చూపే మందుల మీద ఉన్నా, ఇంకా ఏమి సాధ్యమో ఫెర్టిలిటీ నిపుణులు అంచనా వేయగలరు. మీ చికిత్స ప్రణాళికను చూసిన నిపుణుడిని అడగకుండా అవకాశం పోయిందని అనుకోవద్దు.
గర్భం కోసం ప్రయత్నించే ముందు టమాక్సిఫెన్ ఎంతకాలం ఆపాలి?
గర్భం కోసం ప్రయత్నించే ముందు కనీసం మూడు నెలల పాటు టమాక్సిఫెన్ ఆపి ఉంచాలని ASCO మార్గదర్శకాలు చెబుతాయి. టమాక్సిఫెన్ పెరుగుతున్న గర్భంపై ప్రభావం చూపగలదు కాబట్టి, ఈ వాష్అవుట్ గడువులో మందు శరీరం నుంచి పూర్తిగా బయటకు పోతుంది. అంతే ముఖ్యమైన విషయం: టమాక్సిఫెన్ను ముందుగానే ఆపడం మీ క్యాన్సర్ చికిత్సకు దాని స్వంత ముప్పు తెస్తుంది. ఇది మీ ఆంకాలజిస్ట్తో కలిసి తీసుకోవాల్సిన నిర్ణయం, మీ అంతట మీరు తీసుకునేది కాదు. ప్లాన్ చేసిన టమాక్సిఫెన్ కోర్సులో ఎంత పూర్తయింది, మీకు ముఖ్యమైన సంతాన కాలపరిమితి ఎంత అనేవి కలిపి బేరీజు వేయాలి.
నా లైంగిక కోరిక పూర్తిగా పోయింది. చికిత్సలో ఇది సాధారణమేనా?
అవును. ఇది శారీరక కారణంతో వచ్చేది, మానసిక బలహీనత కాదు. ఈస్ట్రోజెన్ యోని సౌకర్యంపైనే కాదు, లైంగిక కోరికపైనా ప్రభావం చూపుతుంది. అలసట, నొప్పి, ఆందోళన, శరీరం పట్ల మారిన భావన, క్యాన్సర్ నిర్ధారణ మోసుకొచ్చే భారం ఇవన్నీ హార్మోన్ ప్రభావానికి తోడవుతాయి. మీ బృందానికి దీన్ని పేరుపెట్టి చెబితే దాన్ని పరిష్కరించవచ్చు. లోపల ఉన్న పొడిబారడాన్ని, నొప్పిని చికిత్స చేయడం, పెల్విక్ ఫ్లోర్ థెరపీ, మానసిక సహాయం, కొన్నిసార్లు జంటలకు కౌన్సెలింగ్ ఇవన్నీ నిజమైన మార్పు తేగలవు. చికిత్సలో ఉన్నంత కాలం ఇలాగే ఉండాలని ఒప్పుకోవాల్సిన అవసరం లేదు.
వెజైనల్ మాయిశ్చరైజర్కు, లూబ్రికెంట్కు తేడా ఏమిటి?
రెండూ వేర్వేరు పనులకు. కలిపి వాడితే బాగా పనిచేస్తాయి. వెజైనల్ మాయిశ్చరైజర్ను క్రమం తప్పకుండా, వారానికి కొన్నిసార్లు వాడతారు. యోని లోపలి పొరలో తేమను కాలక్రమేణా నిలబెట్టడం దాని పని. లూబ్రికెంట్ను కలయిక సమయంలో రాపిడి, నొప్పి తగ్గించడానికి వాడతారు. హార్మోన్కు స్పందించే క్యాన్సర్ ఉన్నవారితో సహా చాలామందికి రెండూ సురక్షితమే. లేటెక్స్ కండోమ్ వాడుతుంటే నూనె ఆధారిత వాటికి బదులు నీటి ఆధారిత ఉత్పత్తులు ఎంచుకోండి. సువాసన లేదా గ్లిజరిన్ ఉన్న ఉత్పత్తులకు దూరంగా ఉండండి. అవి ఇప్పటికే సున్నితంగా ఉన్న కణజాలాన్ని ఇంకా చికాకు పెడతాయి.
ఈ లక్షణాల గురించి డాక్టర్కు చెప్పడం అవసరమా?
అవసరమే. ఈ పేజీలో చెప్పిన ప్రతి మార్గం మీ బృందానికి చెప్పడంతోనే మొదలవుతుంది. చాలామంది ఇది చికిత్సకు సంబంధం లేనిదని, లేదా చాలా వ్యక్తిగతమని మౌనంగా ఉండిపోతారు. కానీ ఇవి చికిత్స వల్ల వచ్చే, ముందే తెలిసిన ప్రభావాలు. మీ ఆంకాలజిస్ట్కు ఈ మాట కొత్త కాదు. చెప్పిన తర్వాతే హార్మోన్ లేని మార్గాలు, పెల్విక్ ఫ్లోర్ థెరపీ, అవసరమైతే ఇతర ఎంపికలు మీ ముందుకు వస్తాయి.
ఈ పేజీ నాకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీకు ఏ మార్గం సరైనదో ఈ పేజీ నిర్ణయించలేదు. అది మీ క్యాన్సర్ రకం, హార్మోన్కు స్పందించే క్యాన్సరా కాదా, మీరు వాడుతున్న చికిత్స, ఇప్పటికే ఏవి ప్రయత్నించారు అనే వాటిపై ఆధారపడుతుంది. ముఖ్యంగా వెజైనల్ ఈస్ట్రోజెన్ గురించి, టమాక్సిఫెన్ ఆపడం గురించి నిర్ణయం మీ ఆంకాలజిస్ట్దే. మీ రిపోర్ట్లతో పాటు ఈ ప్రశ్నలను తర్వాతి అపాయింట్మెంట్కు తీసుకెళ్లండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ టార్గెటెడ్ థెరపీ ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
బయోమార్కర్ రిపోర్టు చదవడం నుంచి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- American Society of Clinical Oncology — Interventions to Address Sexual Problems in People With Cancer: ASCO Clinical Practice Guideline Adaptation
- American Society of Clinical Oncology — Fertility Preservation in Patients With Cancer: ASCO Clinical Practice Guideline Update
- Cancer Research UK — Sex and cancer for women
- Macmillan Cancer Support — Vaginal dryness
- National Cancer Institute — Sexual Health Issues in Women with Cancer
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
ఈ లక్షణాల గురించి ఎవరితో మాట్లాడాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏ చికిత్స జరిగిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.