కీమో సమయంలో షుగర్, బీపీ, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను అదుపులో ఉంచడం

మీ సొంత సమస్యలు కీమోకు ఎలా స్పందిస్తాయో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది ఆ సమస్యలు ఏమిటి, అవి ఎంత అదుపులో ఉన్నాయి, ఏ మందులు ప్లాన్ చేశారు అనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఏ మందును ఎలా మార్చాలో కూడా ఈ పేజీ చెప్పలేదు. ఆ నిర్ణయాలు మీ డాక్టర్లు మాత్రమే మీతో కలిసి తీసుకోగలరు.

కీమో మొదలయ్యే ముందు

చికిత్సకు ముందు జరిగే సమీక్షలో మీ ఇతర సమస్యలు, ఇటీవలి బ్లడ్ టెస్ట్‌లు, కిడ్నీ, లివర్ పనితీరు, కొన్నిసార్లు గుండె స్కాన్ చూస్తారు. సమస్యలను బాగా అదుపులోకి తేవడానికి ఇదే సరైన సమయం. మీ మందుల జాబితా, ఇటీవలి రిపోర్ట్‌లు, మీ ఇతర డాక్టర్ల పేర్లు తీసుకెళ్లండి. అప్పుడు క్యాన్సర్ బృందం వాటిని దృష్టిలో పెట్టుకుని ప్లాన్ చేయగలదు.

స్టెరాయిడ్లు, బ్లడ్ షుగర్

వికారం, ప్రతిచర్యలు రాకుండా డెక్సామెథాసోన్ (Dexamethasone) లాంటి స్టెరాయిడ్లను కీమోతో పాటు విస్తృతంగా ఇస్తారు. ప్రతి సెషన్ తర్వాత కొద్దికాలం ఇవి షుగర్‌ను పెంచగలవు, డయాబెటిస్ లేనివారిలో కూడా. షుగర్ ఎక్కువసార్లు చూసుకోమని మీ బృందం చెప్పవచ్చు. షుగర్ మందుల్లో ఏదైనా మార్పు అవసరమైతే వారే చెబుతారు.

గుండె సమస్యలు

డాక్సోరూబిసిన్ (Doxorubicin), ఎపిరూబిసిన్ (Epirubicin) లాంటి కొన్ని మందులు, కీమోతో పాటు ఇచ్చే కొన్ని టార్గెటెడ్ చికిత్సలు గుండెపై ప్రభావం చూపగలవు. ఇప్పటికే గుండె జబ్బు ఉన్నవారికి మొదలుపెట్టే ముందు, చికిత్స మధ్యలో గుండె స్కాన్ అవసరం కావచ్చు. వేరే మందు సురక్షితమా, లేక దగ్గరగా పరీక్షలు చేస్తే సరిపోతుందా అనేది మీ కార్డియాలజిస్ట్, ఆంకాలజిస్ట్ కలిసి నిర్ణయిస్తారు.

కిడ్నీ సమస్యలు

సిస్ప్లాటిన్ (Cisplatin), మెథోట్రెక్సేట్ (Methotrexate) లాంటి మందులు కిడ్నీల ద్వారా బయటకు వెళ్తాయి, వాటిపై భారం పెంచగలవు. మీ కిడ్నీలు ఇప్పటికే బలహీనంగా ఉంటే, ఆంకాలజిస్ట్ కార్బోప్లాటిన్ (Carboplatin) లేదా వేరే మందును ఎంచుకోవచ్చు, లేదా ప్లాన్ సర్దవచ్చు. నీళ్లు తగ్గించమని మీకు ప్రత్యేకంగా చెప్పకపోతే, తగినంత నీరు తాగడం చికిత్స సమయంలో కిడ్నీలను కాపాడుతుంది.

లివర్ సమస్యలు

చాలా కీమో మందులను లివర్ ప్రాసెస్ చేస్తుంది. హెపటైటిస్ B ఇన్ఫెక్షన్ కీమో సమయంలో మళ్లీ రేగవచ్చు. అందుకే చాలాసార్లు ముందుగానే ఒక బ్లడ్ టెస్ట్ చేస్తారు, నివారణ మందు సూచించవచ్చు. ఇప్పటికే లివర్ వ్యాధి ఉంటే బృందం ప్లాన్ మార్చవచ్చు. చర్మం లేదా కళ్లు పసుపు రంగులోకి మారినా, మూత్రం ముదురుగా వచ్చినా వెంటనే చెప్పండి.

డయాబెటిస్ వల్ల నరాల దెబ్బ

డయాబెటిస్ వల్ల ఇప్పటికే పాదాల్లో తిమ్మిరి ఉండవచ్చు. ప్యాక్లిటాక్సెల్ (Paclitaxel), ఆక్సాలిప్లాటిన్ (Oxaliplatin), విన్‌క్రిస్టీన్ (Vincristine) లాంటి మందులు నరాలకు ఇంకా దెబ్బ కలిగించవచ్చు (neuropathy). మొదలుపెట్టే ముందే ఏదైనా తిమ్మిరి ఉంటే బృందానికి చెప్పండి. రోజూ పాదాలను చూసుకోండి, రక్షణగా ఉండే చెప్పులు వేసుకోండి. తిమ్మిర్లు పెరిగినా, నడకలో బ్యాలెన్స్ తప్పినా చెప్పండి, అప్పుడు ప్లాన్‌ను సమీక్షిస్తారు.

ఊపిరితిత్తుల సమస్యలు

ఆస్తమా, దీర్ఘకాలిక ఊపిరితిత్తుల వ్యాధి, గతంలో వచ్చిన టీబీ ముఖ్యమైనవి. తెల్ల రక్తకణాలు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఛాతీ ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ. కొన్ని కీమో మందులు ఊపిరితిత్తులపై కూడా ప్రభావం చూపుతాయి. ఇన్‌హేలర్‌లు ఎప్పుడూ దగ్గర ఉంచుకోండి, చికిత్సకు ముందు టీకాల గురించి అడగండి. కొత్త దగ్గు లేదా ఊపిరి ఆడకపోవడం వస్తే అదే రోజు చెప్పండి.

రక్తం పలుచబడే మందులు

గుండె లయ సమస్యలు లేదా రక్తం గడ్డలకు చాలామంది రక్తం పలుచబడే మందులు (blood thinners) వాడుతుంటారు. క్యాన్సర్ కూడా రక్తం గడ్డకట్టే అవకాశాన్ని పెంచుతుంది. ప్లేట్‌లెట్లు తగ్గినప్పుడు రక్తస్రావం అవకాశం పెరుగుతుంది. మీ డాక్టర్లు ఈ రెండు ప్రమాదాలను జాగ్రత్తగా తూకం వేసి, మందును సమీక్షించవచ్చు. వారితో మాట్లాడకుండా ఈ మందును ఎప్పుడూ ఆపవద్దు, మార్చవద్దు.

మందుల పరస్పర ప్రభావం

రోజువారీ మందులు, యాంటీబయాటిక్‌లు, ఫంగస్ మందులు, మూర్ఛ మందులు, మూలికా ఉత్పత్తులు కొన్ని కీమోతో పరస్పర ప్రభావం (interaction) చూపి, దాని పనితీరును లేదా సైడ్ ఎఫెక్ట్స్‌ను మార్చగలవు. మీ ఆంకాలజిస్ట్, ఫార్మసిస్ట్ దీన్ని చెక్ చేస్తారు. ఆయుర్వేద, హోమియోపతి, ఇతర నాటు మందుల గురించి కూడా చెప్పండి. ఇవి డాక్టర్ రాసిన టాబ్లెట్లంత ముఖ్యమైనవి కావచ్చు.

మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు

డిప్రెషన్, ఆందోళన, ఇతర మానసిక సమస్యలు క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో అదుపు చేయడం కష్టం కావచ్చు. కొన్ని మానసిక వ్యాధి మందులు వికారం తగ్గించే మందులతో పరస్పర ప్రభావం చూపుతాయి. మీ సైకియాట్రిస్ట్ లేదా కౌన్సెలర్‌ను చూస్తూనే ఉండండి, మీ చికిత్స గురించి వారికి చెప్పండి. మూడ్, నిద్ర, ఆకలిలో మార్పు వస్తే క్యాన్సర్ బృందానికి తెలియజేయండి.

వృద్ధులు, ఎక్కువ సమస్యలు ఉన్నవారు

వృద్ధులకు తరచుగా చాలా సమస్యలు ఉంటాయి, చాలా మందులు వాడుతుంటారు. బలం, జ్ఞాపకశక్తి, పోషణ, ఇంట్లో అందే సహాయాన్ని చూసే వృద్ధుల అంచనా (geriatric assessment) చికిత్సను వారికి తగ్గట్టు మలచడానికి సహాయపడుతుంది. వృద్ధులకు కీమో, ఇతర ప్రత్యేక పరిస్థితుల పేజీల్లో దీని గురించి వివరంగా ఉంది. ఇంట్లో గమనించిన విషయాలు చెప్పడం ద్వారా కుటుంబం సహాయపడగలదు.

రికార్డులు ఒకేచోట ఉంచండి

మందుల జాబితా, షుగర్, బీపీ రీడింగ్‌లు, ఇటీవలి రిపోర్ట్‌లు, ప్రతి డాక్టర్ ఫోన్ నంబర్ ఉన్న ఒకే ఫైల్ సమన్వయాన్ని సులువు చేస్తుంది. దాన్ని ప్రతి అపాయింట్‌మెంట్‌కు తీసుకెళ్లండి. మీ ఇతర డాక్టర్లకు లెటర్ పంపమని క్యాన్సర్ బృందాన్ని, ఫలితాల కాపీ తిరిగి పంపమని ఆ డాక్టర్లను అడగండి.

తర్వాత ఏమి చేయాలి

ప్రతి సమస్య, ప్రతి మందు గురించి మీ ఆంకాలజిస్ట్‌కు చెప్పండి. చికిత్స సమయంలో ఏ పరీక్షలు అవసరమో అడగండి. ఏ సమస్యను ఎవరు చూస్తారో ఒప్పందానికి రండి. రీడింగ్‌ల రికార్డు ఉంచండి. మీ డాక్టర్లతో మాట్లాడకుండా ఏ మందునూ మార్చవద్దు.