రక్తమార్పిడి
ప్యాక్డ్ సెల్స్, హోల్ బ్లడ్: స్లిప్ మీది పదాలకు అర్థం
ప్యాక్డ్ సెల్స్ vs హోల్ బ్లడ్ తేడా ఇదే: హోల్ బ్లడ్ అంటే దాత నుంచి సేకరించిన రక్తం అలాగే. ప్యాక్డ్ రెడ్ సెల్స్ అంటే అదే రక్తం నుంచి ప్లాస్మాను చాలావరకు తీసేసి మిగిల్చిన గాఢమైన ఎర్ర రక్తకణాలు. కీమోథెరపీ సమయంలో దాదాపు ప్రతి రక్తమార్పిడీ ప్యాక్డ్ సెల్స్తోనే జరుగుతుంది. ఎందుకంటే హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉన్న వ్యక్తికి కావాల్సింది ఎర్ర రక్తకణాలే, అదనపు ద్రవం కాదు.
సూటిగా సమాధానం
ప్యాక్డ్ సెల్స్కు, హోల్ బ్లడ్కు తేడా ఏమిటి?
హోల్ బ్లడ్ (whole blood) అంటే దాతల నుంచి సేకరించిన రక్తం అలాగే, ఏమీ తీయకుండా. ప్యాక్డ్ రెడ్ సెల్స్ (packed red cells) అంటే అదే రక్తం నుంచి ద్రవ రూపంలో ఉండే ప్లాస్మాను చాలావరకు తీసేసి, ఎర్ర రక్తకణాలను మాత్రమే మిగిల్చినది. కీమోథెరపీ సమయంలో ఇచ్చే రక్తమార్పిడుల్లో దాదాపు అన్నీ ప్యాక్డ్ సెల్స్తోనే జరుగుతాయి, హోల్ బ్లడ్తో కాదు.
కారణం సులువైనదే. హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉన్న వ్యక్తికి కావాల్సింది ఎర్ర రక్తకణాలు, అదనపు ద్రవం కాదు. ఆ ద్రవాన్ని కూడా ఎక్కిస్తే రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థపై భారం పడే ప్రమాదం ఉంటుంది. పైగా దాన్ని వేరు చేయడం వల్ల ఆ ఒక్క దానం నుంచి వచ్చిన ప్లాస్మా, ప్లేట్లెట్లు వేరే పేషెంట్లకు ఉపయోగపడతాయి.
ఈ మాటలు మీకు రిక్విజిషన్ స్లిప్ మీద కనిపిస్తాయి
కుటుంబాల చేతిలో షార్ట్ ఫారంలతో నిండిన ఒక ఫారం పెట్టి బ్లడ్ బ్యాంక్కు తీసుకెళ్లమంటారు. అందులో ఏముందో ఎవరూ వివరించరు. హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు సాధారణంగా PRBC అని లేదా ప్యాక్డ్ సెల్స్ అని రాసి ఉంటుంది.
అందులో ఏముందో అడగడం తప్పేమీ కాదు
స్లిప్ను చదివి, ప్రతి అంశం ఏమిటో చెప్పమని నర్స్ను అడగండి. దానికి ఒక్క నిమిషం చాలు. బ్లడ్ బ్యాంక్ కౌంటర్లో వాళ్లు ఇచ్చింది డాక్టర్ రాసిందేనా అని మీరు సరిచూసుకోగలుగుతారు.
ప్రతి రక్తమార్పిడి స్లిప్ను మీ ఫైల్లో దాచి ఉంచండి. ఎన్ని యూనిట్లు ఎప్పుడు ఎక్కించారని మిమ్మల్ని అడుగుతారు.స్లిప్ మీద కనిపించే మాటలు
ఏ పదానికి అసలు అర్థం ఏమిటి?
- హోల్ బ్లడ్ (whole blood)
- సేకరించిన రక్తం, అన్ని భాగాలూ కలిసి ఉన్నట్టే. కీమోథెరపీ సమయంలో ఇప్పుడు దీన్ని అరుదుగానే వాడతారు. ఎందుకంటే భాగాలుగా వేరు చేస్తే ఒక దానం చాలామంది పేషెంట్లకు ఉపయోగపడుతుంది, అవసరం లేనిది పేషెంట్కు ఎక్కించాల్సిన పని ఉండదు.
- ప్యాక్డ్ రెడ్ సెల్స్, PRBC లేదా PCV
- ప్లాస్మాను చాలావరకు తీసేసి, గాఢంగా మిగిల్చిన ఎర్ర రక్తకణాలు. హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఇదే సాధారణంగా ఇచ్చేది. ఆంకాలజీ యూనిట్లోని రక్తమార్పిడి స్లిప్లలో ఎక్కువగా కనిపించేది ఇదే.
- ల్యూకోడిప్లీటెడ్ / ల్యూకోరిడ్యూస్డ్
- తెల్ల రక్తకణాలను ఫిల్టర్ చేసి తీసేశారని అర్థం. దీనివల్ల రక్తమార్పిడి సమయంలో రియాక్షన్, జ్వరం వచ్చే అవకాశం తగ్గుతుంది. మళ్లీ మళ్లీ రక్తం ఎక్కించుకునే పేషెంట్లకు దీన్నే ఎక్కువగా ఎంచుకుంటారు. మీది అదేనా అని అడగండి.
- ఇర్రేడియేటెడ్ (irradiated)
- మిగిలిన తెల్ల రక్తకణాలు పనిచేయకుండా రేడియేషన్తో చికిత్స చేసినది. కొందరు పేషెంట్లకు, కొన్ని చికిత్సలకు ఇది అవసరం. మీ స్లిప్ మీద ఇది ఉంటే దానికి ఒక నిర్దిష్టమైన కారణం ఉంటుంది. ఆ కారణం ఏమిటో అడగడం మంచిది.
- ప్లేట్లెట్ కాన్సన్ట్రేట్
- ఎర్ర రక్తకణాలు కాకుండా ప్లేట్లెట్లు. ప్లేట్లెట్ కౌంట్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఇస్తారు. ఇవి రాండమ్ డోనర్ ప్లేట్లెట్స్గా, సింగిల్ డోనర్ ప్లేట్లెట్స్గా వస్తాయి. ఖర్చులోనూ, ఎలా ఏర్పాటు చేసుకోవాలనే దాంట్లోనూ ఆ రెండింటికీ తేడా ఉంటుంది.
- ఫ్రెష్ ఫ్రోజెన్ ప్లాస్మా
- రక్తం గడ్డకట్టడానికి పనికొచ్చే అంశాలున్న ద్రవ భాగం. హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు కాకుండా, రక్తం గడ్డకట్టడంలో ప్రత్యేక సమస్యలు ఉన్నప్పుడు దీన్ని ఇస్తారు. దీని అవసరమే పూర్తిగా వేరు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఏమి జరుగుతుంది
ఎర్ర రక్తకణాల మార్పిడి ఎలా జరుగుతుంది?
మంచం పక్కన కూర్చుని చూస్తున్న కుటుంబ సభ్యుల కోసం రాసినది.
శాంపిల్, క్రాస్-మ్యాచ్
రక్తం గ్రూప్ నిర్ధారించడానికి, ఇవ్వబోయే యూనిట్తో సరిపోతుందా చూడటానికి ముందుగా ఒక శాంపిల్ తీసుకుంటారు. ల్యాబ్లో జరిగే ఈ పని సమయం తీసుకుంటుంది, దాన్ని తగ్గించలేరు. అందుకే రక్తమార్పిడి అరుదుగా మాత్రమే వెంటనే మొదలవుతుంది.
ఇలా ఉంటుందని ఆశించండి
- మొదలయ్యే ముందు కొంత సమయం ఎదురుచూడటం
- మీ వివరాలను పదే పదే సరిచూడటం
మంచం దగ్గర చేసే చెకింగ్
ఇద్దరు సిబ్బంది మీ పేరు, హాస్పిటల్ నంబర్, బ్లడ్ గ్రూప్, యూనిట్ నంబర్ను బ్యాగ్ మీదా, కాగితాల మీదా సరిచూస్తారు. వాళ్లు మీ పేరును చాలాసార్లు అడిగితే అది గందరగోళం కాదు, భద్రతా వ్యవస్థ సరిగ్గా పనిచేస్తోందని అర్థం.
రక్తం ఎక్కించడం
మొదట్లో నెమ్మదిగా ఎక్కిస్తూ మిమ్మల్ని దగ్గరగా గమనిస్తారు, తర్వాత ఒక స్థిరమైన వేగంతో కొనసాగిస్తారు. మొదలయ్యే ముందు, మొదలైన కాసేపటికి, మధ్యలో, చివర్లో మీ వివరాలు నమోదు చేస్తారు. చాలామందికి ఏమీ అనిపించదు.
ఇవి ఉంటే నర్స్కు చెప్పండి
- వేడిగా, దురదగా అనిపించడం, ఊపిరి ఆడకపోవడం
- ఒళ్లు వణకడం, బాగా నీరసంగా అనిపించడం
ఆ తర్వాత
సాధారణంగా హిమోగ్లోబిన్ను మళ్లీ చూస్తారు, కొన్నిసార్లు మరుసటి రోజు. ఎక్కించే ముందు, ఎక్కించాక ఎంత ఉందో అడిగి రెండు విలువలనూ మీ ఫైల్లో రాసుకోండి. చికిత్స మొత్తంలో మీ సొంత ధోరణి ఏమిటో అలాగే తెలుస్తుంది.
ఒళ్లు వణకడం లేదా ఒక్కసారిగా చలిగా అనిపించడం · జ్వరం · ఊపిరి ఆడకపోవడం లేదా ఛాతీ బిగుసుకుపోవడం · దురద, దద్దుర్లు, ముఖం ఎర్రబడటం · ముఖం, పెదాలు, నాలుక వాయడం · వీపులో, ఛాతీలో లేదా డ్రిప్ పెట్టిన చోట నొప్పి · మూత్రం ముదురు రంగులో లేదా ఎర్రగా రావడం · కారణం చెప్పలేకపోయినా ఒక్కసారిగా చాలా నీరసంగా, భయంగా అనిపించడం. తగ్గుతుందేమో అని ఎదురుచూడవద్దు, డ్రిప్ వేగాన్ని మీరే మార్చవద్దు. మొదటి నిమిషాల్లోనే పట్టుకున్న రియాక్షన్ సులువుగా సర్దుకుంటుంది, ఆలస్యంగా పట్టుకున్నది కాదు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
నిజం చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీకు ఎన్ని యూనిట్లు, ఎప్పుడు అవసరమవుతాయో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది మీ హిమోగ్లోబిన్, మీ లక్షణాలు, మీకు ఇస్తున్న చికిత్స, మీ ఎముక మజ్జ ఎలా కోలుకుంటోంది అనే వాటిపై ఆధారపడుతుంది. ఇది ముందుగానే ప్లాన్ చేసేది కాదు, ప్రతిసారీ అప్పటి పరిస్థితిని బట్టి నిర్ణయించేది.
మీ హాస్పిటల్ ఎంత వసూలు చేస్తుంది, మీ స్లిప్ మీద ఏమి రాసి ఉంటుంది అనేదీ చెప్పలేదు. ఎందుకంటే పదాలు, షార్ట్ ఫారంలు బ్లడ్ బ్యాంక్ను బట్టి మారతాయి. మీ స్లిప్ను చదివి ప్రతి లైనూ వివరించమని నర్స్ను అడగండి.
రక్తం ఎక్కించాల్సి రావడం క్యాన్సర్ ముదిరిందనడానికి సంకేతం కాదు
కీమో సమయంలో హిమోగ్లోబిన్ తగ్గడం అనేది చాలావరకు ఆ చికిత్స ఎముక మజ్జపై చూపుతున్న ప్రభావాన్నే చూపిస్తుంది. రక్తం ఎక్కిస్తున్నారంటే వ్యాధి గురించి చెడ్డ వార్త అని కుటుంబాలు అనుకుంటారు. సాధారణంగా అది తప్పు నిర్ణయం. మీ టీమ్ను నేరుగా అడగండి.
ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి
మీ రిక్విజిషన్ స్లిప్ను చదివి వినిపించమని నర్స్ను అడగండి. మీ యూనిట్లు ల్యూకోడిప్లీటెడ్ లేదా ఇర్రేడియేటెడ్ అవునా, ఎందుకు అని అడగండి. ప్రతిసారీ రక్తం ఎక్కించే ముందు, ఎక్కించాక హిమోగ్లోబిన్ విలువను ఫైల్లో రాసుకోండి. అన్ని స్లిప్లనూ దాచి ఉంచండి. రక్తం ఎక్కిస్తున్నప్పుడు ఏదైనా అనిపిస్తే వెంటనే చెప్పండి.
చాలామంది నమ్మేవి
ఈ విషయంలో కుటుంబాలు పొరబడే నాలుగు సంగతులు
హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు అది మంచిది కాదు, ఇబ్బందికరం. అదనపు ద్రవం వల్ల రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థపై భారం పడే ప్రమాదం ఉంటుంది, పైగా మీకు అవసరమైనది అందులో అదనంగా ఏమీ లేదు. దానాన్ని భాగాలుగా వేరు చేయడం వల్ల ప్లాస్మా, ప్లేట్లెట్లు వేరే పేషెంట్లకు ఉపయోగపడతాయి.
తప్పు యూనిట్ తప్పు పేషెంట్కు వెళ్లకుండా ఆపే ప్రధాన భద్రతా వ్యవస్థ ఆ పదే పదే అడిగే ప్రశ్నలే. ఇద్దరు సిబ్బంది పేరు, హాస్పిటల్ నంబర్, గ్రూప్, యూనిట్ నంబర్ సరిచూస్తారు. ప్రతిసారీ సమాధానం చెప్పండి, వాళ్లు అడిగినందుకు సంతోషించండి.
శాంపిల్ను ల్యాబ్లో గ్రూప్ చేసి, ఇవ్వబోయే యూనిట్తో క్రాస్-మ్యాచ్ చేయాలి. ఆ పనికి నిజంగా సమయం పడుతుంది. ఆ ఎదురుచూపు ఆలస్యం కాదు, భద్రత కోసం చేసే పని. నిజమైన అత్యవసర పరిస్థితుల్లో వేగంగా చేసే పద్ధతులు వేరే ఉన్నాయి.
కీమో సమయంలో హిమోగ్లోబిన్ తగ్గడం చాలావరకు చికిత్స ఎముక మజ్జపై చూపే ప్రభావమే. అది ముందే ఊహించినది, దానికి చికిత్స ఉంది. చెత్త ఊహలు చేసుకోకుండా, మీ కౌంట్ తగ్గడానికి అర్థం ఏమిటో మీ టీమ్ను అడగండి.
మమ్మల్ని అడిగే ప్రశ్నలు
రక్త భాగాల గురించి కుటుంబాలు అడిగేవి
మా వాళ్లకు ఏది ఎక్కిస్తారు?
హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉంటే దాదాపు ఖచ్చితంగా ప్యాక్డ్ రెడ్ సెల్సే. ఆంకాలజీలో హోల్ బ్లడ్ను ఇప్పుడు అరుదుగానే వాడతారు. రిక్విజిషన్ స్లిప్ చదవండి, అందులో ఏ ఉత్పత్తి అనేది రాసి ఉంటుంది. ప్రతి లైనూ వివరించమని నర్స్ను అడగండి.
ల్యూకోడిప్లీటెడ్ అంటే ఏమిటి?
తెల్ల రక్తకణాలను ఫిల్టర్ చేసి తీసేశారని అర్థం. దీనివల్ల రక్తం ఎక్కిస్తున్నప్పుడు జ్వరం, రియాక్షన్ వచ్చే అవకాశం తగ్గుతుంది. మళ్లీ మళ్లీ రక్తం ఎక్కించుకునే పేషెంట్లకు చాలాసార్లు దీన్నే ఎంచుకుంటారు. మీ యూనిట్లు అలాంటివేనా అని అడగండి.
మొదలవ్వడానికి ఇంత సమయం ఎందుకు పడుతుంది?
శాంపిల్ను ల్యాబ్లో గ్రూప్ చేసి, ఇవ్వబోయే యూనిట్తో క్రాస్-మ్యాచ్ చేయాలి. ఆ పనిని హడావుడిగా చేయలేరు. మామూలుగా ఎంత సమయం పడుతుందో యూనిట్ను అడగండి. అప్పుడు తెలియకుండా ఎదురుచూడకుండా ఆ రోజును ప్లాన్ చేసుకోవచ్చు.
ఒక యూనిట్ ఎక్కడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
ఎర్ర రక్తకణాలు నెమ్మదిగా ఎక్కుతాయి, మధ్యలో పరిశీలనలు ఉంటాయి. అందుకే క్రాస్-మ్యాచ్తో కలిపి ఆ విజిట్కు మంచి సమయం కేటాయించుకోండి. ప్లేట్లెట్లు చాలా వేగంగా ఎక్కుతాయి. మీ యూనిట్లో ఎంత సమయం పడుతుందో అడిగి తెలుసుకోండి.
వెంటనే నాకు నయంగా అనిపిస్తుందా?
చాలామందికి కొద్ది రోజుల్లోనే అలసట, ఊపిరి ఆడకపోవడం గణనీయంగా తగ్గినట్టు అనిపిస్తుంది. కొందరికి పెద్ద తేడా అనిపించదు. ఏదైనా సరే మీ టీమ్కు చెప్పండి. తర్వాతిసారి ఎప్పుడు ఎక్కించడం విలువైనదో నిర్ణయించడానికి అది వాళ్లకు సహాయపడుతుంది.
రక్తం ద్వారా ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చే ప్రమాదం ఉందా?
వాడే ముందు ప్రతి యూనిట్నూ పరీక్షిస్తారు, ఆ ప్రమాదం చాలా తక్కువ. దానికంటే ఎక్కువగా కనిపించేవి జ్వరం, దురద, ఊపిరి ఆడకపోవడం వంటి రియాక్షన్లు. అందుకే మొత్తం సమయంలో మిమ్మల్ని దగ్గరగా గమనిస్తారు.
రక్తం ఎక్కిస్తున్నప్పుడు తినవచ్చా, తాగవచ్చా?
సాధారణంగా అవును, ఎక్కువసేపు సాగే సెషన్లో అది సహాయపడుతుంది. అయితే నియమాలు ఒక్కో చోట ఒక్కోలా ఉంటాయి కాబట్టి మీ యూనిట్ను అడగండి. చికిత్స రోజుకు తీసుకెళ్లినట్టే నీళ్లు, పొడి స్నాక్స్, వేడిగా ఏదైనా, సమయం గడపడానికి ఏదైనా తీసుకెళ్లండి.
స్లిప్లు దాచి ఉంచాలా?
అవును, అన్నింటినీ మీ ఫైల్లో ఉంచండి. ఎన్ని యూనిట్లు ఎప్పుడు ఎక్కించారని మీ టీమ్ అడుగుతుంది, కొన్నిసార్లు ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ కూడా అడుగుతుంది. ప్రతిసారీ ముందూ తర్వాతా హిమోగ్లోబిన్ ఎంత ఉందో కూడా రాసుకోండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Cancer Research UK — Blood transfusions
- Macmillan Cancer Support — Blood transfusions
- National Cancer Institute — Chemotherapy and You
- MedlinePlus — Blood Transfusion and Donation
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
చదవలేని స్లిప్ చేతిలో పెట్టారా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.