కీమో సమయంలో మూత్రంలో రక్తం, మూత్రాశయ సమస్యలు

కొన్ని కీమోథెరపీ మందులు — ముఖ్యంగా సైక్లోఫాస్ఫమైడ్ (Cyclophosphamide), ఇఫోస్ఫమైడ్ (Ifosfamide) — శరీరంలో విచ్ఛిన్నమైనప్పుడు అక్రోలిన్ (acrolein) అనే పదార్థం తయారవుతుంది. అది మూత్రంలో పోగుపడి మూత్రాశయం (bladder) లోపలి పొరను చికాకు పెట్టి వాపు తెస్తుంది. దీన్నే మూత్రాశయ వాపు (cystitis) అంటారు. దీని వల్ల మూత్రంలో మంట, తరచుగా, అత్యవసరంగా మూత్రం రావడం, మూత్రం గులాబీ లేదా ఎర్రగా రావడం, కొన్నిసార్లు గడ్డలు కనిపించడం జరుగుతుంది. మోతాదు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు అప్పుడప్పుడు ఇది తీవ్రంగా మారవచ్చు. కటి భాగానికి ఇచ్చే రేడియోథెరపీ, కొన్ని ఇన్ఫెక్షన్లు కూడా ఇలాంటి సమస్యలనే కలిగిస్తాయి.

అందుకే ఈ చికిత్సలతో పాటు ఎక్కువ నీళ్లు తాగమని, తరచుగా మూత్రం పోయమని గట్టిగా చెబుతారు. కొన్నిసార్లు మెస్నా (Mesna) అనే రక్షణ మందు కూడా ఇస్తారు. ద్రవాలు ఎక్కువగా ఉంటే చికాకు పెట్టే పదార్థం పలుచబడి త్వరగా బయటకు వెళ్లిపోతుంది. అంటే అది మూత్రాశయాన్ని తాకే సమయం తగ్గుతుంది. మెస్నా అక్రోలిన్‌తో కలిసిపోయి దాన్ని హాని చేయనిదిగా మారుస్తుంది. మీకు ఇచ్చిన ద్రవాల ప్రణాళికను పాటించడమే మూత్రాశయాన్ని కాపాడుకోవడానికి అత్యంత ప్రభావవంతమైన మార్గాల్లో ఒకటి. అదే కిడ్నీలను కూడా కాపాడుతుంది.

మూత్రంలో రక్తం కనిపిస్తే తప్పక చెప్పాలి

ఇది మూత్రాశయ చికాకు వల్లనో, ఇన్ఫెక్షన్ వల్లనో, ప్లేట్‌లెట్లు తగ్గడం వల్లనో, కిడ్నీ సమస్య వల్లనో, లేదా వేరే కారణం వల్లనో రావచ్చు. మీ ట్రీట్మెంట్ టీమ్‌కు ఇది తెలియాలి.

కొన్ని మందులు మూత్రం రంగును మారుస్తాయి

డాక్సోరుబిసిన్ (Doxorubicin), ఎపిరుబిసిన్ (Epirubicin) వాడినప్పుడు కొద్ది రోజుల పాటు మూత్రం ఎరుపు లేదా నారింజ రంగులో రావచ్చు. ఇది హాని చేయదు, రక్తస్రావం కాదు.

మూత్రాశయాన్ని తరచుగా ఖాళీ చేయడం ఉపయోగపడుతుంది

క్రమం తప్పకుండా మూత్రం పోవడం — టీమ్ చెబితే రాత్రి కూడా ఒకసారి లేచి పోవడం — చికాకు పెట్టే పదార్థం లోపల ఉండే సమయాన్ని తగ్గిస్తుంది.

మీ మూత్రంలో రక్తం లేదా ఇబ్బంది ఎందుకు వస్తోందో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. దానికి మూత్ర పరీక్షలు, రక్త పరీక్షలు, కొన్నిసార్లు స్కాన్ లేదా మూత్రాశయాన్ని కెమెరాతో చూసే పరీక్ష అవసరం. మీరు ఎన్ని నీళ్లు తాగాలో కూడా ఇది చెప్పలేదు. ఎందుకంటే సరైన మోతాదు మీరు వాడుతున్న మందులు, మీ గుండె, కిడ్నీల ఆరోగ్యాన్ని బట్టి మారుతుంది.

మూత్ర సమస్యలకు ఏ మందు వేసుకోవాలో కూడా ఇక్కడ చెప్పడం లేదు. కొన్ని నొప్పి మందులు, మూత్ర సమస్యలకు వాడే మందులు కీమోథెరపీ సమయంలో సరిపడవు, ముఖ్యంగా ప్లేట్‌లెట్లు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు. ముందుగా మీ టీమ్‌ను అడగండి.

గుండె, కిడ్నీ సమస్యలు ఉంటే సలహా మారుతుంది

మీకు గుండె బలహీనత లేదా కిడ్నీ సమస్యలు ఉంటే అదనపు ద్రవాలను చాలా జాగ్రత్తగా సమతుల్యం చేయాలి. మీ టీమ్ చెప్పినట్టే ఖచ్చితంగా పాటించండి.

రాత్రికి ముందుగానే సిద్ధపడండి

ఎక్కువ నీళ్లు తాగితే రాత్రి పదే పదే బాత్రూమ్‌కు వెళ్లాల్సి వస్తుంది. దారిలో అడ్డంకులు లేకుండా చూసుకోండి, చిన్న లైట్ వేసి ఉంచండి, పక్కనే మూత్రం పోయడానికి పాత్ర ఉంచుకోండి. పడిపోకుండా ఉండటానికి ఇది ముఖ్యం.

కాఫీ, టీ, మద్యం మూత్రాశయాన్ని చికాకు పెడతాయి

టీ, కాఫీ, కోలా, మద్యం వల్ల తరచుగా మూత్రం రావడం, అత్యవసరంగా అనిపించడం ఎక్కువవుతుంది. మీ టీమ్ అనుమతిస్తే నీళ్లు, మజ్జిగ, కొబ్బరి నీళ్లు మెరుగైన ఎంపికలు.

ఆడవారికి, మగవారికి కనిపించేవి వేరుగా ఉండవచ్చు

మూత్రంలో రక్తాన్ని యోని రక్తస్రావంగా పొరపాటు పడవచ్చు. మంటను ప్రోస్టేట్ లేదా మూత్రనాళ సమస్యగా అనుకోవచ్చు. మీకు కనిపించినది ఏమిటో స్పష్టంగా వివరించండి.

పిల్లలకు గుర్తు చేస్తూ ఉండాలి

పిల్లలు సరిపడా నీళ్లు తాగకపోవచ్చు, తరచుగా మూత్రం పోకపోవచ్చు. సంరక్షకులు క్రమం తప్పకుండా గుర్తు చేస్తూ, వారికి ఇష్టమైన పానీయాలు ఇవ్వవచ్చు.

ఆలస్యంగా వచ్చే మూత్రాశయ సమస్యలు

అప్పుడప్పుడు సైక్లోఫాస్ఫమైడ్ లేదా కటి భాగపు రేడియోథెరపీ తర్వాత చాలా నెలలు, సంవత్సరాలు గడిచాక కూడా మూత్రాశయం నుంచి రక్తస్రావం కనిపిస్తుంది. దాన్ని చెప్పండి, గతంలో తీసుకున్న చికిత్స గురించి కూడా చెప్పండి.

దీర్ఘకాలిక మూత్ర పరీక్షలు

మొత్తంగా ఎక్కువ మోతాదు సైక్లోఫాస్ఫమైడ్ తీసుకున్నవారికి భవిష్యత్తులో కూడా మూత్ర పరీక్షలు చేయించుకోమని సూచించవచ్చు. ఇది మీకు వర్తిస్తుందా అని మీ టీమ్‌ను అడగండి.

నీళ్లు, మూత్రం గురించి చిన్న రికార్డు రాయండి

చికిత్స రోజున, ఆ మరుసటి రోజున మీరు ఎంత తాగారు, ఎన్నిసార్లు మూత్రం పోయారు, మూత్రం రంగు లేతగా, ముదురుగా, గులాబీగా, ఎర్రగా ఉందా అని రాసి పెట్టుకోండి. కాగితంపైనో ఫోన్‌లోనో ఉన్న ఈ చిన్న రికార్డు చూసి, ద్రవాల ప్రణాళిక పనిచేస్తోందా, రక్తస్రావం తగ్గుతోందా పెరుగుతోందా అని మీ టీమ్ వెంటనే గుర్తించగలదు.

వాంతులు ఉంటే నీళ్లు తాగడం కష్టం

వికారం లేదా వాంతుల వల్ల సరిపడా తాగలేకపోతే ఆలస్యం చేయకుండా హెల్ప్‌లైన్‌కు ఫోన్ చేయండి. వికారం తగ్గించే మందులను సర్దుబాటు చేయవచ్చు. కొంతమందికి మూత్రాశయాన్ని, కిడ్నీలను కాపాడటానికి డ్రిప్ ద్వారా ద్రవాలు అవసరం అవుతాయి. వాంతులు వాటంతట అవే తగ్గుతాయని ఊరికే ఎదురుచూడవద్దు.

మంట అంటే ఎప్పుడూ ఇన్ఫెక్షన్ కాదు

మందుల వల్ల వచ్చే మూత్రాశయ చికాకు కూడా సరిగ్గా మూత్ర ఇన్ఫెక్షన్ లాగే అనిపిస్తుంది. వీటిని వేరు చేసి చెప్పేది మూత్ర పరీక్షే. కాబట్టి మీ టీమ్ పరీక్షించక ముందే ఇంట్లో మిగిలిపోయిన యాంటీబయాటిక్‌లు లేదా ఇంటి చిట్కాలు మొదలుపెట్టవద్దు.

ప్లేట్‌లెట్లు తక్కువగా ఉంటే మరింత జాగ్రత్త

మీ ప్లేట్‌లెట్ కౌంట్ తక్కువగా ఉంటే చిన్న మూత్రాశయ చికాకు కూడా ఎక్కువ రక్తస్రావానికి దారితీయవచ్చు. మీ టీమ్ కౌంట్‌లు చెక్ చేసి, అవసరమైతే ప్లేట్‌లెట్ సపోర్ట్ ఇవ్వవచ్చు. టాయిలెట్‌లో గట్టిగా ముక్కడం మానండి, మలబద్ధకం ఉంటే చెప్పండి.

ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి

మీ మందులు మూత్రాశయంపై ప్రభావం చూపుతాయా అని అడగండి. ఇచ్చిన ద్రవాల ప్రణాళిక పాటించండి, తరచుగా మూత్రం పోండి. మెస్నా ఇచ్చినట్టయితే మీ డాక్టర్ రాసిన విధంగానే వేసుకోండి. గులాబీ లేదా ఎర్రటి మూత్రం, మంట, తరచుగా మూత్రం రావడం కనిపిస్తే అదే రోజు చెప్పండి. గడ్డలు, మూత్రం రాకపోవడం, జ్వరం ఉంటే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోండి.