కీమోథెరపీ వల్ల మరో క్యాన్సర్ వస్తుందా? నిజం ఏమిటి

అవును, చాలా అరుదుగా. కొన్ని కీమోథెరపీ మందులు క్యాన్సర్ కణాలతో పాటు ఆరోగ్యకరమైన కణాల DNA ను కూడా దెబ్బతీయగలవు. కొద్దిమందిలో ఇది చాలా సంవత్సరాల తర్వాత రెండో, వేరే రకమైన క్యాన్సర్‌గా బయటపడుతుంది. ఇలా వచ్చేవాటిలో ఎక్కువగా కనిపించేవి రక్త క్యాన్సర్లు — ల్యుకేమియా (leukaemia), దానికి సంబంధించిన ఎముక మజ్జ (bone marrow) సమస్య. ఇవి సాధారణంగా చికిత్స అయిన కొన్ని సంవత్సరాల నుంచి ఒక దశాబ్దం లోపు కనిపిస్తాయి. చికిత్సతో ముడిపడిన ఘన కణితులు (solid cancers) మాత్రం ఎక్కువగా రేడియోథెరపీతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి, అవి ఇంకా ఆలస్యంగా బయటపడతాయి.

ఈ ప్రమాదం నిజమే, కానీ చాలా చిన్నది. దాదాపు ప్రతి ఒక్కరికీ ఇప్పుడు ఉన్న క్యాన్సర్‌కు చికిత్స తీసుకోవడం వల్ల వచ్చే లాభం, భవిష్యత్తులో మరో క్యాన్సర్ వచ్చే చిన్న అవకాశం కంటే చాలా ఎక్కువ. అయినా దీన్ని దాచకుండా చెప్పడం మంచిది. ఎందుకంటే ఇది తెలిస్తే మీరు, మీ డాక్టర్లు హెచ్చరిక లక్షణాలను గమనిస్తారు, స్క్రీనింగ్ టెస్ట్‌లు సక్రమంగా చేయించుకుంటారు, పొగతాగడం లాంటి ఇతర ప్రమాదాలను తగ్గించుకుంటారు. చాలామందికి ఈ విషయం ఎవరూ చెప్పరు. తర్వాత ఆన్‌లైన్‌లో చదివి భయపడతారు. మీరు తీసుకున్న చికిత్సతో ఏమైనా ఎక్కువ ప్రమాదం ఉందా అనేది మీ ఆంకాలజిస్ట్ మీకు వివరించగలరు.

ప్రతి కొత్త క్యాన్సర్ చికిత్స వల్ల వచ్చినది కాదు

ఒకసారి క్యాన్సర్ వచ్చినవారికి మరో క్యాన్సర్ రావడానికి వయసు, జన్యువులు, పొగతాగడం, ఇతర ఉమ్మడి కారణాలు కూడా ఉండవచ్చు. చికిత్స ఒక్కటే కారణం కాదు.

ఏ మందులు వాడారన్నదానిపై ఆధారపడుతుంది

కొన్ని మందుల గ్రూపులతో ఈ ప్రమాదం కొద్దిగా పెరుగుతుంది. మిగిలిన చాలా మందులతో అసలు ఎలాంటి సంబంధమూ కనిపించలేదు.

రేడియోథెరపీ కూడా ఈ చిత్రంలో భాగమే

కీమోథెరపీతో పాటు రేడియోథెరపీ కూడా తీసుకున్నవారు, లేదా చిన్న వయసులోనే చికిత్స పొందినవారు ఎక్కువ కాలం పాటు ఈ విషయంపై అవగాహనతో ఉండాలి.

మీకు వ్యక్తిగతంగా రెండో క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశం ఎంత అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది మీరు వాడిన మందులు, వాటి మొత్తం మోతాదు, రేడియోథెరపీ, చికిత్స సమయంలో మీ వయసు, మీ జన్యువులు, మీ జీవనశైలి — వీటన్నిటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆ ప్రమాదాన్ని సరైన కోణంలో మీ ఆంకాలజిస్ట్ మాత్రమే వివరించగలరు.

ఈ ప్రమాదం ఉంది కాబట్టి చికిత్స వద్దని కూడా ఈ పేజీ చెప్పదు. దాదాపు అందరికీ ఇప్పుడున్న క్యాన్సర్‌కు చికిత్స చేయడం వల్ల వచ్చే లాభం, రెండో క్యాన్సర్ వచ్చే చిన్న అవకాశం కంటే చాలా ఎక్కువ. పూర్తి చర్చ లేకుండా చికిత్సను ఎప్పుడూ తిరస్కరించవద్దు, ఆపవద్దు.

జన్యుపరమైన కారణాలు కూడా ఉంటాయి

కొన్ని కుటుంబాల్లో అనేక క్యాన్సర్ల ప్రమాదాన్ని పెంచే జన్యు మార్పులు (mutations) ఉంటాయి. మీ కుటుంబంలో క్యాన్సర్ చరిత్ర ఎక్కువగా ఉంటే జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్ గురించి అడగండి.

పిల్లలు, యువతకు దీర్ఘకాలిక ఫాలో-అప్

చిన్న వయసులో చికిత్స తీసుకున్నవారికి ముందు చాలా సంవత్సరాల జీవితం ఉంటుంది. అందుకే వారికి ఒక పద్ధతి ప్రకారం సాగే దీర్ఘకాలిక ఫాలో-అప్ మరీ ముఖ్యం.

చికిత్స తర్వాత బ్లడ్ కౌంట్

కొన్ని రకాల చికిత్సల తర్వాత అప్పుడప్పుడు చేసే బ్లడ్ టెస్ట్‌లు ఎముక మజ్జలో వచ్చే మార్పులను ముందుగానే పట్టుకోగలవు.

భయం కలగడం సహజం

మళ్లీ క్యాన్సర్ వస్తుందేమో అనే భయం చాలామందికి ఉంటుంది. మీ ట్రీట్మెంట్ టీమ్‌తో, కౌన్సెలర్‌తో, లేదా సపోర్ట్ గ్రూప్‌తో మాట్లాడితే ఆ భయాన్ని సరైన స్థాయిలో ఉంచుకోవడం సులువు అవుతుంది.

కొత్త లక్షణం అంటే క్యాన్సర్ కాదు

చికిత్స తర్వాత వచ్చే చాలా నొప్పులు, గడ్డలు, నీరసానికి మామూలు కారణాలే ఉంటాయి. అయినా వాటిని ఒకసారి చూపించుకోవడం మంచిది.

ప్రతి డాక్టర్‌కు మీ చరిత్ర చెప్పండి

మీరు కీమోథెరపీ, రేడియోథెరపీ తీసుకున్నారని తెలిసిన డాక్టర్ మీకు సరైన స్క్రీనింగ్, సరైన పరీక్షలు ఎంచుకోగలరు.

పరిశోధన కొనసాగుతోంది

క్యాన్సర్‌ను అదుపులో ఉంచుతూనే దీర్ఘకాలిక ప్రమాదాలను తగ్గించేలా ఆధునిక చికిత్స ప్రణాళికలు రూపొందుతున్నాయి. మీ టీమ్ ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాల ప్రకారమే నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది.

చిన్న ప్రమాదం అంటే ఏమిటో అర్థం చేసుకోండి

ప్రమాదం "పెరిగింది" అని చెప్పినప్పుడు, అది రోజువారీ భాషలో ఏమిటో అడగండి. చాలా అరుదుగా జరిగే విషయం కొద్దిగా పెరిగినా, అది ఇంకా అరుదైనదే. మీ ప్రమాదం, ఆ చికిత్స తీసుకోనివారి ప్రమాదంతో పోలిస్తే ఎలా ఉందో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు. వార్తల్లో కనిపించే శీర్షికల కంటే అది చాలా తక్కువ భయపెట్టేదిగా ఉంటుంది.

ట్రాన్స్‌ప్లాంట్, హై-డోస్ చికిత్స ఫాలో-అప్

స్టెమ్ సెల్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేయించుకున్నవారికి సాధారణంగా ఒక పద్ధతి ప్రకారం నడిచే దీర్ఘకాలిక క్లినిక్‌లు ఉంటాయి. అందులో బ్లడ్ టెస్ట్‌లు, చర్మ పరీక్షలు, స్క్రీనింగ్ ఉంటాయి. బాగానే ఉన్నామనిపించినా ఆ అపాయింట్‌మెంట్‌లు మిస్ చేయవద్దు.

కొత్త చికిత్స ముందు మీ చరిత్ర చెప్పండి

వేరే ఏ సమస్యకైనా రేడియేషన్ లేదా కొన్ని ప్రత్యేక మందులు అవసరమైతే, మీరు గతంలో తీసుకున్న కీమోథెరపీ, రేడియోథెరపీ గురించి ఆ డాక్టర్‌కు చెప్పండి. అప్పుడు వారు సురక్షితమైన మార్గాన్ని ఎంచుకోగలరు.

ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి

మీ చికిత్సతో రెండో క్యాన్సర్ ప్రమాదం ఏమైనా పెరుగుతుందా, ఎలాంటి ఫాలో-అప్ సూచిస్తున్నారో మీ ఆంకాలజిస్ట్‌ను అడగండి. ట్రీట్మెంట్ సమ్మరీ దాచుకోండి, పొగ మానేయండి, స్క్రీనింగ్ టెస్ట్‌లు సక్రమంగా చేయించుకోండి. కారణం లేని నల్ల మచ్చలు, పదే పదే ఇన్ఫెక్షన్లు, కొత్త గడ్డలు, లేదా తగ్గకుండా ఉండే ఏ లక్షణమైనా ఆలస్యం చేయకుండా చెప్పండి.