ఓరల్ కీమోతో వేరే మందులు: ఏవి ఇంటరాక్ట్ అవుతాయి, ఎవరు చెక్ చేస్తారు

అవును, ఉండవచ్చు. ఓరల్ కీమో (నోటి ద్వారా వేసుకునే కీమో మాత్రలు) విషయంలో మందుల మధ్య పరస్పర ప్రభావం (interaction) చాలా సాధారణంగా వచ్చే సమస్య. కానీ ముందే జాగ్రత్త పడితే నివారించగలిగే సమస్య కూడా. కీమో మాత్రలు వేసుకునే చాలామంది బీపీ, షుగర్, గుండె జబ్బు, ఎసిడిటీ, నొప్పి, నిద్ర, మానసిక స్థితి, ఇన్ఫెక్షన్లు లేదా ఫిట్స్ (మూర్ఛ) కోసం కూడా మందులు వాడుతుంటారు. కొన్ని మందులు ప్రిస్క్రిప్షన్ లేకుండా మెడికల్ షాపులో నేరుగా కొంటుంటారు.

వీటిలో కొన్ని మందులు ఓరల్ కీమో శరీరంలోకి ఎలా చేరుతుందో, లివర్ దాన్ని ఎలా విడగొడుతుందో, కిడ్నీలు దాన్ని ఎలా బయటకు పంపుతాయో మార్చేస్తాయి. మరికొన్ని కీమోకు ఉన్న సైడ్ ఎఫెక్ట్స్‌నే ఇంకా పెంచుతాయి. ఉదాహరణకు రక్తస్రావం, గుండె లయ మారడం, బ్లడ్ కౌంట్ తగ్గడం. దీని ఫలితం: చికిత్స సరిగా పనిచేయకపోవడం, లేదా అనుకున్నదానికంటే ఎక్కువ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ రావడం.

ఏ రకం మందులపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరం?

ఎసిడిటీ తగ్గించే మాత్రలు, యాంటాసిడ్‌లు కొన్ని టార్గెటెడ్ క్యాన్సర్ మాత్రలు శరీరంలోకి చేరడాన్ని తగ్గించగలవు. ఎందుకంటే ఆ మాత్రలు కరగడానికి కడుపులో ఆమ్లం అవసరం. కొన్ని యాంటీబయాటిక్స్, ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్ మందులు, టీబీ మందులు, ఫిట్స్ మందులు లివర్ ఎంజైమ్‌లపై బలంగా పనిచేసి కీమో స్థాయిని పెంచవచ్చు లేదా తగ్గించవచ్చు. వార్ఫరిన్ (Warfarin) లాంటి రక్తం పలుచబరిచే మందులు కేపెసిటాబిన్ (Capecitabine) వంటి మందులతో కలిసి రక్తస్రావం ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి. ఐబుప్రోఫెన్ (Ibuprofen), డైక్లోఫెనాక్ (Diclofenac) లాంటి నొప్పి మాత్రలు కిడ్నీలపై, రక్తస్రావంపై ప్రభావం చూపవచ్చు. కొన్ని గుండె మందులు, వికారం తగ్గించే మందులు గుండె లయను మారుస్తాయి. ఆయుర్వేద, నాటు మందుల విషయంలో అనిశ్చితి ఇంకా ఎక్కువ.

అందుకే వేరే డాక్టర్ రాసినదైనా, మెడికల్ షాపులో కొన్నదైనా, ప్రతి కొత్త మందును మొదలుపెట్టే ముందు మీ ఆంకాలజీ టీమ్ లేదా ఫార్మసిస్ట్‌తో చెక్ చేయించుకోండి. ఈ పేజీ మందుల రకాలను మాత్రమే వివరిస్తుంది. ఒక ప్రత్యేక కలయిక సురక్షితమో కాదో ఇది చెప్పలేదు.

మీరు చూపించుకునే ప్రతి డాక్టర్‌కూ చెప్పండి

డెంటిస్ట్, ఫ్యామిలీ డాక్టర్, వేరే స్పెషలిస్ట్‌లు అందరికీ మీరు ఓరల్ కీమో వేసుకుంటున్నారని తెలియాలి.

పూర్తి జాబితా తీసుకెళ్లండి

ప్రిస్క్రిప్షన్ మందులు, మెడికల్ షాపు మందులు, విటమిన్‌లు, మూలికా ఉత్పత్తులు, కంటి చుక్కల మందులు అన్నీ అందులో ఉండాలి.

ఇప్పటికే వాడుతున్న మందులను సొంతంగా ఆపవద్దు

ఇంటరాక్షన్ ఉండవచ్చనే భయంతో, మీ టీమ్‌తో మాట్లాడకుండా ఏ మందునూ ఆపవద్దు.

మీరు వేసుకునే ఏ ఒక్క మందు అయినా మీ కీమోతో సురక్షితమో కాదో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. ఇంటరాక్షన్ అనేది ఏ మందులు, ఎంత డోస్, ఏ సమయంలో వేసుకుంటున్నారు, మీ కిడ్నీలు, లివర్ ఎలా పనిచేస్తున్నాయి అనే వాటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మీ పూర్తి జాబితా చూసిన ఫార్మసిస్ట్ లేదా డాక్టర్ మాత్రమే సరిగ్గా చెక్ చేయగలరు.

ఏ మందునైనా ఆపమని లేదా మార్చమని కూడా ఈ పేజీ చెప్పదు. బీపీ, గుండె, ఫిట్స్ లేదా షుగర్ మందులను ఒక్కసారిగా ఆపడం ప్రమాదకరం కావచ్చు. ఏ మార్పు అయినా మీ డాక్టర్లతో కలిసి ప్లాన్ చేయాలి.

ఇంటరాక్షన్ ఎలా జరుగుతుంది?

చాలా మందులు శరీరం నుంచి బయటకు వెళ్లే ముందు లివర్‌లోని ఒక ఎంజైమ్‌ల కుటుంబం ద్వారా విడగొట్టబడతాయి. కొన్ని మందులు ఈ ఎంజైమ్‌లను వేగవంతం చేస్తాయి. అప్పుడు కీమో త్వరగా విడిపోయి రక్తంలో దాని స్థాయి తగ్గుతుంది, చికిత్స తక్కువగా పనిచేయవచ్చు. మరికొన్ని మందులు ఎంజైమ్‌లను నెమ్మదిస్తాయి. అప్పుడు కీమో పేరుకుపోయి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ పెరుగుతాయి. కొన్ని మందులు కిడ్నీల ద్వారా బయటకు వెళ్లే ఒకే దారి కోసం పోటీ పడతాయి. మరికొన్ని కడుపులోని ఆమ్లాన్ని లేదా పేగుల కదలికను మార్చి, మందు శరీరంలోకి చేరడాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. ఇంకొన్ని కేవలం అదే ప్రభావాన్ని పెంచుతాయి: రక్తం పలుచబడటం, బ్లడ్ కౌంట్ తగ్గడం, గుండె లయ మారడం. ఇవన్నీ సంక్లిష్టమైనవి, ఒక్కో మందుకు ఒక్కోలా ఉంటాయి. అందుకే ఇంటరాక్షన్ సమాచారం అందుబాటులో ఉన్న ఫార్మసిస్ట్ మీ జాబితాను చెక్ చేయడం ఉత్తమ మార్గం.

వేరే డాక్టర్ దగ్గరకు వెళ్లినప్పుడు

ఓరల్ కీమో వేసుకునేవారు ఇన్ఫెక్షన్లు, షుగర్, గుండె సమస్యలు, పళ్ల చికిత్స లేదా నొప్పి కోసం వేరే డాక్టర్లను తరచుగా కలుస్తుంటారు. మీరు ఏ క్యాన్సర్ మాత్రలు వేసుకుంటున్నారో వారికి తెలియకపోవచ్చు, వాటి ఇంటరాక్షన్‌లు కూడా వారికి పరిచయం లేకపోవచ్చు. మీ సేఫ్టీ కార్డ్ లేదా రాసిన మందుల జాబితా ఎప్పుడూ వెంట ఉంచుకోండి. మందు రాసే ముందే మీరు ఓరల్ కీమో వేసుకుంటున్నారని చెప్పండి. వారికి సందేహం ఉంటే మీ ఆంకాలజీ టీమ్‌తో మాట్లాడమని అడగండి. కొత్త ప్రిస్క్రిప్షన్ వచ్చాక, మొదటి డోస్ వేసుకునే ముందు మీ ఆంకాలజీ టీమ్‌కు లేదా ఫార్మసిస్ట్‌కు ఫోన్ చేసి నిర్ధారించుకోండి. ఎమర్జెన్సీ అయితే మాత్రం ఆగవద్దు.

వీలైతే ఒకే మెడికల్ షాపు

మీ మందులన్నీ వీలైనంత వరకు ఒకే ఫార్మసీ నుంచి తీసుకుంటే, ఫార్మసిస్ట్ మీరు వేసుకునే అన్ని మందులను ఒకేసారి చూసి ఇంటరాక్షన్‌లను గుర్తించగలరు. సగం చిత్రం మాత్రమే చూసే పరిస్థితి ఉండదు.

మరికొన్ని ముఖ్యమైన విషయాలు

• యాంటాసిడ్‌లు, సమయం: కొన్నిసార్లు మందులను వేర్వేరు సమయాల్లో వేసుకోవడంతోనే ఇంటరాక్షన్ సమస్య తీరుతుంది. స్పష్టమైన షెడ్యూల్ అడగండి.
• రక్తం పలుచబరిచే మందులు: వార్ఫరిన్ లాంటివి వాడుతుంటే, చికిత్స సమయంలో అదనపు బ్లడ్ టెస్ట్‌లు అవసరం కావచ్చు.
• ఇన్ఫెక్షన్‌కు యాంటీబయాటిక్స్: వేరే డాక్టర్ యాంటీబయాటిక్స్ లేదా ఫంగల్ మందులు రాస్తే, వారికి మీ కీమో గురించి చెప్పండి, మీ ఆంకాలజీ టీమ్‌కూ తెలియజేయండి.
• కంటి చుక్కలు, క్రీములు, ఇన్‌హేలర్లు: వీటిని కూడా జాబితాలో రాయండి. వీటితో కూడా ఇంటరాక్షన్ ఉండవచ్చు.
• టీకాలు (వ్యాక్సిన్లు): కొన్ని టీకాలు చికిత్స సమయంలో సరిపడవు. ముందుగా మీ టీమ్‌ను అడగండి.
• ఎక్కువ మందులు వాడే పెద్దవారు: చాలా మందులు వాడేవారికి పూర్తి సమీక్షతో ఎక్కువ లాభం ఉంటుంది. దానివల్ల చికిత్స సులువు కావచ్చు.
• జలుబు, నొప్పికి మెడికల్ షాపు మందులు: దగ్గు సిరప్‌లు, జలుబు మందులు, నొప్పి మాత్రలతో ఇంటరాక్షన్ ఉండవచ్చు. కీమో గురించి చెప్పి ఫార్మసిస్ట్‌ను అడగండి.
• జాబితాను అప్‌డేట్ చేయండి: ఏ మందు మారినా వెంటనే జాబితాలో మార్చండి.

వేరే మందును సురక్షితంగా ఆపడం

వేరే మందును కొంతకాలం ఆపాలని లేదా మార్చాలని మీ టీమ్ నిర్ణయిస్తే, ఎలా చేయాలో వారే వివరిస్తారు. కొన్ని మందులను ఒక్కసారిగా ఆపకూడదు, క్రమంగా తగ్గించాలి.

తర్వాత ఏం చేయాలి?

మీ మందులు, సప్లిమెంట్‌లన్నింటి పూర్తి జాబితా తయారుచేయండి. ఆంకాలజీ ఫార్మసిస్ట్ సమీక్ష అడగండి. కొత్తది ఏదైనా మొదలుపెట్టే ముందు చెక్ చేయించండి. ప్రతి డాక్టర్‌కు, డెంటిస్ట్‌కు మీ కీమో గురించి చెప్పండి. సలహా లేకుండా వేరే మందులు ఆపవద్దు. ఏ మార్పు తర్వాత అయినా కొత్త సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వస్తే చెప్పండి.