కీమోథెరపీ ఎలా ఇస్తారు: డ్రిప్ నుంచి మాత్రల వరకు అన్ని పద్ధతులు

చాలావరకు కీమోథెరపీ రెండు పద్ధతుల్లో ఒకదానిలో ఇస్తారు: నరంలోకి డ్రిప్ ద్వారా (intravenous) ఎక్కించడం, లేదా నోటి ద్వారా వేసుకునే కీమో మాత్రలు, క్యాప్సూల్స్ (oral). రెండూ మందును రక్తంలోకి చేర్చి, శరీరమంతటా ఉన్న క్యాన్సర్ కణాలను చేరుకునేలా చేస్తాయి. నరంలోకి ఇచ్చే చికిత్స చేతిలో పెట్టే చిన్న క్యాన్యులా ద్వారా, లేదా చికిత్స మొత్తం కాలానికి అలాగే ఉంచే సెంట్రల్ లైన్, పోర్ట్, PICC లైన్ ద్వారా ఇవ్వవచ్చు. కొన్ని కీమో మందులు, వాటికి సంబంధించిన మందులు చర్మం కింద లేదా కండరంలోకి ఇంజెక్షన్‌గా కూడా ఇస్తారు.

కొన్ని క్యాన్సర్లకు, కీమోను క్యాన్సర్ ఉన్న చోటుకే నేరుగా ఇస్తారు. దీనివల్ల చికిత్స ఆ ప్రాంతంలో కేంద్రీకృతమవుతుంది, మిగతా శరీరంపై ప్రభావం తగ్గుతుంది. మెదడు, వెన్నుపాము చుట్టూ ఉండే ద్రవంలోకి లంబార్ పంక్చర్ ద్వారా ఇవ్వడాన్ని ఇంట్రాథీకల్ (intrathecal) కీమో అంటారు. కొన్ని లుకేమియా, లింఫోమాలకు దీన్ని వాడతారు. కొన్ని తొలి దశ మూత్రాశయ క్యాన్సర్లకు సన్నని గొట్టం ద్వారా మూత్రాశయంలోకి ఇవ్వడాన్ని ఇంట్రావెసికల్ (intravesical) చికిత్స అంటారు. పొట్టలో కడిగినట్టు ఇవ్వడాన్ని ఇంట్రాపెరిటోనియల్ (intraperitoneal) కీమో అంటారు. కొన్నిసార్లు సర్జరీ సమయంలో దీన్ని వేడి చేసి ఇస్తారు, దాన్నే HIPEC అంటారు. కణితికి రక్తం అందించే ధమనిలోకి ఇంజెక్ట్ చేయడాన్ని ఇంట్రా-ఆర్టీరియల్ (intra-arterial) కీమో అంటారు, ఉదాహరణకు లివర్‌కు. చర్మంపై ఉండే కొన్ని పైపొర గాయాలకు క్రీమ్‌గా రాయవచ్చు, లేదా మెదడు సర్జరీ సమయంలో కరిగిపోయే వేఫర్ రూపంలో పెట్టవచ్చు. ఏ పద్ధతి ఎంచుకుంటారనేది క్యాన్సర్ రకం, అది ఉన్న చోటు, వాడే మందులు, అవి క్యాన్సర్‌ను ఎంత బాగా చేరుకుంటాయి, మీ మొత్తం ఆరోగ్యం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. మీకు ఏ పద్ధతులు వర్తిస్తాయో, ఎందుకో మీ టీమ్ వివరిస్తుంది.

పద్ధతి మీ దినచర్యను మారుస్తుంది

డ్రిప్ అంటే డే కేర్ విజిట్‌లు. మాత్రలు అంటే ఇంట్లోనే డోస్‌లు చూసుకోవడం. స్థానికంగా ఇచ్చే పద్ధతుల్లో చాలాసార్లు ఒక ప్రొసీజర్ ఉంటుంది.

పద్ధతి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్‌ను మారుస్తుంది

స్థానిక చికిత్సలు శరీరమంతటా వచ్చే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్‌ను తగ్గించగలవు, కానీ వాటిని పూర్తిగా తొలగించడం అరుదు.

వేర్వేరు పద్ధతులు కలపవచ్చు

కొన్ని చికిత్స ప్రణాళికల్లో ఒకటి కంటే ఎక్కువ పద్ధతులు ఉంటాయి. ఉదాహరణకు డ్రిప్‌తో పాటు మాత్రలు, లేదా ఇంట్రాథీకల్ డోస్‌లు.

మీ క్యాన్సర్‌కు ఏ పద్ధతి సరైనదో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది క్యాన్సర్ రకం, దశ, ఉన్న చోటు, మందులు, మీ ఆరోగ్యం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆ నిర్ణయం మీ ఆంకాలజీ టీమ్ తీసుకుంటుంది, కొన్నిసార్లు సర్జన్లు, రేడియాలజిస్టులతో కలిసి.

ఒక స్థానిక చికిత్స మీ కేంద్రంలో అందుబాటులో ఉందా, మీకు సరిపోతుందా అనేది కూడా చెప్పలేదు. HIPEC, వేఫర్ లాంటి కొన్ని పద్ధతులు కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో, ప్రత్యేక కేంద్రాల్లో మాత్రమే వాడతారు.

వెన్నెముక చికిత్సకు భద్రతా తనిఖీలు

వెన్నెముకలోకి ఎప్పుడూ ఇవ్వకూడని మందులు అక్కడ ఇవ్వకుండా చూడటానికి హాస్పిటల్స్ కఠినమైన తనిఖీలు పాటిస్తాయి.

లైన్లు, పోర్ట్‌లు

సెంట్రల్ లైన్లు, పోర్ట్‌లు పదే పదే డ్రిప్ పెట్టడాన్ని సులువు చేస్తాయి. కానీ ఇన్ఫెక్షన్, రక్తం గడ్డకట్టడం రాకుండా వాటికి జాగ్రత్త అవసరం.

మాత్రలు బలహీనమైనవి కావు

ఓరల్ కీమో నిజమైన కీమో. దానికి నిజమైన సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఉంటాయి.

స్థానిక పద్ధతుల్లోనూ శరీరమంతటా ప్రభావం

స్థానికంగా ఇచ్చినా, కొంత మందు రక్తంలోకి చేరుతుంది.

ఆధారాలు ఒక్కో దానికి ఒక్కోలా

కొన్ని ప్రాంతీయ చికిత్సలకు కొన్ని క్యాన్సర్లలో బలమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి, మరికొన్నింటిలో బలహీనమైన ఆధారాలే ఉన్నాయి. మీ క్యాన్సర్‌కు ఆధారాలు ఏమి చెబుతున్నాయో అడగండి.

ఖర్చులు వేరుగా ఉంటాయి

ప్రొసీజర్లు, ప్రత్యేక పద్ధతులకు ఖర్చు ఎక్కువ కావచ్చు. అంచనా అడగండి.

పిల్లలు, పద్ధతులు

పిల్లలకు చాలాసార్లు పోర్ట్, ఇంట్రాథీకల్ చికిత్స ఉంటాయి. టీమ్‌లు ప్రొసీజర్లను పిల్లలకు అర్థమయ్యేలా వివరిస్తాయి.

సెకండ్ ఒపీనియన్

HIPEC లాంటి క్లిష్టమైన ప్రొసీజర్లకు, అనుభవం ఉన్న టీమ్ నుంచి సెకండ్ ఒపీనియన్ తీసుకోవడం సహాయపడుతుంది.

టీమ్‌లు పద్ధతిని ఎలా ఎంచుకుంటాయి

కీమో ఎలా ఇవ్వాలో నిర్ణయించడంలో చాలా ప్రశ్నలు ఉంటాయి. మందు జీర్ణాశయం నుంచి నమ్మకంగా శరీరంలోకి చేరుతుందా, లేక నేరుగా రక్తంలోకి ఇవ్వాలా? క్యాన్సర్ ఒకే ప్రాంతానికి పరిమితమై, మూత్రాశయ లోపలి పొర లేదా వెన్నుపాము ద్రవం లాగా నేరుగా చేరుకోగలిగే చోట ఉందా? స్థానిక పద్ధతి వల్ల అవసరమైన చోట ఎక్కువ మందు చేరుతూ, మిగతా చోట్ల ప్రభావం తగ్గుతుందా? ఈ క్యాన్సర్‌కు ఈ పద్ధతి ఫలితాలను మెరుగుపరుస్తుందని మంచి ఆధారాలు ఉన్నాయా? రోగికి, కుటుంబానికి ప్రమాదాలు, ఖర్చులు, ఆచరణలో ఇబ్బందులు ఏమిటి? ఆంకాలజిస్టులు వీటన్నింటినీ కలిపి తూకం వేస్తారు, చాలాసార్లు సర్జన్లు, రేడియాలజిస్టులు, ఫార్మసిస్టులతో కలిసి. ఒకేలా అనిపించే క్యాన్సర్లు ఉన్న ఇద్దరికి కూడా సమాధానం వేరుగా ఉండవచ్చు.

నిర్ణయంలో మీ పాత్ర

ఒక పద్ధతిని ఎందుకు ఎంచుకున్నారు, ప్రత్యామ్నాయాలు ఉన్నాయా, ఒక్కో ఎంపిక వల్ల హాస్పిటల్‌లో ఉండే సమయం, ప్రయాణం, రోజువారీ జీవితం ఎలా మారుతుంది, ఆధారాలు ఏమి చెబుతున్నాయి అని మీరు అడగవచ్చు. కారణాలు అర్థమైతే సిద్ధం కావడం, తర్వాతి జాగ్రత్తలు పాటించడం, హెచ్చరిక సంకేతాలను గుర్తించడం సులువు అవుతుంది.

లైన్లు, పోర్ట్‌లు, మీ రోజువారీ జీవితం

మీ చికిత్స పోర్ట్ లేదా సెంట్రల్ లైన్ ద్వారా ఇస్తుంటే, దాన్ని ఎలా చూసుకోవాలో, ఏమి చేయకూడదో, ఇన్ఫెక్షన్ లేదా అడ్డుపడటానికి సంబంధించిన ఏ సంకేతాలకు వెంటనే స్పందించాలో మీకు చూపిస్తారు. చేతిలో పదే పదే సూది గుచ్చాల్సిన అవసరం తప్పుతుంది కాబట్టి, పోర్ట్ వల్ల చికిత్స చాలా సులువైందని చాలామంది చెబుతారు.

పద్ధతుల రికార్డు ఉంచుకోవడం

ఏ మందు ఏ పద్ధతిలో ఎప్పుడు ఇచ్చారో మీ చికిత్స డైరీలో రాసుకోండి.

తర్వాత ఏమి చేయాలి

ఒక్కో మందు ఎలా ఇస్తారు, ఎందుకు, ఒక్కో పద్ధతికి ఏ సిద్ధత, ఏ తర్వాతి జాగ్రత్తలు అవసరం, ఏ హెచ్చరిక సంకేతాలు గమనించాలి, మీకు సూచించిన స్థానిక చికిత్సకు మీ క్యాన్సర్‌లో మంచి ఆధారాలు ఉన్నాయా అని మీ టీమ్‌ను అడగండి.