సంరక్షకుల గైడ్
కీమో రోగికి ఏమి వండాలి, ఎలా వడ్డించాలి
కీమో రోగికి ఏమి వండాలి అంటే: చిన్న పోర్షన్లు, మెత్తటి ఆహారం, తక్కువ మసాలా, అప్పుడే వండి వేడిగా, ఒత్తిడి లేకుండా తరచుగా. పెరుగన్నం, ఇడ్లీ, పెసరట్టు, రాగి జావ, కిచిడీ, మెత్తటి పప్పు ఇప్పటికే దీనికి బాగా సరిపోతాయి. మారాల్సింది ప్లేటు సైజు, కారం మోతాదు, ఆహారాన్ని ఎంత జాగ్రత్తగా పట్టుకుంటాం, నిల్వ చేస్తాం అనేది మాత్రమే.
ఈ పేజీలో
సూటిగా సమాధానం
కీమో తీసుకుంటున్నవారికి ఎలా వండి పెట్టాలి?
చిన్న పోర్షన్లు, మెత్తటి ఆహారం, తక్కువ మసాలా, అప్పుడే వండి వేడిగా వడ్డించడం, ఒత్తిడి లేకుండా తరచుగా ఇవ్వడం. తెలుగు ఇళ్లలో ఇప్పటికే వండే ఆహారం దీనికి బాగా సరిపోతుంది: పెరుగన్నం, పెసరట్టు, ఇడ్లీ, అన్నంతో మెత్తటి పప్పు, రాగి జావ, ఉప్మా, కిచిడీ. మారాల్సింది వంటకాలు కాదు — ప్లేటు సైజు, కారం మోతాదు, ఆహారాన్ని ఎంత జాగ్రత్తగా పట్టుకుంటాం, నిల్వ చేస్తాం అనేది.
చాలామంది వండేవారికి అత్యంత కష్టమైన విషయం, ప్రేమగా వండిన భోజనాన్ని ఎవరైనా వద్దనడం చూడటం. అది ఆకలి తగ్గడం, చికిత్స ప్రభావం, మీ వంట లోపం కాదు. ప్లేటు పూర్తి చేయమని రోగిని బలవంతం చేస్తే సాధారణంగా వాళ్లు ఇంకా తక్కువ తింటారు.
మూడు పెద్ద భోజనాలు కాదు, ఆరు చిన్నవి
నిండు భోజనం ప్లేటు చూడగానే, మొదటి ముద్దకు ముందే, చికిత్సలో ఉన్నవారి ఆకలి చచ్చిపోతుంది. ప్రతి రెండు మూడు గంటలకు అర కప్పు ఏదైనా ఇస్తే రోజంతా చాలా ఎక్కువ ఆహారం లోపలికి వెళ్తుంది.
అప్పుడే వండండి, వేడిగా వడ్డించండి
ఉదయం మిగిలినది మళ్లీ వేడి చేసినది, కౌంటర్ మీద బయట వదిలేసినది, ఫ్రిజ్ బయట రాత్రంతా ఉంచినది — ఇవే నిజమైన ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం. తక్కువ మొత్తంలో, ఎక్కువసార్లు వండండి.
కారం తగ్గించండి, రుచి ఉంచండి
నోటి పుండ్లు (mucositis) ఉన్నప్పుడు కారం, చింతపండు, ఊరగాయ మంట పుట్టిస్తాయి. జీలకర్ర, అల్లం, కరివేపాకు, కొత్తిమీర, కొంచెం నెయ్యి — నొప్పి లేకుండా ఇంటి రుచిని నిలుపుతాయి.
రోగిని డైటీషియన్ చూడగలరా అని అడగండి, ముఖ్యంగా బరువు తగ్గుతుంటే లేదా ఆకలి పూర్తిగా పోయి ఉంటే.సమస్యను బట్టి
రోగి ఎదుర్కొంటున్న సమస్యను బట్టి ఏమి వండాలి?
- వికారం
- పొడిగా, సాదాగా, చల్లగా లేదా గది ఉష్ణోగ్రతలో: ఇడ్లీ, సాదా దోశ, రస్క్, మరమరాలు, పెరుగన్నం. ఘాటైన వంట వాసనలు వికారాన్ని పెంచుతాయి, కాబట్టి వంటింటి తలుపు మూసి, కిటికీ తెరిచి వండండి.
- నోటి పుండ్లు
- మెత్తగా, చప్పగా: పెరుగన్నం, బాగా ఉడికిన కిచిడీ, రాగి జావ, పలుచని పప్పులో మెత్తటి ఇడ్లీ, మెదిపిన అరటిపండు. పుండ్లు తగ్గేవరకు కారం, ఊరగాయ, చింతపండు, నిమ్మ జాతి పండ్లు, కరకరలాడేవి ఏవీ వద్దు.
- ఆకలి లేకపోవడం
- తక్కువ మొత్తం, ఎక్కువ శక్తి, తరచుగా: అన్నం మీద ఒక చెంచా నెయ్యి, గింజల పొడి కలిపిన పాలు, పప్పులో పనీర్, ఇంట్లో గుడ్లు తింటే ఉడికించిన గుడ్డు. ఇవ్వండి, బలవంతం చేయవద్దు.
- రుచి మారడం
- ఆహారం లోహపు రుచిగా, చప్పగా, లేదా వింతగా అనిపించవచ్చు. నోరు పుండ్లు లేకపోతే ఆహారం మీద కొంచెం నిమ్మరసం ప్రయత్నించండి, లేదా ప్రోటీన్ వనరును మార్చండి. లోహపు రుచికి ప్లాస్టిక్ లేదా స్టీల్ చెంచాలు కొన్నిసార్లు సహాయపడతాయి.
- మలబద్ధకం
- ఎక్కువ ద్రవాలు, మెత్తగా ఉడికిన కూరగాయలు, బొప్పాయి, నానబెట్టిన కిస్మిస్, తినగలిగితే ముడి ధాన్యాలు. మీ టీమ్కు చెప్పండి, ఎందుకంటే చికిత్స మందుల వల్ల వచ్చే మలబద్ధకానికి చాలాసార్లు డాక్టర్ రాసే మందు కూడా అవసరం.
- విరేచనాలు
- పలుచని మజ్జిగ, సాదా అన్నం, అరటిపండు, పెరుగు, భోజనాల మధ్య ORS. నూనె, కారం, ఎక్కువ పీచు ఉన్న ఆహారం వద్దు. తగ్గని విరేచనాలు ఉంటే అదే రోజు ఫోన్ చేయాలి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఆచరణలో
చికిత్స సమయంలో వంటింట్లో ఏ అలవాట్లు ముఖ్యం?
మామూలు శుభ్రతే, కానీ ఎక్కువసార్లు కాదు, ప్రతిసారీ.
వండే ముందు, వడ్డించే ముందు చేతులు కడగండి
సబ్బుతో, ప్రతిసారీ. పచ్చి మాంసం లేదా గుడ్లు పట్టుకున్న తర్వాత, టాయిలెట్ తర్వాత, పెంపుడు జంతువులను తాకిన తర్వాత కూడా. వంటింట్లో మిగతా ఏ అలవాటు కంటే ఈ ఒక్కటే ఎక్కువ ఇన్ఫెక్షన్లను ఆపుతుంది.
వేరుగా ఉంచండి
- పచ్చి, వండిన ఆహారానికి బోర్డులు, కత్తులు
- రోగి ప్లేటు, గ్లాసు
పూర్తిగా ఉడికించి, వేడిగా వడ్డించండి
గుడ్లు గట్టిపడేవరకు, మాంసం, చేపలు లోపలి వరకు ఉడకాలి, పాలు కాచాలి. గంటల తరబడి పొయ్యి మీద వెచ్చగా ఉంచడం కాదు, వండిన వెంటనే వేడిగా వడ్డించాలి.
మిగిలినది సరిగ్గా నిల్వ చేయండి, లేదంటే వద్దు
భోజనం తర్వాత వెంటనే మూతపెట్టి ఫ్రిజ్లో పెట్టాలి, ఆవిరి వచ్చేంత వేడి చేయాలి, ఒక రోజులోపు తినాలి. కౌంటర్ మీద బయట ఉన్నది కుటుంబానికి, రోగికి కాదు.
రోగికి వద్దు
- గంటల తరబడి బయట ఉన్న ఆహారం
- ఒకసారి కంటే ఎక్కువ వేడి చేసినది
పండ్లు, కూరగాయలు బాగా కడగండి
పారే నీటి కింద కడిగి, వీలైతే తొక్క తీయండి. బయట కోసి అమ్మే పండ్లు, హోటళ్లలో పచ్చి సలాడ్లు, చాలాసేపు నిల్వ ఉన్న చట్నీలు — కౌంట్ తక్కువగా ఉండే రోజుల్లో వీటిని దూరంగా ఉంచాలి.
సురక్షితమైన తాగునీరు వాడండి
కాచి చల్లార్చిన నీరు, లేదా నమ్మదగిన ఫిల్టర్ నీరు, లేదా సీల్ చేసిన బాటిల్. ఐస్ కూడా అదే నీటితో చేయాలి. సురక్షితం కాని నీరు కడుపు ఇన్ఫెక్షన్లకు సాధారణ కారణం, పూర్తిగా నివారించగలిగేది.
సులువుగా వండేవి
కష్టమైన రోజుల్లో చాలామందికి సరిపోయే భోజనాలు ఏవి?
- కొంచెం పోపుతో, కారం లేని పెరుగన్నం
- పలుచని, తేలికపాటి పప్పుతో మెత్తటి ఇడ్లీ
- పాలతో చేసిన రాగి జావ
- నెయ్యితో పెసరపప్పు కిచిడీ
- పచ్చిమిర్చి లేని మెత్తటి పెసరట్టు
- బాగా ఉడికిన కూరగాయల ఉప్మా
- బాదం పొడి కలిపిన కాచిన పాలు
- చిటికెడు ఉప్పుతో పలుచని మజ్జిగ
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ రోగి ప్రత్యేకంగా ఏమి తినాలో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. షుగర్, కిడ్నీ లేదా లివర్ సమస్యలు, పేగులపై జరిగిన సర్జరీ, కొన్ని మందులు — ఇవన్నీ సలహాను మారుస్తాయి, కొన్నిసార్లు చాలా ఎక్కువగా. మీ పరిస్థితికి తగిన ప్లాన్ డైటీషియన్ ఇవ్వగలరు. చికిత్స సమయంలో అది అత్యంత ఉపయోగకరమైన అపాయింట్మెంట్లలో ఒకటి.
ఏ ఆహారమైనా జబ్బును తగ్గిస్తుందని గానీ, దానికి వ్యతిరేకంగా ఇమ్యూనిటీ పెంచుతుందని గానీ కూడా ఇది చెప్పలేదు. చికిత్స సమయంలో ఆహారం ఉద్దేశం బరువు, బలం, ద్రవాలను నిలబెట్టడం. అది చాలా ముఖ్యం, కానీ అది వేరే విషయం.
బంధువులు చెప్పే కఠినమైన డైట్లు పాటించవద్దు
చక్కెర వద్దు, పాల పదార్థాలు వద్దు, అన్నం వద్దు, పచ్చి జ్యూస్లు మాత్రమే, ఆల్కలైన్ నీరు. ఇవి చికిత్స సమయంలో బరువు తగ్గిస్తాయి, అది నిజమైన సమస్య. మామూలు సమతుల్య ఆహారం తినండి, డైటీషియన్ను అడగండి.
ప్రతి టానిక్, పొడిని టీమ్కు చూపించండి
ఆయుర్వేద, నాటు మందులు, ప్రోటీన్ పౌడర్లు, హెల్త్ డ్రింక్లు తరచుగా చూడవచ్చిన వాళ్లతో ఇంటికి వస్తాయి. వాటిలో చాలా కీమోథెరపీతో కలిసి ప్రభావం చూపుతాయి, లేదా లివర్, కిడ్నీలపై ప్రభావం చూపుతాయి.
ప్రతి వారం రోగి బరువు చూడండి
అదే త్రాసు, అదే రోజు, రాసి పెట్టండి. వంట పనిచేస్తోందో లేదో చెప్పే నిజాయితీ కొలమానం ఇదే. బరువు క్రమంగా తగ్గుతుంటే, ఇంకా కష్టపడి వండటం కాదు, సహాయం అడగాల్సిన సంకేతం అది.
ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి
ఆరు చిన్న భోజనాలకు మారండి, కారం తగ్గించండి. తక్కువ మొత్తంలో వండి వేడిగా వడ్డించండి. మిగిలినది వెంటనే ఫ్రిజ్లో పెట్టండి, లేదా కుటుంబానికి ఇవ్వండి. వారానికి ఒకసారి రోగి బరువు చూడండి, డైటీషియన్ చూడగలరా అని అడగండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
చాలామంది నమ్మేది
సమస్యలు తెచ్చే నాలుగు వంటింటి నమ్మకాలు ఏమిటి?
పెద్ద ప్లేటు పూర్తి చేయమని బలవంతం చేస్తే సాధారణంగా మొత్తంగా తక్కువ తింటారు. ఒత్తిడి లేకుండా తరచుగా ఇచ్చే చిన్న పోర్షన్లతో రోజంతా చాలా ఎక్కువ ఆహారం లోపలికి వెళ్తుంది.
గంటల తరబడి వెచ్చగా ఉంచినది, కౌంటర్ మీద వదిలేసినది, మళ్లీ మళ్లీ వేడి చేసినది — కౌంట్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు నిజమైన ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం. తక్కువ మొత్తంలో అప్పుడే వండి వేడిగా వడ్డించండి.
కఠినమైన ఆంక్షలు బరువు తగ్గిస్తాయి, అది బలాన్ని, చికిత్సను తట్టుకునే శక్తిని దెబ్బతీస్తుంది. మామూలు సమతుల్య ఆహారం తినండి, బంధువుల డైట్ సలహాల కంటే డైటీషియన్ను అడగండి.
సురక్షితం కాని నీరు, శుభ్రం చేయని యంత్రాలు, ఐస్తో చేసిన బయటి జ్యూస్ కడుపు ఇన్ఫెక్షన్లకు సాధారణ కారణం. కడిగిన పండ్లు, సురక్షితమైన నీటితో ఇంట్లో చేయండి, లేదా కౌంట్ తక్కువగా ఉండే రోజుల్లో మానేయండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో సమయంలో వంట గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
తినలేకపోతున్నప్పుడు ఏమి వండాలి?
చిన్న, మెత్తటి, తేలికపాటి పోర్షన్లు తరచుగా: పెరుగన్నం, ఇడ్లీ, రాగి జావ, కిచిడీ. ప్రతి ముద్దకు విలువ పెరగాలంటే ఒక చెంచా నెయ్యి లేదా గింజల పొడి కలపండి. ఒత్తిడి లేకుండా ఇవ్వండి.
రోగి కారంగా ఉన్నది తినవచ్చా?
కారం తగ్గించండి, ముఖ్యంగా నోటి పుండ్లు ఉంటే. జీలకర్ర, అల్లం, కరివేపాకు, కొత్తిమీరతో రుచి నిలపండి. పుండ్లు తగ్గిన తర్వాత కారాన్ని మెల్లగా మళ్లీ మొదలుపెట్టండి.
మిగిలిన ఆహారం సురక్షితమా?
వండిన వెంటనే మూతపెట్టి ఫ్రిజ్లో పెట్టి, ఆవిరి వచ్చేంత వేడి చేసి, ఒక రోజులోపు తింటే సరే. కౌంటర్ మీద బయట ఉన్నది, ఒకసారి కంటే ఎక్కువ వేడి చేసినది మిగతా కుటుంబానికి ఇవ్వడమే మేలు.
గుడ్లు, మాంసం తినవచ్చా?
ఇంట్లో తినే అలవాటు ఉంటే, తినవచ్చు, కానీ పూర్తిగా ఉడికించాలి: గుడ్లు గట్టిగా, మాంసం, చేపలు లోపలి వరకు. ప్రతి భోజనంలో ప్రోటీన్ ఉండేలా ప్లాన్ చేస్తే శాకాహారం కూడా బాగా పనిచేస్తుంది.
చికిత్స సమయంలో పెరుగు సురక్షితమా?
కాచిన పాలతో ఇంట్లో తోడు పెట్టిన తాజా పెరుగు సాధారణంగా సురక్షితమే. నోటి పుండ్లకు, ఆకలి లేనప్పుడు అది బాగా సరిపోతుంది. చాలాసేపు బయట ఉన్న పెరుగు వద్దు. కౌంట్ బాగా తక్కువగా ఉంటే మీ టీమ్ను అడగండి.
ఆహారం లోహపు రుచిగా ఉందంటున్నారు. ఏమి సహాయపడుతుంది?
రుచి మారడం సాధారణం. ప్లాస్టిక్ చెంచాలు, నోరు పుండ్లు లేకపోతే కొంచెం నిమ్మరసం, వేడి బదులు చల్లని ఆహారం, వేరే ప్రోటీన్ ప్రయత్నించండి. చికిత్స పూర్తయిన తర్వాత సాధారణంగా మెరుగవుతుంది.
హెల్త్ డ్రింక్లు, టానిక్లు ఇవ్వవచ్చా?
ఏ టానిక్, పొడి, హెల్త్ డ్రింక్ అయినా ముందు మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చూపించండి. ప్యాకెట్ మీద ఏమి రాసి ఉన్నా, వాటిలో చాలా కీమోథెరపీతో కలిసి ప్రభావం చూపుతాయి, లేదా లివర్, కిడ్నీలపై ప్రభావం చూపుతాయి.
బరువు తగ్గుతున్నారు. నేను ఏమి చేయాలి?
టీమ్కు చెప్పి డైటీషియన్ను అడగండి. ప్రతి వారం అదే త్రాసుపై బరువు చూడండి. బరువు క్రమంగా తగ్గడం అంటే ఇంట్లో ఇంకా కష్టపడి వండాలని కాదు, నిపుణుల సహాయం కావాలనే సంకేతం.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Eating Hints: Before, During, and After Cancer Treatment
- Macmillan Cancer Support — Looking after someone with cancer
- Cancer Research UK — Caring for someone with cancer
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
రోగి తినడం లేదని ఇబ్బంది పడుతున్నారా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.