సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ నిర్వహణ
నోటి పుండ్లతో తినడం: నొప్పి పెట్టని ఆహారాలు
కీమోథెరపీ లేదా రేడియేషన్ వల్ల వచ్చే నోటి పుండ్లు తినడాన్ని చికిత్సలో అత్యంత కష్టమైన భాగాల్లో ఒకటిగా మారుస్తాయి. సరైన ఆహారం పుండ్లను నయం చేయదు. కానీ మీరు తింటూ ఉండేలా చేస్తుంది; చాలామంది అనుకున్న దానికంటే అది ఎక్కువ ముఖ్యం. క్యాన్సర్ చికిత్సలో నోటి పుండ్లు ఉన్నప్పుడు ఏమి తినాలి, ఏవి మానాలి, ఇంటి చిట్కాల సంగతి ఏమిటి, ఏ లక్షణాలకు అదే రోజు ఫోన్ చేయాలి అనేది ఈ పేజీ చెబుతుంది.
సూటిగా సమాధానం
నోటి పుండ్లు ఉన్నప్పుడు తినడం ఎందుకు అంత నొప్పిగా ఉంటుంది?
క్యాన్సర్ చికిత్స వల్ల నోటి పుండ్లు వచ్చినప్పుడు మెత్తని, చల్లని, కారం లేని ఆహారాలు అతి తక్కువ నొప్పి కలిగిస్తాయి. భారతీయ వంటింట్లో అంటే పెరుగన్నం, మెత్తని కిచిడీ, మెదిపిన అరటిపండు, చల్లని కొబ్బరి నీళ్లు, గరం మసాలా లేని మెత్తని పప్పు. గరుకుగా, పులుపుగా, వేడిగా ఉండే వాటికి దూరంగా ఉండండి. అవి నోటి లోపలి పొరను ఇంకా ఇబ్బంది పెడతాయి.
నోట్లో ఏమి జరుగుతోంది?
చికిత్స వల్ల వచ్చే నోటి పుండ్లను నోటి లోపలి పొర వాపు (mucositis) అంటారు. కీమోథెరపీ లేదా రేడియేషన్ మీ నోరు, గొంతు లోపలి పొరలోని కణాలను దెబ్బతీసినప్పుడు ఇది వస్తుంది. ఆ పొర వాచి, కొన్నిసార్లు పుండ్లు పడి, గరుకుగా, పులుపుగా, వేడిగా, కారంగా ఉండే దేనికైనా చాలా సున్నితంగా మారుతుంది.
నొప్పి ఉన్నా తినడం ఎందుకు ముఖ్యం?
నొప్పిగా ఉన్నా తినడం ముఖ్యమే. చికిత్స సైకిల్స్ మధ్య కోలుకోవడానికి మీ శరీరానికి పోషణ కావాలి. మూడు నిండు భోజనాలు తినడానికి ప్రయత్నించడం కంటే, కొద్దికొద్దిగా తరచుగా తినడం చాలాసార్లు సులువు.
ద్రవాలు తాగలేకపోతే
నోటి పుండ్ల వల్ల ద్రవాలు తాగలేకపోతున్నా, తినడం చాలా తగ్గిపోయినా, అదే రోజు మీ ఆంకాలజీ బృందానికి చెప్పండి. సహాయపడే మౌత్ వాష్లు, నొప్పి తగ్గించే ఎంపికలు ఉన్నాయి. మీరు తీసుకునేది గణనీయంగా తగ్గితే మీ బృందానికి తెలియాలి.
సరైన ఆహారం పుండ్లను నయం చేయదు. కానీ మీరు తింటూ ఉండేలా చేస్తుంది. చాలామంది అనుకున్న దానికంటే అది ఎక్కువ ముఖ్యం.ఏమి తినవచ్చు
ఏ భారతీయ ఆహారాలు తినడానికి సులువుగా ఉంటాయి?
గది ఉష్ణోగ్రతలో లేదా అంతకంటే చల్లగా ఉన్న మెత్తని, తడిగా ఉన్న ఆహారాలే మీ నోటికి కావాల్సినవి. ఆహారం ఇప్పటికే మెత్తగా విడిపోయి ఉన్న వంటకాలు అనుకోండి. గట్టిగా నమలాల్సినవి వద్దు. పుండుకు తగిలే గరుకైన అంచు ఉన్నవి వద్దు.
మంచి ఎంపికలు
పెరుగన్నం అత్యంత మంచి ఎంపికల్లో ఒకటి: మెత్తగా, చల్లగా, మింగడానికి సులువుగా ఉంటుంది. నీళ్లు ఎక్కువ వేసిన మెత్తని కిచిడీ, మెత్తని పెసరపప్పు, మెదిపిన అరటిపండు, చట్నీ లేకుండా బాగా ఉడికిన మెత్తని ఇడ్లీ, పండిన సపోటా, పండిన బొప్పాయి అన్నీ మంచి ఎంపికలే. చల్లని పాలు, సాదా లస్సీ, కొబ్బరి నీళ్లు తాగడానికి సున్నితంగా ఉంటాయి; శరీరంలో నీటి కొరత రాకుండా సహాయపడతాయి.
ఇంట్లో వండేవారికి
కుటుంబ సభ్యుడి కోసం వండుతుంటే, వారి భాగాన్ని విడిగా తయారు చేయండి: మిర్చి, చింతపండు, ముతక మసాలాలు లేకుండా. పప్పులో లేదా అన్నంలో కొద్దిగా నెయ్యి వేస్తే అది ఇంకా మెత్తబడుతుంది. తినడం పరిమితంగా ఉన్నప్పుడు అది కేలరీలు కూడా చేరుస్తుంది.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిదూరంగా ఉంచాల్సినవి
నోటి పుండ్లు ఉన్నప్పుడు ఏ ఆహారాలు, పానీయాలు మానాలి?
ఇవన్నీ నోటి లోపలి పొరను ఇబ్బంది పెడతాయి, లేదా నయం కావడాన్ని నెమ్మది చేస్తాయి. పుండ్లు తగ్గేవరకు వీటిని పక్కన పెట్టండి.
బాగా కారంగా ఉండే ఆహారం
మిర్చి, కారం పొడి, హాట్ సాస్లు తెరిచి ఉన్న పుండ్లను నేరుగా మండిస్తాయి.
పులుపు ఆహారాలు
నిమ్మ జాతి పండ్లు, చింతపండు, పచ్చి టమోటా, వెనిగర్ అన్నీ వాచిన కణజాలంపై మంట పుట్టిస్తాయి.
గట్టిగా, కరకరలాడేవి
అప్పడం, బిస్కెట్లు, టోస్ట్, భుజియా నోటి లోపలి పొరను గీరవచ్చు.
బాగా వేడిగా ఉండే ఆహారం, పానీయాలు
చాయ్, సూప్, అన్నం గోరువెచ్చగా లేదా గది ఉష్ణోగ్రతకు చల్లారేవరకు ఆగి తినండి.
మద్యం, ఆల్కహాల్ ఉన్న మౌత్ వాష్
రెండూ వాపును పెంచుతాయి. నోటి లోపలి పొర నయం కావడాన్ని నెమ్మది చేస్తాయి.
ఏ రూపంలోనైనా పొగాకు
నమిలే పొగాకు, పాన్ నోటి పుండ్లను గణనీయంగా ఎక్కువ చేస్తాయి. నయం కావడానికి అడ్డుపడతాయి.
పచ్చళ్లు, ఊరగాయలు
వాటిలోని ఉప్పు, పులుపు తెరిచి ఉన్న పుండ్లపై నొప్పి కలిగిస్తాయి.
ఇంటి చిట్కాలు
పసుపు, తేనె, ఇంటి చిట్కాల సంగతి ఏమిటి?
నోటి పుండ్లు కనిపించగానే చాలా కుటుంబాలు పసుపు పాలు, తేనె, లేదా తులసి నీళ్ల వైపు చూస్తాయి. ఈ సంప్రదాయాలు నిజమైన శ్రద్ధ నుంచి వచ్చాయి. సహాయపడాలనే ఆ భావన పూర్తిగా సరైనదే.
ఒక్కో చిట్కాతో ఉన్న ఇబ్బంది
పచ్చిగా ఉన్న పుండుపై నేరుగా తేనె రాస్తే మంట పుట్టవచ్చు. చికిత్స వల్ల రోగనిరోధక శక్తి తగ్గినవారిలో, పాశ్చరైజ్ చేయని తేనె వల్ల చిన్నపాటి ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం కూడా ఉంది. వేడి పాలలో పసుపు మరీ వేడిగా ఉండవచ్చు; గది ఉష్ణోగ్రతలో సాదా పాలు సున్నితమైన ఎంపిక. తులసి లేదా వేప నీళ్లతో పుక్కిలించడం ఇప్పటికే వాచిన కణజాలానికి కొన్నిసార్లు మరీ వగరుగా ఉంటుంది.
సురక్షితమైన అడుగు
ఏది ప్రయత్నించే ముందు అయినా, మీరు ఏమి వాడుతున్నారో మీ ఆంకాలజీ బృందానికి ఖచ్చితంగా చెప్పడమే సురక్షితమైన అడుగు. ఇది చిట్కా తప్పు అని కాదు. ఇంట్లో మీరు చేసేది మీ చికిత్సకు కావాల్సిన దానితో సరిపోతుందా అని నిర్ధారించుకోవడం.
ద్రవాలు అస్సలు మింగలేకపోతున్నా, పుండ్లతో పాటు జ్వరం ఉన్నా, పుండ్ల నుంచి రక్తం వస్తున్నా, లేదా అతి మెత్తని ఆహారం కూడా తినలేనంత నొప్పి ఉన్నా అదే రోజు మీ ఆంకాలజీ బృందానికి ఫోన్ చేయండి. వీటికి వైద్య పరీక్ష కావాలి; ఇంటి నిర్వహణ కాదు.
ఒక రోజుకు మించి తినడం, తాగడం పూర్తిగా ఆగిపోతే కూడా బృందానికి చెప్పాలి. చికిత్స సమయంలో నీటి కొరత, బరువు తగ్గడం ఆలస్యంగా కంటే ముందుగానే సరిదిద్దడం సులువు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో తినడం తగ్గించడానికి లేదా ఆపేయడానికి నోటి నొప్పి అత్యంత సాధారణ కారణాల్లో ఒకటి. అది తర్వాతి చికిత్స సైకిల్స్ను శరీరం ఎలా భరిస్తుందో ప్రభావితం చేయవచ్చు. తీవ్రంగా మారినప్పుడు కాకుండా, మొదటి నొప్పి కనిపించినప్పుడే దీన్ని చూసుకోవడం మొదలుపెడితే అదుపులో ఉంచడం అత్యంత సులువు. (ఆధారం: MASCC/ISOO Clinical Practice Guidelines on Mucositis)
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
నోటి పుండ్లతో తినడం గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
క్యాన్సర్ చికిత్స వల్ల వచ్చే నోటి పుండ్లు ఎంతకాలం ఉంటాయి?
చాలా సందర్భాల్లో, కారణమైన కీమోథెరపీ లేదా రేడియేషన్ ఆగిన లేదా పూర్తయిన 2 నుంచి 4 వారాల్లో చికిత్స వల్ల వచ్చిన నోటి పుండ్లు తగ్గుతాయి. తల, మెడకు రేడియేషన్ ఇస్తున్నప్పుడు అవి తరచుగా కోర్సు మధ్యలో గరిష్ఠానికి చేరుతాయి. తగ్గే ముందు ఎక్కువ కావచ్చు. పుండ్లు నయం కాకపోతే, వ్యాపిస్తుంటే, లేదా ద్రవాలు అస్సలు తాగనివ్వకపోతే, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ కోసం ఆగకుండా అదే రోజు మీ బృందానికి చెప్పండి.
నోటి పుండ్లు ఉన్నప్పుడు చాయ్ లేదా కాఫీ తాగవచ్చా?
ప్రధాన సమస్య పానీయం కాదు; ఉష్ణోగ్రత. బాగా వేడి చాయ్ లేదా కాఫీ తెరిచి ఉన్న పుండ్లను నొప్పి పెడుతుంది. గోరువెచ్చగా లేదా గది ఉష్ణోగ్రతకు దగ్గరగా చల్లారనిస్తే, కొద్ది మొత్తాలు సాధారణంగా భరించగలిగేలా ఉంటాయి. ఘాటైన రుచి కూడా మంట పుట్టిస్తుంటే, సాదా చల్లని పాలు లేదా కొబ్బరి నీళ్లు సున్నితంగా ఉంటాయి. మీ నోరు ఏమి చెబుతోందో దాన్నే అనుసరించండి: మంట పుడితే ఆపేయండి.
కీమోథెరపీ సమయంలో నోటి పుండ్లపై తేనె రాయడం సురక్షితమేనా?
తేనెను ఇంటి చిట్కాగా చాలామంది వాడతారు; కొందరికి అది ఉపశమనంగా అనిపిస్తుంది. కానీ పచ్చిగా ఉన్న పుండుపై నేరుగా రాస్తే మంట పుట్టవచ్చు. చికిత్స వల్ల రోగనిరోధక శక్తి తగ్గినవారిలో పాశ్చరైజ్ చేయని తేనె వల్ల చిన్నపాటి ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం ఉంది. తేనె, కొబ్బరి నూనె, లేదా ఇంకేదైనా పైన రాసే చిట్కా వాడే ముందు, మీరు ఏమి ఆలోచిస్తున్నారో మీ ఆంకాలజీ బృందానికి చెప్పండి. మీ నిర్దిష్ట చికిత్సకు అది సరిపోతుందో లేదో వారు చెప్పగలరు.
నోరు బాగా నొప్పిగా ఉన్నా బలవంతంగా తినాలా?
బలవంతంగా కాదు; కానీ ఏదో ఒకటి తినడం ముఖ్యం. ఒక రోజుకు మించి తినడం, తాగడం పూర్తిగా ఆగిపోతే మీ బృందానికి చెప్పాలి. చికిత్స సమయంలో నీటి కొరత, బరువు తగ్గడం ఆలస్యంగా కంటే ముందుగానే సరిదిద్దడం సులువు. మీ బృందం ఎంపికలు ఇవ్వగలదు: భోజనానికి ముందు నొప్పి తగ్గించే మౌత్ వాష్లు, నిర్దిష్టమైన మెత్తని ఆహార సూచనలు, లేదా నమలకుండా తాగగలిగే పోషక సప్లిమెంట్లు. పుండ్లు తగ్గేవరకు ఏమీ తినకుండా ఉండటం సురక్షితమైన మార్గం కాదు.
నోటి పుండ్ల గురించి డాక్టర్కు ఎప్పుడు ఫోన్ చేయాలి?
ద్రవాలు అస్సలు మింగలేకపోతున్నా, పుండ్లతో పాటు జ్వరం ఉన్నా, పుండ్ల నుంచి రక్తం వస్తున్నా, లేదా అతి మెత్తని ఆహారం కూడా అసాధ్యమయ్యేంత నొప్పి ఉన్నా అదే రోజు ఫోన్ చేయండి. వీటికి వైద్య పరీక్ష కావాలి; ఇంటి నిర్వహణ కాదు. ఇబ్బందిగా ఉన్నా ఇంకా తాగగలుగుతున్న పుండ్ల గురించి తర్వాతి విజిట్లో చెప్పి, మౌత్ వాష్ సహాయపడుతుందా అని అడగండి. నొప్పిని ఊరికే భరించాల్సిన కారణం లేదు.
పెరుగన్నం తప్ప ఇంకేమి తినవచ్చు?
ఈ పేజీలో చెప్పిన సూత్రం ఒక్కటే: మెత్తగా, తడిగా, గది ఉష్ణోగ్రతలో లేదా చల్లగా, కారం లేకుండా. ఆ సూత్రానికి సరిపోయేవి నీళ్లు ఎక్కువ వేసిన కిచిడీ, మెత్తని పెసరపప్పు, చట్నీ లేని మెత్తని ఇడ్లీ, మెదిపిన అరటిపండు, పండిన సపోటా, పండిన బొప్పాయి. తాగడానికి చల్లని పాలు, సాదా లస్సీ, కొబ్బరి నీళ్లు. పప్పులో కొద్దిగా నెయ్యి వేస్తే మెత్తబడుతుంది, కేలరీలు చేరుతాయి. మిర్చి, చింతపండు, ముతక మసాలాలు లేకుండా విడిగా వండండి.
నోటి పుండ్లు అంటే చికిత్స నాకు హాని చేస్తోందని అర్థమా?
కాదు. చికిత్స వల్ల వచ్చే నోటి పుండ్లు తాత్కాలికమైనవి. అవి సాధారణంగా కొన్ని వారాల్లో నయమవుతాయి. చికిత్స మొత్తంగా మీకు హాని చేస్తోందని అవి సూచించవు. కీమోథెరపీ లేదా రేడియేషన్ నోరు, గొంతు లోపలి పొర కణాలను తాత్కాలికంగా దెబ్బతీయడం వల్ల ఇవి వస్తాయి. ముఖ్యమైన విషయం: మొదటి నొప్పి కనిపించినప్పుడే బృందానికి చెప్పి, తినడం ఆపకుండా చూసుకోవడం. అప్పుడే దీన్ని అదుపులో ఉంచడం అత్యంత సులువు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ టార్గెటెడ్ థెరపీ ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
బయోమార్కర్ రిపోర్టు చదవడం నుంచి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- MASCC/ISOO — Clinical Practice Guidelines for the Management of Mucositis
- National Cancer Institute — Mouth and Throat Problems: Cancer Treatment Side Effects
- Cancer Research UK — Sore mouth and throat
- Macmillan Cancer Support — Sore mouth and throat
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
నోటి పుండ్ల వల్ల తినలేకపోతున్నారా?
ద్రవాలు మింగలేకపోతున్నా, జ్వరం ఉన్నా ముందు మీ చికిత్స బృందానికి లేదా ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. తర్వాత హెల్ప్లైన్కు ఫోన్ చేయండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం.