ఓవేరియన్ క్యాన్సర్‌లో పాలియేటివ్ కేర్: చికిత్సతో పాటే ఉపశమనం

"పాలియేటివ్ కేర్ ఓవేరియన్ క్యాన్సర్" అని మీరు సెర్చ్ బాక్స్‌లో టైప్ చేసి ఉంటే, బహుశా క్లినిక్‌లో ఎవరో ఈ మాట చెప్పి ఉంటారు, అప్పటి నుంచి మీరు దాని గురించే ఆలోచిస్తూ ఉండి ఉంటారు. చాలామంది దీన్ని ఒక తీర్పులా వింటారు — చికిత్స విఫలమైందని, డాక్టర్లు చేతులెత్తేశారని, ఇదే చివరి దశ అని. వైద్యంలో ఈ మాటకు అర్థం అది కాదు. ఈ మాటకు ఉన్న అసలు అర్థానికీ, అది వినిపించే తీరుకూ మధ్య ఉన్న దూరం వల్ల, మహిళలు భరించాల్సిన అవసరం లేని లక్షణాలను నెలల తరబడి భరిస్తున్నారు.

పాలియేటివ్ కేర్ (లక్షణాల ఉపశమనం, సౌకర్యం కోసం ఇచ్చే వైద్యం) అనేది గడ్డకు కాకుండా లక్షణాలకు చికిత్స చేసే వైద్య విభాగం. నొప్పి, అసైటిస్ (పొట్టలో నీరు చేరడం), వికారం, మలబద్ధకం, ఆయాసం, తీవ్రమైన అలసట, నిద్రలేమి, భయం. దీన్ని కీమో, రేడియోథెరపీ, సర్జరీల తర్వాత కాదు, వాటితో పాటే ఇస్తారు. అడ్వాన్స్‌డ్ (ముదిరిన దశ) క్యాన్సర్ నిర్ధారణ అయిన కొన్ని వారాల్లోనే — చివర్లో కాదు — ఇది మొదలవ్వాలని అంతర్జాతీయ గైడ్‌లైన్స్ ఇప్పుడు సూచిస్తున్నాయి. నెలల తరబడి ఆగడం కంటే తొందరగా మొదలుపెట్టడమే మేలు. హాస్పిస్ కేర్ (జీవితపు చివరి దశలో ఇచ్చే సంరక్షణ), జీవిత చివరి దశ సంరక్షణ పాలియేటివ్ కేర్‌లో ఒక భాగం మాత్రమే — రెండూ ఒకటి కాదు, పాలియేటివ్ కేర్ మొదలయ్యేది అక్కడ కాదు.

ఓవేరియన్ క్యాన్సర్‌లో సపోర్టివ్ కేర్ ఎందుకు ఇంత ముఖ్యం?

సపోర్టివ్ కేర్ ఎందుకు అవసరమో ఓవేరియన్ క్యాన్సర్ (అండాశయ క్యాన్సర్) చాలా స్పష్టంగా చూపిస్తుంది. ఈ వ్యాధి పొట్టలో ఉంటుంది కాబట్టి ద్రవం, ఒత్తిడి, పేగుల సమస్యలు, పూర్తి భోజనం తినలేకపోవడం వంటివి తెస్తుంది. చికిత్స దానికి తోడు పాదాల్లో తిమ్మిర్లు, జుట్టు రాలడం, ఒక్కసారిగా వచ్చే సర్జికల్ మెనోపాజ్ (ఓవరీలు తీసేయడం వల్ల వచ్చే మెనోపాజ్), నిద్రపోయినా తగ్గని అలసటను జోడిస్తుంది. ఇవి సరిగ్గా అదుపులో ఉన్న మహిళలే తమ కీమో సైకిళ్లను షెడ్యూల్ ప్రకారం పూర్తి చేస్తారు. అదుపులో లేని వారే చికిత్స ఆపేయమని అడుగుతారు — దానికి కారణం దాదాపు ఎప్పుడూ క్యాన్సర్ కాదు.

పొట్ట, పొత్తికడుపు కింది భాగంలో నొప్పి

ఓవేరియన్ క్యాన్సర్‌లో నొప్పి ఒకటి కంటే ఎక్కువ చోట్ల నుంచి వస్తుంది: పొట్టలోని వ్యాధి వల్ల ఒత్తిడి, ద్రవం వల్ల పొట్ట గోడ సాగడం, గతంలో జరిగిన సర్జరీ వల్ల ఏర్పడిన అతుకులు (అడ్హీషన్స్), కొన్నిసార్లు పెల్విస్‌లో నరాల నొప్పి. ఒక్కోదానికీ వేర్వేరు చికిత్స పనిచేస్తుంది. అందుకే నొప్పి స్కోర్ ఒక్కటే కాకుండా — నొప్పి ఎక్కడ ఉంది, ఎలా అనిపిస్తుంది, ఎప్పుడు వస్తుంది అని తొందర లేకుండా వివరించడం ఎక్కువ ముఖ్యం.

నొప్పి నియంత్రణను పొరలు పొరలుగా నిర్మిస్తారు: ఒక డోస్‌కూ తర్వాతి డోస్‌కూ మధ్య నొప్పి తిరిగి రాకుండా క్రమం తప్పకుండా వేసుకునే మందు; మధ్యలో ఒక్కసారిగా ఎగసే నొప్పికి (బ్రేక్‌త్రూ పెయిన్) త్వరగా పనిచేసే "రెస్క్యూ" డోస్; నరాల నొప్పి తీరు ఉంటే దాని కోసం ప్రత్యేకంగా కలిపే మందులు. సాధారణ నొప్పి మందులు సరిపోనప్పుడు ఓపియాయిడ్ తరహా మందులు వాడతారు — ఎప్పుడూ వాటితో పాటు లాక్సేటివ్ (విరేచనకారి) మందులు కూడా, ఎందుకంటే వాటి ప్రయోజనాన్ని దెబ్బతీసే సైడ్ ఎఫెక్ట్ మలబద్ధకమే. లక్ష్యం: నొప్పి వచ్చిన ప్రతిసారీ అనుమతి కోసం ఫోన్ చేయాల్సిన అవసరం లేకుండా, ఇంట్లోనే పాటించగలిగే ఒక ప్రణాళిక.

అసైటిస్ — పొట్టలో నీరు చేరడం

మహిళలను ఎక్కువగా ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి తీసుకువెళ్లే లక్షణం అసైటిస్. పొట్ట లోపలి ఖాళీలో ద్రవం చేరుతుంది, పొట్ట ఉబ్బుతుంది, బట్టలు పట్టవు, తినడం కష్టమవుతుంది; డయాఫ్రమ్ (ఛాతీకీ పొట్టకూ మధ్య ఉండే కండరపు పొర) పైకి నెట్టబడటం వల్ల ఊపిరి తీసుకోవడం కూడా కష్టమవుతుంది. దీనితో జీవించి చూడనిదే ఆ అసౌకర్యాన్ని మాటల్లో చెప్పడం కష్టం.

ద్రవం తయారవడాన్ని నెమ్మదింపజేసేది వ్యాధికే చికిత్స చేయడం — కాబట్టి కీమో ఇప్పటికీ సమాధానంలో భాగమే. దానితో పాటు, ద్రవాన్ని తీసే చికిత్సా డ్రైనేజ్ (పారాసెంటెసిస్ — పొట్ట నుంచి నీరు తీయడం) ఒత్తిడిని త్వరగా తగ్గిస్తుంది. ద్రవం త్వరత్వరగా తిరిగి చేరుతుంటే, మళ్లీ మళ్లీ హాస్పిటల్‌కు వెళ్లే బదులు ఇంట్లోనే ద్రవాన్ని తీసుకునేలా చర్మం కింద నుంచి వేసే ట్యూబ్ (టన్నెల్డ్ డ్రెయిన్) సహాయపడవచ్చు. సౌకర్యం, పడుకునే భంగిమ, తిండి, డ్రెయిన్ సంరక్షణ గురించి ఇంకా ఎక్కువ వివరాలు ఓవేరియన్ క్యాన్సర్‌లో అసైటిస్‌తో జీవించడం గైడ్‌లో ఉన్నాయి.

పేగుల సమస్యలు, పేగులు మూసుకుపోవడం

ఓవేరియన్ క్యాన్సర్ పేగుల ఉపరితలంపై వ్యాపిస్తుంది; చికిత్స దానికి మలబద్ధకం కలిగించే మందులను జోడిస్తుంది. ఫలితం మొండి మలబద్ధకం నుంచి మెలిపెట్టే నొప్పి, వాంతులు, పేగులు పూర్తిగా పనిచేయడం మానేయడం వరకు ఉండవచ్చు. పాక్షిక అడ్డంకి తరచుగా పేగులకు విశ్రాంతి, ద్రవాలు, వాంతి నివారణ మందులు, స్టెరాయిడ్ తరహా చికిత్సతో తగ్గుతుంది; దాని అర్థం ఎప్పుడూ సర్జరీ అని కాదు.

ముఖ్యమైన తేడా ఇది: మందులతో సంభాళించగలిగే లక్షణాలు ఒకవైపు, అదే రోజు పరీక్ష అవసరమైన పూర్తి అడ్డంకి మరోవైపు. గ్యాస్ గానీ మలం గానీ పోకుండా వాంతులు — వెంటనే స్పందించాల్సిన కలయిక ఇదే. ఏ అవకాశాలు ఉన్నాయి, స్టెంట్ లేదా వెంటింగ్ ప్రక్రియను ఎప్పుడు పరిశీలిస్తారు, వాటిని ఎలా ఏర్పాటు చేస్తారు అనేది అడ్వాన్స్‌డ్ ఓవేరియన్ క్యాన్సర్‌లో పేగులు మూసుకుపోవడం (బవెల్ అబ్‌స్ట్రక్షన్) గైడ్‌లో ఉంది.

వికారం, వాంతులు, తినలేకపోవడం

ఓవేరియన్ క్యాన్సర్‌లో వికారానికి ఒకేసారి చాలా కారణాలు పనిచేస్తుంటాయి: కీమో, మలబద్ధకం, ద్రవం లేదా వ్యాధి వల్ల ఒత్తిడి, కొన్నిసార్లు క్యాల్షియం లేదా కిడ్నీల్లో మార్పులు. వాంతి నివారణ మందులను కారణానికి తగ్గట్టు ఎంచుకుని, వికారం వచ్చాక మాత్రమే కాకుండా క్రమం తప్పకుండా వేసుకున్నప్పుడు అవి బాగా పనిచేస్తాయి. కాబట్టి రోజంతా వికారం ఎప్పుడు వస్తుంది, ఎప్పుడు తగ్గుతుంది అనే తీరును జాగ్రత్తగా వివరించడం విలువైనది.

కొంచెం తిన్నా కడుపు నిండినట్టు అనిపించడం — కొన్ని ముద్దలకే కడుపు నిండిపోవడం — ఆకలి సమస్య కంటే ఎక్కువగా యాంత్రిక సమస్య. ఒకేసారి ఎక్కువ తినమని ప్రోత్సహించడం కంటే చిన్న చిన్న, తరచుగా, శక్తి ఎక్కువగా ఉండే భోజనాలకే ఇది బాగా స్పందిస్తుంది. ఇక్కడ డైటీషియన్ సలహా ముఖ్యం, ఎందుకంటే చికిత్స సమయంలో బరువు తగ్గడం రూపానికి సంబంధించిన విషయం కాదు — అది బలాన్ని, రోగనిరోధక శక్తిని, కీమోను షెడ్యూల్ ప్రకారం ఇవ్వగలరా లేదా అనేదాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. ఆహారం గురించి ఆచరణాత్మక వివరాలు ఓవేరియన్ క్యాన్సర్‌లో ఆహారం పేజీలో ఉన్నాయి.

అలసట, ఆయాసం

క్యాన్సర్ వల్ల వచ్చే అలసట మామూలు అలసట కాదు; ఎక్కువ విశ్రాంతి తీసుకుంటే తగ్గదు. ముందుగా సరిచేయగలిగే కారణాలను చూడటం విలువైనది: రక్తహీనత (అనీమియా), థైరాయిడ్ తక్కువగా పనిచేయడం, సరిగ్గా నిద్ర పట్టకపోవడం, అదుపులో లేని నొప్పి, డిప్రెషన్, డయాఫ్రమ్‌పై ద్రవం ఒత్తిడి. వీటిలో చాలావాటికి చికిత్స ఉంది; ఒక్కోదానికి చికిత్స చేసిన ప్రతిసారీ కొంత శక్తి తిరిగి వస్తుంది.

అడ్వాన్స్‌డ్ ఓవేరియన్ క్యాన్సర్‌లో ఆయాసం సాధారణంగా అసైటిస్ వల్ల, లేదా ఊపిరితిత్తి అడుగున చేరిన ద్రవం వల్ల వస్తుంది; ద్రవం తీస్తే తరచుగా త్వరగా ఉపశమనం కలుగుతుంది. అయినా తగ్గకపోతే — శ్వాస తీసుకునే పద్ధతి, పనులను నెమ్మదిగా పంచుకునే (పేసింగ్) ప్రణాళిక, ముఖం వైపు పెట్టిన ఫ్యాన్, ఆయాసపు భావనను తగ్గించే మందులను జాగ్రత్తగా వాడటం — వీటన్నిటికీ స్థానం ఉంది. ఈ జాబితాలో దేనికోసమూ మీరు క్యాన్సర్ చికిత్స ఆపాల్సిన అవసరం లేదు.

న్యూరోపతి — చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, మంటలు

ప్లాటినం, ట్యాక్సేన్ తరహా కీమో చేతులు, పాదాల్లోని చిన్న నరాలను దెబ్బతీస్తుంది. దీనివల్ల తిమ్మిర్లు, సూదులు గుచ్చినట్టు అనిపించడం, మంటలు వస్తాయి; బటన్లు పెట్టుకోవడం, మెట్లు ఎక్కడం, ఎగుడుదిగుడు నేలపై నడవడం కష్టమవుతుంది. ఇది సైకిల్ సైకిల్‌కూ పెరుగుతుంది; కీమో మోతాదు తగ్గించడానికి లేదా మందు మార్చడానికి ఇది చాలా సాధారణ కారణాల్లో ఒకటి.

మౌనంగా భరించడం కాకుండా తొందరగా చెప్పడం ముఖ్యం. తొందరగా చెబితే, నష్టం శాశ్వతం కాకముందే మోతాదును సర్దుబాటు చేయవచ్చు; మంట పుట్టించే నరాల నొప్పికి ప్రత్యేక మందులు వాడవచ్చు. ఆలస్యంగా చెబితే, కొంత నష్టం అలాగే ఉండిపోతుంది. కింద పడకుండా జాగ్రత్తలు, సరైన చెప్పులు, పట్టుకోవడానికి, చిన్న చిన్న కదలికల కోసం ఆక్యుపేషనల్ థెరపీ సహాయం — ఇవి దీన్ని సంభాళించే ఆచరణాత్మక వైపు.

నిద్ర, ఆందోళన, మనసు బాగోలేకపోవడం

క్యాన్సర్ వైద్యంలో మానసిక వేదనను (డిస్ట్రెస్) ఒక లక్షణంగానే చూస్తారు — నొప్పి, వికారం లాగే దాని కోసం స్క్రీనింగ్ చేసి చికిత్స చేస్తారు; అది వ్యక్తిత్వ లోపం కాదు. చెదిరిన నిద్ర, స్కాన్‌ల ముందు భయం, చిరాకు, ఎంతకీ పోని నిస్సత్తువ అడ్వాన్స్‌డ్ ఓవేరియన్ క్యాన్సర్‌లో సాధారణం; అదుపులో లేని ప్రతి శారీరక లక్షణం వీటిని ఇంకా పెంచుతుంది.

కౌన్సెలింగ్, ఒక పద్ధతి ప్రకారం జరిగే సైకలాజికల్ థెరపీ, అవసరమైన చోట మందులు — ఇవన్నీ పనిచేస్తాయి. ఇంకా సాదాసీదా విషయం కూడా పనిచేస్తుంది: ప్రణాళిక ఏమిటి, తర్వాతి అపాయింట్‌మెంట్‌లో ఏం చూస్తారు, ఆదివారం రాత్రి తొమ్మిదింటికి ఎవరికి ఫోన్ చేయాలి అని తెలిసి ఉండటం. అనిశ్చితి కూడా ఒక లక్షణమే; దానికి సరిగ్గా సమాధానం ఇవ్వడం మర్యాద కోసం కాదు, సపోర్టివ్ కేర్‌లో భాగం.

కాళ్ల వాపు, లింఫెడీమా

పెల్విస్, లింఫ్ నోడ్ సర్జరీ తర్వాత, లేదా పెల్విస్‌లోని సిరలపై ఒత్తిడి వల్ల కాళ్లు వాయడం సాధారణం — కానీ దానికి సరైన చికిత్స తరచుగా అందదు. దీనివల్ల కాళ్లు బరువుగా అనిపించడం, చెప్పులు, బట్టలు వేసుకోవడం కష్టమవడం, చర్మానికి ఇన్‌ఫెక్షన్ వచ్చే రిస్క్ పెరగడం జరుగుతాయి. "దీనితో సర్దుకుపోవాల్సిందే" అని తరచుగా కొట్టిపారేస్తారు — కానీ అది నిజం కాదు.

సరిగ్గా కొలిచి వేసిన కంప్రెషన్ గార్మెంట్స్ (బిగుతు మేజోళ్లు), చర్మ సంరక్షణ, కాళ్లను ఎత్తులో ఉంచడం, తేలికపాటి కదలిక, ప్రత్యేక లింఫెడీమా థెరపీ — ఇవన్నీ వాపును తగ్గిస్తాయి. ఒక్క కాలిలో మాత్రమే అకస్మాత్తుగా వాపు వస్తే, ముఖ్యంగా నొప్పి లేదా వేడితో పాటు వస్తే, అది వేరే విషయం — అదే రోజు పరీక్ష చేయించుకోండి, ఎందుకంటే అది లింఫెడీమా కాకుండా రక్తం గడ్డకట్టడం (క్లాట్) కావచ్చు.