లింఫెడెమా తగ్గుతుందా? చేయి వాపు గురించి మీరు తెలుసుకోవాల్సినవి

అది వాపు రకం మీద, అది ఏ దశలో ఉందనే దాని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ సర్జరీ లేదా రేడియేషన్ తర్వాత వచ్చే కొంత వాపు తాత్కాలికమే. కణజాలం మానుతూ, లింఫ్ ద్రవం ప్రవహించడానికి కొత్త దారులు ఏర్పడుతున్న కొద్దీ అది కొన్ని వారాల్లో లేదా నెలల్లో దానంతట అదే తగ్గుతుంది.

కానీ స్థిరపడిపోయిన అసలైన లింఫెడెమా (చేయి వాపు) సాధారణంగా దీర్ఘకాలిక సమస్య. అయినా దాన్ని చాలావరకు తగ్గించవచ్చు, బాగా అదుపులో ఉంచవచ్చు. తొలి దశలోనే గుర్తించిన తేలికపాటి లింఫెడెమా, వెంటనే కంప్రెషన్, వ్యాయామం, చర్మ సంరక్షణ మొదలుపెడితే, కొన్నిసార్లు దాదాపు కనిపించనంతగా మెరుగవుతుంది. చాలాకాలంగా ఉండి కణజాలం గట్టిపడిన లింఫెడెమాను వెనక్కి తిప్పడం కష్టం. అయినా చికిత్స వాపును, బరువుగా అనిపించడాన్ని, ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది. కొద్దిమందికి సర్జరీ మార్గాలు ఇంకొంత మెరుగుదల ఇస్తాయి. అంటే లింఫెడెమా పూర్తిగా మాయమవడం అరుదే అయినా, దానితో సౌకర్యంగా జీవించడం చాలావరకు సాధ్యమే.

పరిస్థితిని మెరుగుపరిచేవి

త్వరగా గుర్తించడం, వెంటనే చికిత్స మొదలుపెట్టడం, క్రమం తప్పకుండా కంప్రెషన్ వాడటం, రెగ్యులర్ వ్యాయామం, మంచి చర్మ సంరక్షణ, ఆరోగ్యకరమైన బరువు ఉంచుకోవడం.

పరిస్థితిని కష్టం చేసేవి

వాపును చాలాకాలం చికిత్స లేకుండా వదిలేయడం, మళ్లీ మళ్లీ ఇన్ఫెక్షన్లు రావడం, శరీర బరువు ఎక్కువగా ఉండటం, చంకలో ఎక్కువ లింఫ్ నోడ్‌లు తీసిన సర్జరీతో పాటు రేడియేషన్ కూడా ఇవ్వడం.

ఎప్పుడు సహాయం తీసుకోవాలి?

కొత్తగా వాపు వచ్చినా, ఉన్న వాపు పెరుగుతున్నా మీ టీమ్‌కు చెప్పండి. చేయి ఎర్రబడటం, వేడిగా ఉండటం, జ్వరం వస్తే అదే రోజు వైద్య సహాయం తీసుకోండి.

సర్జరీ లేదా రేడియేషన్ అయిన కొద్దిరోజులకే వాపు రావడం సాధారణం. అది తరచుగా శాశ్వత లింఫెడెమా అని అర్థం కాదు.

తొలి రోజుల్లో వాపు ఎందుకు వస్తుంది?

సర్జరీ, రేడియేషన్ వల్ల కణజాలంలో ఇన్‌ఫ్లమేషన్ (వాపు ప్రతిచర్య) వస్తుంది. లింఫ్ దారులు కొత్త పరిస్థితికి అలవాటు పడటానికి సమయం పడుతుంది. ఈలోగా ద్రవం తాత్కాలికంగా పేరుకుపోవచ్చు.

తగ్గుతోందని చెప్పే సంకేతాలు

వారం వారం కొద్దికొద్దిగా తగ్గుతూ, మెత్తగా ఉండి, కదలికతో, చేయి పైకి ఎత్తడంతో మెరుగయ్యే వాపు తరచుగా పూర్తిగా తగ్గిపోతుంది.

లింఫెడెమా కావచ్చని చెప్పే సంకేతాలు

కొన్ని నెలలు దాటినా తగ్గని వాపు, తగ్గిన తర్వాత మళ్లీ వచ్చిన వాపు, లేదా కాలక్రమేణా పెరుగుతున్న వాపును డాక్టర్‌కు చూపించి అంచనా వేయించుకోవాలి.

అయినా గమనించడం ఎందుకు ముఖ్యం?

తొలి వాపు తగ్గిపోయినా, తర్వాతి సంవత్సరాల్లో చేయిలో మార్పులపై దృష్టి పెట్టి ఉంటే, లింఫెడెమా వస్తే దాన్ని తొలి దశలోనే పట్టుకోవచ్చు.

చేయి లోపల ఏమి జరుగుతుందో తెలిస్తే, లింఫెడెమాను ఎందుకు పూర్తిగా తీసేయకుండా అదుపులో ఉంచుతారో, తొందరగా చర్య తీసుకోవడం ఎందుకు అంత ముఖ్యమో అర్థమవుతుంది.

ద్రవం ప్రవహించే దారులు పోవడం

సర్జరీలో తీసిన లింఫ్ నోడ్‌లు మళ్లీ పెరగవు. రేడియేషన్ మిగిలిన నాళాలపై మచ్చలు ఏర్పరచవచ్చు. శరీరం కొన్ని కొత్త దారులు ఏర్పరచుకోగలదు. కానీ అవి సరిపడా ద్రవాన్ని తీసుకెళ్లలేకపోతే, అసమతుల్యత శాశ్వతంగా ఉండిపోతుంది.

కణజాలంలో మార్పులు

కణజాలంలో చాలాకాలం నిలిచిపోయిన ద్రవంలో ప్రోటీన్ ఎక్కువగా ఉంటుంది. నెలలు గడిచేకొద్దీ ఇది ఇన్‌ఫ్లమేషన్‌ను, కొవ్వు పేరుకుపోవడాన్ని, కణజాలం గట్టిగా, మందంగా మారడాన్ని ప్రేరేపించవచ్చు. ఈ గట్టి కణజాలం ద్రవంలా బయటకు ప్రవహించదు.

తొందరగా చికిత్స ఎందుకు సహాయపడుతుంది?

వాపు ఇంకా ఎక్కువగా మెత్తని ద్రవంగానే ఉన్నప్పుడు, కంప్రెషన్, వ్యాయామం దాన్ని కదిలించగలవు, కణజాల మార్పులను ఆపగలవు. అందుకే తొలి దశలో పట్టుకున్న లింఫెడెమా, సంవత్సరాలుగా ఉన్న వాపు కంటే చాలా ఎక్కువగా మెరుగవుతుంది.

ఆలస్యమైనా నిర్వహణ ఎందుకు పనిచేస్తుంది?

చాలాకాలంగా ఉన్న లింఫెడెమాలో కూడా, ద్రవాన్ని తగ్గించడం, చర్మాన్ని కాపాడటం, ఇన్ఫెక్షన్ రాకుండా చూడటం వల్ల అది ఇంకా ముదరకుండా ఆగుతుంది. సౌకర్యం, చేయి పనితీరు మెరుగవుతాయి.