మందు–జన్యువు టెస్ట్
అల్లోప్యూరినాల్, ఫిట్స్ మందులు, ఇతర మందులకు ముందు HLA టెస్ట్
ఒక ప్రత్యేకమైన మందును ప్రమాదకరంగా మార్చగల వారసత్వ రోగనిరోధక రకం కోసం HLA టెస్ట్ చూస్తుంది. క్యాన్సర్ చికిత్సలో ఇందులో ఉండే మందులు ఎక్కువగా సహాయక మందులే — యూరిక్ యాసిడ్ కోసం ఇచ్చే అల్లోప్యూరినాల్, కొన్ని ఫిట్స్ మందులు లాంటివి. పాజిటివ్ ఫలితం అంటే ఆ మందును మారుస్తారు, చికిత్స ఆగిపోతుందని కాదు. తెలిసిన జతలు, ట్రాన్స్ప్లాంట్ టైపింగ్కు దీనికి ఉన్న తేడా, అదే రోజు చికిత్స అవసరమయ్యే దద్దుర్ల లక్షణాలను ఈ పేజీ వివరిస్తుంది.
ఈ పేజీలో
- ఒక మందు ఇచ్చే ముందు HLA టెస్ట్ ఎందుకు అవసరం?
- ఏ HLA రకాలు ముఖ్యం, ఏ మందుల విషయంలో?
- రిపోర్ట్లో కనిపించే ఈ పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- బోన్ మారో ట్రాన్స్ప్లాంట్కు చేసే HLA టెస్ట్, ఇది ఒకటేనా?
- ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
- పేషెంట్లు తరచుగా అనుకునే నాలుగు విషయాలు, అసలు నిజం ఏమిటి?
- మందులకు ముందు HLA టెస్ట్ గురించి పేషెంట్లు అడిగే ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
ఒక మందు ఇచ్చే ముందు HLA టెస్ట్ ఎందుకు అవసరం?
కొంతమందికి వారసత్వంగా ఒక ప్రత్యేకమైన రోగనిరోధక వ్యవస్థ రకం వస్తుంది. అది ఒక నిర్దిష్టమైన మందుకు తీవ్రంగా స్పందిస్తుంది. ఈ రియాక్షన్ అరుదు, కానీ దాని వల్ల చర్మం మీద తీవ్రమైన బొబ్బలు రావడం లేదా కాలేయం దెబ్బతినడం లాంటివి జరగవచ్చు. ఆ మందు ఇవ్వక ముందే HLA టెస్ట్ ఆ వారసత్వ రకం కోసం చూస్తుంది. అప్పుడు మరింత సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఎంచుకోవచ్చు.
అసలు HLA అంటే ఏమిటి?
మీ సొంత కణాలను క్రిముల నుంచి వేరుగా గుర్తించడానికి మీ రోగనిరోధక వ్యవస్థ వాడే గుర్తులను (markers) HLA జన్యువులు తయారుచేస్తాయి. ఇవి ఒక్కో వ్యక్తిలో, ఒక్కో సమాజంలో చాలా ఎక్కువగా తేడాగా ఉంటాయి. దాదాపు ఎప్పుడూ ఈ వైవిధ్యం వల్ల ఏ హానీ ఉండదు. కానీ కొన్ని మందుల విషయంలో మాత్రం, ఒక ప్రత్యేక HLA రకం ఉంటే, ఆ మందు రోగనిరోధక వ్యవస్థను గందరగోళానికి గురిచేసి శరీరం మీదే దాడి చేసేలా చేస్తుంది.
క్యాన్సర్ చికిత్సతో దీనికి సంబంధం ఎక్కడ?
ఇందులో ఉండే మందులు ఎక్కువగా కీమోథెరపీ మందులు కావు. కీమోథెరపీతో పాటు ఇచ్చే సహాయక మందులు. వీటిలో అత్యంత సాధారణమైనది అల్లోప్యూరినాల్ (Allopurinol). బ్లడ్ క్యాన్సర్లకు మొదటిసారి చికిత్స ఇచ్చినప్పుడు యూరిక్ యాసిడ్ పేరుకుపోకుండా దీన్ని వాడతారు. మెదడు కణితుల్లో ఇచ్చే ఫిట్స్ (మూర్ఛ) నివారణ మందులు మరో ఉదాహరణ. మీ HLA రకం ముందే తెలిస్తే, ఈ మందుల ఎంపిక సరైన దిశలో జరగడానికి అది సహాయపడుతుంది.
ఇది మీ రోగనిరోధక వ్యవస్థ గురించి వారసత్వంగా వచ్చిన ఫలితం. మీ క్యాన్సర్ గురించి గానీ, మీ కుటుంబంలో క్యాన్సర్ రిస్క్ గురించి గానీ ఇది ఏమీ చెప్పదు.తెలిసిన జతలు
ఏ HLA రకాలు ముఖ్యం, ఏ మందుల విషయంలో?
ప్రతి హెచ్చరిక ఒక HLA రకాన్ని ఒక మందుతో గానీ, ఒక మందుల కుటుంబంతో గానీ ముడిపెడుతుంది. ఒకదానికి ఫలితం పాజిటివ్ వస్తే, మిగతావాటి గురించి అది ఏమీ చెప్పదు.
HLA-B*58:01, అల్లోప్యూరినాల్
ఈ రకం ఉన్నవారికి అల్లోప్యూరినాల్తో తీవ్రమైన చర్మ రియాక్షన్ వచ్చే అవకాశం చాలా ఎక్కువ. భారతదేశంతో సహా చాలా ఆసియా జనాభాల్లో ఈ రకం కనిపిస్తుంది. దాని బదులు సాధారణంగా ఇతర యూరిక్ యాసిడ్ మందులు వాడవచ్చు.
HLA-B*15:02, ఫిట్స్ మందులు
కార్బమాజెపైన్ (Carbamazepine), ఆక్స్కార్బజెపైన్ (Oxcarbazepine), ఫెనిటోయిన్ (Phenytoin) లతో వచ్చే తీవ్రమైన చర్మ రియాక్షన్లకు దీనితో సంబంధం ఉంది. మెదడు కణితి వల్ల వచ్చే ఫిట్స్కు ఈ మందులు రాయవచ్చు, నరాల నొప్పికి కార్బమాజెపైన్ రాయవచ్చు. యూరోపియన్ల కంటే దక్షిణాసియా వారిలో ఈ రకం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
HLA-A*31:01, కార్బమాజెపైన్
అదే మందుతో రియాక్షన్లకు ముడిపడిన రెండో రకం. జ్వరంతో పాటు శరీరమంతా వ్యాపించే దద్దుర్లు, అవయవాలపై ప్రభావం కూడా ఈ రియాక్షన్లలో ఉంటాయి. భారతదేశంలో దీన్ని తక్కువగా టెస్ట్ చేస్తారు.
HLA గురించి ప్రస్తావించే క్యాన్సర్ మందుల లేబుల్స్
లాపాటినిబ్ (Lapatinib), పాజోపానిబ్ (Pazopanib) మందుల లేబుల్స్లో కాలేయం దెబ్బతినడంతో ముడిపడిన HLA రకాల ప్రస్తావన ఉంది. ఈ మందులకు ముందు టెస్ట్ చేయడం మామూలు పద్ధతి కాదు. దానికి బదులు మీ బృందం సాధారణంగా క్రమం తప్పకుండా చేసే లివర్ బ్లడ్ టెస్ట్లపై ఆధారపడుతుంది.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఏదైనా కొత్త మందు మొదలుపెట్టిన తర్వాత వేగంగా వ్యాపించే దద్దుర్లు, బొబ్బలు, చర్మం ఊడిపోవడం, నోటిలో లేదా కళ్లలో పుండ్లు, లేదా జ్వరం, ముఖం వాపుతో కూడిన దద్దుర్లు కనిపిస్తే, అదే రోజు ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లాలి. మందుల స్ట్రిప్ను వెంట తీసుకెళ్లి, దాన్ని ఎప్పుడు మొదలుపెట్టారో చెప్పండి. తర్వాతి డోస్ వేసుకోకండి, ముందుగా ఇంట్లోనే దద్దుర్లకు చికిత్స చేయడానికి ప్రయత్నించకండి — డాక్టర్లు ఇచ్చే సలహా ఇదే.
మీ రిపోర్ట్లో
రిపోర్ట్లో కనిపించే ఈ పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- HLA
- హ్యూమన్ ల్యూకోసైట్ యాంటిజెన్ (Human leukocyte antigen). రోగనిరోధక వ్యవస్థ వాడే గుర్తింపు గుర్తులను తయారుచేసే జన్యువుల కుటుంబం.
- అలీల్ (Allele)
- ఒక జన్యువుకు ఉండే ఒక రూపం. HLA-B*58:01 అనేది HLA-B జన్యువుకు చెందిన ఒక అలీల్. దీన్ని నక్షత్రం గుర్తు (*), కోలన్ (:) తో రాస్తారు.
- పాజిటివ్ లేదా క్యారియర్ (Positive / carrier)
- టెస్ట్ చేసిన అలీల్ మీలో కనీసం ఒక కాపీ ఉంది. ఆ మందుతో రిస్క్ పెరగడానికి ఒక్క కాపీ చాలు.
- నెగటివ్ లేదా కనిపించలేదు (Negative / not detected)
- ఆ అలీల్ కనిపించలేదు. ఆ ప్రత్యేకమైన అధిక-రిస్క్ సంబంధం మీకు వర్తించదు. అయితే ఇతర రియాక్షన్లు వచ్చే అవకాశం మిగిలే ఉంటుంది.
- స్టీవెన్స్-జాన్సన్ సిండ్రోమ్ (Stevens-Johnson syndrome)
- చర్మం, నోరు, కళ్ల లోపలి పొరలు బొబ్బలెక్కి ఊడిపోయే తీవ్రమైన రియాక్షన్. దీనికి ఆసుపత్రిలో చికిత్స అవసరం.
- DRESS
- శరీరమంతా దద్దుర్లు, జ్వరం, కాలేయం లాంటి అవయవాల్లో వాపు (inflammation) తో వచ్చే ఒక మందు రియాక్షన్. మందు మొదలుపెట్టిన కొన్ని వారాల తర్వాత కూడా ఇది కనిపించవచ్చు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
అవే జన్యువులు, వేరే ప్రశ్న
బోన్ మారో ట్రాన్స్ప్లాంట్కు చేసే HLA టెస్ట్, ఇది ఒకటేనా?
మీతో సూటిగా
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీరు నెలల తరబడి ఏ సమస్యా లేకుండా వాడుతున్న మందు రిస్క్తో కూడినదా కాదా అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. ఈ రియాక్షన్లలో చాలావరకు కొత్త మందు మొదలుపెట్టిన మొదటి వారాల్లోనే మొదలవుతాయి. ఒక మందును చాలా కాలంగా సమస్య లేకుండా వాడుతున్న వ్యక్తి పరిస్థితి, ఆ మందును ఇప్పుడే మొదలుపెట్టబోతున్న వ్యక్తి పరిస్థితి కంటే చాలా వేరు.
మీ సొంత రిపోర్ట్ను ఇది చదవలేదు
HLA రిపోర్ట్లలో సంక్లిష్టమైన కోడ్లు ఉంటాయి. వివరమైన ట్రాన్స్ప్లాంట్ రిపోర్ట్లో, ఒక మందుకు ముఖ్యమైన అలీల్ ఉండొచ్చు, ఉండకపోవచ్చు. మీ ప్రత్యేక ఫలితానికి అర్థం ఏమిటి అనేది, ఆ టెస్ట్ రాసిన డాక్టర్ను గానీ, మందు రాయబోయే డాక్టర్ను గానీ అడగాల్సిన ప్రశ్న.
ఇది ఎవరికి వర్తించదు?
క్యాన్సర్ చికిత్స తీసుకునే చాలామందికి HLA టెస్ట్ అవసరం లేదు. మీ ప్లాన్లో అల్లోప్యూరినాల్, కార్బమాజెపైన్, ఆక్స్కార్బజెపైన్ లేదా ఫెనిటోయిన్ లేకపోతే, ఈ టెస్ట్ వల్ల ఏదీ మారే అవకాశం తక్కువ. నెగటివ్ ఫలితం కూడా భద్రతకు వాగ్దానం కాదు. ఈ అలీల్స్ ఏవీ లేనివారిలో కూడా రియాక్షన్లు రావచ్చు. కాబట్టి ఏ కొత్త దద్దుర్లనైనా పట్టించుకోవాల్సిందే. అలాగే ఇది టార్గెటెడ్ మందులను ఎంచుకోవడానికి చేసే ట్యూమర్ టెస్ట్ (కణితి నమూనాపై చేసే టెస్ట్) కాదు.
సాధారణ నమ్మకాలు
పేషెంట్లు తరచుగా అనుకునే నాలుగు విషయాలు, అసలు నిజం ఏమిటి?
ఇది తెలిసిన, బలమైన ఒక రిస్క్ను మాత్రమే తొలగిస్తుంది. ప్రతి రిస్క్నూ తొలగించదు. ఆ అలీల్ లేనివారికి కూడా రియాక్షన్ రావచ్చు. కాబట్టి కొత్త మందు తర్వాత ఏ కొత్త దద్దుర్లు గానీ జ్వరం గానీ వచ్చినా డాక్టర్కు చెప్పాలి.
ఈ సంబంధం చాలా నిర్దిష్టమైనది. HLA-B*58:01 ఉన్న వ్యక్తి అల్లోప్యూరినాల్కు దూరంగా ఉండాలి, ప్రతి టాబ్లెట్కూ కాదు. ఫలితం ఏ మందులకు వర్తిస్తుందో మీ డాక్టర్ ఖచ్చితంగా పేర్లతో చెబుతారు.
తూర్పు ఆసియా, ఆగ్నేయ ఆసియాలో ఈ అలీల్స్పై ఎక్కువగా అధ్యయనాలు జరిగాయి, కానీ ఇవి భారతదేశంలో కూడా కనిపిస్తాయి. ఇవి ఎంత సాధారణం అనేది ఒక సమాజం నుంచి మరో సమాజానికి మారుతుంది. అందుకే కేవలం వంశం (ancestry) ఆధారంగా నిర్ణయించడం సురక్షితం కాదు.
ఈ రియాక్షన్లు రోగనిరోధక వ్యవస్థకు సంబంధించినవి, డోస్కు కాదు. సరిగ్గా రాసిన మామూలు డోస్లో కూడా ఇవి రావచ్చు. అందుకే మందు ఎంత ఇచ్చారు అనే దాని కంటే వారసత్వంగా వచ్చిన రకమే ఎక్కువ ముఖ్యం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
మందులకు ముందు HLA టెస్ట్ గురించి పేషెంట్లు అడిగే ప్రశ్నలు
అల్లోప్యూరినాల్కు ముందు నాకు HLA టెస్ట్ అవసరమా?
దీని గురించి అడగడం విలువైనదే, ఎందుకంటే HLA-B*58:01 భారతదేశంలో కనిపిస్తుంది. ఆచరణలో, బ్లడ్ క్యాన్సర్కు చికిత్స మొదలైన ఒక్క రోజులోపే తరచుగా అల్లోప్యూరినాల్ అవసరమవుతుంది — ఫలితం వచ్చే లోపే. అందుకే టెస్ట్ కోసం ఎదురుచూడకుండా మీ బృందం వేరే యూరిక్ యాసిడ్ మందును ఎంచుకోవచ్చు.
కార్బమాజెపైన్ లేదా ఫెనిటోయిన్కు ముందు టెస్ట్ అవసరమా?
దక్షిణాసియా లేదా ఆగ్నేయాసియా వంశానికి చెందినవారికి, కార్బమాజెపైన్ మొదలుపెట్టే ముందు HLA-B*15:02 టెస్ట్ చేయాలని మందుల లేబుల్స్ సూచిస్తాయి. ఈ రిస్క్ లేని ఫిట్స్ మందులను ఇప్పుడు చాలామంది న్యూరాలజిస్ట్లు, ఆంకాలజిస్ట్లు ఎంచుకుంటున్నారు. మీకు ఏ మందు ఇస్తున్నారో, దానికి టెస్ట్ అవసరమా అని అడగండి.
ఈ టెస్ట్ ఎలా చేస్తారు?
బ్లడ్ శాంపిల్, లేదా బుగ్గ లోపలి నుంచి తీసే స్వాబ్. పరగడుపున ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. ఫలితం మీరు పుట్టుకతో వచ్చిన జన్యువులను చదువుతుంది, కాబట్టి దాన్ని మళ్లీ ఎప్పుడూ చేయించాల్సిన అవసరం ఉండదు. ప్రింట్ చేసిన కాపీ అడిగి తీసుకుని, మీ ఇతర మెడికల్ కాగితాలతో పాటు దాచుకోండి.
నా బోన్ మారో ట్రాన్స్ప్లాంట్ పరీక్షల్లో HLA టైపింగ్ కూడా ఉంది. అది సరిపోతుందా?
కొన్నిసార్లు సరిపోతుంది. వివరమైన ట్రాన్స్ప్లాంట్ టైపింగ్ తరచుగా HLA-B ని తగినంత వివరంగా చదువుతుంది, B*58:01 లేదా B*15:02 ఉందో లేదో చూపించగలదు. వెంటనే కొత్త టెస్ట్ రాయించే బదులు, ఆ రిపోర్ట్ను చెక్ చేయమని మీ ట్రాన్స్ప్లాంట్ బృందాన్ని అడగండి.
ఇంతకుముందు అల్లోప్యూరినాల్ వాడినప్పుడు ఏ సమస్యా రాలేదు. నేను సురక్షితమేనా?
ఏ రియాక్షనూ లేకుండా ఇంతకుముందు ఒక కోర్సు పూర్తయిందంటే, అది కొంత భరోసా ఇచ్చే విషయమే. కానీ అది అధికారిక టెస్ట్ ఫలితం కాదు. కొత్త కోర్సు గురించి కూడా మీ డాక్టర్తో మాట్లాడాలి. ఇంతకుముందు సరిగ్గా ఎప్పుడు, ఎంత కాలం వాడారో వారికి చెప్పండి.
నేను పాజిటివ్ కాబట్టి మా కుటుంబ సభ్యులు టెస్ట్ చేయించుకోవాలా?
ఒక కాపీ ఉన్న తల్లి లేదా తండ్రి పిల్లల్లో ప్రతి ఒక్కరికీ ఆ అలీల్ వారసత్వంగా వచ్చే అవకాశం 2 లో 1. ఎప్పుడైనా ఆ మందు రాసినప్పుడు మాత్రమే బంధువులకు ఈ విషయం తెలియాల్సిన అవసరం ఉంటుంది. మీ ఫలితం గురించి వారికి చెబితే, వారు తమ సొంత డాక్టర్కు దాన్ని చెప్పగలుగుతారు.
ఫలితం రావడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
అది ల్యాబ్ మీద, శాంపిల్ వేరే ఊరికి ప్రయాణించాలా అనే దాని మీద ఆధారపడుతుంది. శాంపిల్ ఇచ్చే ముందే నేరుగా ల్యాబ్ను అడగండి. చికిత్స తప్పనిసరిగా మొదలవ్వాల్సిన సమయానికి ఫలితం రాలేకపోతే, సాధారణంగా వేరే మందు ఎంచుకోవడమే సురక్షితమైన మార్గం.
నేను పాజిటివ్ అయినా నా క్యాన్సర్ చికిత్స కొనసాగుతుందా?
అవును. పాజిటివ్ ఫలితం దాదాపు ఎప్పుడూ ఒక సహాయక మందును మాత్రమే ప్రభావితం చేస్తుంది, క్యాన్సర్ చికిత్సను కాదు. మీ బృందం ఆ మందు బదులు ఒక ప్రత్యామ్నాయాన్ని వాడుతుంది. ప్రధాన ప్లాన్ అనుకున్నట్టే కొనసాగుతుంది.
CION ఆంకాలజిస్టులను కలవండి. మీ కుటుంబ చరిత్ర లేదా జెనెటిక్ రిపోర్ట్ను వారి దగ్గరకు తీసుకురండి.
కుటుంబంలో క్యాన్సర్ ఎక్కువగా కనిపించినవారిని మా మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు చూస్తారు, అవసరమైన చోట జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్, టెస్టింగ్ ఏర్పాటు చేస్తారు, ఆ తర్వాతి తనిఖీలను ప్లాన్ చేస్తారు.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium (CPIC) — Guideline for Allopurinol and HLA-B
- Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium (CPIC) — Guideline for Carbamazepine and HLA-B
- MedlinePlus Genetics — HLA-B gene
- U.S. Food and Drug Administration — Table of Pharmacogenomic Biomarkers in Drug Labeling
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మీ చికిత్స ప్లాన్కు HLA టెస్ట్ అవసరమా అని సందేహంగా ఉందా?
మీకు ఏ మందులు రాశారో మాకు చెప్పండి. వాటిలో దేనికైనా HLA హెచ్చరిక ఉందో లేదో ఒక ఆంకాలజిస్ట్ చెక్ చేస్తారు. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.