కీమో తర్వాత చివరి స్కాన్: ఫైనల్ అసెస్‌మెంట్ ఏమి నిర్ణయిస్తుంది

ప్లాన్ చేసిన కీమోథెరపీ కోర్సు ముగిసే సమయంలో లేదా ముగిసిన కొద్ది రోజుల తర్వాత ఒక చివరి అంచనా (ఫైనల్ అసెస్‌మెంట్) చేస్తారు. సాధారణంగా ఇందులో ఒక స్కాన్, డాక్టర్ పరీక్ష, బ్లడ్ టెస్ట్‌లు ఉంటాయి. మొత్తం మీద క్యాన్సర్ చికిత్సకు ఎలా స్పందించిందో ఇది చూపిస్తుంది, తర్వాత ఏమి చేయాలో నిర్ణయించడానికి మీ ఆంకాలజిస్ట్‌కు సహాయపడుతుంది.

కొందరికి తర్వాతి అడుగు ఫాలో-అప్. అంటే కోలుకోవడాన్ని గమనించడానికి, క్యాన్సర్ అదుపులోనే ఉందో లేదో చూడటానికి క్రమం తప్పకుండా రివ్యూలు. మరికొందరికి, కీమో చికిత్సలో మొదటి భాగంగా మాత్రమే ప్లాన్ చేసి ఉంటే, తర్వాత సర్జరీ లేదా రేడియోథెరపీ ఉంటుంది. కొందరు మెయింటెనెన్స్ చికిత్సకు వెళ్తారు. ఇది స్పందన ఎక్కువ కాలం నిలిచేలా ఇచ్చే, కాస్త తేలికపాటి కొనసాగింపు చికిత్స. ఫలితం క్యాన్సర్ ఇంకా చురుకుగా ఉందని చూపిస్తే ఇంకా చికిత్స అవసరం కావచ్చు. ఇంకొందరికి తర్వాతి దశ లక్షణాలను అదుపులో ఉంచి బాగా జీవించడంపై దృష్టి పెడుతుంది.

చివరి స్కాన్ ఎప్పుడు చేస్తారనేది ఎందుకు ముఖ్యం?

చివరి సైకిల్ అయిన వెంటనే స్కాన్ చేస్తే, వాపు లేదా మానుతున్న కణజాలం కనిపించవచ్చు. దాన్ని క్యాన్సర్ నుంచి వేరు చేయడం కష్టం. అందుకే కొన్ని టీమ్‌లు, ముఖ్యంగా PET-CT ముందు, కొన్ని వారాలు ఆగుతాయి. లింఫోమాలో చికిత్స చివర చేసే PET-CT కీలకమైన టెస్ట్. రేడియోథెరపీ లాంటి ఇంకా చికిత్స అవసరమా కాదా అనేది తరచుగా దీనితోనే తేలుతుంది. సర్జరీకి ముందు చికిత్స చేసే ఘన క్యాన్సర్లలో (solid cancers), చివరి స్కాన్ సర్జన్లు ఆపరేషన్ ప్లాన్ చేయడానికి సహాయపడుతుంది. అప్పుడు తీసిన కణజాలం ఇంకా వివరమైన సమాచారం ఇస్తుంది. అడ్వాన్స్‌డ్ క్యాన్సర్‌కు దీర్ఘకాలం చికిత్స తీసుకునేవారికి ఒకే ఒక్క చివరి అంచనా అంటూ ఉండకపోవచ్చు. స్కాన్లు కొంత కాలానికి ఒకసారి కొనసాగుతూనే ఉంటాయి.

ఫలితం చెప్పే రోజు మనసులో ఏమి జరుగుతుంది?

చివరి ఫలితం గురించి మాట్లాడే అపాయింట్‌మెంట్ బలమైన భావోద్వేగాలు తెస్తుంది. ఉపశమనం, అనిశ్చితి, భయం, అలసట అన్నీ కలిసిపోతాయి. కీమో యూనిట్ నుంచి వచ్చే సపోర్ట్ తగ్గిపోయేది కూడా ఈ సమయంలోనే. చాలామందికి ఇది కలవరంగా అనిపిస్తుంది. ఫాలో-అప్ ప్లాన్ ఏమిటి, సందేహం వస్తే ఎవరిని సంప్రదించాలి, ఏ లక్షణాలు చెప్పాలి అని స్పష్టంగా అడిగితే, చికిత్స ముగింపు సురక్షితమైన మార్పుగా మారుతుంది. ఈ పేజీ ఫైనల్ అసెస్‌మెంట్ దేనికోసమో వివరిస్తుంది. మీ సొంత ఫలితాన్ని మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు.

మూడు విషయాలు గుర్తుంచుకోండి

చివరి స్కాన్ ఎప్పుడో అడగండి. ఖచ్చితత్వం కోసం అది చివరి సైకిల్ తర్వాత కొన్ని వారాలకు ఉండవచ్చు. తర్వాతి అడుగు ఫలితం మీద, ప్లాన్ మీద ఆధారపడుతుంది: ఫాలో-అప్, సర్జరీ, రేడియోథెరపీ, మెయింటెనెన్స్ లేదా ఇంకా చికిత్స. అన్నీ సాధ్యమే. రాతపూర్వక ట్రీట్‌మెంట్ సమ్మరీ తీసుకోండి. అది మీకూ, భవిష్యత్తులో మిమ్మల్ని చూసే డాక్టర్లకూ ఉపయోగపడుతుంది.

మీ ఫైనల్ అసెస్‌మెంట్ ఏమి చూపిస్తుందో, మీ తర్వాతి అడుగు ఏమిటో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది మీ క్యాన్సర్, చికిత్సకు స్పందన, ట్రీట్‌మెంట్ ప్లాన్ మీద ఆధారపడుతుంది. మీ ఆంకాలజిస్ట్ దాన్ని వివరిస్తారు. భవిష్యత్తు గురించి అంకెలు కూడా ఇది ఇవ్వలేదు. ఆ సంభాషణ మీ ఆంకాలజిస్ట్‌తోనే జరగాలి.

ట్రీట్‌మెంట్ సమ్మరీ

క్యాన్సర్ రకం, తీసుకున్న చికిత్సలు, మందులు, తేదీలు, చివరి ఫలితం, గమనించాల్సిన ఆలస్యంగా వచ్చే ప్రభావాలు, ఫాలో-అప్ ప్లాన్ అన్నీ ఉన్న రాతపూర్వక సమ్మరీ అడగండి. దాన్ని జాగ్రత్తగా దాచుకోండి. భవిష్యత్తులో మీరు చూపించుకునే ప్రతి డాక్టర్‌కు, మీ ఫ్యామిలీ డాక్టర్‌తో సహా, దాన్ని చూపించండి.

చివరి స్కాన్ స్పష్టంగా లేకపోతే?

కొన్నిసార్లు చివరి స్కాన్‌లో ఒక భాగం మచ్చ కణజాలమా లేక మిగిలిన క్యాన్సరా అని చెప్పలేని విధంగా కనిపిస్తుంది. ఏమి చేయాలో నిర్ణయించే ముందు మీ టీమ్ కొన్ని వారాల తర్వాత మళ్లీ స్కాన్, వేరే రకం స్కాన్, లేదా కణజాలం నమూనా (బయాప్సీ) సూచించవచ్చు.

చికిత్స ముగిశాక ఇంకా నీరసంగా అనిపిస్తే?

చివరి సైకిల్ తర్వాత కూడా అలసట, ఇతర ప్రభావాలు కొనసాగడం లేదా ఇంకా ఎక్కువ కావడం చూసి చాలామంది ఆశ్చర్యపోతారు. కోలుకోవడానికి సమయం పడుతుంది, తరచుగా నెలలు. అలసట, ఆహారం, మెల్లగా శారీరక శ్రమ పెంచడం విషయంలో సపోర్ట్ అడగండి.

మనసు ఒక్కసారిగా కుంగిపోవడం

టీమ్‌తో రెగ్యులర్ కాంటాక్ట్ ఆగిపోయి, భవిష్యత్తు గురించి ఆందోళన పెరిగినప్పుడు, చికిత్స ముగియడం అనుకోని దిగులు తేవచ్చు. ఇది చాలా సాధారణం. సపోర్ట్ గ్రూప్‌లు, కౌన్సెలింగ్ సహాయపడతాయి.

పోర్ట్‌లు, లైన్లు, టీకాలు

మీ పోర్ట్ లేదా లైన్ ఎప్పుడు తీయవచ్చో అడగండి. తీసే వరకు దాని సంరక్షణ కొనసాగించండి. టీకాలు, ప్రయాణం, ఉద్యోగం, వ్యాయామం ఎప్పుడు సురక్షితంగా మళ్లీ మొదలుపెట్టవచ్చో కూడా అడగండి.

మెయింటెనెన్స్ చికిత్స అంటే ఏమిటి?

ప్రధాన కోర్సు తర్వాత, క్యాన్సర్‌ను ఎక్కువ కాలం అదుపులో ఉంచడానికి ఇచ్చే చికిత్స ఇది. కొన్ని లింఫోమాలు, మైలోమా, ఓవరీ క్యాన్సర్, కొన్ని ఊపిరితిత్తుల, పేగు క్యాన్సర్లలో దీన్ని వాడతారు. సాధారణంగా ప్రధాన చికిత్స కంటే తేలికగా ఉంటుంది. అయినా దానికీ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఉంటాయి, రెగ్యులర్ విజిట్‌లు అవసరం. ఇది మీకు వర్తిస్తుందో, అందులో ఏమేమి ఉంటాయో మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు.

కీమో తర్వాత రేడియోథెరపీ

కొన్ని లింఫోమాలు, రొమ్ము, మలాశయ (rectal) క్యాన్సర్ల వంటి కొన్ని క్యాన్సర్లలో కీమో తర్వాత రేడియోథెరపీ ముందే ప్లాన్ చేసి ఉంటుంది. లేదా చివరి స్కాన్‌లో ఇంకా చురుకైన భాగాలు కనిపిస్తే జోడిస్తారు. ప్లానింగ్, సమయం, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ గురించి రేడియోథెరపీ టీమ్ వివరిస్తుంది.

ఫాలో-అప్ విజిట్‌లు

ఫాలో-అప్‌లో సాధారణంగా డాక్టర్ పరీక్ష, లక్షణాల గురించి ప్రశ్నలు, కొన్నిసార్లు బ్లడ్ టెస్ట్‌లు లేదా స్కాన్లు ఉంటాయి. ఎంత తరచుగా, ఎంత కాలం అనేది క్యాన్సర్‌ను బట్టి మారుతుంది. షెడ్యూల్‌ను మీ టీమ్ నిర్ణయిస్తుంది. బాగానే ఉన్నా అపాయింట్‌మెంట్‌లు మిస్ చేయవద్దు.

ఆలస్యంగా వచ్చే ప్రభావాలు

కొన్ని చికిత్సల ప్రభావాలు తర్వాత కనిపించవచ్చు, ఉదాహరణకు గుండె, నరాలు, సంతాన సామర్థ్యం లేదా హార్మోన్లపై. వేటిని గమనించాలో మీ ట్రీట్‌మెంట్ సమ్మరీలో ఉండాలి.

ఉద్యోగం, రోజువారీ జీవితం, ఆరోగ్యం

చాలామంది మెల్లగా ఉద్యోగానికి, రోజువారీ పనులకు తిరిగి వస్తారు. సమయం గురించి మీ టీమ్‌తో, మీ యజమానితో మాట్లాడండి. దశలవారీగా తిరిగి చేరడం గురించి ఆలోచించండి. మంచి ఆహారం, చురుకుగా ఉండటం, పొగాకు మానడం, మద్యం తగ్గించడం కోలుకోవడానికి తోడ్పడతాయి.

విజిట్‌ల మధ్యలో ఎప్పుడు ఫోన్ చేయాలి?

ఫాలో-అప్ వరకు ఆగకుండా ఏ లక్షణాలు చెప్పాలో మీ టీమ్ మీకు చెబుతుంది. చికిత్స తర్వాతి జీవితానికి అలవాటు పడటానికి, భవిష్యత్తు గురించిన ఆందోళనలను తట్టుకోవడానికి సపోర్ట్ గ్రూప్‌లు, కౌన్సెలింగ్ చాలామందికి సహాయపడతాయి.

ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి?

ఫైనల్ అసెస్‌మెంట్ ఎప్పుడో, ఫలితం అర్థం ఏమిటో, తర్వాత ఏమి జరుగుతుందో అడగండి. ట్రీట్‌మెంట్ సమ్మరీ అడగండి. ఎవరిని సంప్రదించాలో తెలుసుకోండి. హెచ్చరిక లక్షణాలను వెంటనే చెప్పండి. కోలుకోవడానికి, మనసుకు సపోర్ట్ అడగండి.