పోషణ & సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
క్యాన్సర్ చికిత్సలో బరువు తగ్గడం, కండరాలు క్షీణించడం: ఏమి చేయాలి
క్యాన్సర్ చికిత్సలో బరువు తగ్గడం సాధారణం, ఆందోళన కలిగించేదీ. కానీ చాలావరకు దానికి కారణం కణితి (ట్యూమర్) శరీరం ఆహారాన్ని వాడుకునే తీరును మార్చడమే, ఆకలి తగ్గడం ఒక్కటే కాదు. దీన్ని కాకెక్సియా (cachexia) అంటారు. ప్రొటీన్, కేలరీలు ఎక్కువగా తీసుకోవడం, అది కూడా ముందుగానే మొదలుపెట్టడం, కండరాల నష్టాన్ని నెమ్మదింపజేసి చికిత్సను తట్టుకోవడంలో సహాయపడుతుంది. బరువు తగ్గడం మొదలైన వెంటనే మీ బృందాన్ని డైటీషియన్ను కలపమని అడగండి.
సూటిగా సమాధానం
తింటున్నా కూడా క్యాన్సర్ వల్ల బరువు ఎందుకు తగ్గుతుంది?
కణితి (ట్యూమర్) విడుదల చేసే వాపు సంకేతాలు శరీరాన్ని శక్తి కోసం కండరాలను కరిగించమని ఆదేశిస్తాయి. తగినంత ఆహారం తీసుకుంటున్నా ఇది జరుగుతుంది. దీన్ని కాకెక్సియా (cachexia) అంటారు. తక్కువ తినడం వల్ల వచ్చే మామూలు బరువు తగ్గుదల కంటే ఇది వేరు.
ఎక్కువ తింటే సరిపోదా?
సమస్య కేవలం కేలరీలది కాదు, శరీరం ఆహారాన్ని వాడుకునే తీరుది (metabolic). అందుకే ఎక్కువ తినడం ఒక్కటే దీన్ని వెనక్కి తిప్పదు. క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో పోషణ లక్ష్యం మారుతుంది. కండరాల నష్టాన్ని నెమ్మదింపజేయడం, బలాన్ని కాపాడుకోవడం, చికిత్స కొనసాగించగలిగేంత ఫిట్గా ఉంచడం. ఇదే లక్ష్యం.
ముందుగా మొదలుపెడితేనే ఎక్కువ ఫలితం
అందుకే పోషణ సహాయం ముందుగా, అంటే గణనీయంగా బరువు తగ్గకముందే మొదలుపెడితే, ఆలస్యంగా ఇచ్చే సహాయం కంటే ఎక్కువ ఉపయోగం. ఆంకాలజీలో పనిచేసే డైటీషియన్ మీ చికిత్సకు ఏది సరిపోతుందో సలహా ఇవ్వగలరు. బరువు తగ్గడం మొదలైన వెంటనే మీ బృందాన్ని డైటీషియన్ను కలపమని అడగండి.
బరువు తగ్గడం మీరు తగినంత ప్రయత్నించకపోవడం వల్ల కాదు. చాలావరకు కారణం కణితే. ఇది అర్థమైతే నిజంగా పనిచేసే నిర్ణయాలు తీసుకోవడం సులభం.ఇంట్లో దొరికే ఆహారంతో
కండరాల నష్టాన్ని తగ్గించడానికి ఏమి తినాలి?
ఇవి మీ వంటగదికి ఇప్పటికే తెలిసిన ఆహారాలే. కొత్తవి కొనాల్సిన అవసరం లేదు; ఉన్నవాటిని ఎలా వాడాలో తెలిస్తే చాలు.
ప్రతి భోజనంలో ప్రొటీన్
ఇదే అతి ముఖ్యమైన ఆహార లక్ష్యం. భారతీయ ఆహారంలో అంటే పప్పు, రాజ్మా, శనగలు, పనీర్, గుడ్లు, చికెన్, చేపలు, పెరుగు. ప్రతి ప్రధాన భోజనంలోనూ, స్నాక్స్లోనూ వీటిలో ఏదో ఒకటి ఉండాలి.
ఉదాహరణలు
- అన్నంతో పప్పు, ఒక కప్పు పెరుగు
- స్నాక్గా ఉడికించిన శనగలు లేదా గుడ్డు
కొంచెం కొంచెం, తరచుగా
ఆకలి తగ్గినప్పుడు మూడు పెద్ద భోజనాల కంటే చిన్న భోజనాలు తరచుగా తినడం చాలామందికి బాగా పనిచేస్తుంది. ఒకేసారి ఎక్కువ తినాలనే ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.
తినేదాన్ని బలంగా చేయండి
ఎక్కువ తినడం అసాధ్యంగా అనిపిస్తే, తినేదానికే బలం జోడించండి. కిచిడీపై ఒక చెంచా నెయ్యి, కూరలో కొబ్బరి పాలు, భోజనంతో పాటు వేరుశనగ చట్నీ. పరిమాణం పెంచకుండానే కేలరీలు, ప్రొటీన్ పెరుగుతాయి.
సులభమైన జోడింపులు
- పప్పులో ఒక చెంచా వేరుశనగ వెన్న
- అన్నంపై నెయ్యి
- ప్రతి భోజనంతో చిన్న కప్పు పెరుగు
రాగి, సత్తు, సోయా పిండి
ఇవి తక్కువ పరిమాణంలో ఎక్కువ ప్రొటీన్ ఇచ్చేవి. పాలలో లేదా మజ్జిగలో కలుపుకుని తాగవచ్చు. ఘనమైన ఆహారం కష్టంగా అనిపించే రోజుల్లో ఇవి ఉపయోగపడతాయి.
ఏ ఆహారం ఎంత అనేది మీ చికిత్సను బట్టి డైటీషియన్ చెబుతారు.ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిక్యాన్సర్ కాకెక్సియాకు కారణం కణితి నుంచి వచ్చే వాపు సంకేతాలు, కేవలం ఆకలి తగ్గడం కాదు. కేలరీలు అందుతున్నా శరీరం కండరాలను కరిగిస్తుంది. అందుకే ముందుగా, గణనీయంగా బరువు తగ్గకముందే మొదలుపెట్టిన పోషణ సహాయం, అదే సహాయాన్ని ఆలస్యంగా ఇచ్చినదానికంటే ఫలితాలను ఎక్కువగా మారుస్తుంది. ఎవరైనా కనిపించేంత సన్నబడే వరకు ఆగడం అంటే చాలా ఆలస్యం చేయడమే. (ఆధారం: ESMO క్లినికల్ ప్రాక్టీస్ మార్గదర్శకాలు, క్యాన్సర్ కాకెక్సియా)
కుటుంబాలు నమ్మేవి
ఆహారం గురించి కుటుంబాలు చెప్పే మాటలు, నిజం ఏమిటి?
క్లినిక్కు కుటుంబాలు తెచ్చే అతి సాధారణ భయాల్లో ఇది ఒకటి. శరీరంలోని ప్రతి కణం, క్యాన్సర్ కణాలతో సహా, శక్తి కోసం గ్లూకోజ్ను వాడుతుంది. కానీ ఆహారం నుంచి చక్కెరను పూర్తిగా తీసేస్తే కణితి ఆకలితో చావదు. కాలేయం (లివర్) ప్రొటీన్, కొవ్వును గ్లూకోజ్గా మార్చేస్తుంది. ఫలితం: కండరాలు ఇంకా వేగంగా కరగడం. లక్ష్యం పిండి పదార్థాలను తీసేయడం కాదు; నెమ్మదిగా జీర్ణమయ్యే వాటిని ఎంచుకోవడం. కూల్ డ్రింక్స్, స్వీట్ల బదులు అన్నం, రొట్టె, పప్పులు; వాటితో పాటు ప్రొటీన్కు ప్రాధాన్యం. మీ ఇంట్లో వండే ఆహారంతోనే దీన్ని ఎలా సమతుల్యం చేయాలో డైటీషియన్ చూపిస్తారు.
క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో నాన్-వెజ్ ఆహారాన్ని మానేయడానికి ఎలాంటి క్లినికల్ కారణం లేదు. చికిత్స వల్ల పెరిగే ప్రొటీన్ అవసరాన్ని తీర్చడానికి చాలామందికి ఇది అత్యంత ఆచరణాత్మక మార్గాల్లో ఒకటి. గుడ్లు, చికెన్, చేపలు, మటన్ శరీరం సమర్థంగా వాడుకోగలిగే పూర్తి ప్రొటీన్లు. వాటిని కొనసాగించాలా అనేది వ్యక్తిగత, సాంస్కృతిక లేదా మతపరమైన నిర్ణయం; దాన్ని పూర్తిగా గౌరవిస్తాం. శాకాహారమే ఎంచుకుంటే పప్పు, రాజ్మా, శనగలు, పనీర్, సోయా, పెరుగు ఎక్కువ పరిమాణంలో, ఎక్కువసార్లు ఉండాలి. ఏ దారి ఎంచుకున్నా డైటీషియన్ ప్రణాళిక వేయడంలో సహాయపడతారు.
ఇవి చాలా భారతీయ ఇళ్లలో వాడేవి, ఆ సంప్రదాయానికి గౌరవం ఉంది. పసుపులో వాపును తగ్గించే గుణాలపై పరిశోధకులు అధ్యయనం చేస్తున్నారు. కానీ పసుపు పాలలో ఉండే పరిమాణం ప్రయోగశాల పరిశోధనలో వాడే మోతాదుల కంటే చాలా తక్కువ. అది కాకెక్సియాను ఆపుతుందని లేదా వెనక్కి తిప్పుతుందని క్లినికల్ ఆధారం లేదు. అశ్వగంధపై కండరాలు, అలసటకు సంబంధించి అధ్యయనాలు జరుగుతున్నాయి, కానీ క్యాన్సర్ రోగుల్లో ఆధారాలు ఇంకా ప్రారంభ దశలోనే ఉన్నాయి, స్పష్టత లేదు. అసలు ముఖ్యమైన ప్రశ్న: మీరు ఇస్తున్నది మీ చికిత్సతో కలిసి ప్రతిచర్య (interaction) చూపుతుందా? కొన్ని ఆయుర్వేద, నాటు మందులు అలా చేస్తాయి. ఏమి ఇస్తున్నారో, ఎంత ఇస్తున్నారో మీ ఆంకాలజీ బృందానికి చెప్పండి.
ఇంట్లో ఎదురయ్యే సందర్భాలు
సప్లిమెంట్లు వాడవచ్చా? తినడానికి ఒప్పుకోకపోతే ఏం చేయాలి?
ప్రొటీన్ పౌడర్ లేదా Ensure వంటి సప్లిమెంట్లు సురక్షితమేనా?
నోటి ద్వారా తీసుకునే వాణిజ్య పోషక సప్లిమెంట్లు క్యాన్సర్ సంరక్షణలో విస్తృతంగా వాడతారు; చాలామంది రోగులకు ఇవి సురక్షితమని భావిస్తారు. మీకు సరిపోతాయా అనేది మీ క్యాన్సర్, మీరు తీసుకుంటున్న చికిత్స, మీరు ఇప్పటికే తింటున్న ఆహారంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఘనమైన ఆహారం నిజంగా కష్టంగా ఉన్నప్పుడు అదనపు సహాయంగా ఇవి ఎక్కువ ఉపయోగపడతాయి; భోజనానికి బదులుగా కాదు. మొదలుపెట్టే ముందు మీ ఆంకాలజీ బృందానికి చెప్పండి. కొన్ని ఫార్ములాల్లో చక్కెర ఎక్కువగా ఉంటుంది, అది అందరికీ సరిపడకపోవచ్చు. మెడికల్ షాపు అరలో కనిపించినది కాకుండా, సరైన ఉత్పత్తి, పరిమాణం డైటీషియన్ సూచిస్తారు.
మా వాళ్లు తినడానికి ఒప్పుకోవడం లేదు. ఏం చేయాలి?
చికిత్స సమయంలో ఆకలి తగ్గడం మనోబలానికి సంబంధించినది కాదు. ఎక్కువ తినమని బలవంతం చేస్తే వారి బాధ పెరుగుతుంది తప్ప తినేది పెరగదు. ఎక్కువ ఉపయోగకరమైన మార్గం: వారు తినేదాన్ని వీలైనంత పోషకాలతో నింపడం. తక్కువ పరిమాణం, తరచుగా, ప్రొటీన్, కొవ్వు జోడించి. పప్పులో కలిపిన ఒక చెంచా వేరుశనగ వెన్న, అన్నంపై ఒక చెంచా నెయ్యి, ప్రతి భోజనంతో ఒక చిన్న కప్పు పెరుగు. ఎక్కువ తినకుండానే కేలరీలు, ప్రొటీన్ పెరుగుతాయి. ఆకలి లేకపోవడం తీవ్రంగా లేదా ఎక్కువ కాలం ఉంటే ఆంకాలజీ బృందానికి చెప్పండి. సహాయపడే మందులు ఉన్నాయి. ఇది వారు పరిష్కరించగల వైద్య సమస్య; ఇంట్లో ఒంటరిగా నెట్టుకురావాల్సినది కాదు.
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు
ఇక్కడి సూచనలు సాధారణమైనవి. మీకు ఎంత ప్రొటీన్ కావాలి, ఏ ఆహారం మీ చికిత్సకు సరిపోతుంది, ఏ సప్లిమెంట్ వాడాలి అనేది మీ రిపోర్ట్లు, చికిత్స చూసి మీ ఆంకాలజిస్ట్, డైటీషియన్ మాత్రమే చెప్పగలరు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
క్యాన్సర్ చికిత్సలో బరువు తగ్గడం గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
చికిత్స ముగిశాక బరువు తిరిగి వస్తుందా?
చాలామందికి చికిత్స పూర్తయ్యాక ఆకలి మెరుగుపడి బరువు క్రమంగా తిరిగి వస్తుంది. ముఖ్యంగా కండరాల నష్టం మరీ తీవ్రంగా లేకపోతే. కండరాలు ఎక్కువగా కరిగిపోతే కోలుకోవడం నెమ్మది. వాటిని తిరిగి నిర్మించడానికి నెలల పాటు నిలకడగా ప్రొటీన్ తీసుకోవడం, వీలైతే శారీరక శ్రమ అవసరం. కొన్ని క్యాన్సర్లు, కొన్ని చికిత్సలు శరీరం ఆహారాన్ని వాడుకునే తీరులో ఎక్కువ కాలం ఉండే మార్పులు తెస్తాయి. కోలుకోవడానికి సరైన మార్గం డైటీషియన్, ఫిజియోథెరపిస్ట్ చెప్పగలరు. ఆ సంభాషణను చికిత్స ముగిసిన తర్వాత కాకుండా ముగియకముందే మొదలుపెట్టడం మంచిది.
బరువు తగ్గడం ప్రమాదకరంగా మారుతోందని ఎలా తెలుసుకోవాలి?
క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో అనుకోకుండా బరువు తగ్గితే దాన్ని ఇంట్లో గమనిస్తూ ఉండకుండా మీ బృందానికి చెప్పాలి. గణనీయంగా బరువు తగ్గితే చికిత్స మందులు శరీరంలో పనిచేసే తీరు మారుతుంది; చాలా మందుల డోస్ శరీర బరువు లేదా శరీర ఉపరితల వైశాల్యం ఆధారంగా నిర్ణయిస్తారు. సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ తట్టుకునే శక్తి, సైకిళ్ల మధ్య కోలుకునే శక్తి కూడా తగ్గుతాయి. అపాయింట్మెంట్లలో మీ బరువు చూస్తారు. కానీ మధ్యలో బట్టలు వదులుగా అనిపించినా, బాగా అలసటగా ఉన్నా, చేతులు, కాళ్లు లేదా ముఖంలో కండరాలు స్పష్టంగా తగ్గినట్టు కనిపించినా, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు ఆగకుండా డే-కేర్ బృందానికి ఫోన్ చేయండి.
డైటీషియన్ను విడిగా కలవాలా?
అవును, మీ సంరక్షణలో ఇప్పటికే డైటీషియన్ లేకపోతే. ఆంకాలజీ డైటీషియన్లు క్యాన్సర్, దాని చికిత్స పోషణపై చూపే ప్రభావంలో ప్రత్యేక నైపుణ్యం ఉన్నవారు. ఇది సాధారణ ఆహార సలహా కంటే వేరు. ఆన్లైన్లో దొరికేది చాలావరకు ఆరోగ్యవంతుల కోసం రాసినది, చికిత్సలో ఉన్నవారి కోసం కాదు. మీ ఆంకాలజిస్ట్ను లేదా నర్సింగ్ బృందాన్ని రిఫరల్ అడగండి. పోషణ సహాయం ఆంకాలజీ సంరక్షణలో భాగం, అదనపు ఐచ్ఛికం కాదు. దాన్ని అడగడం పూర్తిగా సమంజసం.
పూర్తిగా మానేయాల్సిన ఆహారాలు ఏమైనా ఉన్నాయా?
ప్రధానంగా తగ్గించాల్సినవి చక్కెర పానీయాలు: కూల్ డ్రింక్స్, ప్యాకెట్ జ్యూస్లు, బాగా చక్కెర వేసిన చాయ్. ఇవి ప్రొటీన్ లేదా ఉపయోగకరమైన పోషకాలు లేకుండా కేలరీలు మాత్రమే ఇస్తాయి. చికిత్స సమయంలో ప్రతి కేలరీ ఏదో ఒక పోషక విలువ మోసుకురావాలి. బాగా ప్రాసెస్ చేసిన, డీప్ ఫ్రై చేసిన ఆహారాలు కూడా తగ్గిన ఆకలిలో ఆక్రమించే స్థానానికి తగిన విలువ ఇవ్వవు. మీ బృందం ఒక నిర్దిష్ట కారణంతో చెబితే తప్ప పూర్తిగా మానేయాల్సిన ఆహారం ఏదీ లేదు. ఉదాహరణకు, రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉన్న కాలంలో కొన్ని పచ్చి లేదా పులియబెట్టిన ఆహారాలకు దూరంగా ఉండమని చెప్పవచ్చు.
క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో ఆకలి పెంచే మందు ఉందా?
ఉంది. ఆకలిని మెరుగుపరిచే, వికారం వల్ల ఆహారానికి దూరంగా ఉండటాన్ని తగ్గించే మందులు కొన్ని ఉన్నాయి. పోషణ సహాయం, తరచుగా చిన్న భోజనాలు సరిపోనప్పుడు వీటిని కొన్నిసార్లు వాడతారు. ఇవి మీకు సరిపోతాయా అనేది మీ క్యాన్సర్ రకం, ప్రస్తుత చికిత్స, మీరు వాడుతున్న ఇతర మందులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇవి బాగా తినడానికి ప్రత్యామ్నాయం కాదు, కానీ ఆహారం కొంత సులభంగా అనిపించే అవకాశం కల్పిస్తాయి. ఆకలి లేకపోవడం కొన్ని రోజులకు మించి కొనసాగితే మీ ఆంకాలజీ బృందానికి చెప్పండి. ఇది వారు పరిష్కరించగల వైద్య లక్షణం; మీరు ఇంట్లో ఒంటరిగా భరించాల్సినది కాదు.
ఇంట్లో దొరికే ఆహారంతోనే ప్రొటీన్ పెంచవచ్చా?
పెంచవచ్చు. కొంత సర్దుబాటుతో చాలా భారతీయ ఆహారాలు తగినంత ప్రొటీన్ ఇవ్వగలవు. ప్రతి భోజనంలో పప్పు, రాజ్మా, శనగలు, పనీర్, గుడ్లు, చికెన్, చేపలు లేదా పెరుగు ఉండేలా చూడండి. రాగి, సత్తు, సోయా పిండి పాలలో లేదా మజ్జిగలో కలుపుకోవచ్చు. కిచిడీపై నెయ్యి, కూరలో కొబ్బరి పాలు, పక్కన వేరుశనగ చట్నీ పరిమాణం పెంచకుండా బలం ఇస్తాయి. మీ కుటుంబం మామూలుగా వండే ఆహారంతోనే దీన్ని ఎలా సమతుల్యం చేయాలో డైటీషియన్ చూపిస్తారు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ టార్గెటెడ్ థెరపీ ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
బయోమార్కర్ రిపోర్టు చదవడం నుంచి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Nutrition in Cancer Care (PDQ) - Patient Version
- Cancer Research UK — Cachexia
- Macmillan Cancer Support — Eating problems and cancer
- ESMO — Cancer cachexia in adult patients: ESMO Clinical Practice Guidelines
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
బరువు తగ్గుతోంది, ఏమి చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో, ఏ చికిత్స జరుగుతోందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను, డైటీషియన్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.