పిల్లల క్యాన్సర్‌కు స్కాన్లు — CT, MRI, PET-CT, రేడియేషన్ భద్రత

దాదాపు ఎప్పుడూ మొదటి స్కాన్ అల్ట్రాసౌండే. ఇది శబ్ద తరంగాలు వాడుతుంది — రేడియేషన్ ఉండదు. పొట్ట, కటి (పెల్విస్) భాగాల్లోని అవయవాలను — కిడ్నీలు, కాలేయం, ప్లీహం, లింఫ్ నోడ్లను — డాక్టర్‌కు స్పష్టంగా చూపిస్తుంది. చర్మంపై జెల్ రాసి ప్రోబ్‌ను మెల్లగా కదుపుతూ చేస్తారు; చాలా కేంద్రాల్లో అదే రోజు చేయవచ్చు. అల్ట్రాసౌండ్‌లో అనుమానాస్పదంగా ఏదైనా కనిపిస్తే, లేదా సమస్య ఛాతీ, మెదడు, ఎముకల్లో ఉంటే, మరింత వివరం కోసం డాక్టర్ MRI లేదా CT స్కాన్ రాస్తారు. ఏది రాయాలనేది శరీరంలో ఎక్కడ సమస్య ఉందని అనుమానిస్తున్నారు, మరింత సమాచారం ఎంత త్వరగా కావాలి అనే వాటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

తల్లిదండ్రులకు ఎక్కువగా వచ్చే ఆందోళనల్లో ఇది ఒకటి; ఇది సహేతుకమైన ఆందోళనే. పెద్దవాళ్ల కంటే పిల్లలు అయనీకరణ రేడియేషన్‌కు ఎక్కువ సున్నితంగా ఉంటారు; అందుకే పిల్లల ఆంకాలజీ బృందాలు CT స్కాన్లను ఎంత తరచుగా, ఎలా చేస్తారనే విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉంటాయి. ఆధునిక CT స్కానర్లు పిల్లల కోసం డోస్-తగ్గింపు పద్ధతులు వాడతాయి — పాత మెషీన్లతో పోలిస్తే డోస్ గణనీయంగా తక్కువ. CT స్కాన్ వైద్యపరంగా అవసరమైనప్పుడు (ఉదాహరణకు, ఛాతీ గడ్డను అంచనా వేయడానికి లేదా సర్జరీ ప్లాన్ చేయడానికి), కచ్చితమైన సమాచారం వల్ల వచ్చే ప్రయోజనం చిన్న రేడియేషన్ రిస్క్ కంటే చాలా ఎక్కువ. అదే సమాచారం ఇవ్వగలిగిన ప్రతిచోటా, రేడియేషన్ లేని MRI ని డాక్టర్లు ఇప్పుడు ఎక్కువగా వాడుతున్నారు. అతి తక్కువ రేడియేషన్‌తో ఎక్కువ ఉపయోగకరమైన సమాచారం ఇచ్చే స్కాన్‌నే మీ బిడ్డ ఆంకాలజీ బృందం ఎంచుకుంటుంది.

రెండూ శరీరం లోపలి వివరమైన చిత్రాలు ఇస్తాయి, కానీ వేర్వేరుగా పనిచేస్తాయి. CT స్కాన్ X-కిరణాలు వాడుతుంది, కొన్ని నిమిషాల్లో అయిపోతుంది — వేగంగా ఉంటుంది, చాలా చోట్ల అందుబాటులో ఉంటుంది. MRI అయస్కాంత క్షేత్రాలు, రేడియో తరంగాలు వాడుతుంది (రేడియేషన్ ఉండదు), దీనికి 30–60 నిమిషాలు పడుతుంది. మెత్తటి కణజాలాలను — మెదడు, వెన్నుపాము, కండరాలు, లోపలి అవయవాలను — MRI చాలా బాగా చూపిస్తుంది; అందుకే బ్రెయిన్ ట్యూమర్లు, వెన్నుపాము గడ్డలు, చాలా రకాల సాఫ్ట్-టిష్యూ గడ్డలకు దీనికే ప్రాధాన్యం. వేగం ముఖ్యమైనప్పుడు, ఛాతీ అంచనాకు, లేదా MRI అందుబాటులో లేనప్పుడు CT కి ప్రాధాన్యం. చిన్న పిల్లలు ఎక్కువసేపు కదలకుండా పడుకోవాలి కాబట్టి, MRI కి వాళ్లకు తరచుగా తేలికపాటి మత్తు మందు అవసరమవుతుంది. మీ బిడ్డ పరిస్థితికి ఏది సరైనదో మీ డాక్టర్ వివరిస్తారు.

పిల్లల్లో అనుమానిత గడ్డను పరిశోధించడంలో PET-CT మొదటి అడుగు కాదు — సాధారణంగా నిర్ధారణ అయిన తర్వాత, క్యాన్సర్ ఎంత దూరం వ్యాపించిందో తెలుసుకోవడానికి (స్టేజింగ్) రాస్తారు. లింఫోమా, కొన్ని ఎముక గడ్డలు, చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందు దూరంలోని లింఫ్ నోడ్లకు లేదా అవయవాలకు వ్యాపించిందా అని చూడాల్సిన ఇతర క్యాన్సర్లకు దీన్ని సాధారణంగా వాడతారు. ఇది కణాల చురుకుదనాన్ని చూపించే స్కాన్‌ను (PET — చురుకైన క్యాన్సర్ కణాలను వెలిగించి చూపించడానికి కొద్దిగా రేడియోధార్మిక చక్కెరను వాడుతుంది), శరీర నిర్మాణాన్ని చూపించే స్కాన్‌తో (CT) కలుపుతుంది. PET-CT వల్ల పిల్లలకు రేడియేషన్ తగులుతుంది; అందుకే వైద్య ప్రయోజనం స్పష్టంగా ఉన్నప్పుడు మాత్రమే వాడతారు. కొన్ని క్యాన్సర్లకు PET-CT కంటే MIBG స్కాన్‌కు (ఒక ప్రత్యేక న్యూక్లియర్ మెడిసిన్ స్కాన్) ప్రాధాన్యం ఇస్తారు — మీ ఆంకాలజీ బృందం సలహా ఇస్తుంది.

అది బిడ్డ వయసు, స్కాన్ రకంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అల్ట్రాసౌండ్‌కు మత్తు మందు అవసరం లేదు — అన్ని వయసుల పిల్లలూ సాధారణంగా మెలకువగా ఉండే చేయించుకోగలరు. CT స్కాన్ కొన్ని నిమిషాలే పడుతుంది; ఏం జరుగుతోందో రేడియాలజీ బృందం వివరిస్తే, 5 ఏళ్లు దాటిన చాలా మంది పిల్లలు మత్తు మందు లేకుండానే చేయించుకోగలరు. MRI కి ఎక్కువ సమయం (30–60 నిమిషాలు) పడుతుంది, బిడ్డ పూర్తిగా కదలకుండా పడుకోవాలి — పసిపిల్లలు, నడక నేర్చే చిన్నారులు, చిన్న వయసు పిల్లలకు (సాధారణంగా 5–6 సంవత్సరాల లోపు) స్పష్టమైన చిత్రం కోసం తరచుగా మత్తు మందు (సెడేషన్) లేదా పూర్తి మత్తు (జనరల్ అనస్థీషియా) అవసరమవుతుంది. పిల్లల క్యాన్సర్ కేంద్రంలోని అనస్థీషియా బృందానికి దీనిపై అనుభవం ఉంటుంది; MRI కోసం ఇచ్చే మత్తు మందు ప్రభావం కొద్దిసేపే ఉంటుంది, పిల్లలు దాన్ని చాలా బాగా తట్టుకుంటారు. మత్తు మందు ఇవ్వాలని ప్లాన్ చేశారో లేదో బృందం ముందుగానే చెబుతుంది — మీరు బిడ్డను సిద్ధం చేయడానికి.

అందరికీ వర్తించే ఒకే "గరిష్ఠ సంఖ్య" అంటూ ఏదీ లేదు — ప్రయాణంలో ఆ సమయానికి చికిత్స బృందానికి ఒక ప్రత్యేక సమాచారం అవసరం కాబట్టే ప్రతి స్కాన్ రాస్తారు. పిల్లల ఆంకాలజిస్టులు, రేడియాలజిస్టులు ALARA (సహేతుకంగా వీలైనంత తక్కువ) సూత్రాన్ని పాటిస్తారు: ప్రతి స్కాన్ అభ్యర్థననూ చర్చించి, కావాల్సిన వైద్య సమాధానం ఇస్తూనే అతి తక్కువ డోస్‌తో, అతి తక్కువ సార్లు చేసే పద్ధతిని వాడతారు. చికిత్స సమయంలో, తర్వాత చేసే రొటీన్ పర్యవేక్షణ స్కాన్ల మధ్య జాగ్రత్తగా విరామం ఉంచుతారు. మొత్తం కలిపి వచ్చే రేడియేషన్ గురించి మీకు ఆందోళన ఉంటే, నేరుగా మీ బిడ్డ ఆంకాలజిస్ట్‌ను అడగండి — ఇది పూర్తిగా సరైన ప్రశ్న; ప్రతి స్కాన్ ఎందుకు రాశారో బృందం వివరించగలగాలి. రేడియేషన్ తగ్గించడానికి, CT స్థానంలో MRI, అల్ట్రాసౌండ్ పనిచేసే ప్రతిచోటా వాటినే వాడతారు.