ఓవేరియన్ క్యాన్సర్ తర్వాత మెనోపాజ్: లక్షణాలను ఎలా తగ్గించుకోవాలి?

ఇక్కడ ఏదీ ఒకేసారి అన్నిటినీ సరిచేయదు. ఉపయోగకరమైన పద్ధతి ఏమిటంటే — మీ రోజువారీ జీవితాన్ని అత్యధికంగా దెబ్బతీస్తున్న ఒకటి రెండు లక్షణాలను గుర్తించి, వాటికి సరిగ్గా చికిత్స చేయించుకుని, తర్వాత మళ్లీ అంచనా వేయడం. నిద్ర తిరిగి వచ్చాక మిగతావాటితో జీవించడం సులభమవుతుందని చాలామంది మహిళలు గమనిస్తారు.

వేడి ఆవిర్లు, రాత్రి చెమటలు

ఆకర్షణీయంగా లేని చిన్న చర్యలతో మొదలుపెట్టండి, ఎందుకంటే అవి ప్రజలు ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువసార్లు పనిచేస్తాయి: తీసేయగలిగేలా పొరలుగా బట్టలు, చల్లని పడకగది, ఫ్యాన్, కాటన్ దుప్పట్లు, ప్రతి ఆవిరికి ముందు ఏమి జరిగిందో రాసే 2 వారాల డైరీ. మద్యం, వేడి పానీయాలు, కారం ఉన్న ఆహారం, పొగ తాగడం, వెచ్చని గది — ఇవి సాధారణంగా ఆవిర్లను రేపేవి. మీకు ఏవి రేపుతాయో గుర్తించడం ఏ ఒక్క టాబ్లెట్ కంటే విలువైనది.

ఆవిర్లు నిద్రను పాడుచేసేంత తరచుగా వస్తుంటే, హార్మోన్లు లేని, డాక్టర్ రాసే మందుల అవకాశాలు ఉన్నాయి. కొన్ని యాంటీడిప్రెసెంట్ తరగతుల (SSRI, SNRI గ్రూపులు) తక్కువ మోతాదులు చాలామంది మహిళల్లో ఆవిర్లు ఎన్నిసార్లు వస్తాయో తగ్గిస్తాయి; గాబాపెంటినాయిడ్ తరగతి మందులు ముఖ్యంగా రాత్రి చెమటలకు సహాయపడతాయి. మెదడులోని ఉష్ణోగ్రత నియంత్రణ మార్గం మీద పనిచేసే కొత్త హార్మోన్-రహిత మందుల తరగతులు కూడా ఉన్నాయి; వాటిలో ఏదైనా అందుబాటులో ఉందా, మీకు సరిపోతుందా అని మీ ఆంకాలజిస్ట్‌ను అడగండి. వీటన్నిటికీ డాక్టర్ ప్రిస్క్రిప్షన్, సమీక్ష అవసరం — ఆన్‌లైన్ ఫోరమ్ సలహా కాదు.

కాగ్నిటివ్ బిహేవియరల్ థెరపీకి (CBT — ఆలోచనలు, అలవాట్లను మార్చే కౌన్సెలింగ్) ఇక్కడ నిజమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి, కానీ దాన్ని తరచుగా అపార్థం చేసుకుంటారు. ఇది సాధారణంగా ఆవిర్ల సంఖ్యను తగ్గించదు. అవి మిమ్మల్ని ఎంత ఇబ్బంది పెడతాయో, నిద్రను ఎంత చెడగొడతాయో — దాన్ని నమ్మదగిన విధంగా తగ్గిస్తుంది. చాలామంది మహిళలకు నిజంగా ముఖ్యమైనది ఆ భాగమే.

నిలవని నిద్ర

నిద్ర ఒక డొమినో లాంటిది. రాత్రి చెమటలను సరిచేస్తే నిద్ర తరచుగా దానంతటదే మెరుగవుతుంది; వాటిని వదిలేస్తే నిద్ర అలవాట్ల గురించి ఎన్ని సలహాలు పాటించినా సహాయపడవు. కాబట్టి ముందు చెమటలకు చికిత్స చేయండి, తర్వాత కూడా నిద్ర చెడిపోతుంటే దాన్ని విడిగా చూడండి.

అలా ఉంటే, దీర్ఘకాలం నిద్ర మాత్రలు వాడటం కంటే నిద్రలేమికి CBT (CBT for insomnia) మేలని ఆధారాలు చెబుతున్నాయి; నిద్ర మాత్రలు కాలక్రమంలో ప్రభావం కోల్పోతాయి, మొదలుపెట్టడం కంటే ఆపడం కష్టం. నిర్ణీత పడుకునే సమయం కంటే, వారాంతాలతో సహా ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి లేవడం ఎక్కువ సహాయపడుతుంది. క్యాన్సర్ మళ్లీ వస్తుందేమోననే ఆందోళన కూడా తెల్లవారుజామున మేలుకొలుపుతుంది — అది వేరే సమస్య, దానికి వేరే జవాబు కావాలి; అదే జరుగుతుంటే మీ డాక్టర్‌కు చెప్పండి.

యోని పొడిబారడం, మంట, లైంగిక కలయికలో నొప్పి

మహిళలు ప్రస్తావించడానికి అతి తక్కువగా ఇష్టపడే లక్షణం ఇదే, సహాయం దొరికే అవకాశం అత్యధికంగా ఉన్నది కూడా ఇదే. దీనికి ఒక పేరు ఉంది — జెనిటోయూరినరీ సిండ్రోమ్ ఆఫ్ మెనోపాజ్ (genitourinary syndrome of menopause). వేడి ఆవిర్లలా కాకుండా, ఇది కాలంతో పాటు తగ్గదు. ఈస్ట్రోజెన్ లేకుండా అక్కడి కణజాలమే పలచబడుతుంది కాబట్టి, వదిలేస్తే నెమ్మదిగా ఎక్కువవుతుంది. "కాలం గడిస్తే తగ్గుతుంది" అని వేచి చూడటం — పనిచేయని ఏకైక పద్ధతి అదే.

వేర్వేరుగా వాడే, హార్మోన్లు లేని రెండు ఉత్పత్తులు చాలా సహాయపడతాయి. యోని మాయిశ్చరైజర్‌ను మీరు లైంగికంగా చురుకుగా ఉన్నా లేకపోయినా, వారానికి రెండు మూడు సార్లు క్రమం తప్పకుండా వాడతారు — ఇది కణజాలానికి తేమను తిరిగి ఇస్తుంది. లూబ్రికెంట్‌ను కలయిక సమయంలో రాపిడి తగ్గించడానికి వాడతారు. ఒకదానికి బదులు మరొకటి పనికిరాదు. లూబ్రికెంట్ మాత్రమే వాడటమే "ఏదీ సహాయపడటం లేదు" అని మహిళలు నిర్ణయించుకోవడానికి అత్యంత సాధారణ కారణం.

తక్కువ మోతాదు యోని ఈస్ట్రోజెన్ అక్కడ మాత్రమే పనిచేసే చికిత్స; రక్తంలోకి చాలా తక్కువగా చేరుతుంది. క్యాన్సర్ తర్వాత కొంతమంది మహిళలకు దీన్ని వాడతారు. ఓవేరియన్ క్యాన్సర్ తర్వాత ఇది మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయం, మీ ట్యూమర్ రకం మీద ఆధారపడుతుంది — ఫార్మసీలో కొనుక్కునేది కాదు. ఈ విషయం డాక్టర్ దగ్గర ప్రస్తావించే ముందు ఓవేరియన్ క్యాన్సర్ తర్వాత HRT సాధ్యమేనా పేజీ చదవండి — అప్పుడు సంభాషణ మరింత ముందు నుంచి మొదలవుతుంది. లైంగిక జీవితంలో వచ్చే మార్పుల గురించి ఓవేరియన్ క్యాన్సర్ తర్వాత లైంగిక జీవితం పేజీలో కూడా ఉంది.

మూడ్, ఆందోళన, మెదడు మసకబారడం

మనసు బాగోలేకపోవడం, చిరాకు, ఊరికే కన్నీళ్లు రావడం, ఏ ఆలోచననూ పట్టుకోలేని మెదడు — ఇవన్నీ అకస్మాత్తుగా వచ్చే మెనోపాజ్‌లో భాగమే. చెడిపోయిన నిద్ర, గత సంవత్సరంలో జరిగిన మిగతా అన్ని విషయాలు వీటిని ఇంకా ఎక్కువ చేస్తాయి. మహిళలు తరచుగా దీనికి తమనే నిందించుకుంటారు — తగినంత కృతజ్ఞతతో లేనందుకు, త్వరగా మామూలుగా మారనందుకు. ఇది ఇప్పటికే పెద్దగా ఉన్న జాబితాకు అపరాధ భావనను జోడిస్తుంది.

నిద్ర బాగవుతున్న కొద్దీ ఇందులో కొంత తగ్గుతుంది. తగ్గనిది భరించాల్సినది కాదు, సరైన శ్రద్ధ అవసరమైనది: క్రమబద్ధమైన మానసిక సపోర్ట్, వ్యాయామం (మూడ్ మీద దానికి చాలామంది అనుకునే దానికంటే మంచి ఆధారాలు ఉన్నాయి), అవసరమైన చోట డాక్టర్ చేసే అధికారిక సమీక్ష. ఏకాగ్రత తగ్గడం, మాటలు గుర్తు రాకపోవడం కూడా మెనోపాజ్‌తో సంబంధం లేకుండా కీమో తర్వాత తరచుగా కనిపిస్తాయి; ఈ రెండింటినీ ఊహించేయకుండా వేరు చేసి చూడటం విలువైనది.

కీళ్ల నొప్పులు, బిగుసుకుపోవడం, అలసట

చేతుల నొప్పులు, ఉదయాన్నే బిగుసుకుపోయిన శరీరం, మోకాళ్ల నొప్పులు ఈస్ట్రోజెన్ కోల్పోవడంలో గుర్తించిన భాగం; వీటిని తరచుగా ఆర్థరైటిస్ అనో, కీమో వల్ల జరిగిన నష్టం అనో పొరబడతారు. అన్నీ నొప్పిగా ఉన్నప్పుడు ఇది వింతగా అనిపించినా, కదలడం సహాయపడుతుంది. అప్పుడప్పుడు ఒక్కసారిగా ఎక్కువ శ్రమ పడటం కంటే క్రమంగా పెంచే, క్రమం తప్పని కదలిక మేలు.

ఓవేరియన్ క్యాన్సర్ చికిత్స తర్వాత అలసటకు ఒకటి కంటే ఎక్కువ కారణాలు ఉంటాయి; మెనోపాజ్ వాటిలో ఒకటి మాత్రమే. థైరాయిడ్ సమస్యలు, రక్తహీనత (అనీమియా), విటమిన్ D లోపం — ఇవన్నీ సాధారణమైనవి, ఒక రక్త పరీక్షతో సులభంగా తెలుసుకోవచ్చు; అలసట అంతా కేవలం కీమో వల్లే అని అందరూ అనుకుంటే సులభంగా తప్పిపోతాయి. ఊహించేయకుండా వీటిని పరీక్షించమని అడగండి. వివరాలు చికిత్స తర్వాత అలసట పేజీలో ఉన్నాయి.

ఎముకల నష్టం — నిశ్శబ్దంగా జరిగేది

ఈస్ట్రోజెన్ పడిపోయిన తర్వాతి మొదటి కొన్ని సంవత్సరాల్లో ఎముకలు అత్యంత వేగంగా బలహీనపడతాయి — ఏదైనా విరిగే వరకు ఏ లక్షణమూ లేకుండా. అందుకే దీన్ని అదే బయటపడే వరకు వదిలేయకుండా, ఫాలో-అప్ అజెండాలో ఉంచాలి.

ఎముకల సాంద్రత తెలిపే బేస్‌లైన్ స్కాన్ (DEXA స్కాన్) కోసం అడగండి. దానితో పాటు: బరువు మోసే వ్యాయామాలు, బలం పెంచే వ్యాయామాలు, ఆహారంలో తగినంత కాల్షియం, విటమిన్ D లోపాన్ని సరిచేయడం — ఎండ బాగా ఉండే నగరాల్లో కూడా భారతదేశంలో విటమిన్ D లోపం చాలా సాధారణం. ఎముకల సాంద్రత ఇప్పటికే తక్కువగా ఉంటే, ఎముకలను కాపాడే చికిత్స గురించి విడిగా చర్చిస్తారు. వివరాలు త్వరగా వచ్చిన మెనోపాజ్ తర్వాత ఎముకల ఆరోగ్యం పేజీలో ఉన్నాయి.

లైంగిక కోరిక, శరీరం గురించి భావన, మీ బంధం

ఓవేరియన్ క్యాన్సర్ చికిత్స తర్వాత లైంగిక కోరిక ఒకేసారి అనేక కారణాల వల్ల తగ్గుతుంది: హార్మోన్ మార్పు, పొడిబారడం వల్ల నొప్పి, అలసట, సర్జరీ మచ్చలు, ఇప్పుడే క్యాన్సర్ చికిత్స దాటిన శరీరం కొత్తగా, పరాయిదిగా అనిపించడం. పొడిబారడానికి చికిత్స చేస్తే నొప్పి పోతుంది; నొప్పిని తొలగించడమే తరచుగా అతిపెద్ద అడుగు, ఎందుకంటే నొప్పి వస్తుందేమోననే భయం హార్మోన్ల కంటే ఎక్కువగా కోరికను అణచివేస్తుంది.

మిమ్మల్ని బాధపెడతామేమోననే భయంతో భాగస్వాములు తరచుగా దూరంగా ఉంటారు, దాన్ని మీరు తిరస్కారంగా అర్థం చేసుకుంటారు. ఆ విషయాన్ని పైకి మాట్లాడుకోవడం, ఏ క్లినిక్ రాసే మందు కంటే ఎక్కువ సహాయపడుతుంది. అయినా సహాయపడకపోతే, సైకోసెక్సువల్ లేదా సైకో-ఆంకాలజీ సపోర్ట్ కోసం అడగండి — అది అందుబాటులో ఉంది, దాని అవసరం రావడం అసాధారణమేమీ కాదు.

ఓవేరియన్ క్యాన్సర్ తర్వాత ఫాలో-అప్ ఒకే ప్రశ్న చుట్టూ నిర్మితమై ఉంటుంది — క్యాన్సర్ మళ్లీ వచ్చిందా? ఆ ప్రశ్న అపాయింట్‌మెంట్‌ను ఆక్రమించడం సరైనదే. కానీ మీరు ముప్పైల్లో లేదా నలభైల్లో అండాశయాల పనితీరు కోల్పోయి ఉంటే, ముందు దశాబ్దాల పాటు తక్కువ ఈస్ట్రోజెన్‌తో జీవించాల్సి ఉంటుంది. దానికి సొంత రిస్కులు ఉన్నాయి: వేగంగా జరిగే ఎముకల నష్టం, దీర్ఘకాలంలో సాధారణ వయసులో మెనోపాజ్‌కు చేరే మహిళల కంటే ఎక్కువ గుండె-రక్తనాళాల రిస్క్.

వీటిలో ఏదీ భయపడాల్సిన కారణం కాదు; స్కాన్ ఫలితం లాగా అత్యవసరమైనది కూడా కాదు. ఎవరో ఒకరు దీన్ని గమనిస్తున్నారని నిర్ధారించుకోవడానికి ఇది కారణం. ఆచరణలో దీని అర్థం — బేస్‌లైన్ ఎముకల సాంద్రత స్కాన్, విటమిన్ D స్థాయి, అప్పుడప్పుడు రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్ (లిపిడ్స్), రక్తంలో చక్కెర పరీక్షలు. ఇవి మామూలు పరీక్షలు, సులభంగా ఏర్పాటు చేయవచ్చు — గదిలో అందరి దృష్టి క్యాన్సర్ మీదే ఉన్నప్పుడు సులభంగా మరచిపోయేవి కూడా. మీకు సూచించకపోతే, పేరు పెట్టి వీటిని అడగండి.

బేస్‌లైన్ ఎముకల సాంద్రత

ఒక స్కాన్ మీకు ఒక పోలిక బిందువును ఇస్తుంది. అది లేకపోతే, 5 సంవత్సరాల తర్వాత చేసే స్కాన్ మీకు చాలా తక్కువ చెబుతుంది. వివరాలు ఎముకల ఆరోగ్యం పేజీలో ఉన్నాయి.

గుండె రిస్క్ — ఊహించకుండా పరీక్షించాలి

రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్, రక్తంలో చక్కెరను అప్పుడప్పుడు సమీక్షించాలి. త్వరగా వచ్చిన మెనోపాజ్ దీర్ఘకాలిక గుండె-రక్తనాళాల రిస్క్‌ను మారుస్తుంది; దానికి స్పందించేవి ఈ అంశాలే.

హార్మోన్ ప్రశ్న — మళ్లీ అడగండి

హార్మోన్ చికిత్స సాధ్యమా అనేది మీ ట్యూమర్ రకం మీద ఆధారపడుతుంది. ఒక్కసారి జవాబు వచ్చిందని వదిలేయకుండా, మళ్లీ చర్చించడం విలువైనది. ఓవేరియన్ క్యాన్సర్ తర్వాత HRT పేజీ చూడండి.