నీరు, ద్రవాలు
కీమో సమయంలో నీరు తగ్గిన లక్షణాలు: మీరు సరిపడా తాగడం లేదని ఎలా తెలుస్తుంది?
కీమో సమయంలో నీరు తగ్గిన లక్షణాలు ఇవి: మూత్రం ముదురు రంగులో, ఘాటైన వాసనతో, మామూలు కంటే తక్కువసార్లు రావడం. నోరు ఎండిపోవడం. నిలబడినప్పుడు కళ్లు తిరగడం. మామూలు కంటే ఎక్కువ నీరసం. రోజువారీ జీవితంలో మూత్రమే అన్నిటికంటే నమ్మదగిన కొలమానం, దాహం కంటే, గ్లాసులు లెక్కపెట్టడం కంటే మెరుగైనది. ఒంట్లో నీరు తగ్గితే కిడ్నీల పనితీరు దెబ్బతింటుంది, మీ డోస్లో కొంత భాగాన్ని కిడ్నీల పనితీరే నిర్ణయిస్తుంది.
సూటిగా సమాధానం
కీమో సమయంలో నీరు తగ్గిన లక్షణాలు ఏమిటి?
మూత్రం ముదురు రంగులో, ఘాటైన వాసనతో, మామూలు కంటే తక్కువసార్లు రావడం. నోరు, నాలుక ఎండిపోయినట్టు ఉండటం. నిలబడినప్పుడు కళ్లు తిరగడం. మామూలు కంటే ఎక్కువ నీరసం. కళ్లు లోపలికి పోవడం, చర్మాన్ని పైకి లాగితే కొద్దిసేపు అలాగే నిలిచిపోవడం. వీటిలో ఏది కనిపించినా మీరు ద్రవాల విషయంలో వెనకబడ్డారని అర్థం.
రోజువారీ జీవితంలో మూత్రమే అన్నిటికంటే నమ్మదగిన కొలమానం. లేత రంగులో, క్రమం తప్పకుండా వస్తుంటే సరిపోతున్నట్టు; ముదురు రంగులో, అరుదుగా వస్తుంటే సరిపోవడం లేదని. గ్లాసులు లెక్కపెట్టడం కంటే ఇది మెరుగైన కొలమానం, ఇంట్లో ఎవరైనా దీన్ని గమనించవచ్చు.
ఇది వినడానికి చిన్న విషయంలా ఉన్నా ఎందుకు ముఖ్యం?
ఒంట్లో నీరు తగ్గితే కిడ్నీల పనితీరు దెబ్బతింటుంది. మీ కీమో డోస్లో కొంత భాగాన్ని కిడ్నీల పనితీరే నిర్ణయిస్తుంది. ద్రవాలు తక్కువైన వ్యక్తికి సైకిల్ వాయిదా పడవచ్చు, డోస్ తగ్గించాల్సి రావచ్చు, ఒక్కోసారి ద్రవాల కోసం హాస్పిటల్లో చేర్చాల్సి రావచ్చు. ఇదంతా మొదలయ్యేది కొన్ని రోజులు సరిగా తాగకపోవడంతోనే.
కుటుంబాలు ఊహించే దానికంటే వేగంగా పెరుగుతుంది
వాంతులు, విరేచనాలు, జ్వరం, ఎండ వేడి, పైగా తాగాలనిపించకపోవడం — ఇవన్నీ కలిసి 2 లేదా 3 రోజుల్లో పరిస్థితిని దిగజారుస్తాయి. ఏ రోజు మొదలైందో ఎవరూ గుర్తించరు, కళ్లు తిరగడం మొదలయ్యే సరికి అది చాలాసేపటి నుంచి పెరుగుతూనే ఉంటుంది.
ఉదయం నుంచి మూత్రం అసలు రాకపోవడం గమనిస్తూ ఉండాల్సిన విషయం కాదు. అది అదే రోజు హాస్పిటల్కు వెళ్లాల్సిన పరిస్థితి.ఏం చూడాలి
లక్షణాలు, అవి కనిపించే వరుసలో
మొదట మూత్రంలో మార్పు కనిపిస్తుంది. చివరి లక్షణాలు వచ్చేసరికి పరిస్థితి ఇప్పటికే ముదిరి ఉంటుంది.
మూత్రంలో మార్పు
రంగు ముదురుగా, వాసన ఘాటుగా, రావడం తక్కువసార్లు. ఇదే మొదటి, అత్యంత నమ్మదగిన సంకేతం. "దాహం వేస్తోందా" అని అడగడం కంటే, "ఈరోజు ఎన్నిసార్లు మూత్రానికి వెళ్లారు" అని అడగండి.
నోరు ఎండటం, పెదాలు పగలడం
నాలుక తడిగా కాకుండా ఎండిపోయి, జిగటగా అనిపించడం. ఇది కంటికి కనిపిస్తుంది కాబట్టి ఉపయోగకరం. అయితే ఇది చికిత్స వల్ల కూడా, నోటితో ఊపిరి తీసుకోవడం వల్ల కూడా రావచ్చు.
దాహం — దీన్ని నమ్మకండి
కీమో తీసుకునే చాలామందికి ద్రవాలు తగ్గినా దాహం వేయదు, ముఖ్యంగా పెద్దవాళ్లకు. దాహాన్ని కొలమానంగా వాడకండి; మూత్రాన్ని చూడండి.
నిలబడినప్పుడు కళ్లు తిరగడం
మంచం మీద నుంచి లేదా కుర్చీలో నుంచి లేచినప్పుడు తల తిరిగినట్టు, తూలినట్టు అనిపించడం. ఇది ఆలస్యంగా వచ్చే లక్షణం, ప్రమాదకరమైనది కూడా. పడిపోవడాలు జరిగేది ఇలాగే.
నీరసం, గందరగోళం
మామూలు కంటే ఎక్కువ నిద్ర, ఏకాగ్రత కుదరకపోవడం, లేపితే తేలికగా లేవకపోవడం. పెద్దవాళ్లలో గందరగోళమే కుటుంబం మొదట గమనించే మార్పుగా ఉంటుంది.
కళ్లు లోపలికి పోవడం, చర్మం పట్టు
చేతి వెనుక భాగంలో లేదా ముంజేతి మీద చర్మాన్ని కొంచెం పైకి లాగి వదలండి. అది వెంటనే వెనక్కి రాకుండా కొద్దిసేపు అలాగే నిలిచిపోతే, ద్రవాలు నిజంగా తగ్గాయని అర్థం.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఉదయం నుంచి మూత్రం అసలు రాకపోవడం, లేదా చాలా కొద్దిగా ముదురు రంగులో రావడం. వాంతులు ఆగకుండా, ఏదీ కడుపులో నిలవకపోవడం. తీవ్రమైన లేదా రక్తంతో కూడిన విరేచనాలు. నిలబడినప్పుడు కళ్లు తిరగడం లేదా స్పృహ తప్పడం. గందరగోళం, విపరీతమైన నిద్రమత్తు, లేపినా లేవకపోవడం. వీటితో పాటు జ్వరం ఉండటం. గుండె వేగంగా కొట్టుకుంటూ చేతులు చల్లబడటం. పొట్టలో తీవ్రమైన నొప్పి.
హాస్పిటల్కు వెళ్లినప్పుడు ఆ వ్యక్తి కీమోథెరపీ తీసుకుంటున్నారని స్పష్టంగా చెప్పండి. తీవ్రంగా ద్రవాలు తగ్గిన పరిస్థితిని ఇంట్లోనే సరిచేయడానికి ప్రయత్నించవద్దు. డాక్టర్ చూడకముందే జ్వరానికి పారాసిటమాల్ ఇవ్వవద్దు.
ఆచరణలో
ద్రవాల్లో వెనకబడినప్పుడు ఇంట్లో ఏం చేయాలి?
ఇవి తక్కువ స్థాయి సమస్యకు మాత్రమే. పై హెచ్చరిక జాబితాలో ఉన్న ఏదైనా కనిపిస్తే ఈ చర్యలు కాదు, హాస్పిటల్.
కొద్దికొద్దిగా, తరచుగా
గ్లాసు నిండా తాగలేని వాళ్లు కూడా ప్రతి 10 నిమిషాలకు కొన్ని గుక్కలు తాగగలరు, ముఖ్యంగా వికారం ఉన్నప్పుడు. ఒకేసారి ఎక్కువ తాగితే చాలాసార్లు అది వెంటనే వాంతి అయిపోతుంది, తర్వాత తాగడానికే భయం వేస్తుంది.
చేతికి అందేలా పెట్టండి
నీళ్లు నింపిన బాటిల్ మంచం పక్కనే ఉంచండి. పెద్ద గ్లాసు కంటే చిన్న గ్లాసు ఉపయోగకరం. కనిపించని నీళ్లు తాగబడవు.
ORS ప్యాకెట్లను సరిగ్గా కలపండి
ప్యాకెట్ మీద చెప్పిన పరిమాణంలో, సురక్షితమైన నీళ్లలోనే కలపాలి; ఊహించి కలపవద్దు. ఇవి నీటితో పాటు శరీరానికి కావాల్సిన లవణాలను కూడా తిరిగి ఇస్తాయి, మామూలు నీళ్లు అలా ఇవ్వలేవు. విరేచనాలు లేదా వాంతుల తర్వాత అందుకోవాల్సింది ఇవే.
ప్రతి ద్రవాన్ని లెక్కలోకి తీసుకోండి
మజ్జిగ, కొబ్బరి నీళ్లు, పలచటి పప్పు, సూప్, జావ, పెరుగు, టీ, కర్బూజా లాంటి నీటి శాతం ఎక్కువున్న పండ్లు — అన్నీ లెక్కలోకి వస్తాయి. మామూలు నీళ్లు చేదుగా, ఇనుప రుచిగా అనిపించే రోజుల్లో నిజంగా ఒంట్లోకి ద్రవాలు చేర్చేవి ఇవే. అయితే మీకు గుండె లేదా కిడ్నీ సమస్య ఉంటే, ద్రవాలు తగ్గించమని చెప్పి ఉంటే, ముందు మీ టీమ్ను అడగండి.
దాహం కాదు, కారణాన్ని సరిచేయండి
వాంతులు లేదా విరేచనాలు దీనికి కారణమైతే వాటిని మీ టీమ్కు చెప్పండి. వికారం తగ్గించే మందుల కవర్ను సాధారణంగా మెరుగుపరచవచ్చు, విరేచనాలను పరీక్షించాల్సి ఉంటుంది. కారణం అలాగే కొనసాగుతుండగా ఎక్కువ తాగుతూ పోవడం ఓడిపోయే పోరాటం.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
తరచుగా వినిపించేవి
నీరు తగ్గడాన్ని పెరగనిచ్చే నాలుగు నమ్మకాలు
కీమోథెరపీ సమయంలో దాహాన్ని నమ్మలేం, ముఖ్యంగా పెద్దవాళ్లలో. వాళ్లలో చాలామందికి ద్రవాలు నిజంగా తగ్గినా దాహం వేయదు. దానికి బదులు మూత్రం రంగు, ఎన్నిసార్లు వస్తోంది అనేది చూడండి. ఇది ఇంట్లో ఎవరైనా గమనించగలిగేది.
విరేచనాలు, వాంతుల వల్ల నీటితో పాటు లవణాలు కూడా పోతాయి, వాటిని మామూలు నీళ్లు తిరిగి ఇవ్వలేవు. ప్యాకెట్ మీద చెప్పిన పరిమాణంలో సురక్షితమైన నీళ్లలో కలిపిన ORS ద్రావణమే అప్పుడు అందుకోవాల్సింది.
తక్కువ స్థాయిలో అయితే నిజమే — కొద్దికొద్దిగా, తరచుగా తాగిస్తే సరిపోతుంది. కానీ ఒకసారి కళ్లు తిరగడం, గందరగోళం, మూత్రం అసలు రాకపోవడం మొదలైతే తాగడం ద్వారా అందుకోలేరు. అప్పుడు డ్రిప్ ద్వారా ద్రవాలు అవసరం. అది ఇంట్లో తీసుకునే నిర్ణయం కాదు, హాస్పిటల్లో తీసుకునేది.
గుండె వైఫల్యం లేదా కిడ్నీ సమస్య ఉండి, ద్రవాలు తగ్గించమని చెప్పిన వారికి ఇది వర్తించదు. వాళ్లకు "బాగా తాగండి" అనే సాధారణ సలహా హానికరం. సాధారణ నియమాన్ని పాటించకుండా, మీకు ఎంత అనేది మీ టీమ్ను అడగండి.
నిజం చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు చెప్పలేనివి ఏమిటి?
మీకు ఎన్ని ద్రవాలు కావాలో ఇది చెప్పలేదు. గుండె వైఫల్యం లేదా కిడ్నీ సమస్య ఉన్నవారికి ద్రవాలు తగ్గించమని చెప్పి ఉండవచ్చు; వాళ్లకు "బాగా తాగండి" అనే సలహా తప్పు అవుతుంది. మీ టీమ్ను ఒక కచ్చితమైన లెక్క అడిగి, దాన్ని రాసుకోండి.
మీకు కనిపిస్తున్న లక్షణం ద్రవాలు తగ్గడం వల్లనా, ఇంకేదైనా కారణం వల్లనా అనేది కూడా ఇది చెప్పలేదు. కళ్లు తిరగడానికి హిమోగ్లోబిన్ తక్కువ కావడం, బీపీ పడిపోవడం, గుండె సమస్య కూడా కారణం కావచ్చు. గందరగోళానికి అనేక కారణాలు ఉండవచ్చు. అందుకే పైన ఇచ్చిన హెచ్చరిక జాబితా నీళ్ల జగ్గు దగ్గరికి కాదు, హాస్పిటల్కు పంపుతుంది.
పెద్దవాళ్ల విషయంలో ఎక్కువ శ్రద్ధ
వాళ్లకు దాహం సరిగా తెలియదు, ఇబ్బందిని చెప్పకపోవచ్చు, తొందరగా గందరగోళంలోకి వెళ్తారు. ఇంట్లో పెద్దవాళ్లను చూసుకుంటుంటే, "సరిపడా తాగుతున్నారా" అని అడగడం కంటే మూత్రాన్ని మీరే స్వయంగా చూడండి.
కొన్ని మందులకు ఎక్కువ నీళ్లు కావాలి
కొన్ని కీమో మందులతో, చికిత్స తర్వాత కిడ్నీలను లేదా మూత్రాశయాన్ని కాపాడటం కోసం నిర్దిష్ట పరిమాణంలో నీళ్లు తాగమని చెబుతారు. అది అందరికీ వర్తించే సాధారణ సలహా కాదు; మీ టీమ్ చెప్పినట్టే కచ్చితంగా పాటించాలి.
తర్వాత ఏం చేయాలి: మీరు ఎంత తాగాలి, మీ మందులకు అదనంగా నీళ్లు కావాలా అని మీ టీమ్ను అడగండి. నీళ్ల బాటిల్ చేతికి అందేలా ఉంచండి. గ్లాసులు లెక్కపెట్టడం కంటే రోజూ మూత్రం రంగు చూడండి. ఇంట్లో ORS ప్యాకెట్లు ఉంచుకోండి. వాంతులు, విరేచనాలు మొదలైన వెంటనే చెప్పండి.మమ్మల్ని అడిగే ప్రశ్నలు
ఒంట్లో నీరు తగ్గడం గురించి తరచుగా వచ్చే ప్రశ్నలు
అన్నిటికంటే నమ్మదగిన సంకేతం ఏది?
మూత్రమే. రంగు ముదురుగా, వాసన ఘాటుగా, మామూలు కంటే తక్కువసార్లు రావడం. లేత రంగులో, క్రమం తప్పకుండా వస్తుంటే సరిపోతున్నట్టు. దాహం కంటే, గ్లాసులు లెక్కపెట్టడం కంటే ఇది మెరుగైన కొలమానం, ఇంట్లో ఎవరైనా దీన్ని చూడవచ్చు.
డ్రిప్ ద్వారా ద్రవాలు ఎప్పుడు అవసరం?
తాగడం ద్వారా అందుకోలేనప్పుడు. ఏదీ కడుపులో నిలవకపోవడం, తీవ్రమైన విరేచనాలు, ఉదయం నుంచి మూత్రం రాకపోవడం, కళ్లు తిరగడం లేదా గందరగోళం — వీటికి ఇంట్లో ఎక్కువ ప్రయత్నం కాదు, అదే రోజు హాస్పిటల్ అవసరం.
మేము ఎంత తాగాలి?
మూత్రం లేత రంగులో ఉండేంత, ట్రీట్మెంట్ రోజుల చుట్టూ కొంచెం ఎక్కువ. గుండె లేదా కిడ్నీ సమస్య ఉంటే, లేదా ద్రవాలు తగ్గించమని చెప్పి ఉంటే, సాధారణ సలహా పాటించకుండా మీ టీమ్ను మీకు సరిపడే లెక్క అడగండి.
ORS ప్యాకెట్లు ఉపయోగపడతాయా?
అవును, ముఖ్యంగా విరేచనాలు లేదా వాంతుల తర్వాత. అవి నీటితో పాటు లవణాలను కూడా తిరిగి ఇస్తాయి. ప్యాకెట్ మీద చెప్పిన పరిమాణంలో సురక్షితమైన నీళ్లలోనే కలపండి, ఊహించి కలపవద్దు. అవసరం రాకముందే ఇంట్లో కొన్ని ఉంచుకోండి.
నీళ్లు కూడా కడుపులో నిలవకపోతే?
గ్లాసు నిండా కాకుండా ప్రతి 10 నిమిషాలకు కొన్ని గుక్కలు ప్రయత్నించండి. కొన్ని గంటలపాటు ఏదీ కడుపులో నిలవకపోతే అదే రోజు హాస్పిటల్కు వెళ్లాలి. అలాగే వికారం తగ్గించే మందుల కవర్ను కూడా మీ టీమ్ మరోసారి చూడాల్సి ఉంటుంది.
టీ, కాఫీ కూడా లెక్కలోకి వస్తాయా?
అవును, మామూలు మోతాదులో అవి మీ ద్రవాలకు తోడవుతాయి. మజ్జిగ, కొబ్బరి నీళ్లు, సూప్, పలచటి పప్పు, జావ, నీటి శాతం ఎక్కువున్న పండ్లు కూడా అంతే. మామూలు నీళ్లు ఇనుప రుచిగా అనిపించే రోజుల్లో ఇవే పని చేస్తాయి.
ఇంట్లో పెద్దవాళ్లు "నాకేమీ లేదు" అంటున్నారు, నమ్మవచ్చా?
మూత్రాన్ని మీరే స్వయంగా చూడండి. పెద్దవాళ్లకు దాహం సరిగా తెలియదు, ఇబ్బందిని తక్కువ చేసి చెబుతారు, తొందరగా గందరగోళంలోకి వెళ్తారు. పెద్ద వయసు వారిలో గందరగోళమే కుటుంబం మొదట గమనించే మార్పుగా చాలాసార్లు ఉంటుంది.
కొన్ని మందులకు అదనంగా నీళ్లు అవసరమా?
అవును. కొన్ని మందులతో, చికిత్స తర్వాత కిడ్నీలను లేదా మూత్రాశయాన్ని కాపాడటానికి నిర్దిష్ట పరిమాణంలో నీళ్లు తాగమని చెబుతారు. దాన్ని సాధారణ సలహాగా కాకుండా, చెప్పినట్టే కచ్చితంగా పాటించండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Cancer Research UK — Chemotherapy side effects
- Macmillan Cancer Support — Eating problems and cancer
- National Cancer Institute — Chemotherapy and You
- NHS — Dehydration
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
ఎవరైనా సరిపడా తాగడం లేదని ఆందోళనగా ఉందా?
హెచ్చరిక జాబితాలో ఏదైనా కనిపిస్తే ముందుగా దగ్గరలోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. ఆ తర్వాత మాకు చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.