కీమో బ్రెయిన్
కీమో బ్రెయిన్: మతిమరుపు, ఏకాగ్రత సమస్యలు ఎందుకు వస్తాయి?
కీమోథెరపీ సమయంలో లేదా తర్వాత మతిమరుపు, ఏకాగ్రత తగ్గడం, మాట దొరకకపోవడం, మనసు మందగించినట్టు అనిపించడం చాలామంది గమనిస్తారు. దీన్నే కీమో బ్రెయిన్ అంటారు. ఇది ఊహ కాదు, నిజంగా ఉన్నది, స్పెషలిస్టులు గుర్తించినది. చాలామందికి చికిత్స తర్వాతి నెలల్లో ఇది క్రమంగా మెరుగవుతుంది. నోట్లు, రిమైండర్లు, మంచి నిద్ర, శారీరక శ్రమ, చికిత్స చేయగలిగే కారణాలను చెక్ చేయించుకోవడం, ఇవన్నీ సహాయపడతాయి.
సూటిగా సమాధానం
కీమోథెరపీ సమయంలో మతిమరుపు, ఏకాగ్రత ఎందుకు తగ్గుతాయి?
క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో లేదా తర్వాత తమ ఆలోచనా తీరు మారిందని చాలామంది గమనిస్తారు. అపాయింట్మెంట్లు, పేర్లు మరిచిపోవడం, మాట్లాడుతూ మధ్యలోనే దారి తప్పడం, పుస్తకం లేదా టీవీ సీరియల్ మీద ఏకాగ్రత నిలపలేకపోవడం, డబ్బు లెక్కలు చూసుకోవడానికి లేదా ఒక నిర్ణయం తీసుకోవడానికి మామూలు కంటే ఎక్కువ సమయం పట్టడం, మనసు మీద ఒక పొగమంచు కమ్మినట్టు అనిపించడం, ఇవన్నీ సాధారణంగా కనిపిస్తాయి. దీన్నే కీమో బ్రెయిన్ (మతిమరుపు, ఏకాగ్రత తగ్గడం) అంటారు. ఇది నిజమైనది, క్యాన్సర్ స్పెషలిస్టులు గుర్తించినది. మీకు మతిపోతోందనడానికి సంకేతం కాదు.
దీనికి కారణాలు సాధారణంగా ఒకటి కాదు, కలగలిసి ఉంటాయి: కీమోథెరపీ, ఇతర చికిత్సలు మెదడు మీద చూపే ప్రభావం, అలసట, నిద్ర సరిగా పట్టకపోవడం, ఆందోళన, మనసు కుంగిపోవడం, హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉండటం, నొప్పి, హార్మోన్ మార్పులు, కొన్ని మందులు. వీటిలో చాలావాటికి చికిత్స ఉంది. అందుకే మతిమరుపును మౌనంగా భరించకుండా మీ బృందానికి చెప్పాలి. చాలామందికి చికిత్స ముగిసిన తర్వాతి నెలల్లో ఆలోచనా శక్తి మెరుగవుతుంది.
దీనికి ఒక పేరు ఉందని తెలియడమే ఊరట
ఇది చికిత్స వల్ల వచ్చే తెలిసిన ప్రభావమని, తమలాగే ఇంకా చాలామందికి ఇది వస్తుందని తెలుసుకున్నంత మాత్రాన చాలామంది రోగులకు ఊరట కలుగుతుంది.
చికిత్స చేయగలిగే కారణాలను చెక్ చేయాలి
అలసట, నిద్ర సరిగా పట్టకపోవడం, మనసు కుంగిపోవడం, హిమోగ్లోబిన్ తక్కువ కావడం, థైరాయిడ్ సమస్యలు, మందులు, ఇవన్నీ ఆలోచనా శక్తిని ప్రభావితం చేయగలవు. వీటిలో ప్రతి ఒక్కటీ మెరుగుపరచగలిగేదే.
రోజువారీ జీవితం కోసం ఆచరణ మార్గాలు
నోట్లు రాసుకోవడం, రిమైండర్లు, ఒక దినచర్య, ఒకేసారి ఒక పని మాత్రమే చేయడం, ఇవి మెదడు కోలుకునే వరకు ఇబ్బందిని తగ్గిస్తాయి.
మతిమరుపు లేదా ఏకాగ్రత సమస్యలు మీ ఉద్యోగం, భద్రత, మందులు వేసుకోవడం లేదా రోజువారీ జీవితం మీద ప్రభావం చూపుతుంటే మీ బృందానికి చెప్పండి.ప్రజలు గమనించేవి
ఆలోచనలో కనిపించే సాధారణ మార్పులు ఏమిటి?
- తక్షణ జ్ఞాపకశక్తి
- అపాయింట్మెంట్లు మరిచిపోవడం, వస్తువులు ఎక్కడ పెట్టారో గుర్తు రాకపోవడం, ఇప్పుడే ఎవరో చెప్పింది మరిచిపోవడం, లేదా గదిలోకి ఎందుకు వచ్చామో గుర్తు రాకపోవడం.
- మాట దొరకకపోవడం
- మాట్లాడుతున్నప్పుడు కావలసిన పదం మధ్యలోనే దొరకకపోవడం, లేదా ఒక వస్తువును వేరే పేరుతో పిలవడం. మాటల మధ్యలో ఇది ఇబ్బందిగా అనిపించవచ్చు.
- ఏకాగ్రత
- సంభాషణ, పుస్తకం లేదా టీవీ సీరియల్ను వరుసగా అనుసరించడం కష్టం కావడం. చప్పుడు లేదా ఎవరైనా అడ్డు రావడం వల్ల తేలికగా ఏకాగ్రత చెదిరిపోవడం.
- ఒకేసారి పలు పనులు
- వంట చేస్తూ మాట్లాడటం, లేదా ఒకేసారి పలు పనులు చక్కబెట్టడం లాంటి ఇంతకుముందు అప్రయత్నంగా జరిగిపోయే పనులు ఇప్పుడు భారంగా అనిపించడం.
- ఆలోచన మందగించడం
- లెక్కలు వేయడానికి, డబ్బు చూసుకోవడానికి, సూచనలు చదవడానికి లేదా నిర్ణయం తీసుకోవడానికి ఎక్కువ సమయం పట్టడం.
- మానసిక అలసట
- ఏకాగ్రత అవసరమైన పని చేశాక మనసు పూర్తిగా అలసిపోయినట్టు అనిపించడం, కోలుకోవడానికి ఎక్కువ విశ్రాంతి కావాల్సి రావడం.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఆచరణలో
మతిమరుపు, ఏకాగ్రత సమస్యలకు ఏమి సహాయపడతాయి?
వీటికే ఎక్కువ ఆధారం ఉంది. ఇవన్నీ ఇంట్లోనే మొదలుపెట్టగలిగే సులువైన పద్ధతులు.
రాసుకోండి
అపాయింట్మెంట్లు, మందులు, డాక్టర్ను అడగాల్సిన ప్రశ్నలు, రోజువారీ పనుల కోసం ఒక నోట్బుక్, క్యాలెండర్ లేదా ఫోన్ రిమైండర్లు వాడండి.
ఇలా ఉంచుకోండి
- ఒకే నోట్బుక్, ఎప్పుడూ ఒకే చోట
- ముఖ్యమైన పనుల రోజువారీ జాబితా
ఒకేసారి ఒక పని
ఒక పని మీదే దృష్టి పెట్టండి. చుట్టూ చప్పుడు, అడ్డంకులు తగ్గించుకోండి. ఒక పని పూర్తయ్యాకే తర్వాతిది మొదలుపెట్టండి.
నిద్ర, విశ్రాంతి
నిద్ర సమయాలు క్రమం తప్పకుండా ఉంచుకోవడం, పగలు కాసేపు విశ్రాంతి తీసుకోవడం, నిద్ర సమస్యలకు చికిత్స తీసుకోవడం ఏకాగ్రతను, జ్ఞాపకశక్తిని గమనించదగినంతగా మెరుగుపరచగలవు.
ఇవి ఉంటే చెప్పండి
- చాలా రాత్రులు నిద్ర సరిగా పట్టకపోవడం
- గట్టిగా గురక, లేదా ఊపిరి ఆడక ఉలిక్కిపడి లేవడం
శరీరాన్ని చురుకుగా ఉంచండి
క్రమం తప్పకుండా నడక, తేలికపాటి వ్యాయామం చేయడం, క్యాన్సర్ చికిత్స తర్వాత ఆలోచనా శక్తిని మెరుగుపరచడానికి అత్యంత ఆధారం ఉన్న మార్గాల్లో ఒకటి.
కష్టమైన పనులు మీ మంచి సమయంలో
చాలామందికి రోజులో ఒక నిర్ణీత సమయంలో ఆలోచన స్పష్టంగా ఉంటుంది. పేపర్ పనులు, నిర్ణయాలు, ముఖ్యమైన సంభాషణలకు ఆ సమయాన్నే వాడుకోండి.
ఒక్కసారిగా గందరగోళం, ఎక్కడ ఉన్నామో తెలియకపోవడం, మనుషులను లేదా ప్రదేశాలను గుర్తు పట్టలేకపోవడం · కొత్తగా వచ్చిన తీవ్రమైన తలనొప్పి, ముఖ్యంగా వాంతులతో కలిసి · ఫిట్స్ రావడం · ఒక్కసారిగా చెయ్యి, కాలు లేదా ముఖం బలహీనపడటం, లేదా మాట రాకపోవడం · విపరీతమైన మగత, లేపడం కష్టం కావడం · జ్వరంతో పాటు గందరగోళం · లేనివి కనిపించడం, వినిపించడం, లేదా మామూలు కంటే పూర్తిగా భిన్నంగా ప్రవర్తించడం. ఇవి సాధారణ కీమో బ్రెయిన్ లక్షణాలు కావు, వీటిని అత్యవసరంగా పరీక్షించాలి. దగ్గర్లోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లి, ఆ వ్యక్తి కీమోథెరపీ తీసుకుంటున్నారని లేదా తీసుకున్నారని స్పష్టంగా చెప్పండి.
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ ఆలోచనా సమస్యలు కీమో బ్రెయినా, లేక వేరే ఏదైనానా అని ఈ పేజీ చెప్పలేదు. మనసు కుంగిపోవడం, ఆందోళన, థైరాయిడ్ సమస్యలు, విటమిన్ లోపాలు, మందులు, నిద్ర సమస్యలు, అరుదుగా క్యాన్సర్ మెదడును ప్రభావితం చేయడం, ఇలాంటి ఇతర కారణాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. ఏ చెక్లు అవసరమో మీ బృందం నిర్ణయించగలదు.
ఇది ఎంతకాలం ఉంటుందో కూడా ఖచ్చితంగా చెప్పలేదు. చాలామందికి చికిత్స తర్వాతి నెలల్లో క్రమంగా మెరుగవుతుంది. కొందరికి తక్కువ తీవ్రత ఉన్న మార్పులు ఇంకా ఎక్కువ కాలం కొనసాగుతాయి. కోలుకోవడం చికిత్స, వయసు, ఇతర ఆరోగ్య అంశాలను బట్టి మారుతుంది.
మందులు కూడా కారణం కావచ్చు
వికారం తగ్గించే మందులు, నిద్ర మాత్రలు, బలమైన నొప్పి మందులు, స్టెరాయిడ్లు, కొన్ని నరాల నొప్పి మందులు జ్ఞాపకశక్తిని, ఏకాగ్రతను ప్రభావితం చేయవచ్చు. మీ మందుల జాబితాను ఒకసారి సమీక్షించమని బృందాన్ని అడగండి.
హార్మోన్ చికిత్సల పాత్ర
హార్మోన్లను తగ్గించే చికిత్సలు, చికిత్స వల్ల ముందుగానే వచ్చే మెనోపాజ్ ఆలోచనా శక్తిని ప్రభావితం చేయవచ్చు. ఇవి మీకు వర్తిస్తే చెప్పండి.
మానసిక స్థితి, ఆందోళన ముఖ్యం
దిగులు, మనసు కుంగిపోవడం ఏకాగ్రతను, జ్ఞాపకశక్తిని తగ్గిస్తాయి. వాటికి చికిత్స తీసుకుంటే ఆలోచనా శక్తి కూడా తరచుగా మెరుగవుతుంది.
కుటుంబం అర్థం చేసుకుంటే సులువు
మతిమరుపును తేలికగా కొట్టిపారేసే బంధువులు ఒత్తిడిని పెంచుతారు. ఇది చికిత్స వల్ల వచ్చే గుర్తించబడిన ప్రభావమని వివరిస్తే, వాళ్లు మీకు అండగా ఉండటం సులువు అవుతుంది.
భద్రత అవసరమైన పనుల్లో అదనపు జాగ్రత్త
మందులు వేసుకోవడం, వంట, డ్రైవింగ్, డబ్బు లావాదేవీలకు ఆలోచన ప్రభావితమైన కాలంలో అదనపు జాగ్రత్తలు అవసరం. మాత్రల పెట్టె, రిమైండర్లు పొరపాట్లను తగ్గిస్తాయి.
అవసరమైతే ఆఫీసుకు లేదా కాలేజీకి చెప్పండి
ఉద్యోగం లేదా చదువు ప్రభావితమైతే, చికిత్స వల్ల కొంతకాలం ఏకాగ్రత, జ్ఞాపకశక్తి తగ్గవచ్చని చిన్న వివరణ ఇస్తే చాలు. దాని వల్ల రాతపూర్వక సూచనలు, తక్కువ అంతరాయాలు, వివరమైన పనులకు ఎక్కువ సమయం లాంటి ఆచరణాత్మక సర్దుబాట్లు దొరకవచ్చు.
పిల్లలు, యువతకు కూడా వస్తుంది
చికిత్స తీసుకుంటున్న పిల్లలకు స్కూల్ పని, హోంవర్క్, పరీక్షలు కష్టంగా అనిపించవచ్చు. కారణం తెలిసిన ఉపాధ్యాయులు ఏకాగ్రత కోలుకునే వరకు అదనపు సమయం, నోట్స్, ఓర్పు ఇవ్వగలరు.
పొగమంచు రోజుల్లో మిమ్మల్ని మీరు క్షమించుకోండి
కష్టమైన రోజుల్లో మీ నుంచి మీరు ఎక్కువ ఆశించవద్దు. అవసరమైనప్పుడు విశ్రాంతి తీసుకోండి. ఆలోచన అత్యంత అస్పష్టంగా ఉన్న సమయంలో పెద్ద నిర్ణయాలు తీసుకోవద్దు.
సహాయ సేవల గురించి అడగండి
క్యాన్సర్ చికిత్స తర్వాత ఆలోచనా సమస్యలకు కొన్ని హాస్పిటల్లలో రీహాబిలిటేషన్, ఆక్యుపేషనల్ థెరపీ లేదా సైకాలజీ సహాయం ఉంటుంది. మీ దగ్గర ఏమి అందుబాటులో ఉందో బృందాన్ని అడగండి.
తర్వాత ఏమి చేయాలి
మీరు గమనించినది, అది రోజువారీ జీవితంపై చూపుతున్న ప్రభావం మీ బృందానికి చెప్పండి. నిద్ర, మానసిక స్థితి, హిమోగ్లోబిన్, థైరాయిడ్ లేదా మందులు కారణం కావచ్చా అని అడగండి. నోట్లు, రిమైండర్లు వాడండి. ఒకేసారి ఒక పని చేయండి. శరీరాన్ని చురుకుగా ఉంచుకోండి. నిద్రను కాపాడుకోండి. మందులు, డ్రైవింగ్ విషయంలో అదనపు జాగ్రత్త తీసుకోండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
చాలామంది నమ్మేవి
కీమో బ్రెయిన్ గురించి నాలుగు అపోహలు
క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో, తర్వాత ఆలోచనలో వచ్చే మార్పులను స్పెషలిస్టులు గుర్తించారు. ఒత్తిడి దానికి తోడవుతుంది, కానీ సమస్య మాత్రం నిజమైనదే.
కీమో బ్రెయిన్ డిమెన్షియా కంటే వేరు, సాధారణంగా కాలక్రమేణా మెరుగవుతుంది. ఒక్కసారిగా వచ్చిన లేదా పెరుగుతున్న గందరగోళాన్ని చెక్ చేయాలి. కానీ సాధారణ కీమో బ్రెయిన్ డిమెన్షియా కాదు.
ఆచరణ మార్గాలు, మంచి నిద్ర, శారీరక శ్రమ, మనసు కుంగిపోవడం, థైరాయిడ్ సమస్యలు, హిమోగ్లోబిన్ తగ్గడం లాంటి కారణాలకు చికిత్స, ఇవన్నీ సహాయపడతాయి.
కుటుంబానికి, అవసరమైతే ఆఫీసుకు వివరిస్తే వాళ్లు అర్థం చేసుకుని అండగా ఉంటారు. ఇది చికిత్స వల్ల వచ్చే ప్రభావం, మీ వైఫల్యం కాదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో బ్రెయిన్ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో బ్రెయిన్ అంటే ఏమిటి?
క్యాన్సర్ చికిత్స సమయంలో లేదా తర్వాత చాలామంది గమనించే జ్ఞాపకశక్తి, ఏకాగ్రత, ఆలోచన వేగంలో వచ్చే మార్పులకు పెట్టిన పేరు ఇది. దీన్ని స్పెషలిస్టులు గుర్తించారు, సాధారణంగా కాలక్రమేణా మెరుగవుతుంది.
ఇది కీమోథెరపీ వల్ల మాత్రమే వస్తుందా?
కాదు. అలసట, నిద్ర సరిగా పట్టకపోవడం, ఆందోళన, మనసు కుంగిపోవడం, హిమోగ్లోబిన్ తక్కువ కావడం, హార్మోన్ మార్పులు, ఇతర చికిత్సలు, మందులు, అలాగే వ్యాధి తెచ్చిన ఒత్తిడి, ఇవన్నీ కారణం కావచ్చు.
ఇది ఎంతకాలం ఉంటుంది?
చాలామందికి చికిత్స తర్వాతి నెలల్లో మెరుగవుతుంది. కొందరికి తక్కువ తీవ్రత ఉన్న మార్పులు ఇంకా ఎక్కువ కాలం కనిపిస్తాయి. మీ చికిత్స, మీ పరిస్థితి ఆధారంగా మీ బృందం సలహా ఇవ్వగలదు.
నేను ఏమి చేయగలను?
నోట్లు, రిమైండర్లు వాడండి. ఒకేసారి ఒక పని చేయండి. నిద్రను కాపాడుకోండి. శరీరాన్ని చురుకుగా ఉంచుకోండి. ఆలోచన బాగా పనిచేసే సమయాన్ని కష్టమైన పనులకు కేటాయించండి.
ఇది డాక్టర్కు చెప్పాలా?
చెప్పాలి, ముఖ్యంగా ఉద్యోగం, భద్రత లేదా మందుల మీద ప్రభావం ఉంటే. మనసు కుంగిపోవడం, థైరాయిడ్ సమస్యలు, అలసట, మందుల ప్రభావం లాంటి చికిత్స చేయగలిగే కారణాల కోసం మీ బృందం చూడగలదు.
డ్రైవింగ్ చేయడం సురక్షితమేనా?
ఏకాగ్రత, స్పందించే వేగం లేదా మెలకువ ప్రభావితమైతే డ్రైవింగ్ సురక్షితం కాకపోవచ్చు. దీని గురించి మీ బృందంతో మాట్లాడండి. మనసు మసకగా, మగతగా ఉన్నప్పుడు డ్రైవ్ చేయవద్దు.
ఇది ఇంకా పెద్ద సమస్య కావచ్చా?
ఒక్కసారిగా గందరగోళం, తీవ్రమైన తలనొప్పి, ఫిట్స్, బలహీనత లేదా మాట సమస్యలు సాధారణ లక్షణాలు కావు, వాటిని అత్యవసరంగా పరీక్షించాలి. నెమ్మదిగా వచ్చే తక్కువ తీవ్రత మార్పులు కీమో బ్రెయిన్కు దగ్గరగా ఉంటాయి.
బ్రెయిన్ ట్రైనింగ్ గేమ్లు సహాయపడతాయా?
వీటికి ఆధారం పరిమితం. శారీరక శ్రమ, నిద్ర, ఆచరణ మార్గాలకు ఎక్కువ ఆధారం ఉంది. ఇష్టమైన మానసిక కాలక్షేపాలు చేయడంలో తప్పు లేదు, కానీ అవి వీటికి బదులు కావు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Memory or Concentration Problems and Cancer Treatment
- Cancer Research UK — Chemo brain
- Macmillan Cancer Support — Changes in thinking and memory
- American Cancer Society — Chemo Brain
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
జ్ఞాపకశక్తి, ఏకాగ్రతతో ఇబ్బంది పడుతున్నారా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.