ట్యూమర్ మార్కర్‌లు కీమో పనిచేస్తోందా అని చూపిస్తాయా? ఎప్పుడు నమ్మవచ్చు

కొన్నిసార్లు, కొన్ని క్యాన్సర్లకు, అది కూడా మొత్తం చిత్రంలో ఒక భాగంగా మాత్రమే. ట్యూమర్ మార్కర్‌లు (tumour markers) అంటే కొన్ని క్యాన్సర్లు ఉన్నప్పుడు రక్తంలో ఎక్కువ స్థాయిలో కనిపించే పదార్థాలు, సాధారణంగా ప్రొటీన్లు. ఉదాహరణలు: పెద్దపేగు క్యాన్సర్‌లో తరచుగా వాడే CEA, ప్రొస్టేట్ క్యాన్సర్‌లో PSA, లివర్, కొన్ని వృషణ (testicular) క్యాన్సర్లలో AFP, కొన్ని వృషణ, గర్భ సంబంధ క్యాన్సర్లలో hCG, అలాగే అండాశయ (ovarian), క్లోమ (pancreatic) క్యాన్సర్లలో వాడే మార్కర్‌లు. ఒక క్యాన్సర్ మార్కర్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తున్నప్పుడు, చికిత్స సమయంలో అది నిలకడగా తగ్గడం చికిత్స పనిచేస్తోందనే ఇతర సంకేతాలకు మద్దతు ఇవ్వగలదు. కొనసాగుతూ పెరగడం చూస్తే ఆంకాలజిస్ట్ స్కాన్‌తో చెక్ చేయవచ్చు. కొన్ని వృషణ క్యాన్సర్లు లాంటి కొద్ది క్యాన్సర్లలో నిర్ణయాలకు మార్కర్‌లు కేంద్రంగా ఉంటాయి. చాలా ఇతర క్యాన్సర్లలో అవి నిర్ణయాత్మకం కాదు, సహాయకం మాత్రమే.

మార్కర్‌లకు ముఖ్యమైన పరిమితులు ఉన్నాయి. ప్రతి క్యాన్సర్ మార్కర్‌ను ఉత్పత్తి చేయదు. తరచుగా మార్కర్‌ను పెంచే క్యాన్సర్ రకం ఉన్న కొందరిలో కూడా స్థాయిలు ఎప్పుడూ పెరగవు. టెస్ట్ నుంచి టెస్ట్‌కు స్థాయిలు సహజంగానే మారుతాయి. ఒకే నమూనాకు వేర్వేరు ల్యాబ్‌లు కొద్దిగా వేరుగా ఫలితాలు ఇవ్వవచ్చు. క్యాన్సర్‌తో సంబంధం లేని కారణాలతోనూ మార్కర్‌లు పెరగవచ్చు: పొగ తాగడం CEAను పెంచుతుంది; లివర్ వ్యాధి, వాపు, ఇన్ఫెక్షన్లు, కొన్ని హానికరం కాని పరిస్థితులు ఇతర మార్కర్‌లను పెంచుతాయి. చికిత్స మొదట్లో, కణితులు విచ్ఛిన్నం అవుతున్నప్పుడు మార్కర్‌లు కొద్దికాలం పెరిగి, ఆ తర్వాత తగ్గడం కొన్నిసార్లు జరుగుతుంది. దీన్ని మార్కర్ ఫ్లేర్ (marker flare) అంటారు. ఈ కారణాల వల్ల ఆంకాలజిస్టులు అనేక టెస్ట్‌ల ధోరణిని చూస్తారు, వీలైనంత వరకు ఒకే ల్యాబ్‌లో చేయిస్తారు, మార్కర్‌లను ఎప్పుడూ స్కాన్‌లు, పరీక్షతో కలిపే చదువుతారు.

చాలామంది తమ మార్కర్ నంబర్లను దగ్గరగా గమనిస్తారు. ఏదో ఒక అదుపు తమ చేతిలో ఉందని అనిపించాలనుకోవడం అర్థం చేసుకోదగినదే. కానీ చిన్న మార్పులకు చాలాసార్లు ఏ అర్థమూ ఉండదు. ప్రతి పెరుగుదలకు, తగ్గుదలకు స్పందిస్తే పెద్ద ఆందోళన కలగవచ్చు. మీ విషయంలో మార్కర్‌లను ఎలా వాడుతున్నారు, ఎలాంటి మార్పు ముఖ్యం అని మీ ఆంకాలజిస్ట్‌ను అడగడం, అర్థం చెప్పడాన్ని వారికే వదిలేయడం మేలు. ఈ పేజీ మార్కర్‌లు ఎలా పనిచేస్తాయో వివరిస్తుంది. మీ సొంత ఫలితాలను చదవలేదు.

ఒక్క ఫలితం కంటే ధోరణి ముఖ్యం

ఒక్క నంబర్ కంటే అనేక టెస్ట్‌ల్లో కనిపించే తీరుకు ఎక్కువ అర్థం ఉంటుంది.

ఒకే ల్యాబ్‌ను వాడండి

వేర్వేరు ల్యాబ్‌లు కొద్దిగా వేరుగా విలువలు ఇవ్వవచ్చు.

స్కాన్‌లే ప్రధాన కొలమానం

చాలా సాలిడ్ క్యాన్సర్లకు నిర్ణయాలను స్కాన్‌లు నడిపిస్తాయి, మార్కర్‌లు మద్దతుగా ఉంటాయి.

మీ మార్కర్ ఫలితాల అర్థం ఏమిటి, ఒక మార్పు ముఖ్యమైనదా, అది మీ భవిష్యత్తు గురించి ఏమి చెబుతుంది అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. మీ ఆంకాలజిస్ట్ మార్కర్‌లను స్కాన్‌లు, మీ పూర్తి చరిత్రతో కలిపి చదువుతారు.

మీ ల్యాబ్‌కు సంబంధించిన సాధారణ పరిధి (normal range) ఏమిటో కూడా ఇది చెప్పలేదు. పరిధులు ల్యాబ్‌ల మధ్య, టెస్ట్‌ల మధ్య వేరుగా ఉంటాయి.

మీ మార్కర్‌లను మీరు గమనించాలా?

తేదీలు, ఫలితాలతో ఒక సులువైన రికార్డు ఉంచుకోవడం ఆంకాలజిస్ట్‌తో సంభాషణలను అనుసరించడానికి సహాయపడుతుంది. కానీ శాతాలు లెక్కించడం, ఆన్‌లైన్ చార్ట్‌లతో పోల్చడం చేయకండి. మీ అంతట మీరు అదనపు మార్కర్ టెస్ట్‌లు చేయించుకోకండి. స్పష్టమైన ప్లాన్ లేకుండా చేసే అదనపు టెస్ట్‌లు చాలాసార్లు సంరక్షణను మార్చకుండా ఆందోళన మాత్రమే కలిగిస్తాయి.

మార్కర్ పెరిగినప్పుడు

ఒక్కసారి పెరగడం చాలాసార్లు ముఖ్యమైనది కాదు. మీ ఆంకాలజిస్ట్ టెస్ట్ మళ్లీ చేయవచ్చు, తర్వాతి ప్లాన్ చేసిన స్కాన్ వరకు ఆగవచ్చు, లేదా పెరుగుదల పెద్దదిగా, కొనసాగుతూ, లక్షణాలతో కలిసి ఉంటే ముందుగానే స్కాన్ ఏర్పాటు చేయవచ్చు. వారు ఏమి చేయాలనుకుంటున్నారు, ఎందుకు అని అడగండి.

మార్కర్ తగ్గి, స్కాన్‌లు మారనప్పుడు

మార్కర్‌లు, స్కాన్‌లు ఎప్పుడూ ఒకే దిశలో కదలవు. మీ ఆంకాలజిస్ట్ రెండింటినీ తూకం వేస్తారు. సాలిడ్ క్యాన్సర్లలో నిర్ణయాలకు సాధారణంగా స్కాన్‌లకే ఎక్కువ బరువు ఉంటుంది.

ఎప్పుడూ పెరగని మార్కర్‌లు

రోగనిర్ధారణ సమయంలో మీ మార్కర్ మామూలుగా ఉంటే, మీ చికిత్సను గమనించడానికి అది ఉపయోగపడే అవకాశం తక్కువ. దానికి బదులు స్కాన్‌లపై ఆధారపడతారు.

చికిత్స తర్వాత మార్కర్‌లు

చికిత్స తర్వాత ఫాలో-అప్‌లో కొన్ని మార్కర్‌లను చెక్ చేస్తారు. ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో మీ బృందం వివరిస్తుంది.

మార్కర్ ఆందోళనను తట్టుకోవడం

మార్కర్ ఫలితాల కోసం ఎదురుచూడటం స్కాన్‌ల కోసం ఎదురుచూసినంత ఆందోళన కలిగించవచ్చు. ఫలితాలను ఎలా, ఎప్పుడు చెబుతారో మీ బృందాన్ని అడగండి. ఆన్‌లైన్‌లో ఫలితాలు చూసుకోకుండా అపాయింట్‌మెంట్ వరకు ఆగడం గురించి ఆలోచించండి.

వృషణ క్యాన్సర్‌లో మార్కర్‌లు

వృషణ క్యాన్సర్‌లో AFP, hCG లాంటి మార్కర్‌లు ముఖ్యంగా ప్రధానం. రోగనిర్ధారణలో, చికిత్స సమయంలో, ఫాలో-అప్‌లో వీటిని వాడతారు. ఈ మార్కర్‌లలో మార్పులు చాలా ఇతర క్యాన్సర్ల కంటే నేరుగా నిర్ణయాలను నడిపించగలవు. మీ సంరక్షణలో వీటిని ఎలా వాడతారో మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు.

ప్రొస్టేట్ క్యాన్సర్‌లో మార్కర్‌లు

చికిత్స సమయంలో, తర్వాత ప్రొస్టేట్ క్యాన్సర్‌ను గమనించడానికి PSAను విస్తృతంగా వాడతారు. కొన్ని చికిత్సలు PSAను చాలా తక్కువకు తగ్గిస్తాయి. మరికొన్ని తగ్గే ముందు తాత్కాలికంగా పెంచవచ్చు. చికిత్స మార్చే నిర్ణయాలు సాధారణంగా కాలక్రమేణా కనిపించే తీరుపై, స్కాన్‌లు, లక్షణాలతో కలిపి ఆధారపడి ఉంటాయి.

అండాశయ క్యాన్సర్‌లో మార్కర్‌లు

అండాశయ క్యాన్సర్‌లో ప్రతి సైకిల్ ముందు తరచుగా ఒక మార్కర్‌ను కొలుస్తారు. నిలకడగా తగ్గడం స్పందనకు మద్దతు ఇస్తుంది. కానీ పొట్టలో వాపు, నెలసరి, ఇతర పరిస్థితుల వల్ల కూడా స్థాయిలు పెరగవచ్చు. ఏ సందేహాన్నైనా ఆంకాలజిస్టులు సాధారణంగా స్కాన్‌లతో నిర్ధారిస్తారు.

పెద్దపేగు క్యాన్సర్‌లో మార్కర్‌లు

పెద్దపేగు క్యాన్సర్‌లో CEAను వాడతారు, ముఖ్యంగా చికిత్స తర్వాత ఫాలో-అప్‌లో. పొగ తాగేవారిలో, కొన్ని పేగు, లివర్ సమస్యల్లో స్థాయిలు పెరగవచ్చు. కాబట్టి ఏ నిర్ణయానికీ రాకముందు పెరుగుదలను జాగ్రత్తగా చెక్ చేస్తారు.

మార్కర్‌లను ఎంత తరచుగా టెస్ట్ చేస్తారు

మార్కర్‌లను ఎంత తరచుగా చెక్ చేయాలో మీ ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయిస్తారు. తరచుగా ప్రతి సైకిల్ ముందు లేదా ఫాలో-అప్ విజిట్‌లలో. ఇంకా ఎక్కువసార్లు టెస్ట్ చేయడం వల్ల ఉపయోగకరమైన సమాచారం చాలా అరుదుగా వస్తుంది.

మార్కర్‌లు, లక్షణాలు వేరుగా చెబుతున్నప్పుడు

మార్కర్‌లు బాగున్నట్టు కనిపించినా మీకు కొత్త లక్షణాలు ఉంటే, ఆ లక్షణాలను చెప్పండి. మార్కర్‌లు మామూలుగా ఉన్నా లక్షణాలు ముఖ్యం కావచ్చు. మీ బృందం స్కాన్ ఏర్పాటు చేయవచ్చు.

కొత్త రకం బ్లడ్ టెస్ట్‌లు

రక్తంలో క్యాన్సర్ DNAను గుర్తించే కొత్త బ్లడ్ టెస్ట్‌లను అధ్యయనం చేస్తున్నారు, కొన్ని సందర్భాల్లో వాడుతున్నారు. ఇవి సంప్రదాయ మార్కర్‌ల కంటే భిన్నం. అవి మీకు సంబంధించినవా కాదా అని మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరించగలరు.

తర్వాత ఏమి చేయాలి

మీ క్యాన్సర్‌కు మార్కర్‌లు వాడతారా, ఎలాంటి మార్పు ముఖ్యం, ఎంత తరచుగా చెక్ చేస్తారు అని అడగండి. ఒకే ల్యాబ్‌ను వాడండి. మీ అంతట మీరు అదనపు టెస్ట్‌లు చేయించుకోకండి. ఫలితాలను మీ ఆంకాలజిస్ట్‌తో చర్చించండి.