చర్మపు మచ్చలకు కీమో క్రీమ్: ఏమి ఆశించాలి

కీమో క్రీమ్‌లను నేరుగా చర్మం మీద రాస్తారు. క్యాన్సర్‌గా మారే అవకాశం ఉన్న కొన్ని చర్మపు మచ్చలకు, చర్మం పైపొరలోనే ఉండే కొన్ని చిన్న చర్మ క్యాన్సర్లకు వీటిని వాడతారు. అందరికీ బాగా తెలిసినది ఫ్లోరోయురాసిల్ (Fluorouracil) క్రీమ్, దీన్ని 5-FU క్రీమ్ అని కూడా అంటారు. ఏళ్ల తరబడి ఎండ తగలడం వల్ల వచ్చే గరుకుగా, పొలుసులుగా ఉండే మచ్చలకు (actinic keratoses), చర్మంలోకి లోతుగా పెరగని కొన్ని పలుచని, తొలిదశ చర్మ క్యాన్సర్లకు దీన్ని ఉపయోగిస్తారు.

ఈ మందు చర్మం పై పొరల్లోకి మాత్రమే ఇంకుతుంది కాబట్టి, రక్తంలోకి చేరేది చాలా తక్కువ. అందుకే జుట్టు రాలడం, బ్లడ్ కౌంట్ తగ్గడం లాంటి కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ (దుష్ప్రభావాలు) సాధారణంగా రావు. మచ్చను పరీక్షించిన తర్వాత చర్మ వ్యాధుల డాక్టర్ (dermatologist) లేదా చర్మ క్యాన్సర్ స్పెషలిస్ట్ ఈ క్రీమ్ రాసిస్తారు.

ముందుగా ఎవరూ చెప్పని విషయం: చర్మం స్పందన

క్రీమ్ అసాధారణ కణాలను నాశనం చేసే కొద్దీ, రాసిన చోట చర్మం సాధారణంగా ఎర్రబడుతుంది, నొప్పిగా, దురదగా ఉంటుంది, పెచ్చులు కడుతుంది, నీరు కారవచ్చు, పుండు కూడా పడవచ్చు. కొంతకాలం మెరుగుపడే ముందు చాలా అధ్వాన్నంగా కనిపించవచ్చు. ఈ వాపు చికిత్స పనిచేస్తోందనడానికి ఆశించిన సంకేతమే. చాలా సందర్భాల్లో ఇది ఇన్ఫెక్షన్ గానీ, అలర్జీ గానీ కాదు.

ముఖ్యంగా ముఖం మీద ఈ స్పందన భయపెట్టేలా కనిపించవచ్చు. ముందుగా తెలియనివారు తరచుగా మధ్యలోనే చికిత్స ఆపేస్తారు. అలా చేస్తే అసాధారణ కణాలు మిగిలిపోవచ్చు. కోర్సు పూర్తయ్యాక కొన్ని వారాల్లో చర్మం మానిపోతుంది. చాలాసార్లు ముందుకంటే నునుపుగా, ఆరోగ్యంగా కనిపిస్తుంది.

ఎంత తరచుగా రాయాలి, ఎంతకాలం రాయాలి, ఎలాంటి స్పందన ఆశించాలి అనేది మీ డాక్టర్ వివరిస్తారు. చికిత్స మధ్యలో సాధారణంగా మళ్లీ చూస్తారు. ఆ సూచనలు ఎప్పుడూ పాటించండి. స్పందన తీవ్రంగా అనిపించినా, రాసిన చోటు దాటి వ్యాపించినా, జ్వరంతో కలిసి వచ్చినా డాక్టర్‌కు చెప్పండి.

చెప్పిన చోట మాత్రమే రాయండి

డాక్టర్ గుర్తించిన చోట్లలో మాత్రమే పలుచని పొర రాయండి. కళ్లు, పెదవులు, ముక్కు లోపల తగలకుండా చూసుకోండి.

రాసిన తర్వాత చేతులు కడుక్కోండి

క్రీమ్ వేరే చోట్లకు గానీ, ఇతరులకు గానీ అంటకుండా చేతులు బాగా కడుక్కోండి, లేదా గ్లౌజ్‌లు వాడండి.

ఎండ నుంచి కాపాడండి

చికిత్స చేస్తున్న చర్మం ఎండకు చాలా సున్నితంగా ఉంటుంది. చికిత్స జరుగుతున్నంత కాలం కప్పి ఉంచండి, నేరుగా ఎండ తగలకుండా చూసుకోండి.

మీ చర్మపు మచ్చకు కీమో క్రీమ్ సరిపోతుందో లేదో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. చాలా చర్మ క్యాన్సర్లకు సర్జరీ లేదా వేరే చికిత్స అవసరం. ఆ మచ్చను పరీక్షించిన డాక్టర్ మాత్రమే, కొన్నిసార్లు చిన్న ముక్క తీసి టెస్ట్ చేసి, నిర్ణయించగలరు. క్రీమ్ ఎంతకాలం వాడాలో, మీ స్పందన ఎంత తీవ్రంగా ఉంటుందో కూడా ఇది చెప్పలేదు. మచ్చ రకం, చోటు, చర్మ తీరును బట్టి సూచనలు, స్పందనలు మారుతాయి.

అరుదైన ఎంజైమ్ లోపం, గర్భం

ఫ్లోరోయురాసిల్‌ను శరీరంలో విడగొట్టే ఎంజైమ్ అరుదుగా కొందరిలో లోపించి ఉంటుంది. వారికి తీవ్రమైన స్పందనలు రావచ్చు. ఈ మందుతో ఇంతకుముందు ఎప్పుడైనా తీవ్రమైన స్పందన వచ్చి ఉంటే డాక్టర్‌కు చెప్పండి. గర్భంతో ఉన్నప్పుడు కీమో క్రీమ్‌లు వాడకూడదు. మీరు గర్భంతో ఉన్నా, ఉండే అవకాశం ఉన్నా డాక్టర్‌కు చెప్పండి.

ఇంట్లో వాళ్లను కాపాడండి

రాసిన చోటు ఇతరుల చర్మానికి తగలకుండా చూసుకోండి, ముఖ్యంగా పిల్లలకు, గర్భిణులకు.

మేకప్, నొప్పి, బయట తిరగడం

రాసిన చోట మేకప్ వాడే ముందు అడగండి. రెండు సార్లు రాసే మధ్యలో తేలికపాటి మాయిశ్చరైజర్ వాడటానికి అనుమతి ఇవ్వవచ్చు. చల్లని గుడ్డతో అద్దడం, సాధారణ నొప్పి మందు సహాయపడవచ్చు, డాక్టర్‌ను అడగండి. స్పందన బయటకు కనిపించవచ్చు కాబట్టి, కొందరు సామాజిక కార్యక్రమాలు తక్కువగా ఉన్న సమయంలో చికిత్స ప్లాన్ చేసుకుంటారు.

ఫాలో-అప్, తర్వాత ఎండ రక్షణ

మచ్చ పూర్తిగా పోయిందో లేదో, కొత్తవి వస్తున్నాయో లేదో డాక్టర్ చెక్ చేస్తారు. దీర్ఘకాలం ఎండ నుంచి కాపాడుకుంటే ఎండ దెబ్బతిన్న కొత్త మచ్చలు రాకుండా సహాయపడుతుంది.

క్రీమ్ అసాధారణ కణాలపై ఎలా పనిచేస్తుంది?

వేగంగా విభజన చెందే కణాలు DNA తయారు చేసుకునే విధానాన్ని ఫ్లోరోయురాసిల్ అడ్డుకుంటుంది. ఎండ దెబ్బతిన్న, క్యాన్సర్‌గా మారే అవకాశం ఉన్న చర్మ కణాలు మామూలు కణాల కంటే వేగంగా విభజన చెందుతాయి. అందుకే అవి మందును ఎక్కువగా తీసుకుని ఎక్కువగా దెబ్బతింటాయి. ఈ కణాలు నశించినప్పుడు రోగనిరోధక వ్యవస్థ వాటిని తొలగిస్తుంది. ఆశించిన స్పందనలో భాగమైన ఎరుపు, పెచ్చులు, నొప్పి దీని వల్లే వస్తాయి. చుట్టూ ఉన్న మామూలు చర్మంపై ప్రభావం చాలా తక్కువ. ఎండ దెబ్బ ఎక్కువగా ఉన్న చోట్ల స్పందన కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ముందు కనిపించని మచ్చలు కూడా ఇలా బయటపడవచ్చు.

రోజువారీ స్పందనను ఎలా తట్టుకోవాలి?

రాసిన చోటును మామూలు నీళ్లతో కడిగి, అద్దుతూ తుడవండి. రుద్దవద్దు, పెచ్చులు గిల్లవద్దు. చల్లని గుడ్డ మంటను తగ్గిస్తుంది. స్పందన చాలా ఎక్కువగా ఉంటే డాక్టర్ తేలికపాటి మాయిశ్చరైజర్‌కు లేదా కొద్ది విరామానికి అనుమతి ఇవ్వవచ్చు. ఒంటి మీద రాసిన చోట్ల వదులు బట్టలు, ముఖానికి వెడల్పు అంచు టోపీ, నీడ వాడండి. స్పందన వల్ల నిద్ర, రోజువారీ పనులు దెబ్బతింటే మీ అంతట మీరు ఆపకుండా డాక్టర్‌ను అడగండి. వారు ప్లాన్ మార్చవచ్చు.

చర్మపు మచ్చలకు ఇతర చికిత్సలు

కొన్ని మచ్చలకు కీమోగా కాకుండా రోగనిరోధక వ్యవస్థ ద్వారా పనిచేసే వేరే క్రీమ్‌లు వాడతారు. కొన్నింటికి గడ్డకట్టించడం, లైట్ ట్రీట్‌మెంట్, లేదా సర్జరీ అవసరం. మచ్చకు, మీ చర్మానికి సరిపోయే చికిత్సను డాక్టర్ ఎంచుకుంటారు. కాలక్రమంలో చికిత్సలు కలపవచ్చు లేదా మార్చవచ్చు.